23. feb. 2012 - 18:20Sigurvin Ólafsson

Lúðvík og Sigurvin: Hæstiréttur eyðir óvissu

Lúðvík Bergvinsson og Sigurvin Ólafsson.

Lúðvík Bergvinsson og Sigurvin Ólafsson.

Eftir að Hæstiréttur sveiflaði nýverið lagasverðinu bjarta og skar á hnúta viðvarandi deilna um uppgjör á ólögmætum gengistryggðum lánum hefur mikilli óvissu um það verið eytt, öfugt við það sem talsmenn fjármálafyrirtækja og einstaka stjórnmálamenn hafa haldið fram. Rétturinn kvað uppúr um að fyrri greiðslur skuldara af lánum sínum teldust fullnaðargreiðslur og að kröfuhafar ættu engan rétt til þess að krefjast frekari greiðslna vegna tímabilsins fram til þess að viðurkennt var að þeir höfðu veitt þeim ólögmæt lán.  

Dómurinn var líka skýr um að afturvirk löggjöf, sem sett er í því skyni að hafa áhrif á gerða samninga fjármálafyrirtækjum til hagsbóta, standist ekki eignaréttarákvæði stjórnarskrár. Það er því ljóst að hinum sérstæðu lögum nr. 151/2010 og reglum þeirra, svokölluðum gengislánalögum, verður ekki beitt með afturvirkum hætti við endanleg uppgjör á ólögmætum gengistryggðum lánum. Rétturinn gat vart talað skýrar um þetta efni.

Samningsvextir gilda

Það hefur því vakið talsverða undrun að ráðandi stjórnmálamenn skuli í kjölfarið tala með þeim hætti að dómurinn skapi óvissu. Það þarf á hinn bóginn ekki að koma á óvart að stjórnendur fjármálafyrirtækja skuli reyna að tala upp óvissuna. Dómurinn er afar skýr um það, að við uppgjör á ólögmætum gengistryggðum lánum skuli samningsvextir gilda þar til uppgjör hefur farið fram. Dómurinn er jafnframt skýr um það að fyrirmæli löggjafans um að endurreikna skuli lánin miðað við aðra og hærri vexti en samið hafði verið um brjóti í bága við vernd eignarréttinda skuldara samkvæmt stjórnarskránni. Með öðrum orðum, vaxtaákvæðum lánssamninganna verður ekki breytt afturvirkt og skuldarar verða því ekki krafnir um greiðslur fyrir að hafa ekki frá upphafi greitt seðlabankavexti af lánunum.

Mikilvægi þess að stjórnvöld tryggi rétta endurútreikninga og sinni eftirlitsskyldu

Í kjölfar dómsins verður að endurreikna öll ólögmæt gengistryggð lán á nýjan leik, bæði til einstaklinga og lögaðila. Það er afar mikilvægt að stjórnvöld, með Umboðsmann skuldara, Talsmann neytenda, Neytendastofu, Fjármálaeftirlitið og Seðlabanka fremsta í flokki tryggi að sömu mistök verði ekki gerð aftur eins og þau sem áttu sér stað við við síðasta endurútreikning hinna ólögmætu lána. Þá voru fjármálafyrirtækjum gefnar frjálsar hendur við að finna þær endurútreikningsaðferðir sem voru þeim heppilegastar, þar sem lögin, jafn gölluð og raun ber vitni, kváðu ekki nema að litlu leyti á um það hvernig lánin skyldu endurreiknuð í raun og veru. Eini fastinn í lögunum var sá að lánin skyldu endurútreiknuð allt aftur til stofndags þeirra en að öðru leyti höfðu fjármálafyrirtækin frjálsar hendur í þessu efni. Það má ekki gerast aftur og er fráleitt að veita fjármálafyrirtækjum heimild til samráðs um aðferðir við innheimtu ólögmætra lána.

