11. feb. 2017 - 17:26Þórhallur Heimisson

Jóga - Annar hluti

Þá held ég áfram að velta fyrir mér inntaki og uppruna jóga í þessum öðrum pistli af fimm sem ég mun birta hér á Pressunni um efnið.

Stóri / litli (mikro/makro)

Í austrænum trúarbrögðum er mikið gert af því að notast við "analogiur" eða heimfærslur. Það er að telja hluti sem líkjast hvor öðrum á einhvern hátt tengda eða skylda. Svo dæmi sé tekið af upplifun og skynjun hjá börnum, þá líkist leikfangabíll raunverulegum bíl og barnið telur að um bíl sé að ræða. Barnið býr til analogiu eða heimfærslu. Í raun er leikur barna ekkert annað en röð af slíkum analogium eða heimfærslum.

Ef við beinum skilningarvitunum að hinum innra heimi okkar og berum hann saman við umhverfið, líkist maðurinn á margan hátt alheiminum. Í heimi analogiunnar erum við mennirnir gerð úr sama efni og alheimurinn, söm alheiminum, af því að margt í okkur líkist honum. Þetta er tjáð innan jóga og hinduisma/búddisma, með því að kalla heiminn "hina stóru raunveru" (makro-cosmos) en manninn "hina litlu raunveru" (mikro-cosmos). Maður og heimur eru þannig spegilmynd hvors annars. Hægt er að setja þessa hugsun upp í smá jöfnu til skýringar og lítur hún þá þannig út.

EF:

Makrocosmos       =   Mikrocosmos

OG:

Heimur                 =  Maður

ÞÁ ER:

jörð                      =    Kjöt, bein

vatn            =    blóð, slím, sæði

eldur   =    hiti líkamans, ást/hatur

loft   =    andardrátturinn

rýmið   =    samband okkar og tengsl við umhverfið

Þannig samsvarar ytri raunveran innri líkama mannsins. Súlan góða sem myndar frumefnin fimm, stúpan,  táknar þá ekki aðeins heiminn, heldur líka og ekki síst, manninn sjálfan, frumefni mannsins. Tilgangur súlunnar er þannig að sýna okkur samhengi og markmið frumefnanna. Hún er vegferð um alheiminn (makrokosmos) eins og fyrr segir, en hún er sömuleiðis landabréfi yfir manninn (mikrokosmos).

 Hjól heimsins -  helgimynd frá Bútan

 Þegar frumefnin losna úr samhengi hvert við annað, gerast hörmungar og ógnir. Þau losna úr samhengi ef eitthvað verður til þess að trufla orkustreymið - (prana á sanskrít, fornmáli Indverja ) er tengir þau saman. Margt getur valdið slíkri trufkun og má þar nefna sjúkdóma, slys, mengun og aðra óáran. Þegar maðurinn ræðst að samhenginu í heiminum með rányrkju, órétti og græðgi, truflast orkustreymið.  Það eru hin raunverulegu Ragnarök. Hlutverk trúarbragðanna er að koma frumefnunum aftur í réttar skorður, að láta "harmoniu", "ying og yang", "tao" , eða með öðrum orðum samhengi ríkja í heiminum.

Hlutverk jóga samkvæmt hindúisma og búddisma er að kenna okkur leiðina að samhenginu, simfóníu alheimsins. Hlutverk "jógans", kennarans, er að kenna okkur að rata leiðina.

 

 Hvaða þýðingu hafa frumefnin þá í jóga?

Í hinum indversku Taittirya Upanishadaritum frá því um 600 f.kr. má lesa eftirfarandi um tilurð heimsins:

"Frá Atman - Brahman kom rýmið. Frá rýminu kom loftið. Frá loftinu kom eldurinn, frá eldinum kom vatnið, úr vatninu reis jörðin".

Eða með öðrum orðum. Vegna flæðis hins guðlega Atman-Brahman niður og inn í heiminn verða frumefnin til. Atman er hin ópersónlulega alheimssál sem býr í algyðinu Brahman. Atman fellur inn í heiminn og við fallið skapast veröldin. Flæðið á upphaf sitt á hinu andlega sviði og endar í því jarðneska. Frumefnin 5 eru þannig mistengd hinu andlega, misfyllt, hinu guðlega. Því nær sem þau standa Atman, því fyrr sem Atman fyllti þau á leið sinni niður í efnið, því guðlegri eru þau.

Úr því að manneskjan er gerð úr sömu efnum og alheimurinn, hefur hún einnig myndast á sama sama hátt, við fall eða niðurstreymi Atmans.

