01. sep. 2011 - 19:30Aðsend grein

Geir: Betra að vera litaður eða sérfræðingur? Lokasvar til Hannesar

Geir Sigurðsson.

Geir Sigurðsson.

Ég hyggst ekki eyða meiri tíma í að elta ólar við útúrsnúninga Hannesar Hólmsteins Gissurarsonar, enda augljóst af skrifum hans á þessum vettvangi sem öðrum að hann er ekki fær um að taka þátt í raunverulegum rökræðum, sem er sýnu alvarlegra í ljósi stöðu hans sem háskólaprófessors. Mér þykir þó við hæfi að svara pistli hans, „Geir og Maó“, með nokkrum orðum, ekki síst vegna þess að Hannes hefur ekki ennþá svarað þeirri spurningu minni hvað þetta „margt“ á að vera sem ég mun hafa skrifað „gegn þeim, sem gagnrýna kommúnistastjórnina í Kína“. Ef hann getur ekki sýnt fram á það fer ég fram á að hann dragi þessa staðhæfingu til baka.

Í pistli sínum um mig og Mao segir Hannes að ég „falsi“ skoðanir hans. Þetta kemur úr hörðustu átt. Hannes hefur einmitt æ ofan í æ falsað eðli ráðstefnunnar um tímabil Mao Zedong sem haldin var árið 2007 á vegum Asíuseturs Íslands og Kínversk-íslenska menningarfélagsins og lætur jafnan í veðri vaka að hún hafi verið haldin Mao til heiðurs. Annað hvort kann Hannes ekki að lesa eða þetta er vísivitandi fölsun þar sem af dagskrá ráðstefnunnar og kynningu hennar mátti augljóslega ráða að ráðstefnan fjallaði ekki um Mao Zedong sem slíkan heldur um tímabil Mao Zedong í Kína, þ.e. eftir valdatöku kommúnista 1949. Yfirskriftin var alla tíð mjög skýr. Hannes segist hafa andmælt því „að halda ráðstefnu undir þeim formerkjum, eins og Háskóli Íslands gerði í nóvember það ár, að Maó væri eins og hver annar stjórnmálamaður.“ Hér snýr Hannes aftur út úr eða fer öllu heldur með ósannindi. Hann andmælti því beinlínis að haldin væri ráðstefna þar sem Mao kæmi við sögu án þess að skýr fordæming væri til staðar og spurði, fullur hneykslan, „hvað hefði verið sagt, ef svipuð ráðstefna hefði verið haldin um Adolf Hitler?“

Ég hef áður bent á það að fjölmargar „svipaðar“ ráðstefnur hafa verið, og eru, haldnar um Adolf Hitler og valdatíma hans, þ.e. Þriðja ríkið. Hannes hefði kannski átt að sitja ráðstefnuna og hlýða á gagnrýna umfjöllun þátttakenda á borð við Michael Schoenhals og Richard Baum um þetta erfiða umbrotatímabil í Kína og hlut Maos í því. En hann kýs heldur að tjá sig áfram um hluti sem hann hefur enga þekkingu á og engar forsendur til að meta. Hannesi virðist nefnilega nægja að vera litaður til að geta lagt mat á hvaðeina. Hann viðurkennir til dæmis að hann „skorti sérþekkingu á kínverskri sögu“ en ætlar samt að svara ritdómi mínum um ævisögu Jung Chang og Jon Halliday um Mao Zedong. Í umfjöllun sinni um ritdóm minn segir Hannes að ég hafi fundið ritinu „allt til foráttu“. Það er ekki allskostar rétt. Ég sagði það búa yfir skemmtanagildi. En sem fræðirit er það því miður meingallað, bæði vegna þess að það styðst gagnrýnislaust við vafasöm áróðursrit frá pólitískum andstæðingum Kínverska alþýðulýðveldisins en ekki síst vegna þess að það túlkar sögu Alþýðulýðveldisins sem afleiðingu meðvitaðra áætlana eins illvirkja, þ.e. Mao Zedong. Hvergi hef ég andmælt því að Mao hafi verið fúlmenni og segi það jafnvel hreint út í ritdóminum. En hvorki eru þetta nýjar eða merkilegar fregnir né fela þær í sér eitthvert skýringargildi.

