23. feb. 2012 - 18:20Sigurvin Ólafsson

Lúðvík og Sigurvin: Hæstiréttur eyðir óvissu

Lúðvík Bergvinsson og Sigurvin Ólafsson.

Lúðvík Bergvinsson og Sigurvin Ólafsson.

Eftir að Hæstiréttur sveiflaði nýverið lagasverðinu bjarta og skar á hnúta viðvarandi deilna um uppgjör á ólögmætum gengistryggðum lánum hefur mikilli óvissu um það verið eytt, öfugt við það sem talsmenn fjármálafyrirtækja og einstaka stjórnmálamenn hafa haldið fram. Rétturinn kvað uppúr um að fyrri greiðslur skuldara af lánum sínum teldust fullnaðargreiðslur og að kröfuhafar ættu engan rétt til þess að krefjast frekari greiðslna vegna tímabilsins fram til þess að viðurkennt var að þeir höfðu veitt þeim ólögmæt lán.  

Dómurinn var líka skýr um að afturvirk löggjöf, sem sett er í því skyni að hafa áhrif á gerða samninga fjármálafyrirtækjum til hagsbóta, standist ekki eignaréttarákvæði stjórnarskrár. Það er því ljóst að hinum sérstæðu lögum nr. 151/2010 og reglum þeirra, svokölluðum gengislánalögum, verður ekki beitt með afturvirkum hætti við endanleg uppgjör á ólögmætum gengistryggðum lánum. Rétturinn gat vart talað skýrar um þetta efni.

Samningsvextir gilda

Það hefur því vakið talsverða undrun að ráðandi stjórnmálamenn skuli í kjölfarið tala með þeim hætti að dómurinn skapi óvissu. Það þarf á hinn bóginn ekki að koma á óvart að stjórnendur fjármálafyrirtækja skuli reyna að tala upp óvissuna. Dómurinn er afar skýr um það, að við uppgjör á ólögmætum gengistryggðum lánum skuli samningsvextir gilda þar til uppgjör hefur farið fram. Dómurinn er jafnframt skýr um það að fyrirmæli löggjafans um að endurreikna skuli lánin miðað við aðra og hærri vexti en samið hafði verið um brjóti í bága við vernd eignarréttinda skuldara samkvæmt stjórnarskránni. Með öðrum orðum, vaxtaákvæðum lánssamninganna verður ekki breytt afturvirkt og skuldarar verða því ekki krafnir um greiðslur fyrir að hafa ekki frá upphafi greitt seðlabankavexti af lánunum.

Mikilvægi þess að stjórnvöld tryggi rétta endurútreikninga og sinni eftirlitsskyldu

Í kjölfar dómsins verður að endurreikna öll ólögmæt gengistryggð lán á nýjan leik, bæði til einstaklinga og lögaðila. Það er afar mikilvægt að stjórnvöld, með Umboðsmann skuldara, Talsmann neytenda, Neytendastofu, Fjármálaeftirlitið og Seðlabanka fremsta í flokki tryggi að sömu mistök verði ekki gerð aftur eins og þau sem áttu sér stað við við síðasta endurútreikning hinna ólögmætu lána. Þá voru fjármálafyrirtækjum gefnar frjálsar hendur við að finna þær endurútreikningsaðferðir sem voru þeim heppilegastar, þar sem lögin, jafn gölluð og raun ber vitni, kváðu ekki nema að litlu leyti á um það hvernig lánin skyldu endurreiknuð í raun og veru. Eini fastinn í lögunum var sá að lánin skyldu endurútreiknuð allt aftur til stofndags þeirra en að öðru leyti höfðu fjármálafyrirtækin frjálsar hendur í þessu efni. Það má ekki gerast aftur og er fráleitt að veita fjármálafyrirtækjum heimild til samráðs um aðferðir við innheimtu ólögmætra lána.

