22. feb. 2012 - 13:30Aðsend grein

Ásgeir: Verðtrygging, vextir og peningastefna Seðlabankans

Ásgeir Daníelsson.

Ásgeir Daníelsson.

Ólafur Margeirsson, doktorsnemi í hagfræði, birti greinina Verðtryggð lán eru með hærri vexti á Pressan.is 16. febrúar sl. Í byrjun greinarinnar vitnar hann í setningu af glæru sem ég var með á málstofu í Seðlabanka Íslands 10. mars 2009 þar sem stendur:

...ef einstaklingar eru áhættufælnir... [eru] raunvextir lægri þar sem verðtrygging er.

Hann sýnir mynd þar sem fram kemur að vextir af verðtryggðum lánum voru að jafnaði hærri en vextir af óverðtryggðum lánum. Á árunum 1986-2010, þ.e. frá því að bankarnir fengu ákvörðunarvald yfir eigin vöxtum, er munurinn 1,6 prósentur; raunvextir óverðtryggðra lána voru 9,6% að meðaltali en vextir verðtryggðra lána 8,0%. Eftir að hafa kynnt þessi gögn til leiks segist Ólafur efast um það sem gögnin sýna:

Ég held að þetta sé akkúrat öfugt: óverðtryggð útlán ættu að vera að jafnaði með lægri nafnvexti og raunvexti heldur en verðtryggð lán.

Efasemdir hans tengjast ekki gæðum gagnanna eða aðferðafræðinni sem byggt er á:

Ástæðan er fræðileg,

segir hann og bætir við að: 

...þangað til ég hef tíma til að koma henni niður á blað langar mig til að birta meðfylgjandi myndir.

Þær myndir sýna lægstu verðtryggðu og lægstu óverðtryggðu vexti sem lánastofnanir bjóða og Seðlabankanum ber að birta opinberlega samkvæmt lögum nr. 38 frá árinu 2001.

Samanburður á vaxtakjörum

Ólafur reiknar raunvexti fyrir lán sem bera lægstu óverðtryggðu vextina með hliðsjón af verðbólgu liðinna 12 mánaða. Á þennan mælikvarða eru þeir að jafnaði aðeins lægri en lægstu verðtryggðu vextirnir. Munurinn er að vísu ekki mikill. Ef allt tímabilið frá júlí 2001 til febrúar 2012 er skoðað voru lægstu raunvextir óverðtryggðra lána 5,2% að meðaltali en þeirra verðtryggðu 5,5%. Á árunum 2001-2004 voru lægstu raunvextir verðtryggðra lána heldur hærri en þeirra óverðtryggðu. Á árunum 2008-2011 voru raunvextir verðtryggðu lánanna mikið hærri en á árunum 2005-2007 voru raunvextir óverðtryggðu lánanna mikið hærri. Mestur var munurinn árið 2007 þegar raunvextir hagstæðustu óverðtryggðu lánanna voru 5,2 prósentum hærri en lægstu raunvextir verðtryggðra lána.

Það er ekki einfalt mál að bera saman kjör á mismunandi tegundum skuldabréfa og alls ekki sjálfgefið að rétt sé að reikna raunvexti óverðtryggðra skuldabréfa miðað við liðna verðbólgu. Það er reyndar oft gert og Seðlabankinn hefur oft birt raunvexti sem þannig eru til komnir. Tökum sem dæmi einstakling sem bauðst að taka óverðtryggt lán í janúar 2008 þegar lægstu óverðtryggðu vextir voru 16,5% samkvæmt tölum Seðlabankans. Hann græðir lítið á að vita að raunvextir af láninu reiknist 10,1% m.v. 12-mánaða liðna verðbólgu sem var 5,8%. Ef hann hefði átt kost á verðtryggðu láni til eins árs á 6,3% raunvöxtum, en það voru lægstu raunvextir í janúar 2008 samkvæmt tölum Seðlabankans, þá skiptir máli hver verðbólgan verður á gildistíma lánsins. Ef hann telur að verðbólgan verði áfram sú sama og hún var á 12 mánuðunum næst á undan er sú tala eðlileg viðmiðun fyrir útreikning á raunvöxtum í þessu tilfelli. Ef hann hins vegar hefði spáð rétt fyrir um verðbólguna sem var 18,6% þá voru raunvextir af láninu -1,8% en ekki +10,1% og því hagstæðara að velja óverðtryggða lánið. Ef við reiknum út meðaltal af raunvöxtum fyrir óverðtryggðu vextina sem Seðlabankinn birtir fyrir tímabilið frá júlí 2001 til janúar 2011 miðað við 12-mánaða verðbólgu fram í tímann fæst að raunvextir hagstæðustu óverðtryggðu lánanna voru 6,0% en lægstu raunvextir á verðtryggðum lánum voru 5,7%.

