Þegar kerfið tók mig í rassgatið

Í desember 2007 tók ég þá ákvörðun að versla mér einbýlishús á 100% lánum. 80% voru hjá Íbúðalánasjóði og 20% hjá Landsbankanum. Ég fékk húsið á kostakjörum vegna fjölskyldutengsla og var það ekki einu sinni auglýst. Húsið kostaði mig 15 milljónir og tók ég því lán upp á 15,5 milljónir. Til að gera langa sögu stutta þá hríðlækkaði húsið í verði, lánin hækkuðu og eignarmyndunin var neikvæð.

Ég hef aldrei verið sérstaklega rebel og borgaði því af þessum lánum og vonaði það besta. Úrræði voru svo auglýst og þegar ég leitaði þeirra benti hvor lánastofnunin á hina. „Því miður, það er ekkert sem við getum gert. Þú ert með svo lágt hlutfall lánanna hjá okkur.“ Þessi 15,5 milljóna kr. lán voru svo komin upp í 19,7 milljónir þegar ég gat loksins selt, rúmum 3 árum eftir kaupin. Ég seldi á 16,5 og af þeirri upphæð borgaði ég sölulaun til fasteignasala. Tapið var því umtalsvert. En auðvitað mátti ég búast við 20% verðbólgu allt árið 2008 og að þetta væri heimskulegt hjá mér. Það segir sig auðvitað sjálft. „Svona er að fara í bisness,“ var sagt, þótt það hafi ekki staðið til að selja þetta hús. Heimskur lærir af heimsku sinni og ákvörðunin um að kaupa húsið var auðvitað mín. 

Það sem er hvað pínlegast við þetta er að á meðan ég átti húsið tóku lánastofnanir til sín eignir frá fólki sem annað hvort gat ekki borgað, eða sagði fokk jú og vildi ekki borga. Síðan fóru lánastofnanir í beina samkeppni við mig og seldu sínar eignir á undirverði. Þannig að þeir lánuðu mér pening og voru með verðbólgumarkmið (sem skiptu engu máli) á lánunum, gátu ekkert gert fyrir mig af því að ég fékk lánað á tveimur stöðum (og eflaust af því að ég var nógu vitlaus til að borga alltaf af lánunum) og fóru í ofanálag í samkeppni við mig þegar ég reyndi svo að selja. Það sveið. Það sveið. Það skal tekið fram að í mínu persónulega góða útibúi var allt reynt til að aðstoða mig, en mér var ávalt hafnað af kerfinu/regluverkinu.

Á meðan ég átti þessa eign var ég í námi og leigði því eignina út. Skattabreytingar gerðu mér enn erfiðara fyrir og dugðu leigutekjur ekki fyrir afborgunum. Á meðan leigði ég sjálfur 50 fm stúdíóíbúð af leigufélagi fyrir námsmenn. Þegar ég flutti í þá íbúð, í desember 2006, borgaði ég um 48.000 kr á mánuði í leigu. Ég bjó lengi í þessari íbúð og síðustu tvö árin borgaði ég á bilinu 70-80 þús á mánuði fyrir þessa sömu 50 fm íbúð. Leigan var vísitölutengd, og á þessu tímabili var hlutfallsleg álagning aukin í þokkabót. 

Ég hef leitað til Lánasjóðs íslenskra námsmanna á námsárum mínum. Lánasjóðurinn er frábær þjónustustofnun fyrir námsmenn sem búa í foreldrahúsum í Reykjavík. Þá geturðu verið með slatta af pening á mánuði fyrir að stúdera, borgar ekkert í leigu og djöfull er gaman á Bakkusi á fimmtudögum. En ef þú ert utan að landi, og býrð einn í þokkabót, þá verðurðu að vinna með námi. Ég vann allt að því 100% vinnu með 100% námi síðustu tvö ár. Vegna vinnu minnar var ég með um 56.000 kr í námslán að meðaltali á mánuði, því vinna með námi skerðir námslán. Fyrir þann pening hefði ég ekki einu sinni getað borgað leigu eftir að hafa fengið húsaleigubætur (sem ég átti reyndar ekki rétt á af því að ég fékk vaxtabætur út af húsnæðislánum, þrátt fyrir neikvæða eignarmyndun). Mér var því refsað af lánasjóðnum fyrir að skipuleggja mig vel og vinna með námi, þótt ég hafi lokið náminu með 1. einkunn og á áætluðum námshraða. 

Ég er 25 ára gamall, heilsuhraustur og með tvær háskólagráður. Tækifærin standa mér galopin og hef ég það frá foreldrum mínum að vera duglegur. Ég hef ekki yfir neinu að kvarta þótt kerfið hafi tekið mig í rassgatið. Svona er bara kerfið og auðvelt að skella því fram að ég sé óábyrg landsbyggðartútta. Þetta eru nú samt svolítið svekkjandi staðreyndir, en peningar eru bara peningar.