Nú reynir því á stjórnvöld að gæta hagsmuna vel á annað hundrað þúsund Íslendinga þegar endurútreikningar verða gerðir á nýjan leik. Geri þau það ekki getur hæglega fallið til skaðabótaábyrgð á hendur ríkissjóði vegna vanrækslu á eftirlitsskyldu, einkum í þeim tilvikum þar sem fjármálafyrirtæki, hvar óvíst er um rekstrarhæfi til framtíðar, halda áfram að innheimta uppgreidd lán og valda skuldurum tjóni á þann hátt að ofgreiðslurnar fást ekki endurgreiddar á síðari stigum fari viðkomandi fyrirtæki í þrot. Það skiptir því miklu máli hvernig stjórnvöld halda á málum næstu vikur og mánuði. Það má því segja að stjórnvöldum gefist að nýju færi á að lagfæra það sem miður fór við síðustu aðgerð. Batnandi fólki er jú best að lifa.

Jákvæð áhrif dómsins á hag- og fjármálakerfið

Niðurstaða Hæstaréttar hefur ekki í för með sér að nokkrir fjármunir tapist. Það eina sem gerist er að fjármunir eru færðir frá fjármálafyrirtækjum til fólks og fyrirtækja, í þeim skilningi að bókfært virði krafna fjármálafyrirtækja lækkar. Það mun hafa mjög jákvæð áhrif á einkaneyslu til lengri tíma með tilheyrandi styrkingu fyrirtækja og fjölgun starfa. Það er því rangt að halda því fram að vegna dómsins þurfi fjármálafyrirtæki að afskrifa kröfur. Staðreyndin er sú að þau höfðu áður fært til eignar ólögmætar kröfur og þeim verður gert að leiðrétta það að gengnum dómnum. Öll umræða um afskriftir eða eftirgjöf og niðurfellingu skulda er því bæði villandi og röng.

Það sem hefur verið helsta vandamálið frá hruni er sú staðreynd að viðskiptavinir fjármálakerfisins, þ.e. heimilin og fyrirtækin, hafa verið í lamasessi. Til lengri tíma skiptir það fjármálakerfið mun meira máli að viðskiptavinir þess séu heilbrigðir og færir til að standa undir skuldbindingum sínum heldur en að fjármálafyrirtæki fái að bókfæra skammtímahagnað á efnahagsreikning sinn vegna kaupa á ódýrum kröfum. Niðurstaða dómsins mun því styrkja hagkerfið og krónuna til lengri tíma. Vegna dómsins standa líkur til þess að erlendir kröfuhafar, sem eiga tvo af þremur stærstu viðskiptabönkunum, muni færa minna fé útúr íslenska hagkerfinu þegar þeir losa um sína stöðu, en ella hefði orðið. Allt þetta leiðir til heilbrigðara hag- og fjármálakerfis.

Það er því full ástæða fyrir stjórnmálamenn að fagna niðurstöðu réttarins í umræddum dómi í stað þess að tala upp meinta óvissu í samstarfi við talsmenn bankakerfisins, og leggja frekar orku sína í það að tryggja að rétt verði reiknað í þetta sinnið. Það er ekki hvað síst þeirra hlutverk að gæta hagsmuna almennings við aðstæður eins og þessar. Það væri líka gott innlegg fjármálafyrirtækja vegna endurrreisnar samfélagsins eftir hrunið, að láta af þeim hráskinnsleik að hámarka hag sinn með öllum tiltækum ráðum, og reyna frekar að loka þessum málum í sæmilegri sátt svo loks gefist svigrúm til að horfa til framtíðar og uppbyggingar í stað endalausra málaferla. Það er fyrir löngu kominn tími til þess.

Lúðvík Bergvinsson og Sigurvin Ólafsson.
Lögmenn hjá Bonafide lögmönnum.



(26-30) Fulltingi: Hefur þú lent í slysi? - sept
14.sep. 2016 - 15:00 Akureyri vikublað

Íslendingur

Ingunn Elísabet dansari skrifar hugleiðingu um hvað það þýði að vera Íslendingur í nýjasta tölublaði Akureyri vikublað.
11.sep. 2016 - 15:00 Suðri

Forgangsmál að bæta kjör eldra fólks

Ég vil gera það að forgangsatriði að við bætum kjör þeirra sem lakast standa í hópi eldra fólks og öryrkja.
09.sep. 2016 - 09:00 Akureyri vikublað

Pólíflík

Eva María, ráðgjafi, skrifar skemmtilegan pistil í dálknum Baksíðan í nýjasta tölublaði Akureyri vikublað.
03.sep. 2016 - 18:00 Aðsend grein

Taktu pásu

Þegar mér bauðst að skrifa þessa smápistla þá stökk ég til og langaði að skrifa um það sem skiptir máli, er mikilvægt, skrítið og skemmtilegt. Ég skrifaði nokkrar línur, eyddi þeim, skrifaði nýjar og eyddi, aftur og aftur.