Það eru augljós rök fyrir því að verðtryggja frekar langtímasamninga en skammtímasamninga en löggjafinn hefur ýtt enn frekar á eftir þessu hér á landi með því að setja lög sem banna lán á verðtryggðum kjörum til skemmri tíma en fimm ára, atriði sem Rannsóknarnefnd Alþingis taldi að hamlaði virkni peningastefnunnar vegna þess að fjárfestar hefðu ekki möguleika á að meta saman fjárfestingarkosti sem væru sambærilegir að öðru leyti en því að annar væri verðtryggður en hinn ekki (sjá skýrslu nefndarinnar 1. bd., bls. 146).

Í janúar 2005 voru lægstu verðtryggðu vextir skv. Seðlabankanum 4,15%. Þetta voru verðtryggðir vextir á lánum  til 25 ára sem bankarnir buðu til íbúðakaupa. Lægstu óverðtryggðu vextirnir í janúar 2005 voru 10% vextir af skammtímalánum. Það er nokkuð augljóst að það er mjög vafasamt að bera þessi vaxtakjör saman með því að lækka óverðtryggðu vextina um sem nemur verðbólgu sl. 12 mánaða. Rétt er að benda á að aðferðafræðin við ákvörðun lægstu óverðtryggðu vaxtanna hefur breyst á síðustu árum þannig að þessir vextir eru nú sambærilegri við lægstu vexti á verðtryggðum lánum en áður.

Áhættufælni og raunvextir óverðtryggðra lána

Verðtrygging er eins og hver önnur trygging; hún er vörn gegn óvissu; í þessu tilfelli óvissu um verðbólgu. Ef banki býður óverðtryggt lán til eins árs með 10% vöxtum og verðtryggt lán til sama tíma (eins og áður sagði þá er slíkt lán ólöglegt en þetta er jú bara dæmi) með 4% vöxtum verður að skoða hvaða væntingar eru um verðbólgu á lánstímanum til að leggja mat á þessa kosti. Ef vitað er að verðbólgan verði 6% skiptir engu hvor kosturinn er valinn. En segjum að það séu 50% líkur á að verðbólgan verði 4% og 50% líkur á að hún verði 8%. Ef bankinn lánar óverðtryggt eru 50% líkur að hann fái 2% raunvexti af láninu, þ.e. minna en 4% raunvexti af verðtryggða láninu (og græði á því að velja verðtryggingu) en einnig 50% líkur að hann fái 6% raunvexti (og tapi ef hann velur verðtryggingu). Ef bankinn er áhættufælinn velur hann að lána verðtryggt í þessu tilfelli. Það er skilgreiningin á áhættufælni að aðili velji frekar þann kost sem gefur honum örugglega tiltekna umbun frekar en umbun sem er jafn mikil að jafnaði en óviss. Til þess að áhættufælinn banki telji óverðtryggt lán jafngilt verðtryggða láninu verður að fylgja viðbótarumbun fyrir áhættuna, þ.e. raunvextir á óverðtryggða láninu verða að vera hærri. Ef Ólafi tekst að sýna að raunvextir á óverðtryggðum lánum hafi verið lægri en vextir á sambærilegum raunvaxtalánum er það vísbending um að íslenskir bankar hafi ekki verið áhættufælnir heldur áhættusæknir varðandi verðbólguáhættuna.