Tökum eftir því hér, að um flæði niður á við er að ræða. Sköpun heimsins er neikvætt fyrirbrigði, fall frá hinu guðlega til hins jarðneska. Jörðin og allt sem henni tilheyrir, þar á meðal líkami mannsins, er því botninn, það sem lengst stendur frá hinu guðlega. En maðurinn sem slíkur er myndaður úr frumefnunum 5, eins og alheimurinn. Munurinn á manni og steini er þá sá, að steinninn er aðeins gerður úr frumefninu jörð, en tilvist mannsins grundvallast  á mörgum stigum, sviðum, eða frumefnum. Maðurinn er því nær hinu guðlega en steinninn. Steinninn er á leiðinni að verða mannlegur. Maðurinn er á leiðinni að verða guðlegur. Það er takmark mannsins, að verða guð.

Maðurinn er því frumefnasúlan holdi klædd. Og jógað kennir manninum að ferðst gegnum frumefnasúluna, orkustöðvarnar, og til guðs.




21.nóv. 2017 - 09:31 Þórhallur Heimisson

Lífræn grasrótarþjóðkirkja

Það líður vart sá dagur þessi misserin að ekki berist fréttir af deilum innan Þjóðkirkjunnar. Fyrir okkur sem störfum á hennar vegum í söfnuðunum er þetta bæði sorglegt og lýjandi - sérstaklega vegna þess að við könnumst ef til vill ekki við okkur í þessari deilukirkju.
31.okt. 2017 - 11:50 Þórhallur Heimisson

Allra heilagra og Allra sálna messa

Þann 1. og 2. nóvember heldur kirkjan upp á tvær af sínum stærstu hátíðum, allra heilagra og allra sálna messu.
25.okt. 2017 - 10:09 Þórhallur Heimisson

Lögbrjóturinn Kristur

Eitt af því sem einkenndi starfsaðferðir Jesú frá Nasaret öðru fremur var það, að hann kenndi í dæmisögum. Með dæmisögunni vildi hann að fá fólk til að skilja boðskap sinn og tókst það ótrúlega vel. Í sögunum dró hann upp mynd af aðstæðum sem áheyrendur þekktu úr sínu eigin lífi og gátu samsamað sig með. Þetta voru sögur af venjulegu fólki í venjulegum aðstæðum, saumakonum, ferðalöngum, bændum og foreldrum . Þannig opnuðust augu fólks fyrir því sem hann var að segja þeim. Áheyrendur bæði skildi hann og vissi hvað hann var að fara. Þetta átti bæði við þá sem fylgdu honum og hina, andstæðinga hans, sem sátu um hann. Þeim sendi hann sterk skilaboð með dæmisögum sínum sem þeir reiddust yfir, og skömmuðust sín fyrir, því sögurnar afhjúpupu svo vel skoðanir þeirra.
11.sep. 2017 - 09:18 Þórhallur Heimisson

Hjónanámskeiðin hætta

Eftir 21 ár og sex þúsund pörum síðar er nú komið að síðasta hjónanámskeiði mínu, 20. nóvember næstkomandi. Ég er sem sagt að hætta í ráðgjöf.
24.ágú. 2017 - 16:45 Þórhallur Heimisson

#hunsumhogm

Mér hefur, eins og flestum Íslendingum, lengi verið hlýtt til H&M. Sú ágæta verslunarkeðja hefur um árabil verið vin í eyðimörk rándýrar fataverslunar. Sérstaklega hvað varðar barnafatnað. Þar hefur maður á flakki erlendis keypt föt á börn og barnabörn á sanngjörnu verði. Og verið vel tekið. Og kaupin jafnvel borgað ferðina. Enda alltaf Íslendingar á staðnum hvort sem er í London, Köben, Berlín eða Róm.
18.ágú. 2017 - 11:18 Þórhallur Heimisson

Velferðarríkið og siðaskiptin

09.ágú. 2017 - 10:45 Þórhallur Heimisson

Á dauðastundu

Fullorðinsfræðslan hjá mér hefst á þessu hausti með námskeiði sem ber heitið “Á dauðastundu”. Á námskeiðinu verður velt upp spurningunni sem fylgt hefur mannkyni frá örófi alda um hvað það er sem gerist þegar við deyjum.
19.júl. 2017 - 10:34 Þórhallur Heimisson

Skipperinn í Skálholti

Enn lifir draumurinn um Skálholt. Þar er nú aðsetur vígslubiskups, blómlegt kirkju og tónlistarstarf er rekið í Skálholtskirkju og skólinn er í forsvari fyrir hvers kyns fræðslu, menningarstarfsemi ráðstefnur og fundahöld á vegum kirkjunnar.