29.ágú. 2016 - 10:15 Aðsend grein

Af vísitölu neysluverðs og snilli Vilhjálms Bjarnasonar

Opið bréf til Vilhjálms Bjarnasonar alþingismanns og annarra gæslumanna verðtryggingarinnar.

27.ágú. 2016 - 08:00 Aðsend grein

Hálfvitauppeldið

Sem foreldrar horfumst við í augu við alls konar miserfiðar áskoranir í því ferli að skapa ágæta samfélagsþegna og hjálpa þeim að vaxa og dafna sem einstaklingar sem eru ekki algjörir hálfvitar. Það sem hefur reynst mér erfiðast í þessu hlutverki er að muna að börnin læra það sem fyrir þeim er haft. Jújú, börnin mín eru fordómalaus og víðsýn, þau eru hlý og kærleiksrík gagnvart öðrum, kurteis og segja „takk fyrir mig“ óaðfinnanlega. En þau eiga það til að vera algjörir hálfvitar. Þau bera ekkert skynbragð á hvað er ókei, og hvað er ekki ókei. Eins og til dæmis þegar dóttir mín, þá sex ára, sagði við mig stundarhátt í biðröð á kassa í Hagkaupum:

17.ágú. 2016 - 12:00 Aðsend grein

Bændur eru vörslumenn landsins

Íslenskur landbúnaður hefur tekið miklum breytingum á undanförnum árum. Ástæðurnar eru margar, nefna má breytta þjóðfélagshætti, tækninýjungar og breytt neyslumynstur. Við slíkar aðstæður skapast auðvitað tækifæri í nýsköpun, sem við á Eyjafjarðarsvæðinu getum og eigum að nýta okkur.

16.ágú. 2016 - 11:00 Aðsend grein

Gassagangur

Anna María Þórhallsdóttir kennari skrifar:

Með árunum hef ég tamið mér talsvert óþol gagnvart gassagangi. Fyrir utan að finnast orðið sjálft skondið og skemmtilegt þá hef ég enga ánægju af upp-hæpuðu fólki með athyglissýki á háu stigi. Hver þekkir ekki týpuna sem stelur sviðsljósinu í hverju einasta partíi með yfirgengilegum sögum af sjálfri sér? Eða út úr hressa gaurnum á ættarmótinu sem gengur á milli borða með háreysti svo heilu ættleggirnir rorra um í vandræðalegheitum?

25.júl. 2016 - 19:00 Aðsend grein

Geðhvörfin bundu enda á drauma mína um atvinnumennsku

Ég hef ákveðið að skrifa um minn íþróttaferil því ég finn að það er að verða vitundarvakning um andleg veikindi í landinu og fleiri eru að stíga fram sem mér finnst algjörlega frábært. Ég vona að enn fleiri stígi fram í kjölfarið. Margir hafa eflaust spurt sig af hverju hinir og þessir náðu ekki lengra í íþróttinni sinni. Ég er nokkuð viss um andleg veikindi spili þar oft á tíðum stóra rullu. Það var allavega þannig hjá mér. Það er hægt að gera svo miklu miklu betur innan íþróttahreyfingarinnar að vinna með fólki sem finnur til andlegra veikinda sem byrjar oft þegar það er á unglingsaldri. Það er viðkvæmur aldur og ég upplifði ekki nægilega þekkingu í þessum efnum frá mínum liðum þegar ég var að byrja að veikjast og missa mína getu bæði í fótbolta og körfubolta.

10.júl. 2016 - 12:00 Aðsend grein

Rétturinn til að vera ég

Guðmundur Ármann Pétursson, sveitarstjórnarmaður Grímsnes- og Grafninshreppi.
Orð geta allt, þau byggja upp og þau brjóta niður. Orð geta sett af stað styrjöld og komið á friði. Orð hafa þann góða eiginleika að þegar við notum þau í samskiptum og lýsingum að þá erum við erum umfram annað að lýsa okkur sjálfum. Við erum að lýsa siðferði okkar og viðhorfum þrátt fyrir að við séum að fjalla um annað fólk.
08.júl. 2016 - 09:00 Magnús Þór Hafsteinsson

Til hamingju, Akranes!