Verðtrygging og peningastefna

Í febrúar 2009 kom út greinin Verðtrygging og peningastefna í ritröð Seðlabankans sem nefnist Efnahagsmál. Ég kynnti efni þessarar greinar á málstofu í Seðlabankanum 10. mars 2009. Í þessari grein er velt upp ýmsum rökum með og á móti verðtryggingu og m.a. rætt um þann möguleika að peningastefnan kynni að verða virkari þar sem vextir á lánum til heimila og fyrirtækja væru nafnvextir sem hækka þegar verðbólga eykst. Greiðslubyrði heimila vegna lánanna mundi þá aukast og ef þau hefðu ekki möguleika á að lagfæra stöðu sína með nýjum lánum eða með því að ganga á sparnað þá leiddi vaxtahækkun til meiri samdráttar í eftirspurn en þegar lán eru verðtryggð. Þegar lán eru verðtryggð er innbyggð ákveðin sjálfvirk framlenging á lánum þegar verðbólga hækkar sem birtist í hækkun á verðbótum sem bætast við höfuðstól. Greiðslubyrðin af verðtryggðum lánum þyngist því minna en greiðslubyrðin af óverðtryggðum lánum þegar verðbólga hækkar. Þótt þessi möguleiki hafi verið ræddur í áðurnefndri grein var ekkert fullyrt þar um þessa hluti enda ekki ljóst að þessi áhrif skipti miklu auk þess sem ókostir eins og sveiflur í greiðslubyrði gætu verið miklir.

Rúmlega einu og hálfu ári eftir útkomu greinarinnar í Efnhagsmálum skrifuðu Ólafur Margeirsson og Valdimar Ármann að mörgu leyti ágæta grein sem birtist í Viðskiptablaðinu. Í þessari grein nefna þeir að „verðtrygging höfuðstóls lánsfjár stuðlar að lægri raunvöxtum en drepur um leið niður áhirfamátt peningastefnu Seðlabankans.“ Höfundarnir telja ekki að verðtrygging sé vandamál heldur það að verðbætur á framtíðargreiðslur leggjast við höfuðstól og greiðast síðar. Þeir benda á að þessu mætti auðveldlega kippa í lag með því að breyta ákvæðum verðtryggðra lána þannig að lántakandinn væri skuldbundinn til að staðgreiða allar verðbætur. Þeir benda einnig á að sá ókostur fylgi þessu fyrirkomulagi að sveiflur í greiðslubyrði séu meiri. Þeir nefna ekki dæmi um þetta en hætt er við að þeir sem skulda í dag verðtryggð lán með „stökkbreyttum höfuðstól“ væru ekki sérlega kátir ef þeir hefðu þurft að greiða „stökkbreytingu höfuðstólsins“ jafn óðum og hún varð til. Frá hruni stóru bankanna í október 2008 hefur lánskjaravísitalan hækkað um 23%. Þetta þýðir að eftirstöðvar höfuðstóls að fjárhæð 10 milljónir í október 2008 hefur hækkað um 2,3 milljónir.

28. september 2010 birti  Ólafur greinina Verðtrygging er banabiti peningamálastjórnar á Pressan.is þar sem hann finnur verðtryggingu allt til foráttu og gerir enga undantekningu ef verðbætur eru staðgreiddar. Í þeirri grein eru þessi gullkorn:

Án þess að fara of mikið í hagfræðileg tækniatriði og útúrsnúninga má segja að grundvallaráhrif peningamálastjórnar eigi að vera á greiðsluflæði (e. cash flow) hagkerfisins en ekki, eins og svo margir halda, gengi, verðbólgu eða nokkuð annað. Hins vegar mun gengi gjaldmiðilsins, verðbólga og annað verða fyrir áhrifum af breytingum á greiðsluflæði;

Engin dæmi eru nefnd um þessa mörgu sem haldnir eru villutrú í þessum efnum. Flestir hagfræðingar telja að peningamálastjórn gangi út á að hafa áhrif á hvernig fólk og fyrirtæki ráðstafi þeim fjármunum sem það hefur yfir að ráða. Hækkun vaxta á t.d. að auka sparnað og minnka neyslu. Ef það tekst að draga úr eftirspurn og kaupum á vörum og þjónustu þá hefur það auðvitað áhrif á greiðsluflæði í hagkerfinu.

Ólafur virðist nú aftur aðhyllast þær skoðanir sem hann hafði þegar hann skrifaði greinina sem birtist 28. september 2010 og í greininni 16. febrúar sl. vísar hann í þessa grein en ekki greinina í Viðskiptablaðinu. Það er miður því greinin í Viðskiptablaðinu var mun betri. Í þeirri grein var fjallað á raunsæjan hátt um kosti og galla verðtryggingar. Það er oftast svo að úrræði sem okkur bjóðast varðandi fyrirkomulag efnahagsmála hafa bæði kosti og galla. Það gildir um verðtryggingu og reyndar einnig um peningastefnu.
Ásgeir Daníelsson,
forstöðumaður rannsóknar- og spádeildar hagfræðisviðs Seðlabanka Íslands.



