23. feb. 2012 - 18:20Sigurvin Ólafsson

Lúðvík og Sigurvin: Hæstiréttur eyðir óvissu

Lúðvík Bergvinsson og Sigurvin Ólafsson.

Lúðvík Bergvinsson og Sigurvin Ólafsson.

Eftir að Hæstiréttur sveiflaði nýverið lagasverðinu bjarta og skar á hnúta viðvarandi deilna um uppgjör á ólögmætum gengistryggðum lánum hefur mikilli óvissu um það verið eytt, öfugt við það sem talsmenn fjármálafyrirtækja og einstaka stjórnmálamenn hafa haldið fram. Rétturinn kvað uppúr um að fyrri greiðslur skuldara af lánum sínum teldust fullnaðargreiðslur og að kröfuhafar ættu engan rétt til þess að krefjast frekari greiðslna vegna tímabilsins fram til þess að viðurkennt var að þeir höfðu veitt þeim ólögmæt lán.  

Dómurinn var líka skýr um að afturvirk löggjöf, sem sett er í því skyni að hafa áhrif á gerða samninga fjármálafyrirtækjum til hagsbóta, standist ekki eignaréttarákvæði stjórnarskrár. Það er því ljóst að hinum sérstæðu lögum nr. 151/2010 og reglum þeirra, svokölluðum gengislánalögum, verður ekki beitt með afturvirkum hætti við endanleg uppgjör á ólögmætum gengistryggðum lánum. Rétturinn gat vart talað skýrar um þetta efni.

Samningsvextir gilda

Það hefur því vakið talsverða undrun að ráðandi stjórnmálamenn skuli í kjölfarið tala með þeim hætti að dómurinn skapi óvissu. Það þarf á hinn bóginn ekki að koma á óvart að stjórnendur fjármálafyrirtækja skuli reyna að tala upp óvissuna. Dómurinn er afar skýr um það, að við uppgjör á ólögmætum gengistryggðum lánum skuli samningsvextir gilda þar til uppgjör hefur farið fram. Dómurinn er jafnframt skýr um það að fyrirmæli löggjafans um að endurreikna skuli lánin miðað við aðra og hærri vexti en samið hafði verið um brjóti í bága við vernd eignarréttinda skuldara samkvæmt stjórnarskránni. Með öðrum orðum, vaxtaákvæðum lánssamninganna verður ekki breytt afturvirkt og skuldarar verða því ekki krafnir um greiðslur fyrir að hafa ekki frá upphafi greitt seðlabankavexti af lánunum.

Mikilvægi þess að stjórnvöld tryggi rétta endurútreikninga og sinni eftirlitsskyldu

Í kjölfar dómsins verður að endurreikna öll ólögmæt gengistryggð lán á nýjan leik, bæði til einstaklinga og lögaðila. Það er afar mikilvægt að stjórnvöld, með Umboðsmann skuldara, Talsmann neytenda, Neytendastofu, Fjármálaeftirlitið og Seðlabanka fremsta í flokki tryggi að sömu mistök verði ekki gerð aftur eins og þau sem áttu sér stað við við síðasta endurútreikning hinna ólögmætu lána. Þá voru fjármálafyrirtækjum gefnar frjálsar hendur við að finna þær endurútreikningsaðferðir sem voru þeim heppilegastar, þar sem lögin, jafn gölluð og raun ber vitni, kváðu ekki nema að litlu leyti á um það hvernig lánin skyldu endurreiknuð í raun og veru. Eini fastinn í lögunum var sá að lánin skyldu endurútreiknuð allt aftur til stofndags þeirra en að öðru leyti höfðu fjármálafyrirtækin frjálsar hendur í þessu efni. Það má ekki gerast aftur og er fráleitt að veita fjármálafyrirtækjum heimild til samráðs um aðferðir við innheimtu ólögmætra lána.

