17. nóv. 2016 - 13:43Aðsend grein

Örbirgð, einsemd, einelti

Áhrifamikil sýning í Félagsheimilinu á Blönduósi í gærkvöld, einleikurinn Gísli á Uppsölum. Frábær og hnitmiðaður flutningur, góðar umræður eftir sýninguna um örlög þessa einstaklings Gísla á Uppsölum, sem lenti í einelti strax í barnaskóla, missti af ástinni, fannst hann ekki geta brugðist móður sinni, lifði í vernduðu umhverfi allt sitt líf, lét hverjum degi nægja sína þjáningu, og lifði alla ævi í einsemd án nokkurra lífsgæða.

Spurning hlýtur að vakna af hverju hans lífshlaup varð svona. Hvað voru orsakir og hvað afleiðingar. Það leiddi eitt af öðru. Þetta var maður sem missti föður sinn þá hann var 9 ára gamall, ólst upp hjá móður sem af dugnaði kom drengjunum sínum fjórum á legg í sárri fátækt. Svo fóru bræðurnir og hann lokaðist inni, fannst hann ekki geta yfirgefið móðurina. Svo dó hún og fólkinu fækkaði í sveitinni. Hann var einn. Raunar vissu fáir af hans lífi þarna, ekki einu sinni þeir sem bjuggu í næstu sveitum. Hjá Gísla var allt í föstu fari, hann var með kindurnar sínar í húsi langt frá bænum, það voru hans fjárhús, ekki fjárhúsið sem stóð nær því á bæjarhlaðinu. Það var hús bróðir hans, það notaði Gísli ekki þó bróðirinn væri löngu farinn. Útvarpið bilaði, það var ekki endurnýjað, fæðið einhæft, lifði á því sem landið og kindurnar hans gáfu honum. Svo fékk hann kaffi, mola og stundum rjóma sendan úr næsta þorpi.

Þannig leið tíminn hjá Gísla á Uppsölum, hann áreitti enga og fáir vissu af honum. Svo varð hann allt í einu þjóðareign með áhrifamiklum sjónvarpsþætti Ómars Ragnarssonar. Með jólasteikinni fékk þjóðin allt í einu að kynnast þessum manni, sem alls hafði farið á mis við í lífinu. Það var áhrifamikið, og hún var það líka sýning drengjanna frá Bíldudal, einleikurinn Gísli á Uppsölum í leikstjórn Þrastar og flutningi Elvars Loga, en þessir listamenn eru báðir uppaldir á Bíldudal. Þá var umræðan á eftir sýningunni ekki síður áhugaverð.

Hvað eru margir í okkar þjóðfélagi sem af einhverjum ástæðum lenda í öngstræti líkt og Gísli? Sumir lenda í einelti sem ekki næst að vinna úr. Aðrir eru allt lífið á rangri hillu vegna þess að þeim finnst þeir ekki geta farið neitt eða yfirgefið þær aðstæður sem þeir lifa í. Mörgum er farið líkt og Gísla, sem fannst hann ekki geta yfirgefið móður sína, móður sem barist hafði fyrir því að koma drengjunum sínum á legg í afskekktum dal. Hún þekkti ekkert annað líf en að vera þar. Hann hugsaði hvað yrði um hana í deyjandi byggð ef hann færi. Síðan dó hún en hann varð einn eftir. Hann fór ekki neitt, fór ekki einu sinni í jarðaför móður sinnar. Hann hafði einu sinni komið á Bíldudal, það var þegar hann náði í orgelið, að öðru leiti fór hann í raun aldrei út fyrir sitt nánasta umhverfi.