23.mar. 2017 - 18:00 Austurland

Að hafa ekki skoðun

Á tímum samfélagsmiðla og kommentakerfa er hægt að hneykslast, tuða og vera brjálaður 24 tíma dagsins 7 daga vikunnar. Ananas á pizzur, ókeypis túrtappar í bíóum og áfengi í verslanir (þreytt dæmi, afsakið). Það er hægt að hafa skoðun á öllu og öllum og það er auðvelt að reyna troða skoðunum sínum uppá aðra. Treystið mér ég hef alveg reynt það.
12.mar. 2017 - 07:00 Austurland

Bjartsýni í bakið

Við vorum býsna bjartsýn á haustdögum þegar verðandi þingmenn riðu um héruð og boðuðu betri tíma. Staða ríkissjóðs var góð og þess að vænta að nú væri hægt að ráðast í brýnar framkvæmdir, sem dregist höfðu um árabil. Í október var samþykkt samgönguáætlun 2015 – 2018 sem beðið hafði verið eftir. Áætlunin var samþykkt mótatkvæðalaust en reyndar voru aðeins tæplega 40 þingmenn viðstaddir atkvæðagreiðsluna.

11.mar. 2017 - 18:00 Akureyri vikublað

Á tímum samskiptamiðla

Ég er svo ljónheppin að umgangast unglinga flesta daga vikunnar. Unglingar eru skemmtilegt fólk, þeim fylgir einhver fölskvalaus gleði og tilhlökkun fyrir lífinu sem margir þeim eldri hafa týnt í annríki hversdagsins. Það er þó annað sem fylgir unglingum nútímans og það eru samfélagsmiðlar.
05.mar. 2017 - 18:00 Akureyri vikublað

Nafnaveislan

Ég fór í nafnaveislu um daginn. Barnið var þó ekki nýfætt heldur á sjötta ári. Barnið hefur líka átt strákanafn allan þann tíma, en hefur í nokkur ár upplifað sig sem stelpu. Því varð að velja nýtt nafn sem passaði og af því tilefni var slegið upp veislu.

04.mar. 2017 - 07:00 Suðri

Viðskiptahugmynd

Ég er að hugsa um setja saman viðskiptahugmyndir um eitthvað og allskonar, búa til góða beitu, setja upp skyggnur, þrívíddarmyndskeið og síðast en ekki síst gróðaplan. Gæti komið með hugmynd um að byggja golfvöll á svörtum sandi, hótel sem byggir á hugmynd sem ég segi öllum að fáum hafi dottið í hug, jú byggja risa gróðurhús og rækta eitthvað sem fólk um allan heim vill borða og já svo vantar miðbæ í fullt af bæjum um allt land.

25.feb. 2017 - 07:00 Aðsend grein

Sameining í suður

Margar ástæður eru fyrir því að sveitarfélög fara í það að kanna sameiningarmöguleika. Stundum er það útaf sameiginlegri hugsjón og að tækifæri sjást í stærra og fjölmennara sveitarfélagi, stundum er það vegna þess að lögformlegar skyldur sveitarfélaga eru orðnar of sligandi fyrir þau, og þá sérstaklega þau fámennu og stundum eflaust af allt öðrum ástæðum.

19.feb. 2017 - 18:00 Aðsend grein

Kúldrast í kotbýlum

Í síðasta blaði var ég með eilitla frásögn af upphafsárum byggðar í Hveragerði en hún hverfðist einkum um eitt fyrsta húsið þar í bæ sem nefndist Lindarbrekka. Sagði ég lítillega frá fyrstu húsráðendunum, þeim Guðmundi Einarssyni og Sigríði Guðmundsdóttur, og mun ég nú gera nánari grein fyrir æviferli þeirra sem um margt var dæmigerður fyrir lífsbaráttu alþýðufólks á fyrri hluta síðustu aldar.