Nú reynir því á stjórnvöld að gæta hagsmuna vel á annað hundrað þúsund Íslendinga þegar endurútreikningar verða gerðir á nýjan leik. Geri þau það ekki getur hæglega fallið til skaðabótaábyrgð á hendur ríkissjóði vegna vanrækslu á eftirlitsskyldu, einkum í þeim tilvikum þar sem fjármálafyrirtæki, hvar óvíst er um rekstrarhæfi til framtíðar, halda áfram að innheimta uppgreidd lán og valda skuldurum tjóni á þann hátt að ofgreiðslurnar fást ekki endurgreiddar á síðari stigum fari viðkomandi fyrirtæki í þrot. Það skiptir því miklu máli hvernig stjórnvöld halda á málum næstu vikur og mánuði. Það má því segja að stjórnvöldum gefist að nýju færi á að lagfæra það sem miður fór við síðustu aðgerð. Batnandi fólki er jú best að lifa.

Jákvæð áhrif dómsins á hag- og fjármálakerfið

Niðurstaða Hæstaréttar hefur ekki í för með sér að nokkrir fjármunir tapist. Það eina sem gerist er að fjármunir eru færðir frá fjármálafyrirtækjum til fólks og fyrirtækja, í þeim skilningi að bókfært virði krafna fjármálafyrirtækja lækkar. Það mun hafa mjög jákvæð áhrif á einkaneyslu til lengri tíma með tilheyrandi styrkingu fyrirtækja og fjölgun starfa. Það er því rangt að halda því fram að vegna dómsins þurfi fjármálafyrirtæki að afskrifa kröfur. Staðreyndin er sú að þau höfðu áður fært til eignar ólögmætar kröfur og þeim verður gert að leiðrétta það að gengnum dómnum. Öll umræða um afskriftir eða eftirgjöf og niðurfellingu skulda er því bæði villandi og röng.

Það sem hefur verið helsta vandamálið frá hruni er sú staðreynd að viðskiptavinir fjármálakerfisins, þ.e. heimilin og fyrirtækin, hafa verið í lamasessi. Til lengri tíma skiptir það fjármálakerfið mun meira máli að viðskiptavinir þess séu heilbrigðir og færir til að standa undir skuldbindingum sínum heldur en að fjármálafyrirtæki fái að bókfæra skammtímahagnað á efnahagsreikning sinn vegna kaupa á ódýrum kröfum. Niðurstaða dómsins mun því styrkja hagkerfið og krónuna til lengri tíma. Vegna dómsins standa líkur til þess að erlendir kröfuhafar, sem eiga tvo af þremur stærstu viðskiptabönkunum, muni færa minna fé útúr íslenska hagkerfinu þegar þeir losa um sína stöðu, en ella hefði orðið. Allt þetta leiðir til heilbrigðara hag- og fjármálakerfis.

Það er því full ástæða fyrir stjórnmálamenn að fagna niðurstöðu réttarins í umræddum dómi í stað þess að tala upp meinta óvissu í samstarfi við talsmenn bankakerfisins, og leggja frekar orku sína í það að tryggja að rétt verði reiknað í þetta sinnið. Það er ekki hvað síst þeirra hlutverk að gæta hagsmuna almennings við aðstæður eins og þessar. Það væri líka gott innlegg fjármálafyrirtækja vegna endurrreisnar samfélagsins eftir hrunið, að láta af þeim hráskinnsleik að hámarka hag sinn með öllum tiltækum ráðum, og reyna frekar að loka þessum málum í sæmilegri sátt svo loks gefist svigrúm til að horfa til framtíðar og uppbyggingar í stað endalausra málaferla. Það er fyrir löngu kominn tími til þess.

Lúðvík Bergvinsson og Sigurvin Ólafsson.
Lögmenn hjá Bonafide lögmönnum.



20.apr. 2015 - 20:25 Aðsend grein

Er það ákveðið fyrir okkur í barnæsku hver kynhneigð okkar er?