Svona einstæðingar geta verið allt í kringum okkur. Fáir á Bíldudal, sem er þó ekki nema í innan við 40 km fjarlægð, vissu af Gísla á Uppsölum fyrr en hann birtist fólki í sjónvarpinu. Svona einstæðingar geta verið í blokk í Reykjavík eða litlu húsi í einhverju þorpi eða út í sveit. Vonandi eru þó fáir sem búa þurfa við jafn hrikaleg kjör og Gísli lifði, en það eru margir sem ná ekki að þroskast eins og þeir hafa hæfileika til vegna þeirra aðstæðna sem þeir lenda í. Gísli reyndi eitt sinn að biðja sér konu. Hún vildi hann ekki, þá var það ekki reynt aftur, kannske ekkert tækifæri til þess. Hvað eru margir sem lokast sálarlega inni ef stúlka hafnar þeim og lifa í einsemd og ástleysi allt sitt líf. Þegar útvarpið hans Gísla bilaði var því ekki breytt. Hann keypti ekki nýtt, kanske af þráhyggju, kannske af því efnin voru engin. Kannske af því hann fór aldrei í búð. Hvað vitum við um það og þannig getur verið farið hjá sumum okkar meðbræðra. Gísli fór sérhvern vetur bæði að morgni og kveldi og gaf kindunum sínum þar til voraði á ný. Þær voru hans líf og yndi, þær voru hans lífsbjörg. Hann heyjaði um sumarið á sama hátt og hann hafði gert frá barnæsku. Þetta var hans líf.

Leikurinn var frumsýndur á söguslóðum í Selárdal og hefur síðan farið víða við einstaklega góðar viðtökur.Gísli á Uppsölum er einstakt leikverk um einstakan mann. Einn stærsti viðburður íslenskrar sjónvarpssögu er Stikluþáttur Ómars Ragnarssonar um einbúann Gísla Oktavíus Gíslason. Enn er Gísli landanum kær og hugleikinn.

Hér er á ferðinni áhrifamikil sýning sem hefur hrifið áhorfendur líkt og saga söguhetjunnar. Leikari er Elfar Logi Hannesson sem er jafnframt höfundur ásamt leikstjóranum Þresti Leó Gunnarssyni. Höfundur tónlistar er Svavar Knútur.

Magnús Ólafsson frá Sveinsstöðum, Austur Húnavatnssýslu.

 Greinin birtist fyrst í Vestfjörðum. Smelltu hér til að lesa blaðið.




(V) DV PS4
Svanhvít - Mottur
17.jan. 2017 - 07:00 Austurland

Læra menn aldrei af reynslunni?

Um 1930 ætluðu kappsfullir fjáraflamenn að bæta efnahag sinn og landsmanna með minkaeldi á Íslandi.  Þessar lífverur sem menn bundu vonir sínar við , tolldu illa í haldi og urðu að plágu í íslensku lífríki eins og við þekkjum öll.  Innflutningur á erlendu sauðfé breiddi líka út sjúkdóma sem urðu þjóðinni mjög dýrir við að fást. 
16.jan. 2017 - 18:00 Austurland

Sameiningamálin

Nú í upphafi árs er ástæða til að rýna aðeins stöðu sveitarstjórnarstigsins og horfa aðeins fram á veginn, að svo miklu leyti sem það er hægt í heimi mikilla umbreytinga þar sem takast þarf á við nýjar áskoranir á degi hverjum. Efling sveitarstjórnarstigsins er málefni sem virðist nú komið aftur á verulega hreyfingu og er Innanríkisráðuneytið meðal annars um þessar mundir að efna til funda um málefnið á sameiginlegum vettvangi sveitarfélaga.
15.jan. 2017 - 18:00 Austurland

Felst framtíðin í minningum barnanna okkar?

Ef manni líður vel í uppvextinum eykur það líkurnar á því að minningar æskuáranna verði góðar. Líklegt verður að teljast að góðar æskuminningar auki áhuga fólks á því að búa þar sem minningarnar urðu til og þá skoðun styðja m.a. niðurstöður rannsókna á viðhorfum brottflutts fólks til uppeldisstöðvanna.

15.jan. 2017 - 08:00 Vestfirðir

Haldið til Hvanneyrar

Hvanneyri árið 1912 „Hann var gæddur fjölhæfum gáfum, listrænn og nokkuð skapmikill en stillti alltaf í hóf. Öll léttúð var fjarri skapi hans en hann átti gott skopskyn og var góður sögumaður. Hann var mikill náttúruskoðari. Hvað útlitið snerti var hann í hærra lagi meðalmaður á vöxt, þreklega vaxinn. Andlitið dálítið stórskorið en sviphreint og karlmannalegt. Allur var hann mjög traustvekjandi, nokkuð seintekinn, en alúðlegur og skemmtilegur í viðmóti enda hinn besti samstarfsmaður og skólafélagi. Tryggari vin hef ég aldrei átt.“ Svo segir í eftirmælum sem Ingimar Jóhannesson frá Meira-Garði í Dýrafirði skrifaði um æskuvin sinn, Jón Mósesson, en ég hef nokkuð fjallað um fjölskyldu þess síðarnefnda að undanförnu.
14.jan. 2017 - 18:00 Aðsend grein

Kaupmáttur hefur aldrei verið meiri, fyrir suma

Ellen Calmon formaður Öryrkjabandalags Íslands.