Nú reynir því á stjórnvöld að gæta hagsmuna vel á annað hundrað þúsund Íslendinga þegar endurútreikningar verða gerðir á nýjan leik. Geri þau það ekki getur hæglega fallið til skaðabótaábyrgð á hendur ríkissjóði vegna vanrækslu á eftirlitsskyldu, einkum í þeim tilvikum þar sem fjármálafyrirtæki, hvar óvíst er um rekstrarhæfi til framtíðar, halda áfram að innheimta uppgreidd lán og valda skuldurum tjóni á þann hátt að ofgreiðslurnar fást ekki endurgreiddar á síðari stigum fari viðkomandi fyrirtæki í þrot. Það skiptir því miklu máli hvernig stjórnvöld halda á málum næstu vikur og mánuði. Það má því segja að stjórnvöldum gefist að nýju færi á að lagfæra það sem miður fór við síðustu aðgerð. Batnandi fólki er jú best að lifa.

Jákvæð áhrif dómsins á hag- og fjármálakerfið

Niðurstaða Hæstaréttar hefur ekki í för með sér að nokkrir fjármunir tapist. Það eina sem gerist er að fjármunir eru færðir frá fjármálafyrirtækjum til fólks og fyrirtækja, í þeim skilningi að bókfært virði krafna fjármálafyrirtækja lækkar. Það mun hafa mjög jákvæð áhrif á einkaneyslu til lengri tíma með tilheyrandi styrkingu fyrirtækja og fjölgun starfa. Það er því rangt að halda því fram að vegna dómsins þurfi fjármálafyrirtæki að afskrifa kröfur. Staðreyndin er sú að þau höfðu áður fært til eignar ólögmætar kröfur og þeim verður gert að leiðrétta það að gengnum dómnum. Öll umræða um afskriftir eða eftirgjöf og niðurfellingu skulda er því bæði villandi og röng.

Það sem hefur verið helsta vandamálið frá hruni er sú staðreynd að viðskiptavinir fjármálakerfisins, þ.e. heimilin og fyrirtækin, hafa verið í lamasessi. Til lengri tíma skiptir það fjármálakerfið mun meira máli að viðskiptavinir þess séu heilbrigðir og færir til að standa undir skuldbindingum sínum heldur en að fjármálafyrirtæki fái að bókfæra skammtímahagnað á efnahagsreikning sinn vegna kaupa á ódýrum kröfum. Niðurstaða dómsins mun því styrkja hagkerfið og krónuna til lengri tíma. Vegna dómsins standa líkur til þess að erlendir kröfuhafar, sem eiga tvo af þremur stærstu viðskiptabönkunum, muni færa minna fé útúr íslenska hagkerfinu þegar þeir losa um sína stöðu, en ella hefði orðið. Allt þetta leiðir til heilbrigðara hag- og fjármálakerfis.

Það er því full ástæða fyrir stjórnmálamenn að fagna niðurstöðu réttarins í umræddum dómi í stað þess að tala upp meinta óvissu í samstarfi við talsmenn bankakerfisins, og leggja frekar orku sína í það að tryggja að rétt verði reiknað í þetta sinnið. Það er ekki hvað síst þeirra hlutverk að gæta hagsmuna almennings við aðstæður eins og þessar. Það væri líka gott innlegg fjármálafyrirtækja vegna endurrreisnar samfélagsins eftir hrunið, að láta af þeim hráskinnsleik að hámarka hag sinn með öllum tiltækum ráðum, og reyna frekar að loka þessum málum í sæmilegri sátt svo loks gefist svigrúm til að horfa til framtíðar og uppbyggingar í stað endalausra málaferla. Það er fyrir löngu kominn tími til þess.

Lúðvík Bergvinsson og Sigurvin Ólafsson.
Lögmenn hjá Bonafide lögmönnum.