Oft hef ég heyrt að ef strákur og stelpa eru góðir vinir að setningin „ertu soldið skotin(n) í henni/honum?“sé sögð oftar en einu sinni og oftar en tvisvar en ef það er gagnvart saman kyni er það „rosalega eru þið góðar/góðir vinkonur/vinir!“
15.apr. 2015 - 21:00 Aðsend grein

Þetta er stelpan sem mér var sagt að eyða: Hvað ef fleira myndi sjást í sónar?

Ég varð ófrísk mjög ung og þegar ég settist niður á móti félagsráðgjafanum á Landspítalanum leið ekki að löngu þar til hann var farinn að leggja sig allan fram um að ég ætti að fara í fóstureyðingu. Félagsráðgjafinn, kona, sagði mér meðal annars hryllingssögur af því hvernig líkami minn myndi líta út, ég myndi missa af öllu því skemmtilega sem vinir mínir væru að gera á meðan ég sæti föst heima með barnið mitt. Þá gaf hún í skyn að samband mitt við barnsföður minn myndi ekki endast lengi og að ég yrði eflaust einstæð móður það sem eftir væri, þar sem það væri fráhrindandi að fara á stefnumót með einstæðum mæðrum.
13.apr. 2015 - 12:28 Aðsend grein

Ég myndi engu breyta varðandi bróður minn

Litli bróðir minn er á þrettánda ári og er átta árum yngri en ég. Þegar mamma og pabbi tilkynntu okkur að þau ættu von á barni var ég ekkert rosalega spennt – langaði frekar í nýtt dót eða utlandaferð, sem betur fer hef ég þroskast smá síðan þá. Hann var kallaður Tumi þegar hann var í bumbunni á mömmu eins og Tumi tígur í Bangsímon.
13.apr. 2015 - 10:47 Aðsend grein

Þórarinn V: Selsemgull

Í upphafi síðustu aldar fóru kaupahéðnar um héruð og falbuðu skartgripi fyrir gott verð. Aðspurðir hvort í þeim væri örugglega gull munu þeir sumir hafa sagt þetta „selt sem gull“ – svolítið hratt, svo einhverjir töldu þetta sérstaka tegund af gulli, kennda við þann ágæta stað Selsem.
12.apr. 2015 - 08:00 Aðsend grein

Hana fæ ég aldrei aftur að knúsa og kyssa

Það er búið að vera svo mikið í umræðunni að bólusetningar geti valdið einhverfu og ég hugsaði ansi mikið um það í gær á degi einhverfunnar þar sem að sonur minn, Askur Óli, er einhverfur. Getur verið að hann hafi orðið einhverfur vegna þess að hann hefur fengið allar þær bólusetningar sem að talið sé að eru nauðsynlegar. Askur Óli getur stundum verið mjög krefjandi en yfirleitt er hann mjög ánægður og ljúfur drengur sem að veitir mér mikla hamingju. Það fer mjög mikil vinna í það að vinna með hann og að hjálpa honum að vinna á einhverfunni.
10.apr. 2015 - 19:45

Hvernig getur þetta verið?

Ég var að fara yfir lánin mín. Ég er búinn að borga íbúðalánasjóði síðustu 11.ár.  Upphafleg lánsfjárhæð hefur verið greidd upp.  Samt skulda ég þeim ennþá alla upphæðina + 5.5 miljónir.  Bíddu hvernig getur þetta verið!

09.apr. 2015 - 10:38 Aðsend grein

Ég trúi því að það sé raunverulega hægt að lækna Duchenne vöðvarýrnun

Ég trúi því að það sé raunverulega hægt að lækna Duchenne vöðvarýrnun. Ég og aðrir Duchenne drengir og foreldrar þeirra værum mjög þakklátir ef þið gætuð hjálpað okkur að auka þekkingu, áhuga og hvetja til frekari rannsókna á sjúkdómnum. Endilega dreifið (share) eftirfarandi skilaboðum.
26.mar. 2015 - 09:00 Aðsend grein

Ég bjargaði mannslífi í nótt

Oft er ég spurð: „Hvað gerirðu eiginlega í Aflinu? Ég svara ósköp hógvært: „Ég hjálpa fólki sem hefur orðið fyrir ofbeldi.“ Meira get ég ekki sagt, meira má ég ekki segja.