 

18.feb. 2017 - 18:00 Aðsend grein

Einelti er samfélagsmein

Einelti er alvarlegt samfélagsmein. Hátt hlutfall þeirra sem á fullorðinsárum glíma við geðræn og félagsleg vandamál eru fórnarlömb eineltis.  Afleiðingar eineltis eru gríðarlega alvarlegar. Til þess að komast í gegnum þá þungbæru reynslu þurfa mörg fórnarlömb eineltis á umfangsmikilli heilbrigðis- og félagsþjónustu að halda til margra ára, með tilheyrandi kostnaði fyrir samfélagið.
17.feb. 2017 - 18:00 Akureyri vikublað

Hin dásamlegu mistök

Ég ólst upp á Þingvallastrætinu á hæðinni fyrir neðan skákfélagið. Ég kíkti stundum upp á laugardagsmorgnum og tók eina og eina skákæfingu með öðrum krökkum en ég varð aldrei sterkur skákmaður. Mig skorti þolinmæðina og einbeitinguna. Athyglisbresturinn þvældist þar fyrir mér eins og annars staðar.
17.feb. 2017 - 18:00 Vesturland

Verkfall sjómanna – til umhugsunar

Ég er ekki á íslenskum kjarasamningi og á því ekki beinna hagsmuna að gæta í sambandi við verkfall sjómanna og því getur enginn sagt að eftirfarandi pistill sé skrifaður í eiginhagsmunaskyni. Ég nýt því þeirra forréttinda, öfugt við marga, að geta sagt það sem ég hugsa án þess að eiga á hættu að missa plássið.

14.feb. 2017 - 07:00 Akureyri vikublað

Algjör gaur

Vinkona mín var að byrja í nýju starfi sem yfirmaður. Hún er eldklár og gengur vel. Við vorum að ræða nýja starfið og hún sagði: það gengur vel og ég er bara algjör gaur. Ég vissi hvað hún var að meina en fékk samt smá sting í hjartað. Algjör gaur? Hún var að meina að það væri ekkert vesen. Hún gæti tekið erfiðar ákvarðanir og svo framvegis. Hún gat gert allt það erfiða án þess að vera miður sín.
12.feb. 2017 - 17:00 Aðsend grein

Örlagarík sjóferð

Mynd af Hvanneyri frá 1912. „En nú kemur að þeim kafla í sögu vinar míns sem mér er sárt að minnast en segi þó sannleikanum samkvæmt. Þegar leið á sláttinn kom skólastjóri auga á það að Jón var ekki meðal allra fremstu sláttumanna. Það var eðlilegt því hann hafði alltaf á sjó verið. En nú fór það svo að skólastjóri fór fram á það að Jón lækkaði kaup sitt dálítið af þeim sökum. Jón neitaði því að sjálfsögðu og sagði upp vinnunni.“
12.feb. 2017 - 07:00 Akureyri vikublað

Brýnt að fjölga leikskólakennurum

Dagur leikskólans var 6. febrúar. Hann er haldinn hátíðlegur í öllum leikskólum landsins en mjög er misjafnt hvað gert er í tilefni dagsins. Margir leikskólar bjóða heim til að kynna starf sitt á meðan aðrir gera sitt lið út af örkinni eða senda efni frá sér á veraldarvefinn, til að kynna sig og starfið.
11.feb. 2017 - 18:00 Akureyri vikublað

Eigum við ekki að tryggja öllum hagkvæmt húsnæði?

Skortur er á hagkvæmu húsnæði til leigu og í búseturétti víða um landið. Íbúðaverð og leiguverð á Akureyri endurspeglar þetta og hefur þotið upp. Almenningur sem ekki heldur á fúlgum fjár á mjög erfitt með að kaupa íbúð og leiguverð er hærra en svo að auðvelt sé að spara fyrir útborgun.
10.feb. 2017 - 10:00 Aðsend grein

Tortola

Heilir og sælir kjósendur góðir. Þið eruð sérlega skemmtilegt fólk. Vitið þið hvað það er sem kosningarétturinn færir ykkur í hendur? Þið gætuð haldið pólitíkusunum í spennitreyju,vegna hugsanlegrar útkomu úr kosningum hverju sinni. Þ.e.a.s. ef ekki væri borðleggjandi í þeirra herbúðum sú staðreynd að kjósendur kjósa alltaf það sama og síðast , á hverju sem veltur. Að loknum kosningum rjúkum við heim  og grenjum þar yfir því að engar breytingar urðu á hinu pólitíska sviði í þessum kosningum. Auðvitað ekki, ég kaus alveg eins og síðast. Stjórnmálamennirnir haga sér nákvæmlega eins og þeim sýnist.
09.feb. 2017 - 13:00 Aðsend grein