Fyrst Hannes hefur svo mikið dálæti að því að vísa til Hitlers er við hæfi að styðjast við hann sem gagndæmi í þessu samhengi. Sú staðreynd að Hitler hafi verið brjálaður gyðingahatari er allsendis ófullnægjandi skýring á því sem átti sér stað í Þriðja ríkinu og á áhrifasvæðum þess. Að auki viljum við leita skýringa á gyðingahatri Hitlers og setja það í sögulegt samhengi líkt og Ian Kershaw gerir í frábærri ævisögu sinni um Hitler sem Jung Chang og eiginmaður hefðu getað lært mikið af. Hér er ekki verið að réttlæta neitt eða afsaka, heldur leita skýringa. Og það er einmitt það sem fræðileg umræða leitast við að gera. Við getum alveg sagt að Mao og Hitler hafi verið valdagráðug svín en það bætir engu við skilning okkar á þeim. Að mínu viti er öllu áhugaverðara, merkingarbærara og gagnlegra að leitast við að skilja þær sögulegu kringumstæður sem höfðu mótandi áhrif á hugmyndir þeirra og gjörðir. Ef Hannesi er svo annt um að við lærum af sögunni hljótum við að vilja öðlast skilning á þeim menningarlegu, samfélagslegu og pólitísku aðstæðum sem gerði þessum mönnum og hugmyndafræði þeirra kleift að komast til valda og hrinda stefnum sínum í framkvæmd en að útbúa lista yfir „vonda kalla“. Þannig er hugsanlega unnt að koma í veg fyrir að sambærilegar hörmungar endurtaki sig. Hið sama gildir raunar um þær aðstæður sem leiddu til upp- og yfirgangs íslensku frjálshyggjunnar sem lagt hefur efnahag landsins í rúst, arðrænt íslenskan almenning, breikkað bilið milli ríkra og fátækra og grafið undan samlyndi þjóðarinnar og hugsanlega lýðræðinu í landinu. En það er önnur saga.

Árið 1957 hrinti Mao Zedong af stað herferð undir mottóinu „Látum 100 blóm blómstra“ þar sem hann bauð kínversku menntafólki að tjá sig opinberlega um gengi Alþýðulýðveldisins á fyrstu árum sínum. Gagnrýnin sem fylgdi var meiri en Mao átti von á og virðist hafa farið meira en lítið í taugarnar á honum. Í kjölfarið var menntafólk ofsótt, það missti opinberar stöður sínar og var jafnvel sent í þrælkunarbúðir þar sem því var gert að gangast undir „sósíalíska endurmenntun“. Í stað þeirra tóku að langmestu leyti ómenntaðir flokkshyllendur stöður þeirra í embættismannakerfinu. Hin opinbera stefna Maos á þessum árum var sú að „betra væri að vera rauður en sérfræðingur“. Afleiðingarnar voru skelfilegar. Embættismenn voru ekki einungis almennt óhæfir til að gegna störfum sínum heldur gerðu allt til að þóknast flokknum og ganga í augun á yfirboðurum sínum. Þeir voru með öðrum orðum kjarklausar rassasleikjur sem þorðu ekki að gagnrýna stefnu stjórnvalda og greina rétt frá þegar ljóst var að „Stóra stökkið framávið“ var að stuðla að stórfelldri hungursneyð á landsbyggðinni.

Þegar pólitískar skoðanir taka að hafa meira vægi en sérþekking er skammt í hörmungar. Mér sýnist Hannes falla í nákvæmlega sömu gryfju. Frá hans sjónarhóli skiptir öllu máli að vera réttur á litinn. Þar gildir sérfræðikunnáttan einu. Hannes á þá líklega meira sameiginlegt með Mao en hann grunar. Hann er bara sem betur fer ekki jafn valdamikill.

Geir Sigurðsson
Dósent í kínverskum fræðum við Háskóla Íslands.




10.júl. 2016 - 12:00 Aðsend grein

Rétturinn til að vera ég

Guðmundur Ármann Pétursson, sveitarstjórnarmaður Grímsnes- og Grafninshreppi.
Orð geta allt, þau byggja upp og þau brjóta niður. Orð geta sett af stað styrjöld og komið á friði. Orð hafa þann góða eiginleika að þegar við notum þau í samskiptum og lýsingum að þá erum við erum umfram annað að lýsa okkur sjálfum. Við erum að lýsa siðferði okkar og viðhorfum þrátt fyrir að við séum að fjalla um annað fólk.
08.júl. 2016 - 09:00 Magnús Þór Hafsteinsson

Til hamingju, Akranes!