21.mar. 2014 - 18:56 Aðsend grein

Við erum framtíðin

Ég er 18 ára framhaldsskólanemi. Ég legg mig fram í mínu námi og tek ábyrgð á minni menntun. Ásamt því að vera framhaldsskólanemi er ég líka í tónlistarnámi og hlutastarfi. Ég fer á æfingar flesta daga vikunnar og stend við þau loforð sem ég gerði þegar ég hóf nám.
20.mar. 2014 - 20:30 Aðsend grein

Hæ, við erum til líka

Sæll, Illugi. Ég heiti Arnór Steinn Ívarsson og er nemandi á þriðja ári í Borgarholtsskóla. Í dag, þegar þessi texti er skrifaður, er dagur 4 af verkfalli framhaldsskólakennara að líða undir lok.
19.mar. 2014 - 21:22 Aðsend grein

Vorum við þá ekkert merkileg?

Af og til ganga um á Facebook myndbönd og fleira sem fjallar um hvað mín kynslóð var merkileg. Við vorum alltaf úti að leika okkar, vældum ekkert, ef okkur var strítt þá tókumst við á við það, ef við vorum niðurlægð þá kvörtuðum við ekki og létum það ekki fá á okkur. Þurftum ekki bílbelti, öryggishjálma eða eftirlit og komust af án þess.
18.mar. 2014 - 15:00

Hildur Sólveig: Eru samgöngur forréttindi?

Hildur Sólveig Sigurðardóttir starfar sem sjúkraþjálfari á Heilbrigðisstofnun Vestmannaeyja. Það fer væntanlega framhjá mörgum landsmönnum að í miðju verkfalli framhaldsskólakennara stendur enn yfir verkfall undirmanna á farþegaferjunni Herjólfi sem sinnir hlutverki þjóðvegar við Vestmannaeyjar. Ekkert hefur miðað í samningaviðræðum Samtaka atvinnulífsins og Sjómannafélags Íslands og ekki hefur verið boðað til nýs fundar. Á meðan reyna Vestmannaeyingar að sýna undirmönnum á Herjólfi skilning í kjarabaráttu sinni þó erfiðlega gangi þegar að á þriðju viku yfirvinnubanns hefur staðið við ferjuna.
24.feb. 2014 - 17:17 Aðsend grein

„Þetta prógramm gaf okkur færi á nýju lífi“

Af gefnu tilefni vilja SkjárEinn, SagaFilm og keppendur þáttanna svara þeim getgátum sem viðast vera uppi varðandi vottun og æfingarferli við framleiðslu á sjónvarpsþáttunum The Biggest Loser Ísland sem sýndir eru á SkjáEinum.
16.feb. 2014 - 12:57 Aðsend grein

Sonur minn gerði mistök

Það er erfitt að fæða af sér börn. Í mínu tilviki afar erfitt. Ég hef stundum sagt að væri ég belja, væri löngu búið að lóga mér! En að fæða börn er „peanuts“ miðað við það sem við tekur.  Maður vill ekkert gera rangt - en gerir svo margt rangt
31.jan. 2014 - 20:56 Aðsend grein

Grófin- Geðverndarmiðstöð: Valdefling, þjálfun og samstaða á jafningjagrunni

Geðverndarfélag Akureyrar og Grófin Geðverndarmiðstöð héldu fræðsludaga 17.og 18.janúar sem var opið öllum. Mæting var góð og greinilegur áhugi á starfseminni.
26.jan. 2014 - 20:20 Aðsend grein

Þegar barn segist vera lélegt í einhverju

Þegar börn segja að þau séu léleg í einhverju, eigum við fullorðna fólkið það til að rjúka til og leggja okkur öll fram við að sannfæra þau um að það sé ekki rétt hjá þeim. Gunna sem segir að henni leiðist danstímar af því hún sé léleg í dansi, fær að heyra að það sé tóm vitleysa hún sé “flottur dansari” og  Andri sem er óánægður með teikninguna sína fær að heyra að teikningin sé “svakalega flott”.
29.des. 2013 - 19:02 Aðsend grein