Lausn sjómannaverkfallsins, gjörið svo vel

Þegar ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur og Steingríms Sigfússonar afnam einhliða sjómannaafsláttinn svokallaða 2009 eftir að hann hafði gilt nærri hálfa öld þótt ekki væri hann hár varð fjandinn laus og morgunljóst að einn daginn yrði allt í báli. Þegar sjómannaafslátturinn var settur að tilhlutan ríkisstjórnar voru sjómenn eina stétt landsins sem naut fríðinda vegna vinnu fjarri heimili og þótti eðlilegt. Í dag njóta allar stéttir landsins skattfríðinda vegna vinnu fjarri heimili nema sjómenn. Ótrúlegt. Það er náttúrulega fáránlegt og skýtur skökku við að sjómenn skuli þannig látnir sitja á hakanum og það er mikill dónaskapur og mikil valdbeiting gagnvart sjómönnum að slíkt skuli viðgangast.

05.feb. 2017 - 18:00 Akureyri vikublað

Lífsgæði

Hvað er það? Í hverju felast lífsgæði? Svörin eru sennilega eins mörg og svarendurnir. Það sem einn metur sem mikil lífsgæði telur annar sjálfsagðan hlut. Sennilega ræður þar mestu um hvar og hverjum við erum fædd. Mín lífsgæði felast í mörgu. Fyrir utan mat, húsaskjól, hreint loft, vatn og ýmislegt nærtækt, þá tel ég það til minna lífsgæða að starfa í Svalbarðsstrandarhreppi. Það að fá að aka þangað og heim aftur á hverjum virkum degi eru forréttindi sem ég sleppi ekki svo glatt. Þessi kitlandi tilfinning og örlitli spenningur um hvað ég sjái nú nýtt á leiðinni veldur því að ég hef á tilfinningunni að ég sé að fara í frí í hvert sinn sem ég ek yfir um.

04.feb. 2017 - 18:00 Aðsend grein

Mannauðurinn mikilvægi

Það var hlýlegt og notalegt andrúmsloft sem að mætti mér þegar ég kom á vígslu nýrrar hjúkrunardeildar á dvalarheimilinu Lundi á Hellu núna síðastliðinn föstudag. Boð á þessa athöfn var kærkomið eftir annasama viku í þinginu þar sem ég upplifði svo margt í fyrsta sinn. Jómfrúarræða, formennska í utanríkismálanefnd, fyrsti fundur í velferðarnefnd og fyrsta skiptið í forsetastól Alþingis. Það var því gott að fá tækifæri til að fara út úr bænum og samgleðjast heimilisfólkinu á Lundi og þeim öfluga hópi sem staðið hefur að undirbúningi og framkvæmd við nýbygginguna. Og svo þessi dásamlegi söngur. Það er bara eitthvað við karlakóra sem að bræðir hjartað og Karlakór Rangæinga gerði það sannarlega.
03.feb. 2017 - 18:00 Vesturland

Nýr valkostur í sálfræðimeðferð og ráðgjöf fyrir fólk

„Tölum saman“ er nýtt úrræði á vegum Kvíðameðferðarstöðvarinnar og Dags Bjarnasonar geðlæknis sem miðar að því að auka aðgengi almennings, þá sérstaklega fólks á landsbyggðinni, að gagnreyndri sálfræðimeðferð og ráðgjöf.  Um er að ræða fjarþjónustu þar sem viðtal við sálfræðinginn fer fram með öruggum hætti í gegnum myndfundi á internetinu með forritinu Kara connect.
30.jan. 2017 - 07:00 Vestfirðir

Níðst á þeim, sem verst standa

Ríkisstjórn Framsóknarflokksins,sem var að fara frá, ætlaði að koma á svokölluðu starfsgetumati  fyrir öryrkja og hún ætlaði að hækka eftirlaunaaldurinn.Það átti að hækka aldurinn úr 67 árum í 70 ár í áföngum.Starfsgetumat felst í því að falla frá læknisfræðilegu örorkumati og byggja í staðinn örorkumatið á því hvað hver öryrki geti unnið mikið.Ríkisstjórn Framsóknar hvarf frá hvoru tveggja.
28.jan. 2017 - 18:00 Austurland

Hvað er nýsköpun?

