01. feb. 2012 - 09:00Vilhjálmur Birgisson
Í október 2008 horfði eigandi Þjóðarskútunnar á hana sigla á fullri ferð upp í stórgrýttan brimgarðinn. Við sjópróf kom í ljós að áhöfnin öll sem stýrði Þjóðarskútunni hafði verið steinsofandi þegar slysið varð. Það kom einnig fram í sjóprófinu að áhöfnin lá öll meðvitundarlaus og rumskaði ekki þótt öll siglingartæki hafi sent frá sér aðvörunarhljóð um alllanga hríð um að skútan væri komin af siglingarleið og stórhætta væri á ferðum ef ekki yrði breytt um siglingarstefnu. Á lokadögum sjóprófsins kom í ljós að einn hafði náð að komast frá borði áður en skútan skall af fullum þunga á brimgarðinn, en það var fyrrverandi ráðneytisstjórinn Baldur Guðlaugsson sem hafði verið á útkikkinu um borð í skútunni. Hann varð þess var að skútan nálgaðist brimgarðinn og tók þá ákvörðun að forða sér frá borði í björgunarbát, án þess að vekja aðra áhafnameðlimi. Sjóslysanefndin komst að þeirri niðurstöðu að þetta framferði ráðuneytisstjórans hafi verið vítavert. Það kom einnig fram hjá sjóslysanefndinni að fjöldi annarra aðila sem áttu að hafa eftirlit með Þjóðarskútunni hafi algerlega brugðist sinni eftirlitsskyldu. Það var meira að segja mat sjóslysanefndarinnar að Þjóðarskútan hefði alls ekki átt að vera með haffærisskírteini á þessum tíma enda var öryggi skútunnar verulega ábótavant á árinu 2008. Það var niðurstaða sjóslysanefndarinnar að stjórnendur Þjóðarskútunnar hafi sýnt af sér vítavert gáleysi við stjórnun á skútunni og m.a. kom fram að vélstjórinn var ekki með tilskilinn réttindi því hann reyndist vera dýralæknir.
Nýir stjórnendur ráðnir á skútunaNú lá fyrir að eigandi þjóðarskútunnar, íslenska þjóðin, varð að bjarga skútunni þar sem hún barðist stórlöskuð um í stórgrýttum brimgarðinum, enda hafði þetta framferði þeirra sem stjórnuðu skútunni stórskaðað eigendur hennar. Eigendur þjóðarskútunnar byrjuðu á því að ráða nýja áhöfn til að taka við stjórninni og bjarga skútunni úr brimgarðinum. Margir sóttu um að fá að stjórna skútunni en í febrúar 2009 var ráðin ný áhöfn til að taka við stjórn hennar, draga hana á flot og gera hana sjóklára á nýjan leik. Einhverra hluta vegna fékk hluti gömlu áhafnarinnar, sem sýnt hafði vítavert gáleysi við stjórn skútunnar árið 2008, endurráðningu. Ef til vill var ástæðan sú að nýja áhöfnin lofaði eigendum sínum því að tekin yrðu upp ný vinnubrögð um borð í Þjóðarskútunni, undir kjörorðunum „Velferð, jöfnuður og réttlæti“ og slegin yrði skjaldborg um þá eigendur sem hvað verst fóru út úr strandinu. Nýir stjórnendur lofuðu því að tekið yrði hart á allri sérhagsmunagæslu um borð í Þjóðarskútunni.
Þessi nýja áhöfn byrjaði á því að fá erlent dráttarskip að nafni AGS til að draga Þjóðarskútuna út úr brimgarðinum. Eigendur Þjóðarskútunnar voru vongóðir í byrjun árs 2009 um að nýjum stjórnendum myndi takast að bæta hag sinn.
ÞrælahaldÞað eru því gríðarleg vonbrigði fyrir eigendur Þjóðarskútunnar að verða vitni að því að skútunni hefur nánast verið breytt í Galeiðu eftir að nýir stjórnendur tóku við. Galeiða er ekki knúin áfram með hefðbundinni Volvo Penta vél, heldur heitir vélin um borð í Galeiðunni verðtryggingarvítisvél og hefur eldsneytiskostnaður þeirrar vélar gert marga af eigendum þjóðarskútunnar nánast gjaldþrota. Loforð þeirra sem voru ráðnir til að stjórna skútunni árið 2009 um velferð hafa verið fótum troðin, réttlætið hefur breyst í óréttlæti og jöfnuður í ójöfnuð og skjaldborgin sem lofað var voru lygar einar. Hinum óbreytta háseta á Þjóðarskútunni hefur verið breytt í þræl og yfirmenn skútunnar láta pískinn skella af fullum þunga á hinum óbreytta háseta.
Það er spurning hvort ekki fari að verða uppreisn um borð í Galeiðunni í ljósi þess að öll fögru loforðin um „Velferð, réttlæti, jöfnuð“ og ekki síður um skjaldborgina hafa verið svikinn illilega? En það er eins gott fyrir eigendur Þjóðarskútunnar að ekki fari fram sjópróf aftur, því þá mun koma í ljós að skipstjórinn sem nú stýrir skútunni er ekki með tilskilinn leyfi enda er hann menntaður sem Flugfreyja en ekki skipstjóri.