Láttu ekki plata þig

Félagi minn Gylfi Arnbjörnsson skrifaði greinar hér á Eyjuna 23. og 28. desember s.l. þar sem hann rakti klúðrið sem átti sér stað við gerð nýlegra kjarasamninga og skrifaði það allt á fimm stéttarfélög innan Starfsgreinasambandsins. Félög sem skrifuðu ekki undir pappíra sem að þeim voru réttir á vetrarsólstöðum og vandaði hann þeim þar að auki ekki kveðjurnar.
20.nóv. 2013 - 21:09 Aðsend grein

Yfirlýsing frá Hannesi Smárasyni

Í DV í dag er fullyrt að við Magnús Ármann eigum skíðaskála í Frakklandi – glæsihús sem kosti tvo milljarða.  "Fréttin" er skrifuð af Inga Frey Vilhjálmssyni.
13.nóv. 2013 - 15:56 Aðsend grein

Hlutirnir eru fáránlegir

Ég er ekki að skrifa þessa grein vegna þess að við eigum bágt, ég er að skrifa hana vegna þess hve furðulegt regluverkið í þjóðfélaginu okkar er.
24.okt. 2013 - 20:00 Aðsend grein

Eitt skref áfram og tvö afturábak?

Fyrir u.þ.b. þrjátíu árum var að sumu leyti ágætt að vera unglingur á Íslandi. Lífið var einfaldara, færri samskiptatæki sem stálu tíma okkar.  Aðal lesefnið var Bravo blöð (fæstir kunnu þýsku en plakötin voru flott). Í sjónvarpinu var Skonrokk og saklaus músíkmyndbönd.
08.okt. 2013 - 17:00 Aðsend grein

Hvernig brjóstin hennar mömmu urðu ,,2000 vandinn" minn

Árið 1999 útskrifaðist ég úr grunnskóla og lífið eins og ég þekkti það varð aldrei samt aftur. Þetta á svo sem við flesta unglinga því framhaldsskólaárin eru ógnvekjandi, spennandi, hlaðin hormónum, ræðukeppnum, félagslífi og svo staldra þeir stundum við og kíkja í skólabækur.
03.okt. 2013 - 22:00 Aðsend grein

Sjálfbærni og notkun erfðatækni

Sjálfbærni er neisti nýs tíma í sambúð okkar við Jörðina. En þetta orð – sjálfbærni – geldur fyrir ofnotkun.
17.sep. 2013 - 20:16 Aðsend grein

Hóflegar launahækkanir, lág verðbólga og stöðugt gengi haldast í hendur

Þorsteinn Víglundsson framkvæmdastjóri SA. Hver prósenta verðbólgunnar leggur 20 milljarða króna byrði á heimilin í formi vaxta og verðbóta en 1% kauphækkun skilar almenningi 5 milljörðum króna í launaumslögin á ári eftir greiðslu tekjuskatts. Ávinningur heimilanna af 1% hjöðnun verðbólgu er því að minnsta kosti fjórfalt meiri en af 1% launahækkun.
09.sep. 2013 - 20:50 Aðsend grein

Mamma þín dó í nótt

„Mamma þín dó í nótt". Þetta voru orðin sem ég vaknaði við þann 14. maí 2006. Þá var ég 14 ára. Eitthvað sem ég hafði lengi búist við en gat engan veginn búið mig undir var orðið að veruleika. Alltaf býst maður við þessu á morgun, ekki í dag.
31.ágú. 2013 - 13:15 Aðsend grein

Af athugasemdum Brynjars Níelssonar

Ég hef undanfarið skrifað tvær greinar til að bregðast við skrifum Brynjars Níelssonar um réttmæti þess að halda úti ríkisreknum fjölmiðli nú þegar kreppir að. Í þeirri fyrri sem ég birti sem opið bréf til Brynjars velti ég upp þeirri spurningu hvort að ekki mætti horfa til fjárframlaga ríkisins til trúfélaga, og þá sérstaklega Þjóðkirkjunnar, í þeim niðurskurði sem fyrir liggur að verða lagt í.
23.ágú. 2013 - 14:29 Aðsend grein