„Mikil hækkun kaupmáttar og launa“, „kaupmáttur aldrei verið meiri“, „2015 – ár mikilla launahækkana“. Þetta eru örfá dæmi um yfirskriftir frétta um launahækkanir og kaupmáttaraukningu launa á þessu ári og því síðasta, en fjölmargar fréttir hafa verið fluttar af kaupmáttaraukningu. En hvernig hefur þróun kaupmáttar verið hjá örorkulífeyrisþegum síðustu ár?

12.jan. 2017 - 07:00 Austurland

Reiður, gamall maður

Ég ætti að vera latur og værukær. Ég er kominn á sextugsaldur, er í góðri stöðu og á fallegt heimili. Ég á meira að segja barnabörn. Ég ætti að vera vaxinn upp úr hlutverki reiða, unga mannsins. Eftir öll þessi ár finnst mér ég eiga það inni að fá að slaka á og láta yngri kynslóðum eftir eldmóðinn og hugsjónirnar til að breyta heiminum.
06.jan. 2017 - 06:00 Akureyri vikublað

2016

Þá er enn eitt árið liðið og við göngum til móts við nýtt ár með fögur fyrirheit að vopni eins og venjulega. Á slíkum tímamótum er venjan að íhuga hið liðna og spá í spilin varðandi hið ókomna. Þegar litið er yfir fréttaannála má segja að árið 2016 hafi verið hálfgert hörmungarár. Fráfall Davids Bowie gaf tóninn og síðan þá höfum við séð á eftir fjöldanum öllum af einstökum listamönnum. Til að reka endahnútinn á þessar hörmungar misstum við George Michael á sjálfan jóladag undir óminum af „Last Christmas“. Annað sem einkennt hefur árið eru stríðshörmungar, hryðjuverkaárásir og sú staðreynd að Bandaríkjamenn kusu einn vafasamasta karakter samtímans sem sinn næsta forseta. Ef ekki væri fyrir einstök íþróttaafrek Íslendinga á árinu mætti hreinlega henda þessu ári samkvæmt helstu fyrirsögnum.

26.des. 2016 - 18:00 Akureyri vikublað

Að vera eða vera ekki ríkur

„Money makes the world go around“ segir einhvers staðar og víst er að hugur okkar dvelur oft við fyrirbærið. Ég er í hópi þeirra ríku. Ég, leikskólakennarinn og sundþjálfarinn, sem er gift verkamanni. Ég á núorðið alltaf afgang þegar koma mánaðamót þrátt fyrir að leggja til hliðar fyrir mögru árin.
26.des. 2016 - 07:00 Suðri

Skógarhögg hafið hjá Kiwanisklúbbnum Ós

Á þessu starfsári heldur Kiwanisklúbburinn Ós upp á 30 ára afmæli. Starfsemin hófst á stjórnarskiptafundi í Pakkhúsinu þar sem Haukur Sveinbjörnsson umdæmisstjóri Kiwanisumdæmisins Ísland-Færeyjar kom og sá um stjórnarskiptin. Honum til aðstoðar var umdæmisritari Sigurður Einar Sigurðsson en báðir eru félagar í Ós. Þess má nefna að það sem af er ári hafa fimm nýir félagar gengið í klúbbinn.

