23. feb. 2012 - 18:20Sigurvin Ólafsson

Lúðvík og Sigurvin: Hæstiréttur eyðir óvissu

Lúðvík Bergvinsson og Sigurvin Ólafsson.

Lúðvík Bergvinsson og Sigurvin Ólafsson.

Eftir að Hæstiréttur sveiflaði nýverið lagasverðinu bjarta og skar á hnúta viðvarandi deilna um uppgjör á ólögmætum gengistryggðum lánum hefur mikilli óvissu um það verið eytt, öfugt við það sem talsmenn fjármálafyrirtækja og einstaka stjórnmálamenn hafa haldið fram. Rétturinn kvað uppúr um að fyrri greiðslur skuldara af lánum sínum teldust fullnaðargreiðslur og að kröfuhafar ættu engan rétt til þess að krefjast frekari greiðslna vegna tímabilsins fram til þess að viðurkennt var að þeir höfðu veitt þeim ólögmæt lán.  

Dómurinn var líka skýr um að afturvirk löggjöf, sem sett er í því skyni að hafa áhrif á gerða samninga fjármálafyrirtækjum til hagsbóta, standist ekki eignaréttarákvæði stjórnarskrár. Það er því ljóst að hinum sérstæðu lögum nr. 151/2010 og reglum þeirra, svokölluðum gengislánalögum, verður ekki beitt með afturvirkum hætti við endanleg uppgjör á ólögmætum gengistryggðum lánum. Rétturinn gat vart talað skýrar um þetta efni.

Samningsvextir gilda

Það hefur því vakið talsverða undrun að ráðandi stjórnmálamenn skuli í kjölfarið tala með þeim hætti að dómurinn skapi óvissu. Það þarf á hinn bóginn ekki að koma á óvart að stjórnendur fjármálafyrirtækja skuli reyna að tala upp óvissuna. Dómurinn er afar skýr um það, að við uppgjör á ólögmætum gengistryggðum lánum skuli samningsvextir gilda þar til uppgjör hefur farið fram. Dómurinn er jafnframt skýr um það að fyrirmæli löggjafans um að endurreikna skuli lánin miðað við aðra og hærri vexti en samið hafði verið um brjóti í bága við vernd eignarréttinda skuldara samkvæmt stjórnarskránni. Með öðrum orðum, vaxtaákvæðum lánssamninganna verður ekki breytt afturvirkt og skuldarar verða því ekki krafnir um greiðslur fyrir að hafa ekki frá upphafi greitt seðlabankavexti af lánunum.

Mikilvægi þess að stjórnvöld tryggi rétta endurútreikninga og sinni eftirlitsskyldu

Í kjölfar dómsins verður að endurreikna öll ólögmæt gengistryggð lán á nýjan leik, bæði til einstaklinga og lögaðila. Það er afar mikilvægt að stjórnvöld, með Umboðsmann skuldara, Talsmann neytenda, Neytendastofu, Fjármálaeftirlitið og Seðlabanka fremsta í flokki tryggi að sömu mistök verði ekki gerð aftur eins og þau sem áttu sér stað við við síðasta endurútreikning hinna ólögmætu lána. Þá voru fjármálafyrirtækjum gefnar frjálsar hendur við að finna þær endurútreikningsaðferðir sem voru þeim heppilegastar, þar sem lögin, jafn gölluð og raun ber vitni, kváðu ekki nema að litlu leyti á um það hvernig lánin skyldu endurreiknuð í raun og veru. Eini fastinn í lögunum var sá að lánin skyldu endurútreiknuð allt aftur til stofndags þeirra en að öðru leyti höfðu fjármálafyrirtækin frjálsar hendur í þessu efni. Það má ekki gerast aftur og er fráleitt að veita fjármálafyrirtækjum heimild til samráðs um aðferðir við innheimtu ólögmætra lána.