Í mínu starfi hér á Austurlandi hefur mér gefist sá heiður að umgangast fjölbreyttan hóp fyrirtækja, einstaklinga og stofnana í þeim tilgangi að vinna með orðið nýsköpun á margvíslegan hátt. Með námskeiðum, keppnum og annarri fræðslu hafa skapast líflegar umræður og það sem er ekki síður mikilvægt, vangaveltur um hvað sé nýsköpun.

24.jan. 2017 - 07:00 Akureyri vikublað

Ekki dreyma annarra drauma

Ég hef skrifað greinar hin síðari ár í Hamingjuhorninu mínu og á þessum tíma ársins er umfjöllunarefnið oft markmiðasetning og leiðir til að takast á við breytingar. Oftar en ekki förum við yfir síðasta ár og metum hvað hefur gengið vel og hvernig líf okkar hefur breyst. Þetta er líka sá tími sem maður skoðar hvaða áskoranir hafa bankað upp á og metur hvernig tekist var á við þessar áskoranir. Persónulega þá skoða ég hvaða lífsverkefni ég hef tekið með mér á milli ára og hvað það er sem ég vil næra á nýju ári.

23.jan. 2017 - 18:00 Akureyri vikublað

Loftgæði

Einstaka sinnum kemur það fyrir að ég sleppi lofti út um bakhlutann á mér. Sárasjaldan (sennilega ágreiningsatriði) gerist það uppi í rúmi. Fyrir það fæ ég ávítur frá betri helmingnum og beittar spurningar um af hverju ég gat ekki leyst þetta loft úr læðingi þegar ég var inni á baðherbergi bara nokkrum mínútum fyrr.

21.jan. 2017 - 17:00 Suðri

Í upphafi árs

Við sérhvert upphaf er við hæfi að staldra við, gera upp liðinn tíma og leggja línur fyrir framtíðina.  Í upphafi árs er hverjum manni hollt að skyggnast með þessum hætti inn í líf sitt og greina hvort ástæða sé til þess að gera breytingar.  Slík skoðun getur snúið að þáttum sem snúa beint að viðkomandi sjálfum, háttsemi gagnvart þeim sem samferða honum eru á lífsgöngunni eða samfélaginu sem hann lifir í.  Þetta er góður tímapunktur til að skoða það hver við erum, hvar við stöndum, hvert við stefnum og hvað við höfum að gefa. Erum við á réttri leið?  Við getum ekki öllum stundum leyft okkur að hugsa um okkur sjálf því við erum hluti af heild, s.s. fjölskyldu, samfélagi, þjóðfélagi eða einhverju þaðan af stærra.  Vissulega verðum við að hugsa vel um okkur sjálf til að geta verið virk innan okkar heildar en væntingar eru gerðar til allra sama hvaða stöðu í samfélaginu þeir gegna.
20.jan. 2017 - 07:00 Aðsend grein

Hvað boðar nýjárs blessuð sól ?

Gaukshöfði í Þjórsárdal Veðurguðirnir eru okkur hliðhollir um þessar mundir. Það yrði ánægjulegt að fá annað eins veðurfar eins og við upplifðum á síðasta ári. En þjóðin býr í landi  sem á ekki vanda til að geta talist hlýindaland. Ekki er allt fengið með mikilli hlýnun. Ástandið í þjóðmálum getur varla annað en talist nokkuð gott ef horft er til ríkispyngjunnar. Mér skilst að hún sé vel haldin. Virðist mér að þar sé um að þakka ytri aðstæðum ekki síður en kænsku stjórnmálamanna. Útlit er fyrir að einhverskonar stífla sé til staðar þegar kemur að ráðstöfun úr pyngjunni, til þeirra málaflokka þar sem þörfin er brýnust.
20.jan. 2017 - 07:00 Aðsend grein