21.mar. 2015 - 10:53 Aðsend grein

Fræða en ekki hræða: Raki og mygla í húsum -Fyrri hluti

Undanfarið hefur verið umfjöllun í fjölmiðlum um raka og myglu í húsum og veikindi sem fylgja í kjölfarið. Margir bregðast við með því að fara í vörn og segja að mygla geti ekki haft áhrif á heilsu á meðan aðrir verða dauðhræddir og sjá myglu í hverju horni, og allt þar á milli
13.mar. 2015 - 11:49 Aðsend grein

Samkeppnissektir sem hlutfall af veltu

Bergþóra Halldórsdóttir lögfræðingur hjá Samtökum atvinnulífsins birti ágæta grein hér í VB 5. febrúar sl. „Samkeppni og óhagkvæmni smæðarinnar,“ þar sem hún hóf tímabæra umræðu um sérstakar aðstæður smáríkja eins og Íslands, sem er fámennt, dreifbýlt og landfræðilega einangrað. Efnahagslíf slíkra ríkja einkennist af framangreindum ástæðum af mikilli samþjöppun, sem getur verið hagstæðari neytendum en óhagkvæmari rekstur fleiri eininga. Einnig þarf að huga að því að íslensk fyrirtæki geti náð burðum til að taka þátt í alþjóðlegri samkeppni og hver áhrif sú samkeppni hafi á íslenskum markaði.
08.mar. 2015 - 09:00 Aðsend grein

Fann til hvern einasta dag í tíu ár

Fyrir um 10 árum síðan spurði ég konu mína hvort hún færi alltaf í gegnum daginn, án þess að finna til. Svarið var: Ég finn nánast aldrei til verkja og hef ekki gert frá því ég man eftir mér! Þetta svar hjálpaði mér endanlega að átta mig á því að ég mundi ekki þann dag sem ég hafði ekki fundið til einhversstaðar í líkamanum. Þetta hjálpaði mér að átta mig á því að líkamlegt ástand mitt var langt frá því að vera eðlilegt. Stoðkerfið var í rúst. Ég var farinn að læra að lifa með því að finna til hvern einasta daga, meira eða minna.
07.mar. 2015 - 12:38 Aðsend grein

Afnám áfengishafta dýrara en afnám gjaldeyrishafta?

Ef aðgengi að alkóhóli verður aukið mun neysla þess aukast. Heilbrigðisfólk í Danmörku, Bretlandi og víðar og víðar vill skera niður aðgengið að þessu hættulega efni vegna þeirrar ógæfu, ofbeldis, kostnaðar og sorgar sem það veldur.
27.feb. 2015 - 17:54 Aðsend grein

Hvað er verið að kenna þessum börnum? Finnst fullorðnu fólki þetta eðlilegt?

Ég stend og bíð eftir subway með strákum úr áttunda bekk sem ítreka nota orðin:  Faggi, bitch, fokking tussa, drusla og syngja lagið, move bitch get out of the way!
21.feb. 2015 - 12:13 Aðsend grein

Hann hjálpaði mér á óttastundum ofbeldis og reisti mig úr eymd alkóhólismans

Þegar mér auðnast að hverfa um stund frá mínu eigin sjálfi og fara með bænir og taka á móti þeim áþreifanlega friði sem Jesús veitir mér þá finn ég að Guð er til. Einn var hann við hlið mér, barni, á skelfilegum óttastundum ofbeldis.
13.feb. 2015 - 21:25 Aðsend grein