24.des. 2016 - 07:00 Akureyri vikublað

Kirkjan stendur enn

Mér verður oft hugsað til þess þegar ég kem inn í gömul kirkjuhús sú saga sem hvert hús geymir. Ég finn alltaf til ákveðinnar auðmýktar og þakklætis enda er saga kirkjunnar í gegnum aldirnar reynslusaga fólks á hverjum tíma og varðar stærstu stundirnar í lífi þess á hverjum stað.
19.des. 2016 - 18:00 Austurland

Kirkjan ómar öll

Ég stend við aðventukransinn og kveiki á fyrsta kertinu, söfnuðurinn syngur „Tenn lys, et lys skal brenne for denne lille jord…“ Þrátt fyrir að vera alveg eftir handritinu er þetta eitthvað svo rangt og ég raula sjálfur „Við kveikjum einu kerti á“ í huganum.
17.des. 2016 - 18:00 Austurland

Þankar á jólaföstu

Senn líður að jólum. Tíðin einmuna. Svörður móður jarðar svargulur en tún bænda stappa nærri fagurgrænu. Fíflar hafa sprungið út, hermir fésbók, og þá leiddi ég hugann að þessu; fífl þessir fíflar og fannst ég vera fyndin.
15.des. 2016 - 18:00 Vestfirðir

Umsvif og horfur í Ísafjarðarbæ

Margir glöddust yfir umfjöllun Morgunblaðsins þann 6. desember síðastliðinn þar sem sagt var frá áformum um uppbyggingu á Suðurtanga. Áformin eru það langt komin að búið er að skilgreina stórar iðnaðarlóðir í samstarfi við þau fyrirtæki sem í hlut eiga. Þá er Húsasmiðjan þegar byrjuð að byggja nýtt húsnæði á Suðurtanga undir verslun sína og gera má ráð fyrir að fleiri verslunar- og þjónustufyrirtæki velji sér að vera á sömu slóðum.

15.des. 2016 - 14:30 Reykjanes

Fórum alltaf í jólamessu

Eins og venjulega vaknaði ég fyrstur á aðfangadagsmorgun og sá að það stóð eitthvað uppúr skónum mínum í glugganum í svefnherberginu okkar, undir súð í risinu á Stakkholti. Litla fjölskyldan svaf öll í sama herberginu, við bræðurnir, mamma og pabbi.  Ég var 6 ára árið 1961 og spenningurinn að ná hámarki fyrir jólin. Það var kalt, skítkalt vegna þess að það var alltaf slökkt á miðstöðinni á nóttinni. Olían var of dýr til að kynda húsin á nóttinni og allir klæddu sig vel í bólið á hverri nóttu.
13.des. 2016 - 18:00 Vesturland

Bréf til biskupsins yfir Þjóðkirkju Íslands

Formönnum sóknarnefnda í Staðastaðarprestakalli í Vesturlandsprófastsdæmi hefur nú borist bréf frá þér þar sem það er tilkynnt að búsetuskyldu sóknarprests sama prestakalls sé aflétt. Orðrétt segir: ,,Biskup Íslands og sóknarprestur Staðastaðarprestakalls voru á fundi sínum 14. október sl. sammála um að biskup myndi aflétta búsetuskyldu af sóknarpresti Staðastaðarprestakalls. Það hefur nú verið gert með bréfi til sóknarprests, dagssett 2. desember 2016”. Enn fremur segir að; ,,Biskup og sóknarprestur munu í sameiningu vinna að því að finna samastað í prestakallinu fyrir skrifstofu sóknarprests” vegna þess að þér, frú biskup, er svo ,,umhugað um að prestsþjónustan í prestakallinu sé tryggð”. Þá gerir þú þér vonir um að ,,trúnaðarmenn kirkjunnar í sóknarnefndum ásamt sóknarpresti skipuleggi nú í sameiningu hina kirkjulegu þjónustu í prestakallinu út frá þessum nýju forsendum og með hagsmuni sóknarbarna að leiðarljósi”. 

13.des. 2016 - 07:00 Suðri

Fólk eins og ég og þú

„Þetta erlenda vinnuafl sem flæðir hér inn er að taka vinnu af okkur Íslendingum og halda niðri launum.  Það er óþolandi að fara í búð eða á veitingastað þar sem er bara talað við mann á útlensku, þetta lið að á læra og tala íslensku“.