27.jún. 2017 - 10:09 Þórhallur Heimisson

SKÁLHOLTSSKÓLI 45 ÁRA – Hvert stefnir í Skálholti?

Á þessu ári verða liðin 45 ár síðan Skálholtsskóli hinn nýji hóf starfsemi sína undir forystu sr.Heimis Steinssonar og Dóru Þórhallsdóttur. Að baki skólans stóð Skálholtsskólafélagið undir forysti herra Sigirbjörns Einarssonar biskups. Sterkar stoðir voru settar undir skólann með lögum um Skálholtsskóla árið 1976. Eftir kraftmikið frumkvöðlastarf fluttu þau hjónin til Þingvalla árið 1981. Skólastarfsemi var hætt við skólann árið 1992 og nú er Skálholtsskóli rekinn sem kirkjulegt menningarsetur.
26.jún. 2017 - 13:36 Þórhallur Heimisson

Ertu réttlaus í þinni sambúð?

Eins og margir hafa án efa tekið eftir, þá höfum við í Breiðholtskirkju boðið upp á svokallaðann „Drop – In brúðkaupsdag“ þar sem fólki gefst tækifæri til að gifta sig með litlum fyrirvara og engum tilkostnaði, en með þeim hátíðleik sem slíku tilefni tilheyrir. Ástæðurnar eru ýmsar, en ein af þeim stærstu er þó sú, að við viljum auðvelda fólki sem er í sambúð að ganga í hjónaband, með þeim réttindum og skyldum sem því fylgir. Þetta viljum við gera til að auka öryggi allra á heimilinu. Margir átti sig nefnilega ekki á því að sömu réttindi gilda ekki á milli fólks sem er í sambúð og hinna sem eru í hjónabandi.
17.jún. 2017 - 12:19 Þórhallur Heimisson

Independence day - free from Icelandic

Myself var í útilegu þar sem ég hitti Icelandik máuntenírs og æfði vel ensku því engin talaði íslensku þarna úti í tourist land nema ég og mávurinn. Nú þegar við höldum upp á 17. júní, Independence day, er þá ekki beisiklí kominn tíme á að droppa þessari óld fasíón íslensku alltúgether and make peopel free for real?
06.jún. 2017 - 10:44 Þórhallur Heimisson

Námskeið um íslam og átökin við vesturlönd í sögu og samtíð þann 12. júní

Námskeið um íslam og átökin við vesturlönd í sögu og samtíð þann 12. júní í safnaðarheimili Neskirikju. Leiðbeinandi er sr. Þórhallur Heimisson, prestur og trúarbragðafræðingur, sem haldið hefur fjölmörg námskeið og ritað bækur og greinar um þetta málefni sem brennur á öllum. Hann hefur einnig ferðast með hópa vítt og breytt um hinn íslamska heim, allt frá Ístanbúl og Jerúsalem til Indlands.
31.maí 2017 - 14:15 Þórhallur Heimisson

Hvítasunna og heilagur andi Guðs

Hvítasunna er samkvæmt kristinni hefð hátíð heilags anda Guðs. Um anda Guðs er víða fjallað í Biblíunni. Í Gamla testamentinu kallast andi Guðs “Ruah” á hebresku eða “Ruah Elohim”. Ruah Elohim er andi Guðs í heiminum, skaparinn að störfum innan sköpunar sinnar. Andinn er eins og armleggur Drottins segir gjarnan í Gamla testamentinu, eða hönd Drottins, tákn fyrir kraft Guðs og návist. Ruah getur bæði þýtt vindur, andi og andardráttur og þannig er andinn eins og andardráttur Drottins. Hann blæs lífi í fólk og fénað. Andinn opinberar líka hver vilji Guðs er, blæs spámönnum kjark í brjóst og vekur trú. Um leið eflir hann visku og speki og sá sem í Gamla testamentinu lætur anda Guðs leiðbeina sér er á réttum vegi. Samtímis er andi Guðs tákn fyrir mildi hans og blíðan kærleika.
24.maí 2017 - 08:42 Þórhallur Heimisson

Uppstigningardagur

Uppstigningardagur dregur heiti sitt af þeim atburði sem frá er greint í fyrsta kafla Postulasögunnar, þar sem segir frá því að Jesús hafi fjörtíu dögum eftir upprisuna verið uppnuminn til himins fyrir augliti lærisveina sinna. Og er þeir störðu til himins á eftir honum, þá stóðu allt í einu hjá hjá þeim tveir menn í hvítum klæðum, og sögðu:
01.maí 2017 - 16:04 Þórhallur Heimisson

Burt með þetta Gamla testament!