Nú reynir því á stjórnvöld að gæta hagsmuna vel á annað hundrað þúsund Íslendinga þegar endurútreikningar verða gerðir á nýjan leik. Geri þau það ekki getur hæglega fallið til skaðabótaábyrgð á hendur ríkissjóði vegna vanrækslu á eftirlitsskyldu, einkum í þeim tilvikum þar sem fjármálafyrirtæki, hvar óvíst er um rekstrarhæfi til framtíðar, halda áfram að innheimta uppgreidd lán og valda skuldurum tjóni á þann hátt að ofgreiðslurnar fást ekki endurgreiddar á síðari stigum fari viðkomandi fyrirtæki í þrot. Það skiptir því miklu máli hvernig stjórnvöld halda á málum næstu vikur og mánuði. Það má því segja að stjórnvöldum gefist að nýju færi á að lagfæra það sem miður fór við síðustu aðgerð. Batnandi fólki er jú best að lifa.

Jákvæð áhrif dómsins á hag- og fjármálakerfið

Niðurstaða Hæstaréttar hefur ekki í för með sér að nokkrir fjármunir tapist. Það eina sem gerist er að fjármunir eru færðir frá fjármálafyrirtækjum til fólks og fyrirtækja, í þeim skilningi að bókfært virði krafna fjármálafyrirtækja lækkar. Það mun hafa mjög jákvæð áhrif á einkaneyslu til lengri tíma með tilheyrandi styrkingu fyrirtækja og fjölgun starfa. Það er því rangt að halda því fram að vegna dómsins þurfi fjármálafyrirtæki að afskrifa kröfur. Staðreyndin er sú að þau höfðu áður fært til eignar ólögmætar kröfur og þeim verður gert að leiðrétta það að gengnum dómnum. Öll umræða um afskriftir eða eftirgjöf og niðurfellingu skulda er því bæði villandi og röng.

Það sem hefur verið helsta vandamálið frá hruni er sú staðreynd að viðskiptavinir fjármálakerfisins, þ.e. heimilin og fyrirtækin, hafa verið í lamasessi. Til lengri tíma skiptir það fjármálakerfið mun meira máli að viðskiptavinir þess séu heilbrigðir og færir til að standa undir skuldbindingum sínum heldur en að fjármálafyrirtæki fái að bókfæra skammtímahagnað á efnahagsreikning sinn vegna kaupa á ódýrum kröfum. Niðurstaða dómsins mun því styrkja hagkerfið og krónuna til lengri tíma. Vegna dómsins standa líkur til þess að erlendir kröfuhafar, sem eiga tvo af þremur stærstu viðskiptabönkunum, muni færa minna fé útúr íslenska hagkerfinu þegar þeir losa um sína stöðu, en ella hefði orðið. Allt þetta leiðir til heilbrigðara hag- og fjármálakerfis.

Það er því full ástæða fyrir stjórnmálamenn að fagna niðurstöðu réttarins í umræddum dómi í stað þess að tala upp meinta óvissu í samstarfi við talsmenn bankakerfisins, og leggja frekar orku sína í það að tryggja að rétt verði reiknað í þetta sinnið. Það er ekki hvað síst þeirra hlutverk að gæta hagsmuna almennings við aðstæður eins og þessar. Það væri líka gott innlegg fjármálafyrirtækja vegna endurrreisnar samfélagsins eftir hrunið, að láta af þeim hráskinnsleik að hámarka hag sinn með öllum tiltækum ráðum, og reyna frekar að loka þessum málum í sæmilegri sátt svo loks gefist svigrúm til að horfa til framtíðar og uppbyggingar í stað endalausra málaferla. Það er fyrir löngu kominn tími til þess.

Lúðvík Bergvinsson og Sigurvin Ólafsson.
Lögmenn hjá Bonafide lögmönnum.