07.júl. 2016 - 20:00 Akureyri vikublað

Lífið er ekki bara fótbolti

Það er erfitt að ætla sér að skrifa um eitthvað annað en fótbolta enda á íslenska karlalandsliðið allt hrós í heiminum skilið. Síðustu vikur hafa verið dásamlegar. Mikið hefur verið skrifað, hrópað, huh-að, hlegið, grátið. Þvílík stemming, gott veður, Ísland að sigra heiminn og allir glaðir.

02.júl. 2016 - 12:00 Akureyri vikublað

Um stolt og skömm

01.júl. 2016 - 20:00 Vestfirðir

Gerspillt stjórnsýsla

Í blaðinu er á bls 2 gerð grein fyrir kæru útgerðar á Bíldudal á úthlutun alls byggðakvóta staðarsins, alls 267 þorskígildistonn, til eins báts. Atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytið hefur loksins eftir langa mæðu úrskurðað í málinu. Er það niðurstaða ráðuneytisins að þær sérreglur sem bæjarstjórn Vesturbyggðar ákvað og ráða því hverjir geta fengið byggðakvóta séu “byggðar á málefnalegum og staðbundnum ástæðum og í samræmi við hagsmuni viðkomandi byggðarlags” eins og segir í úrskurðinum.

01.júl. 2016 - 09:04 Austurland

Stundarseigla eða trúfesti?

24.jún. 2016 - 14:00 Vesturland

Tónlistarfólkið okkar

Tónlistin þekkir engin landamæri. Með nútíma tækni er auðveldara en nokkru sinni fyrr að koma henni á markað. Með tilkomu internetsins eru tónlistarmenn ekki lengur háðir því að fá spilun á útvarpsstöðvum til að koma list sinni á framfæri. 

24.jún. 2016 - 13:00 Reykjanes

Kjósendur hafa lokaorðið á morgun

Nú er komið að því að velja nýjan forseta á Íslandi. Á morgun gefst okkur tækifæri til að nýta okkur kosningaréttinn og velja okkur forseta til næstu fjögurra ára.Eins og allir vita eru það níu einstaklingar sem gefa kost á sér að taka við þessu virðingarembætti og það skiptir miklu máli fyrir okkur öll að réttur aðili veljist í starfið.

24.jún. 2016 - 10:56 Kópavogur

Á morgun

Ég man eftir fyrsta skiptinu sem ég kaus. Það var í sveitarstjórnarkosningunum 1998 sem voru daginn þegar ég útskrifaðist sem stúdent. Um morguninn fór ég í ljósbláa buxnadragt sem ég hafði keypt fyrir formúu stuttu áður, nældi blóm í barminn, blés hárið og málaði mig eins fínt og ég mögulega gat. Ég var ekki vön að mála mig en þetta heppnaðist þó betur en þegar ég setti á mig meik og augnblýant fyrir ferminguna. Ég var því í mínu fínasta pússi þegar ég kom úr útskriftinni með stúdentshúfuna á höfðinu og kaus í fyrsta sinn.

23.jún. 2016 - 07:00 Aðsend grein

Vanhæfir embættismenn


19.jún. 2016 - 07:00 Aðsend grein

Sannleikurinn um Landeyjahöfn


18.jún. 2016 - 13:00 Hafnarfjörður / Garðabær

Tekist á um einkaskóla í Hafnarfirði

Haustið 2014 barst erindi frá óstofnuðu einkahlutafélagi um stofnun einkaskóla á unglingastigi í Hafnarfirði með áherslu á íþróttir og heilsu. Í desember sl. samþykkti meirihluti Sjálfstæðisflokks og Bjartrar framtíðar tillögu um að veita skólanum starfsleyfi án þess að fjárheimildir væru fyrir því í fjárhagsáætlun fyrir árið 2016.

17.jún. 2016 - 13:00 Vestfirðir

Forsetaframbjóðandi LÍÚ

Komandi forsetakosningar eru einstakar að því leiti að harðsvíraðasti sérhagsmunahópur landsmanna stendur leynt og ljóst þétt að baki framboði ritstjóra Morgunblaðsins.