Æðarslög stjórnarsáttmálans

Eins og alþjóð veit hefur ákvæði stjórnarsáttmálans um að hlé verði gert á aðildarviðræðum við ESB hefur verið uppfyllt. En nú virðist sú vandræðalega staða vera komin upp að menn greinir á um framhaldið. Sem valdið hefur kurr meðal einstakra þingmanna Sjálfstæðisflokksins.
22.ágú. 2013 - 13:30

Raunveruleikinn bakvið grímuna / Að lifa með Tourette sjúkdóm

Guðbjörg Þorsteinsdóttir.

Það getur verið erfitt fyrir tourette sjúklinga að komast í gegnum hvern einasta dag. Við erum að takast á við bæði sjúkdóminn sjálfan og einnig ADHD eða OCD(áráttu- og þráhyggjuröskun).

19.ágú. 2013 - 14:27

Formaður Skólameistarafélagsins hrapar að fullyrðingum

 Jón Þorvarðarson.

Formaður Skólameistarafélags Íslands (SMÍ), Ársæll Guðmundsson, hefur farið hamförum í fjölmiðlaviðtölum að undanförnu sem ég vil líkja við fjaðarfoksumræðu. Hann leggur áherslu á að auka þurfi vald skólastjórnenda til að skólarnir geti þróað sig sjálfir. Um þetta geta menn verið sammála enda liggur styrkur framhaldsskóla á ólíkum sviðum og hver skóli á sitt flaggskip, ef svo má að orði komast. En hverjar eru tillögur formanns SMÍ í þessum efnum?

07.ágú. 2013 - 16:19 Aðsend grein

Af meintu hlutleysi RÚV

Ein röksemd fyrir því að ríkið sé enn að reka fjölmiðil er sú að „annars fær fólk ekki hlutlausar fréttir“. Ekki er ég nú viss um að forsvarsmenn annarra fjölmiðla taki undir þetta.
06.ágú. 2013 - 11:45 Aðsend grein

Brynjari svarað

Brynjar Níelsson alþingismaður svaraði opnu bréfi ég sem skrifaði honum og birtist á Pressunni nú nýlega. Í kjölfarið bjó DV til frétt þar sem fullyrt var að við tveir ættum í deilum, sem kom mér reyndar á óvart þar sem ég leit á þetta sem kurteisislegar rökræður.
31.júl. 2013 - 11:56 Aðsend grein

Alþingismaður blæs lífi í kulnandi glæður!

Eftir að hafa fylgst með málflutningi Brynjars Níelssonar um málefni RUV verður tæpast hjá því komist að fá á tilfinninguna að  útvarpsgjaldið sé hnefahögg í andlit landsmanna.
24.júl. 2013 - 13:40 Aðsend grein

Opið bréf til Brynjars Níelssonar

Í pistli þínum sem birtist á Pressunni þann 19. júlí, og í fjölmiðlum nú síðustu daga, veltir þú upp þeirri spurningu hvort að fámenn þjóð hafi efni á því að greiða fjóra milljarða á ári til reksturs ljósvakamiðils.
23.júl. 2013 - 11:15 Aðsend grein

Alþingismaður fer með staðlausa stafi!