25.sep. 2014 - 11:46

Hugleiðing sjálfstæðrar móður sem er komin með uppí kok af afskiptaleysi yfirvalda

Lóa Baldvinsdóttir Andersen Ég er sjálfstæð móðir tveggja frábærra stúlkna. Eldri stúlkan mín er að verða 16 ára í desember. Hún elskar fótbolta, skólann sinn, fjölskylduna sína og vini sína. Hún er afar glöð, fyndin, skemmtileg og kát. Eins og aðra unglinga langar hana stundum að gera eitthvað sem kostar peninga , eins og að fara út að borða með vinum sínum, fara á stöku framhaldsskólaball og jafnvel vera flippuð og kaupa sér föt.
23.sep. 2014 - 11:54 Aðsend grein

Fyrirgefning og syndaaflausn Internetsins

Guðmundur Sveinn Einarsson Öll gerum við mistök á einn eða annan hátt á lífsleiðinni, sumir þó duglegri en aðrir við þá iðju en einnig er það misjafnt hvernig við tökumst á við mistök okkar. Sumir reyna hvað þeir geta að bæta fyrir brot sitt, aðrir eiga kannski erfitt með að líta í eigin barm og kenna öðrum um og svo er það fólkið sem er bara alveg skítsama og segir bara “Fu** it„.
18.sep. 2014 - 11:50 Aðsend grein

Landsbyggðarvæl?

Í síðustu viku var lagt fram frumvarp til fjárlaga 2015.  Á sama tíma var lagt fram prýðisgott hálfsárs uppgjör Isavia ohf., sem er félag í eigu ríkisins, og er ætlað að annast rekstur og uppbyggingu allra flugvalla á Íslandi.  Þá er eitt af hlutverkum Isavia að tryggja að flugöryggi sé í samræmi við alþjóðlegar öryggiskröfur og aðferðir.
03.sep. 2014 - 16:00 Aðsend grein

Mannorðsmorðingi að störfum

Einhverjir hafa velt fyrir sér hvort of sterkt sé til orða tekið að kalla Reyni Traustason, ritstjóra DV, mannorðsmorðingja.
16.ágú. 2014 - 16:04 Aðsend grein

Mikið í húfi: „Ætla þeir að láta það um sig spyrjast, að þeir tali tungum tveim?“

Snæfríður heitin, dóttir mín, lektor við Háskólann á Bifröst, var vinur og aðdáandi Jóhönnu geitabónda á Háafelli í Hvítársíðu og brautryðjandastarfs hennar. Minnug þeirrar vináttu set ég eftirfarandi orð á blað.
15.ágú. 2014 - 15:28 Aðsend grein

Virðing og samfélagsleg auðgun

Ég er fæddur í Japan.  Ég  hef verið með fasta búsetu á Íslandi í 14 ár.  Ég hef ferðast til 47 landa og unnið í 10 löndum. Út í gegnum mitt líf hef ég verið lánsamur að læra mismunandi menningu og sögu frá mörgum mismunandi löndum.
22.júl. 2014 - 12:14 Aðsend grein

Leigusalar óttast ótrygga leigjendur: Hvað er til ráða?

Í þjóðfélagsumræðunni er oft fjallað um óheppna leigusala sem lenda í þeirri stöðu að hafa leigt slæmum leigjendum íbúðir sínar. Umræðan einkennist af hræðsluáróðri sem inniheldur reynslusögur af leigjendum sem ganga illa um íbúðir með tilheyrandi tjóni fyrir leigusalann.
10.júl. 2014 - 21:31 Aðsend grein

Átt þú atvinnumann framtíðarinnar?