12.des. 2016 - 07:00 Akureyri vikublað

Einn sokkur og eitt álegg

Ég hef komist að því að ég er afskaplega einföld sál. Ég elska að hafa hlutina einfalda og helst sem allra minnst vesen. (Kannski eru ekki allir sem ég þekki sammála þessu en þeir eru ekki að skrifa þetta svo).
11.des. 2016 - 18:00 Suðri

Hátíð hins hógværa konungs

Ég held alltaf upp á eina minningu sem ég á frá því fyrir fáum árum og hefur í raun ekki neitt með aðventu að gera en átti sér stað á aðventu.  Ég fór á frumsýningu myndarinnar Vatnalíf, heimildarmynd um Veiðivötnin sem hann Gunnar Sigurgeirsson ljósmyndari á Selfosski gerði. Þangað voru mættir ýmsir hagsmunaðilar og einnig þau sem vissu að þau kæmi jafnvel fyrir í myndinni. Fólk var spennt að sjá útkomuna og afraksturinn.  Í einum hluta myndarinnar ríkti mikil eftirvænting.

10.des. 2016 - 18:00 Akureyri vikublað

Léleg þjónusta við viðskiptavini

Ég er algjör fíkill í lambakjöt, þó svo hrossakjöt sé í boði, en hef lengi furðað mig á hvers vegna þessi uppáhaldsmatur minn er ekki til í minni pakkningum en raun ber vitni. Nú er ég nefnilega einn í heimili og sakna þess sárlega að geta ekki keypt mér bara einu sinni í matinn hverju sinni vegna ofur pakkninga. Súpukjöt blandað er t.d. bara selt sem heill frampartur í plastpokum að vísu niðursagaður og sama er að segja um hangikjötið.
08.des. 2016 - 13:23 Austurland

Umsóknareyðublöðin

Um daginn var ég á fundi þar sem fjallað var um sjóð sem ætlað er að styrkja með nokkrum krónum menningarviðburði í landinu. Forstöðumaður sjóðsins sagði frá því, að við síðustu úthlutun hefði stórum hluta af umsóknum verið hafnað með einu pennastriki af því að sótt hafi verið um á gömlum umsóknareyðublöðum. Auk þess kom fram að nýju umsóknareyðublöðin væru svo flókin að tæpast væri á færi annarra en sérfræðinga að fylla þau út. Þess vegna væri afar brýnt fyrir vonina um styrk úr sjóðnum að sækja sér aðstoð fagfólks. Verkefnið sjálft skipti því ekki mestu máli heldur umsóknin.

05.des. 2016 - 07:00 Austurland

Kúnstin að segja nei

Það eru forréttindi að búa í smábæ en að sama skapi fylgir því mikil ábyrgð.  Smægð samfélagssins gerir íbúum kleift að vera kunnug hvort öðru og aðstoða á marga vegu. Uppáhaldshátíðin mín á Seyðisfirði er 17. júní, þá safnast saman góður hópur fólks og allir eru í rólegheitunum að njóta þeirra viðburða sem eru í boði.
04.des. 2016 - 18:00 Akureyri vikublað

Listin að eltihrella

Fyrir nokkrum árum völdu Íslendingar fallegasta orðið í íslenskri tungu og mátti senda inn uppástungur sem ég og gerði, að sjálfsögðu. Ég sendi inn orðið „eltihrellir“. Svona eftir á að hyggja er líklegt að ég hafi misskilið leikinn.

04.des. 2016 - 18:00 Þorgeir Arason

Að gera sér dagamun

Nú er aðventan hafin og biðin mikla eftir hátíðinni sem er í vændum. Þá munum við sennilega öll vilja, þegar hátíðin kemur loks, gera okkur dagamun. Mig langar aðeins að fá okkur til að hugsa um hvað þetta orðtak þýðir, að gera sér dagamun!
27.nóv. 2016 - 07:00 Akureyri vikublað

Fyrirgefðu að ég þekkti þig ekki

Ég glími við ákveðið vandamál sem ég er fyrst núna á síðustu misserum að læra að viðurkenna.Ég þekki ekki fólk.Þetta er tvíþætt vandamál.Ég á erfitt með að muna nöfn og rugla þeim auðveldlega saman, líka nöfnum sem eru í raun ekkert lík heldur eiga kannski bara eitt hljóð sameiginlegt, eins og Gunnar Jónsson og Jón Haskelsson, og hjálpar tenging við störf eða aldur í raun ekki neitt.Hinn þátturinn er sá að útlit hjálpar ekki heldur til því ég á erfitt með að þekkja andlit. Það er eins og ég einfaldlega sjái ekki muninn á fólki eins vel og aðrir.
25.nóv. 2016 - 07:00 Akureyri vikublað

Umferðarslys og farsímanotkun

Komið hefur fram í fjölmiðlum að tólf manns hafi látist í umferðinni hér á landi, það sem af er þessu ári (20. sept.), eða næstum jafn margir og allt síðasta ár, þar af hafa tvö banaslys orðið hér á Norðurlandi. Þar með hafa 68 einstaklingar látist í umferðinni frá árinu 2011, eða sl. fimm ár. Þetta eru óhugnanlegar tölur, sem hljóta að vekja til umhugsunar og gefa til kynna, hvert stefnir í þessum málum.