Brynjar Níelsson hefur farið mikinn að undanförnu í gagnrýni sinni á RUV og veltir því fyrir sér hvort RUV sé ekki bara lúxussplæs sem landsmenn geta verið án.
18.júl. 2013 - 15:32 Aðsend grein

Þjóðhátíðin í mínum huga - Má ekki einskorða alla umræðu við glæpina

Mikið finnst mér dapurt að lesa um þetta leyti, ár eftir ár, hvern sleggjudóminn og/eða ósanngjörnu ummælin á fætur öðrum um Þjóðhátíð okkar Eyjamanna. Eðlilega lítur hver sínum augum á silfrið.
01.júl. 2013 - 09:57 Aðsend grein

Um fjárframlög hins opinbera til LÍN og háskólanna

Ómar Berg Rúnarsson. Við þessu hafa margir námsmenn brugðist með því að vinna hlutastörf með háskólanámi, til þess eins að eiga fyrir salti í grautinn. Það er þó engum vorkunn af því að vinna örlítið með námi. En þegar afleiðingin birtist svo í minni tíma til lærdóms, sem kemur niður á námsárangri, sem hefur síðan neikvæð áhrif á möguleika háskólanemenda til að mæta auknum íþyngjandi kröfum LÍN varðandi námsframvindu, að þá er staðan orðin óásættanleg og ræða má af fullri alvöru um skert jafnrétti til náms, á milli þeirra sem eru fjárhagslega vel staddir og þeirra sem eru það ekki.
27.apr. 2013 - 18:22 Aðsend grein

Óvissuferð niður Dettifoss

Jón Einar Jakobsson hrl. Formaður Framsóknarflokksins hefur talað fyrir þeirri skoðun, að brostnar forsendur vegna bankahruns valdi því, að rétt sé, að tekið verði tillit til þessa við uppgjör og endurgreiðslu skuldunauta verðtryggðra lána og þá vitaskuld á kostnað kröfuhafa slíkra lána.
17.apr. 2013 - 15:02 Aðsend grein

Kristinn H. Gunnarsson: Enn skrökvar Vilhjálmur

Kristinn H. Gunnarsson. Það sem er alvarlegt við málflutning Vilhjálms Birgisson er að hann vísvitandi leitast við að afvegaleiða fólk og segir því ósatt. Þeir sem fylgja ráðum Vilhjálms munu fljótt reyna á eigin skinni að kjör þeirra munu versna en ekki batna eins og gefið er fyrirheit um.
07.apr. 2013 - 13:29 Aðsend grein

Vilhjálmi Birgissyni svarað

Það hefur verið vaxandi krafa í þjóðfélaginu um að menn sem tala fyrir hinum ýmsu málefnum sanni fyrir pöplinum að  þeir séu ekki vanhæfir til verksins vegna eigin hagsmuna. Skuldastaða þingmanna hefur t.d. nýverið gerð opinber. Þetta ætti náttúrulega að gilda víðar og um fleiri.

Aðsendar greinar
Hér birtast aðsendar greinar og yfirlýsingar sem tengjast efni því sem birtist á Pressunni. Netfang: pressan@pressan.is
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 13.4.2014
Dýrkeypt mistök stjórnmálamanna eftir hrun
Sigurður G. Guðjónsson
Sigurður G. Guðjónsson - 18.4.2014
Frjálst fall
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 07.4.2014
Láglaunalögreglan
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 18.4.2014
Nýjar upplýsingar um gamalt trúnaðarbrot
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 09.4.2014
Ríkisvæðing einkaskulda
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 05.4.2014
Furðuskrif Stefáns Ólafssonar
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 10.4.2014
Eru háskólakennarar í pólitískri krossferð?
Ingrid Kuhlman
Ingrid Kuhlman - 07.4.2014
Að stjórnast ekki af stjórnsemi annarra
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 12.4.2014
Ritaskrá mín fyrir 2013
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 07.4.2014
Góðar fréttir: Bjarni boðar skattalækkanir
Sturla Böðvarsson
Sturla Böðvarsson - 09.4.2014
Framganga Rússa
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 08.4.2014
Ný sýn í Evrópumálum
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 11.4.2014
Lesendur geta sjálfir staðreynt málið
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 06.4.2014
Frá Færeyjum
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 07.4.2014
Hallgrímur Pétursson - fjórði hluti
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 13.4.2014
Hallgrímur Pétursson – fimmti hluti
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 09.4.2014
Breskir dómarar skeikulir
Fleiri pressupennar