Ég var þeirrar gæfu aðnjótandi að fá að fylgjast með N1 knattspyrnumóti barna á Akureyri nú nýlega en ég á býsna efnilegan frænda sem var að keppa svo ég mætti honum til stuðnings þar sem ég var staddur norðan heiða. Í ljósi þess að ég var ekki að fylgjast með eigin barni hafði ég ágætan tíma til að rölta á milli leikja og fylgjast með.
29.maí 2014 - 15:17 Aðsend grein

Ég harma ósanna yfirlýsingu Guðrúnar

Ég harma yfirlýsingu Guðrúnar Bryndísar sem birtist í Kvennablaðinu þann 28. maí sl. þar sem hún er ósönn. Eini tveggja manna fundur okkar átti sér stað þegar mér var falið að fara yfir þá stöðu sem komin var upp eftir að Óskar Bergson hafði stigið til hliðar vegna stöðu framboðsins í skoðanakönnunum og að vænta mætti uppstokkunar á framboðslistanum. Ég tek það fram að ég hef aldrei verið formaður né varaformaður kjörstjórnar eins og haldið er fram.
22.maí 2014 - 21:51 Aðsend grein

Vilhjálmur: Verndum Laugardalinn

Vegna fyrirhugaðra bygginga meðfram Suðurlandsbraut sem samþykkt var með nýju aðalskipulagi hafa margir íbúar Laugardalsins og aðrir er tengjast samtökunum Verndum Laugardalinn sem áður afstýrðu sams konar áformum skömmu fyrir síðustu aldamót en á þeim tíma voru uppi ráðagerðir borgaryfirvalda um stóran spilasal og skrifstofuhúsnæði Símans,  haft miklar áhyggjur af umræddum byggingaráhorfum.
29.apr. 2014 - 19:37 Aðsend grein

Hvað svo?

Er eitthvað  sem mannlegur máttur getur gert til að hjálpa einstaklingi út úr fíkniefnaneyslu ef hann vill það ekki sjálfur? Ef einstaklingur væri  með annan sjúkdóm eins og t.d. hjartasjúkdóm eða sykursýki, þá fer hann sjálfviljugur inn á sjúkrahús til að fá  lausn sinna mála og er með opinn huga fyrir þeirri hjálp sem er hægt að fá.
21.mar. 2014 - 18:56 Aðsend grein

Við erum framtíðin

Ég er 18 ára framhaldsskólanemi. Ég legg mig fram í mínu námi og tek ábyrgð á minni menntun. Ásamt því að vera framhaldsskólanemi er ég líka í tónlistarnámi og hlutastarfi. Ég fer á æfingar flesta daga vikunnar og stend við þau loforð sem ég gerði þegar ég hóf nám.
20.mar. 2014 - 20:30 Aðsend grein

Hæ, við erum til líka

Sæll, Illugi. Ég heiti Arnór Steinn Ívarsson og er nemandi á þriðja ári í Borgarholtsskóla. Í dag, þegar þessi texti er skrifaður, er dagur 4 af verkfalli framhaldsskólakennara að líða undir lok.
19.mar. 2014 - 21:22 Aðsend grein

Vorum við þá ekkert merkileg?

Af og til ganga um á Facebook myndbönd og fleira sem fjallar um hvað mín kynslóð var merkileg. Við vorum alltaf úti að leika okkar, vældum ekkert, ef okkur var strítt þá tókumst við á við það, ef við vorum niðurlægð þá kvörtuðum við ekki og létum það ekki fá á okkur. Þurftum ekki bílbelti, öryggishjálma eða eftirlit og komust af án þess.
18.mar. 2014 - 15:00

Hildur Sólveig: Eru samgöngur forréttindi?

Hildur Sólveig Sigurðardóttir starfar sem sjúkraþjálfari á Heilbrigðisstofnun Vestmannaeyja. Það fer væntanlega framhjá mörgum landsmönnum að í miðju verkfalli framhaldsskólakennara stendur enn yfir verkfall undirmanna á farþegaferjunni Herjólfi sem sinnir hlutverki þjóðvegar við Vestmannaeyjar. Ekkert hefur miðað í samningaviðræðum Samtaka atvinnulífsins og Sjómannafélags Íslands og ekki hefur verið boðað til nýs fundar. Á meðan reyna Vestmannaeyingar að sýna undirmönnum á Herjólfi skilning í kjarabaráttu sinni þó erfiðlega gangi þegar að á þriðju viku yfirvinnubanns hefur staðið við ferjuna.
24.feb. 2014 - 17:17 Aðsend grein