20.nóv. 2016 - 07:00 Akureyri vikublað

Rúðuþurrkur

Það tók mig langan tíma að hætta að hafa áhyggjur af áliti annarra. Sem óharðnaður unglingur og langt fram á háskólaárin var ég upptekin af því hvað öðrum fannst um það sem ég gerði, sagði og hverju ég klæddist.
18.nóv. 2016 - 16:00 Austurland

Skemmtiganga á suðurleið

„Það var 24. október að ég lagði af stað heiman frá mér til Reykjavíkur. Klukkan eitt um morguninn lagði ég af stað frá heimili mínu Sjónarhól í Dýrafirði. Bærinn er í miðri sveit norðantil við fjörðinn. Þegar ég kom að bæ þeim er heitir Lækjarás fékk ég mig fluttan yfir fjörðinn. Veðrið var gott og fagurt, ofurlitla morgungolu lagði niður dalinn. Þegar komið var á miðjan fjörðinn sáum við skipið „Gullfoss“ sem ég ætlaði með koma inn fjörðinn.“
18.nóv. 2016 - 07:00 Aðsend grein

Vondir vegir að ferðamannastöðum

Nú á haustdögum komu út tvær forvitnilegar skýrslur á vegum ríkisstofnana sem fjalla um málefni Vestfjarða og Vestfirðinga sem hvorir tveggja hafa verið mér hugleiknir lengi. Önnur skýrslan ber heitið Aðgerðaráætlun fyrir Vestfirði og kom til umfjöllunar á fjórðungsþingi Vestfirðinga nú í haust. Skýrsla þessi sem unnin var af nefnd á vegum forsætisráðuneytisins tekur til ýmissa þátta sem varða hagsmuni Vestfirðinga og er hægt að taka heilshugar undir flest sem í henni stendur.
17.nóv. 2016 - 14:14 Aðsend grein

Opið bréf til Jóns Ásgeirs Jóhannessonar

Sæll Jón Ásgeir! Las í fjölmiðlum nýlega vitnisburð þinn þess efnis að þú sért orðinn “bugaður maður” eftir öll þessi réttarhöld undanfarin ár, það er skiljanlegt það er erfitt að sitja undir ofsóknum yfirvalda árum saman eins og þú segir sjálfur frá.  


Aðsendar greinar
Hér birtast aðsendar greinar og yfirlýsingar sem tengjast efni því sem birtist á Pressunni. Netfang: pressan@pressan.is
Verbúð 11: on going samningur
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 10.1.2017
Orðaskipti okkar Björns Bjarnasonar
Austurland
Austurland - 12.1.2017
Reiður, gamall maður
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 11.1.2017
Ég styð þessa ráðherraskipan
Arnaldur Máni Finnsson
Arnaldur Máni Finnsson - 13.1.2017
Meira af því sama?
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 14.1.2017
Gæfa Dana og gengi
Sigurður Jónsson
Sigurður Jónsson - 14.1.2017
Þjóðin í blóma og á réttri leið
Ingrid Kuhlman
Ingrid Kuhlman - 15.1.2017
Ísjakinn okkar er að bráðna
Indíana Ása Hreinsdóttir
Indíana Ása Hreinsdóttir - 12.1.2017
Stolt Akureyrar
Gestur K. Pálmason
Gestur K. Pálmason - 16.1.2017
Aðeins um ákvarðanir og forgangsröðun
Vestfirðir
Vestfirðir - 15.1.2017
Haldið til Hvanneyrar
Austurland
Austurland - 17.1.2017
Læra menn aldrei af reynslunni?
Austurland
Austurland - 16.1.2017
Sameiningamálin
Fleiri pressupennar