07.júl. 2016 - 20:00 Akureyri vikublað

Lífið er ekki bara fótbolti

Það er erfitt að ætla sér að skrifa um eitthvað annað en fótbolta enda á íslenska karlalandsliðið allt hrós í heiminum skilið. Síðustu vikur hafa verið dásamlegar. Mikið hefur verið skrifað, hrópað, huh-að, hlegið, grátið. Þvílík stemming, gott veður, Ísland að sigra heiminn og allir glaðir.

02.júl. 2016 - 12:00 Akureyri vikublað

Um stolt og skömm

01.júl. 2016 - 20:00 Vestfirðir

Gerspillt stjórnsýsla

Í blaðinu er á bls 2 gerð grein fyrir kæru útgerðar á Bíldudal á úthlutun alls byggðakvóta staðarsins, alls 267 þorskígildistonn, til eins báts. Atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytið hefur loksins eftir langa mæðu úrskurðað í málinu. Er það niðurstaða ráðuneytisins að þær sérreglur sem bæjarstjórn Vesturbyggðar ákvað og ráða því hverjir geta fengið byggðakvóta séu “byggðar á málefnalegum og staðbundnum ástæðum og í samræmi við hagsmuni viðkomandi byggðarlags” eins og segir í úrskurðinum.

01.júl. 2016 - 09:04 Austurland

Stundarseigla eða trúfesti?

24.jún. 2016 - 14:00 Vesturland

Tónlistarfólkið okkar

Tónlistin þekkir engin landamæri. Með nútíma tækni er auðveldara en nokkru sinni fyrr að koma henni á markað. Með tilkomu internetsins eru tónlistarmenn ekki lengur háðir því að fá spilun á útvarpsstöðvum til að koma list sinni á framfæri. 

24.jún. 2016 - 13:00 Reykjanes

Kjósendur hafa lokaorðið á morgun

Nú er komið að því að velja nýjan forseta á Íslandi. Á morgun gefst okkur tækifæri til að nýta okkur kosningaréttinn og velja okkur forseta til næstu fjögurra ára.Eins og allir vita eru það níu einstaklingar sem gefa kost á sér að taka við þessu virðingarembætti og það skiptir miklu máli fyrir okkur öll að réttur aðili veljist í starfið.

24.jún. 2016 - 10:56 Kópavogur

Á morgun

Ég man eftir fyrsta skiptinu sem ég kaus. Það var í sveitarstjórnarkosningunum 1998 sem voru daginn þegar ég útskrifaðist sem stúdent. Um morguninn fór ég í ljósbláa buxnadragt sem ég hafði keypt fyrir formúu stuttu áður, nældi blóm í barminn, blés hárið og málaði mig eins fínt og ég mögulega gat. Ég var ekki vön að mála mig en þetta heppnaðist þó betur en þegar ég setti á mig meik og augnblýant fyrir ferminguna. Ég var því í mínu fínasta pússi þegar ég kom úr útskriftinni með stúdentshúfuna á höfðinu og kaus í fyrsta sinn.

23.jún. 2016 - 07:00 Aðsend grein

Vanhæfir embættismenn


19.jún. 2016 - 07:00 Aðsend grein

Sannleikurinn um Landeyjahöfn


18.jún. 2016 - 13:00 Hafnarfjörður / Garðabær

Tekist á um einkaskóla í Hafnarfirði

Haustið 2014 barst erindi frá óstofnuðu einkahlutafélagi um stofnun einkaskóla á unglingastigi í Hafnarfirði með áherslu á íþróttir og heilsu. Í desember sl. samþykkti meirihluti Sjálfstæðisflokks og Bjartrar framtíðar tillögu um að veita skólanum starfsleyfi án þess að fjárheimildir væru fyrir því í fjárhagsáætlun fyrir árið 2016.

17.jún. 2016 - 13:00 Vestfirðir

Forsetaframbjóðandi LÍÚ

Komandi forsetakosningar eru einstakar að því leiti að harðsvíraðasti sérhagsmunahópur landsmanna stendur leynt og ljóst þétt að baki framboði ritstjóra Morgunblaðsins.