„Þetta prógramm gaf okkur færi á nýju lífi“

Af gefnu tilefni vilja SkjárEinn, SagaFilm og keppendur þáttanna svara þeim getgátum sem viðast vera uppi varðandi vottun og æfingarferli við framleiðslu á sjónvarpsþáttunum The Biggest Loser Ísland sem sýndir eru á SkjáEinum.
16.feb. 2014 - 12:57 Aðsend grein

Sonur minn gerði mistök

Það er erfitt að fæða af sér börn. Í mínu tilviki afar erfitt. Ég hef stundum sagt að væri ég belja, væri löngu búið að lóga mér! En að fæða börn er „peanuts“ miðað við það sem við tekur.  Maður vill ekkert gera rangt - en gerir svo margt rangt
31.jan. 2014 - 20:56 Aðsend grein

Grófin- Geðverndarmiðstöð: Valdefling, þjálfun og samstaða á jafningjagrunni

Geðverndarfélag Akureyrar og Grófin Geðverndarmiðstöð héldu fræðsludaga 17.og 18.janúar sem var opið öllum. Mæting var góð og greinilegur áhugi á starfseminni.
26.jan. 2014 - 20:20 Aðsend grein

Þegar barn segist vera lélegt í einhverju

Þegar börn segja að þau séu léleg í einhverju, eigum við fullorðna fólkið það til að rjúka til og leggja okkur öll fram við að sannfæra þau um að það sé ekki rétt hjá þeim. Gunna sem segir að henni leiðist danstímar af því hún sé léleg í dansi, fær að heyra að það sé tóm vitleysa hún sé “flottur dansari” og  Andri sem er óánægður með teikninguna sína fær að heyra að teikningin sé “svakalega flott”.
29.des. 2013 - 19:02 Aðsend grein

Láttu ekki plata þig

Félagi minn Gylfi Arnbjörnsson skrifaði greinar hér á Eyjuna 23. og 28. desember s.l. þar sem hann rakti klúðrið sem átti sér stað við gerð nýlegra kjarasamninga og skrifaði það allt á fimm stéttarfélög innan Starfsgreinasambandsins. Félög sem skrifuðu ekki undir pappíra sem að þeim voru réttir á vetrarsólstöðum og vandaði hann þeim þar að auki ekki kveðjurnar.
20.nóv. 2013 - 21:09 Aðsend grein

Yfirlýsing frá Hannesi Smárasyni

Í DV í dag er fullyrt að við Magnús Ármann eigum skíðaskála í Frakklandi – glæsihús sem kosti tvo milljarða.  "Fréttin" er skrifuð af Inga Frey Vilhjálmssyni.
13.nóv. 2013 - 15:56 Aðsend grein

Hlutirnir eru fáránlegir

Ég er ekki að skrifa þessa grein vegna þess að við eigum bágt, ég er að skrifa hana vegna þess hve furðulegt regluverkið í þjóðfélaginu okkar er.
24.okt. 2013 - 20:00 Aðsend grein

Eitt skref áfram og tvö afturábak?

Fyrir u.þ.b. þrjátíu árum var að sumu leyti ágætt að vera unglingur á Íslandi. Lífið var einfaldara, færri samskiptatæki sem stálu tíma okkar.  Aðal lesefnið var Bravo blöð (fæstir kunnu þýsku en plakötin voru flott). Í sjónvarpinu var Skonrokk og saklaus músíkmyndbönd.
08.okt. 2013 - 17:00 Aðsend grein

Hvernig brjóstin hennar mömmu urðu ,,2000 vandinn" minn

Árið 1999 útskrifaðist ég úr grunnskóla og lífið eins og ég þekkti það varð aldrei samt aftur. Þetta á svo sem við flesta unglinga því framhaldsskólaárin eru ógnvekjandi, spennandi, hlaðin hormónum, ræðukeppnum, félagslífi og svo staldra þeir stundum við og kíkja í skólabækur.
03.okt. 2013 - 22:00 Aðsend grein