16.jún. 2016 - 10:43 Austurland

Von lítilmagns - gildi þjóðar

Þegar öllu er á botninn hvolft virðist sjálfsmynd Íslendinga í beinum tengslum við hlutskipti þjóðarinnar á alþjóðavettvangi. Þessa dagana erum við stolt, lítilmagninn á sviði stórþjóða í karlaknattspyrnunni. Við höfum ástæðu til að sækja heimsviðburð, Evrópumeistaramótið, með erindi sem sæmir þjóðerni og fyllir okkur stolti. 

15.jún. 2016 - 12:00 Aðsend grein

Rakamyndun í húsum


14.jún. 2016 - 17:00 Aðsend grein

Brjóstagjafarstríðið


12.jún. 2016 - 12:00 Kópavogur

Við eigum bara einn líkama

Þegar ég var lítil stúlka fannst mér fertugar konur vera svolítið búnar áðí. Fertugir menn líka, ef því er að skipta. Þetta var bara eldgamalt fólk á leið í gröfina. Mörgum árum seinna hugsaði ég um fertugsaldurinn þannig, að þá væri fólk bara heima hjá sér á kvöldin að horfa á sjónvarpið og færi snemma að sofa til að mæta í vinnuna daginn eftir.

10.jún. 2016 - 12:00 Reykjanes

Að vilja eitt en kjósa svo annað

Nú styttist í það að við kjósum okkur nýjan forseta. Valið stendur milli níu einstaklinga. Það er mjög athyglisvert að fylgjast með umræðunni og hvað flestir segja þegar spurt er hvaða kosti þarf verðandi forseti að hafa. Flestir segja að verðandi forseti þurfa að hafa góða reynslu og þekkingu á stjórnmálum ásamt því að geta haldið á lofti málstað Íslands á erlendri grundu. 

09.jún. 2016 - 19:00 Aðsend grein

Á virkilega að virkja Svartá í Bárðardal?

Stóratunga er landssvæði á NA hluta Íslands. Í norðri markast Tungan af ármótum Svartár og Skjálfandafljóts í um 70 km fjarlægð frá Skjálfandaflóa. Stóratunga teygir sig milli Skjálfandafljóts að vestan og Svartár og Suðurár að austan, 25km til suðurs að þjóðlendumörkum við Suðurárbotna í u.þ.b. 460 m hæð yfir sjávarmáli. Í Suðurárbotnum spretta fram undan Ódáðahrauni ógrynni af  lindarvatni sem mynda Suðurá sem er ein af vatnsmestu lindarám landsins. Svartá á upptök sín í Svartárvatni norðan Suðurárbotna, sem rennur í Suðurá og sameinaðar bera þær nafn Svartár til ósa í Skjálfandafljóti. Innar á hálendinu, nokkru austan Suðurárbotna, liggja Herðubreiðarlindir.


Aðsendar greinar
Hér birtast aðsendar greinar og yfirlýsingar sem tengjast efni því sem birtist á Pressunni. Netfang: pressan@pressan.is
Verbúð 11: on going samningur
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 25.9.2016
Vissir þú þetta?
Björgvin G. Sigurðsson
Björgvin G. Sigurðsson - 13.9.2016
Sit hjá að þessu sinni
Tara Margrét Vilhjálmsdóttir
Tara Margrét Vilhjálmsdóttir - 24.9.2016
10 mýtur um magaband
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 20.9.2016
Þetta er algert rugl og stenst ekki nokkra skoðun
Ragnheiður Eiríksdóttir
Ragnheiður Eiríksdóttir - 21.9.2016
Í tilefni endaloka Brangelinu
Indíana Ása Hreinsdóttir
Indíana Ása Hreinsdóttir - 16.9.2016
Veröld miðaldra karla
Tara Margrét Vilhjálmsdóttir
Tara Margrét Vilhjálmsdóttir - 23.9.2016
Herför gegn offitu byggist á veikum grunni
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 19.9.2016
Grannþjóðin sem gleymdist
Ragnheiður Eiríksdóttir
Ragnheiður Eiríksdóttir - 26.9.2016
Virkar aðgerðir til að efla íslenska karlmenn
Fleiri pressupennar