16.jún. 2016 - 10:43 Austurland

Von lítilmagns - gildi þjóðar

Þegar öllu er á botninn hvolft virðist sjálfsmynd Íslendinga í beinum tengslum við hlutskipti þjóðarinnar á alþjóðavettvangi. Þessa dagana erum við stolt, lítilmagninn á sviði stórþjóða í karlaknattspyrnunni. Við höfum ástæðu til að sækja heimsviðburð, Evrópumeistaramótið, með erindi sem sæmir þjóðerni og fyllir okkur stolti. 

15.jún. 2016 - 12:00 Aðsend grein

Rakamyndun í húsum


14.jún. 2016 - 17:00 Aðsend grein

Brjóstagjafarstríðið


12.jún. 2016 - 12:00 Kópavogur

Við eigum bara einn líkama

Þegar ég var lítil stúlka fannst mér fertugar konur vera svolítið búnar áðí. Fertugir menn líka, ef því er að skipta. Þetta var bara eldgamalt fólk á leið í gröfina. Mörgum árum seinna hugsaði ég um fertugsaldurinn þannig, að þá væri fólk bara heima hjá sér á kvöldin að horfa á sjónvarpið og færi snemma að sofa til að mæta í vinnuna daginn eftir.

10.jún. 2016 - 12:00 Reykjanes

Að vilja eitt en kjósa svo annað

Nú styttist í það að við kjósum okkur nýjan forseta. Valið stendur milli níu einstaklinga. Það er mjög athyglisvert að fylgjast með umræðunni og hvað flestir segja þegar spurt er hvaða kosti þarf verðandi forseti að hafa. Flestir segja að verðandi forseti þurfa að hafa góða reynslu og þekkingu á stjórnmálum ásamt því að geta haldið á lofti málstað Íslands á erlendri grundu. 

09.jún. 2016 - 19:00 Aðsend grein

Á virkilega að virkja Svartá í Bárðardal?

Stóratunga er landssvæði á NA hluta Íslands. Í norðri markast Tungan af ármótum Svartár og Skjálfandafljóts í um 70 km fjarlægð frá Skjálfandaflóa. Stóratunga teygir sig milli Skjálfandafljóts að vestan og Svartár og Suðurár að austan, 25km til suðurs að þjóðlendumörkum við Suðurárbotna í u.þ.b. 460 m hæð yfir sjávarmáli. Í Suðurárbotnum spretta fram undan Ódáðahrauni ógrynni af  lindarvatni sem mynda Suðurá sem er ein af vatnsmestu lindarám landsins. Svartá á upptök sín í Svartárvatni norðan Suðurárbotna, sem rennur í Suðurá og sameinaðar bera þær nafn Svartár til ósa í Skjálfandafljóti. Innar á hálendinu, nokkru austan Suðurárbotna, liggja Herðubreiðarlindir.

09.jún. 2016 - 14:00 Akureyri vikublað

Það er í lagi að vera ekki í lagi

Fordómar gagnvart geðrænum sjúkdómum hafa verið mikið í umræðunni upp á síðkastið. Í kjölfarið hafa fjölmargir Íslendingar opnað sig um sín andlegu veikindi í þeim tilgangi að brjóta ísinn varðandi þetta „feimnismál“. Persónulega finnst mér þessi umræða vera mjög jákvæð fyrir allt samfélagið og hún fær fólk til að staldra við og hugsa. En af hverju finnst svona mörgum, svo hrikalega erfitt að opna sig um andleg veikindi sín?

09.jún. 2016 - 11:59 Akureyri vikublað

Hvers virði er „læk“?

Indíana er ritstjóri Akureyri vikublaðs.
Þessa dagana hafa samskiptasíður á borð við Facebook fyllst af færslum og myndum stoltra foreldra af nýútskrifuðum börnum sínum. Sum eru að klára fyrsta árið sitt í grunnskóla, önnur að útskrifast úr háskóla. 