Gleymdu karlarnir

Í dag dansaði milljarður manna á fullt af stöðum í heiminum gegn kynbundnu ofbeldi. Fólk dansaði líka á Íslandi. Snilldar framtak, ekki spurning. Ofbeldi á aldrei rétt á sér og það að karlmenn misnoti sína líkamlega yfirburði og samfélagslegu rætur til þess að beita konur ofbeldi er algjörlega óafsakanlegt.
12.feb. 2015 - 13:20 Aðsend grein

Valur Freyr: „Er ég eineltispési sem fólk úti í bæ hlær að?“ - Slökkviliðsmenn vilja starfsfrið

 „Er ég eineltispési sem fólk út í bæ hlær að, ætti ég kannski að finna mér aðra vinnu eða fara úr bænum og byrja upp á nýtt?“ Valur Freyr Halldórsson slökkviliðs- og sjúkraflutningamaður hjá Slökkviliði Akureyrar, skrifar:
10.feb. 2015 - 20:38 Aðsend grein

Íslendingar eru týndasta þjóð í heimi

Íslendingar eru týndasta þjóð í heimi. Ullapeysuklæddir álfar sem keyra um á hvítum Range Rover sport, beint úr kassanum. Við segjumst hata kerfið sem við rembumst við að byggja upp aftur. Fyrir hrun sátum við sveitt í vinnslusal auðvaldsins og prentuðum Mattador peninga eins og enginn væri morgundagurinn. Við trúðum því að ef við værum nógu ógeðslaga dugleg myndum við fá teinótt jakkaföt í hraðpósti. Við sáum ekki að stiginn upp í betri stofuna var bara málaður á vegginn. Vegginn sem hrundi með öllum hinum um leið og allt þotuliðið hafði komið sér burt. Við grófumst undir brakinu, alveg ógeðslega fúl og vildum fá byltingu. Svo stóðum við upp, dustuðum af okkur rykið og fórum að vinna.
07.feb. 2015 - 20:00 Aðsend grein

Opið bréf til Strætó bs


27.jan. 2015 - 15:24 Aðsend grein

Hver vill eiga fólkið mitt?

Við lendum öll í einhverju á lífsleiðinni. Stundum kýlir lífið okkur niður og við lendum í slysum, veikindum eða áföllum sem hefur áhrif á vinnugetuna. Sumir ná að „girða sig í brók“ og gera það sem þarf til að koma sér út á vinnumarkaðinn aftur.  Fyrir aðra er það mun erfiðara og þá er nú ótrúlega gott að búa í velferðarkerfi sem tryggir mannsæmandi lífsgæði og möguleikann á betra lífi. Eða þú veist, það var allavega þannig... 
09.jan. 2015 - 11:32

Fasteignaviðskipti– að kaupa köttinn í sekknum og síðan eiga á hættu að allt fari í hund og kött

Ef þú ert að fara í fasteignaviðskipti er að mörgu að huga. Það eru alltof margir sem hafa samband við skoðunaraðila þegar búið er að ganga einn hring í íbúðinni og festa kaup á henni, í stað þess að láta skoða og kanna ástand á eign áður en kaupsamningur er undirritaður.
17.des. 2014 - 18:32 Aðsend grein

Með óbragð í munni

Nú sest ég niður til að skrifa, mögulega, erfiðasta pistil sem ég hef skrifað frá því ég lærði að draga til stafs. Ég er með óbragð í munni og ég skelf aðeins innra með mér. En í von um að létta á erfiðum tilfinningum mínum ásamt því að ná til, þótt ekki nema til einnar manneskju sem á við sömu erfiðleika að stríða, skrifa ég þessi orð.
08.des. 2014 - 11:37

Sanngjarnt uppgjör Lýsingar

Samtök iðnaðarins og Jón Gunnarsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, hafa hreyft máli sem snertir uppgjör á fjölda tækja í þinglýstri eigu Lýsingar, sem jarðvinnslufyrirtæki eitt hefur notað í samkeppnisrekstri svo að árum skiptir án þess að greiða tugmilljóna króna afborganir af þeim. Auk þess vanrækti fyrirtækið að greiða tiltekin opinber gjöld af tækjunum sem féllu á Lýsingu í staðinn.
01.des. 2014 - 19:08