Sjálfbærni og notkun erfðatækni

Sjálfbærni er neisti nýs tíma í sambúð okkar við Jörðina. En þetta orð – sjálfbærni – geldur fyrir ofnotkun.
17.sep. 2013 - 20:16 Aðsend grein

Hóflegar launahækkanir, lág verðbólga og stöðugt gengi haldast í hendur

Þorsteinn Víglundsson framkvæmdastjóri SA. Hver prósenta verðbólgunnar leggur 20 milljarða króna byrði á heimilin í formi vaxta og verðbóta en 1% kauphækkun skilar almenningi 5 milljörðum króna í launaumslögin á ári eftir greiðslu tekjuskatts. Ávinningur heimilanna af 1% hjöðnun verðbólgu er því að minnsta kosti fjórfalt meiri en af 1% launahækkun.
09.sep. 2013 - 20:50 Aðsend grein

Mamma þín dó í nótt

„Mamma þín dó í nótt". Þetta voru orðin sem ég vaknaði við þann 14. maí 2006. Þá var ég 14 ára. Eitthvað sem ég hafði lengi búist við en gat engan veginn búið mig undir var orðið að veruleika. Alltaf býst maður við þessu á morgun, ekki í dag.
31.ágú. 2013 - 13:15 Aðsend grein

Af athugasemdum Brynjars Níelssonar

Ég hef undanfarið skrifað tvær greinar til að bregðast við skrifum Brynjars Níelssonar um réttmæti þess að halda úti ríkisreknum fjölmiðli nú þegar kreppir að. Í þeirri fyrri sem ég birti sem opið bréf til Brynjars velti ég upp þeirri spurningu hvort að ekki mætti horfa til fjárframlaga ríkisins til trúfélaga, og þá sérstaklega Þjóðkirkjunnar, í þeim niðurskurði sem fyrir liggur að verða lagt í.
23.ágú. 2013 - 14:29 Aðsend grein

Æðarslög stjórnarsáttmálans

Eins og alþjóð veit hefur ákvæði stjórnarsáttmálans um að hlé verði gert á aðildarviðræðum við ESB hefur verið uppfyllt. En nú virðist sú vandræðalega staða vera komin upp að menn greinir á um framhaldið. Sem valdið hefur kurr meðal einstakra þingmanna Sjálfstæðisflokksins.
22.ágú. 2013 - 13:30

Raunveruleikinn bakvið grímuna / Að lifa með Tourette sjúkdóm

Guðbjörg Þorsteinsdóttir.

Það getur verið erfitt fyrir tourette sjúklinga að komast í gegnum hvern einasta dag. Við erum að takast á við bæði sjúkdóminn sjálfan og einnig ADHD eða OCD(áráttu- og þráhyggjuröskun).


Aðsendar greinar
Hér birtast aðsendar greinar og yfirlýsingar sem tengjast efni því sem birtist á Pressunni. Netfang: pressan@pressan.is
Flugfélag Íslands - krónutilboð
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 16.9.2014
Óheppinn hæstaréttarlögmaður
Ragnar H. Hall
Ragnar H. Hall - 17.9.2014
Aðstoð við Jón fræðimann
Sigurður G. Guðjónsson
Sigurður G. Guðjónsson - 22.9.2014
Lygamörður á ferð
Aðsend grein
Aðsend grein - 18.9.2014
Landsbyggðarvæl?
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 18.9.2014
Eins manns kenning
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 16.9.2014
Afstaða mín til innflytjenda
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 23.9.2014
Saga sem Saga vill ekki segja
María Rún Vilhelmsdóttir
María Rún Vilhelmsdóttir - 23.9.2014
Hver ert þú?
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 27.9.2014
Verðandi hæstaréttardómarar?
Sigurður G. Guðjónsson
Sigurður G. Guðjónsson - 29.9.2014
29. september
Fleiri pressupennar