05.jún. 2016 - 18:00 Vestfirðir

Halla Tómasdóttir: Allir skipta máli

Halla Tómasdóttir, forsetaframbjóðandi.
Það var engin tilviljun að ég hóf kosningaferðalag mitt um landið á Vestfjörðum í byrjun apríl. Ég er stolt af því að eiga rætur að rekja til Vestfjarða, en forfeður mínir og mæður koma úr Skálavík og Bolungarvík og nafn mitt kemur frá Ísafirði. Móðir mín Kristjana Sigurðardóttir, dóttir Sigurðar Péturssonar og Ínu Jensen, ólst upp í 10 systkina hópi í Djúpuvík á Ströndum.

03.jún. 2016 - 20:00 Vestfirðir

Þörf er á að breyta strandveiðikerfinu

Hörmulegt sjóslys varð þann 11. maí sl. út af Aðalvík sem leiddi til þess að sjómaður á strandveiðum lét lífið.

02.jún. 2016 - 09:45 Vestfirðir

Björt Bolungarvík!

Frá því ég fór út á vinnumarkaðinn fyrir þónokkrum árum síðan hefur gengið á ýmsu í atvinnulífi okkar hér í Bolungarvík. Stolt okkar bolvíkinga, fyrirtæki Einars Guðfinnssonar, hætti rekstri eftir erfiðleika og voru mörg erfið ár á vinnumarkaðnum hér í fallega bænum okkar. Ég tala út frá mínu brjósti þegar ég segi að ég er í fyrsta sinn að upplifa þá tilfinningu að bjart sé framundan, virkilega bjart. 

27.maí 2016 - 13:05 Aðsend grein

Aftur heim

Halla Tómasdóttir, forsetaframbjóðandi skrifar.
Ég er uppalin á Kársnesinu í Kópavogi. Ég gekk í Kársnesskóla, söng í Skólakór Kársness hjá Tótu, spilaði handbolta og fótbolta með Breiðabliki, gekk í Tónlistarskóla Kópavogs, var í Siglingaklúbbi Ýmis og renndi mér á skíðum á Rútstúninu. Ég er þakklát fyrir þessa áhyggjulausu og hamingjuríku æsku á Kársnesinu, sem á þeim tíma líktist meira sveit en bæ.

24.maí 2016 - 20:00 Akureyri vikublað

Ekkert djók heldur lífsins alvara

Höfundur er Eymundur L. Eymundsson, meðlimur í Grófinni geðverndarmiðstöð. Ráðgjafi og félagsliði.
Kvíðaröskunin félagsfælni er það sem ég þekki best til. Hún er þriðja algengasta geðröskunin, á eftir þunglyndi og alkóhólisma. Á hverjum tíma glíma 5–15% einstaklinga við félagsfælni eða 15.000 til 45.000 þúsund Íslendingar. 
23.maí 2016 - 17:00 Reykjavík vikublað

Borgarfulltrúi: Óvissuástand á leikskólum borgarinnar

Ráðhús Reykjavíkur. Fjölmargir foreldrar ungbarna og barna á leikskólaaldri hafa að undanförnu upplifað mikla óvissu um í hvað stefnir varðandi örugga dagvistun barna þeirra.
22.maí 2016 - 17:00 Vestfirðir

Hvaða flokkar styðja kjarakröfur aldraðra?

Vestfirðir Með því að stutt er til næstu þingkosninga er ástæða til þess að velta þvi fyrir sér hvaða stjórnmálaflokkar muni helst styðja kjaramál eldri borgara.

Aðsendar greinar
Hér birtast aðsendar greinar og yfirlýsingar sem tengjast efni því sem birtist á Pressunni. Netfang: pressan@pressan.is
Einar Kárason
Einar Kárason - 11.7.2016
Búið að eyðileggja Bæjarins beztu
Aðsend grein
Aðsend grein - 10.7.2016
Rétturinn til að vera ég
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 14.7.2016
Stjórnmálafræði og stjórnmálaspilling
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 19.7.2016
Unnið er að myrkraverkum, verum vakandi!
Sigurður G. Guðjónsson
Sigurður G. Guðjónsson - 21.7.2016
Björt brást
Oddný Guðbjörg Harðardóttir
Oddný Guðbjörg Harðardóttir - 11.7.2016
Svelt heilbrigðiskerfi
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 13.7.2016
Hvort er meira dómgreindarleysi?
Smári Pálmarsson
Smári Pálmarsson - 19.7.2016
Draugabanar, kvenfyrirlitning og kynþáttahatur
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 23.7.2016
Rousseau um Íslendinga
Fleiri pressupennar