Ég var að horfa á ónefndan viðtalsþátt á Rúv fyrir skömmu, sem ekki er í frásögur færandi. Ágætur þáttur og oft áhugaverður. Nema hvað, í þessum þætti var gerð hörð hríð að Gamla testamenti Biblíunnar, sem viðmælendur stjórnenda fundu allt til foráttu. Þar væri ekkert að finna nema morð og stríð og reiðan Guð. Best væri að hafa sem minnst með þetta rit að gera.
07.apr. 2017 - 16:31 Þórhallur Heimisson

Vilt þú styrkja fátækar fjölskyldur á Íslandi um páskana?

Það eru margir sem eiga erfitt að venju nú fyrir páska og fjölskyldur sem eiga ekki fyrir mat. Það er því miður staðreynd á landinu okkar kæra. Svo eru aðrir sem eru vel aflögufærir - Guði sé lof. Það eru margir sem hafa samband við mig sem prests vegna þessa ástands, eru að leita að hjálp en eiga ekki í mörg hús að venda. En ég get lítið gert einn.
21.mar. 2017 - 09:17 Þórhallur Heimisson

Jóga - Fimmti hluti

Jóga-Sutra er helgirit sem skráð var á 2. öld f.kr. á Indlandi og hefur löngum verið talin ein helsta kennslubók hindúismans í  jóga. Jóga-Sutra greinir á milli tvennskonar notkunar á jóga. Annarsvegar er jóga ætlað til þess að drepa niður alla andlega starfsemi og alla skynjun. Aðeins þannig getur maðurinn hreinsað sig af samsara og losnað undan karma og hjóli endurfæðingarinnar.

17.mar. 2017 - 11:06 Þórhallur Heimisson

Jóga - Fjórði hluti

Hér er haldið áfram að skoða trúarlegan bakgrunn jóga í þessum fjórða pistli mínum um efnið. Þeim sem vilja setja sig inn í efni pistilsins er benta á hina pistlana þrjá sem hafa komið á undan hér á Pressunni. Alls verða þeir 5.
09.mar. 2017 - 19:57 Þórhallur Heimisson

Jóga - Þriðji hluti

Þá er komið að þriðja pistlinum mínum hér á Pressunni um jóga, uppruna þess og kenningar.

Þórhallur Heimisson

Þórhallur Heimisson er fæddur 30.07.61. Hann starfar sem settur sóknarprestur í Breiðholtskirkju. Hann hefur auk prestsstarfa annast hjónaráðgjöf, gefið út bækur um trúmál, hjónaband og sambúð og sagnfræði, ritað pistla, gert útvarpsþætti og kennt trúarbragðasögu í KHÍ og HÍ. Hann hefur einnig um árabil verið leiðsögumaður í Rómarferðum og ferðalögum um austanvert Miðjarðarhaf, til Króatíu, Montenegró, Grikklands og Tyrklands - auk Búlgaríu, Rúmeníu og fleiri landa.

Arnaldur Máni Finnsson
Arnaldur Máni Finnsson - 13.11.2017
Grasrótin og greinar trjánna
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 11.11.2017
Banki í glerhúsi
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 17.11.2017
Ég fresta skýrslunni: Hvers vegna?
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 16.11.2017
Málinu drepið á dreif
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 18.11.2017
Fjórði fundurinn
Indíana Ása Hreinsdóttir
Indíana Ása Hreinsdóttir - 18.11.2017
Um daður, áreitni og afleiðingar
Davíð Már Kristinsson
Davíð Már Kristinsson - 20.11.2017
Íslands nýjasta nýtt
Kristinn H. Gunnarsson
Kristinn H. Gunnarsson - 18.11.2017
Uppreist æra í stað siðbótar
Sigurður Jónsson
Sigurður Jónsson - 19.11.2017
Stór mál fyrir íbúa Suðurnesja
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 21.11.2017
Mismunandi niðurstöður jafn réttar
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 21.11.2017
Lífræn grasrótarþjóðkirkja
Börkur Gunnarsson
Börkur Gunnarsson - 22.11.2017
Nafnar
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 23.11.2017
Dómarar gæta hagsmuna sinna
Fleiri pressupennar