Mannkindin er skrítinn fugl: Hugleiðing um hjónabandið og skilnað

Við fæðumst öll sem óskrifað blað. Strax frá upphafi erum við mótuð af þeim sem standa okkur næst. Okkur eru allir vegir færir og það er ekkert sem við eigum ekki að geta gert. Við erum hvött áfram þegar við byrjum að skríða, tala, ganga og svo framvegis. Þegar við förum svo að hafa sjálfstæða hugsun þá er okkur sagt hvernig við „eigum“ að vera og hvernig okkur „á“ að líða, jafnvel töluð niður af umhverfinu.
24.nóv. 2014 - 14:22 Aðsend grein

Einföld mótvægisaðgerð sem virkar

Sigurjón Örn Þórsson

Flestir hafa sterkar skoðanir á hinum svokallaða matarskattiog þeirri hækkun sem blasir við heimilum landsins með tilkomu hans. Hækkunmatvælaverðs er vissulega eitthvað sem öll heimili í landinu finna fyrir.Stjórnvöld hafa hins vegar ítrekað lýst því yfir að samhliða þeirri hækkunverði gripið til mótvægisaðgerða sem eigi að leiða til þess að heimilin ílandinu finni lítið sem ekkert fyrir þeim aðgerðum.

14.nóv. 2014 - 15:32

Einelti er ofbeldi sem þrífst best í frímínútum

Það er því miður staðreynd að í grunnskólum landsins er einelti viðvarandi vandamál.  Undanfarin ár hefur umræðan um einelti stóraukið þekkingu okkar á afleiðingum þess og vitundarvakning vissulega orðið á.
28.okt. 2014 - 18:00 Aðsend grein

Drekaslóð bjargaði lífi mínu

Þetta mál er mikilvægt og mér þætti vænt um að sem flestir gætu tekið sér tíma í að lesa þetta. Eins og flestir hafa séð þá skrifa ég um hluti sem ég vil að heimurinn sjái og ég vil ekki fela, ég segi það sem ég vil þegar ég hef sterkar skoðanir á hlutunum og ætla mér í þessu tilfelli að gera nákvæmlega það!
27.okt. 2014 - 08:00 Aðsend grein

Ég kvaddi afskaplega góða vinkonu: Hún var EKKI bara tala á blaði

Upp á síðkastið er ég búin að sjá mikið af fréttum, pistlum og öðru tengt ungum krökkum í vímuefnaneyslu, sem er frábært. Það er frábært að fólk sé að spá og spökulera og að það sé einhver vakning með þetta.
15.okt. 2014 - 10:01 Aðsend grein

Þjófagengi í jakkafötum

Undarleg er sú árátta stjórnenda margra stórfyrirtækja hér á landi að telja sjálfsagt og eðlilegt að stela frá almenningi með því að koma í veg fyrir eðlilega samkeppni.
25.sep. 2014 - 11:46

Hugleiðing sjálfstæðrar móður sem er komin með uppí kok af afskiptaleysi yfirvalda

Lóa Baldvinsdóttir Andersen Ég er sjálfstæð móðir tveggja frábærra stúlkna. Eldri stúlkan mín er að verða 16 ára í desember. Hún elskar fótbolta, skólann sinn, fjölskylduna sína og vini sína. Hún er afar glöð, fyndin, skemmtileg og kát. Eins og aðra unglinga langar hana stundum að gera eitthvað sem kostar peninga , eins og að fara út að borða með vinum sínum, fara á stöku framhaldsskólaball og jafnvel vera flippuð og kaupa sér föt.

Aðsendar greinar
Hér birtast aðsendar greinar og yfirlýsingar sem tengjast efni því sem birtist á Pressunni. Netfang: pressan@pressan.is