Húsið við Hamarinn

Gamlir Hvergerðingar muna eflaust eftir litlu timburhúsi sem stóð rétt suður af Hamrinum í Hveragerði og nefndist Lindarbrekka. Það var reist sem sumarhýsi af fátækum hjónum um þær mundir sem heimskreppan gerði vart við sig hérlendis árið 1930. Hjónin áttu lögheimili í Hafnarfirði en þau hétu Guðmundur Einarsson og Sigríður Guðmundsdóttir. Börnin voru 11, fædd á árabilinu 1914-1928 en tvö þeirra dóu skömmu eftir fæðingu og einn sonurinn lést af slysförum árið 1931. 
19.jan. 2017 - 11:07 Aðsend grein

9 leiðir til að auka viljastyrkinn fyrir árið 2017

Nýja árið byrjað fyrir alvöru, hátíðin löngu búin og ég búinn að þyngjast um lágmark fimm kíló, örugglega meira og þori ekki enn að stíga á vigtina.  Þetta gerðist eftir að tengdaforeldrar mínir kíktu í heimsókn til mín í Den Haag, tengdapabbi sá til þess að nóg væri til af belgískum bjór og tengdamamma eldaði æðislegar máltíðir og bauð okkur einnig út að borða. Síðan kom ég heim um áramótin þar sem foreldrar mínir fæddu mig eins og ég hafi verið hungurmorða áratugum saman. Þetta allt saman hefur því miður skilið eftir sig augljósa minningu á miðjum líkama mínum.


17.jan. 2017 - 07:00 Austurland

Læra menn aldrei af reynslunni?

Um 1930 ætluðu kappsfullir fjáraflamenn að bæta efnahag sinn og landsmanna með minkaeldi á Íslandi.  Þessar lífverur sem menn bundu vonir sínar við , tolldu illa í haldi og urðu að plágu í íslensku lífríki eins og við þekkjum öll.  Innflutningur á erlendu sauðfé breiddi líka út sjúkdóma sem urðu þjóðinni mjög dýrir við að fást. 
16.jan. 2017 - 18:00 Austurland

Sameiningamálin

Nú í upphafi árs er ástæða til að rýna aðeins stöðu sveitarstjórnarstigsins og horfa aðeins fram á veginn, að svo miklu leyti sem það er hægt í heimi mikilla umbreytinga þar sem takast þarf á við nýjar áskoranir á degi hverjum. Efling sveitarstjórnarstigsins er málefni sem virðist nú komið aftur á verulega hreyfingu og er Innanríkisráðuneytið meðal annars um þessar mundir að efna til funda um málefnið á sameiginlegum vettvangi sveitarfélaga.
15.jan. 2017 - 18:00 Austurland

Felst framtíðin í minningum barnanna okkar?

Ef manni líður vel í uppvextinum eykur það líkurnar á því að minningar æskuáranna verði góðar. Líklegt verður að teljast að góðar æskuminningar auki áhuga fólks á því að búa þar sem minningarnar urðu til og þá skoðun styðja m.a. niðurstöður rannsókna á viðhorfum brottflutts fólks til uppeldisstöðvanna.


Aðsendar greinar
Hér birtast aðsendar greinar og yfirlýsingar sem tengjast efni því sem birtist á Pressunni. Netfang: pressan@pressan.is
(24-30) Þ.Þorgrímsson: Hydrocork - mars
Börkur Gunnarsson
Börkur Gunnarsson - 20.3.2017
Horfi frekar á köttinn minn en Gunnar Nelson
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 19.3.2017
Smartland leggur mig í einelti
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 19.3.2017
Rógur og brigsl háskólakennara
Indíana Ása Hreinsdóttir
Indíana Ása Hreinsdóttir - 16.3.2017
Tímaþjófurinn Facebook
Ingrid Kuhlman
Ingrid Kuhlman - 20.3.2017
Hamingjan eykst með hækkandi aldri
Börkur Gunnarsson
Börkur Gunnarsson - 15.3.2017
Eins og að þrá konu sem hatar mann
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 22.3.2017
Margar samúðarkveðjur
Börkur Gunnarsson
Börkur Gunnarsson - 17.3.2017
Þarf að spyrja konuna út í þennan náunga
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 19.3.2017
Fyrirgefið orðbragðið
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 17.3.2017
Jóga - Fjórði hluti
Kristinn Karl Brynjarsson
Kristinn Karl Brynjarsson - 19.3.2017
Svona gera menn ekki!!!
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 22.3.2017
Nokkrir fyrirlestrar framundan
Fleiri pressupennar