13. des. 2017 - 11:08Þórhallur Heimisson

13. desember - Lúsíudagurinn

Í dag, 13. desember, er Lúsíudagurinn haldinn hátíðlegur víða um Norðurlönd, Það fer miklum sögum af Lúsíu. Talið er að Lùsía hafi fæðst árið 283. Foreldrar hennar voru aðalsfólk á Sikiley. Faðirinn dó á meðan hún var í bernsku svo að móðirin Eutychia sá um uppeldið. Eins og margir fyrstu píslarvottarnir hafði hún helgað meydóm sinn Guði, og von hennar var sú að geta gefið eigur sínar fátækum. Móðir hennar beitti sér gegn því fyrst í stað, en eftir að hún hafði hlotið undraverða lækningu, sem hún þakkaði Guði, gaf hún leyfi sitt fyrir því. Þetta örlæti vakti mikla gremju hjá æskumanni einum heiðnum sem gegn vilja Lúsíu hafði verið valinn brúðgumi hennar. Hann kom boðum til landstjóra Sikileyjar Paschasíusar að nafni um að Lúsía væri kristin. Þetta á að hafa gerst árið 303 á tíma ofsóknarinnar miklu gegn kristnum mönnum sem Díókletíanus keisari stóð fyrir. Lúsía var dæmd til vistar í vændishúsi. En sagan segir að Guð hafi gefið henni svo mikla staðfestu að þegar átti að flytja hana hafi verðina þrotið afl til að færa hana úr stað. Þá var Lúsía vafin hrísknippum og borinn að eldur. En aftur kom Guð henni til hjálpar. Að lokum var hún líflátin með sverði, sem rekið var ofan í háls hennar. Áður en hún dó sagði hún fyrir um málagjöld Paschasíusar, skjót endalok bæði ofsóknarinnar miklu og veldi Díókletíanusar á keisarastóli. Þannig styrkt af brauði lífsins ávann hún sér kórónu meydóms og píslarvættis.

Þessa sögu alla er ekki hægt að taka gagnrýnislaust. Atriði hennar geta verið fengin að láni úr annarri sögu af píslarvætti meyjar. Enn fremur er spádómurinn sem sagt er frá í lok sögunnar ekki nákvæmur. Menn hafa dregið í efa að heiðinn landsstjóri Sikileyjar hafi heitið Paschasíus, þar sem nafnið bendi frekar til kristins uppruna. En þó að þannig sé hægt að gagnrýna söguna er ekki ástæða til að útiloka allt sannleiksgildi hennar.

Svíar halda Lúsíudaginn hátíðlegan, þó að form hátíðahaldanna virðist lítt tengt persónu Lúsíu. Samkvæmt alþýðutrú var nóttin milli 12. og 13. desember lengsta nótt ársins. Það var sá tími þegar fólkið gat ekki merkt frekari styttingu dagsins. Hvernig heiðrun Lúsíu barst frá Ítalíu veit enginn, en menn eru sammála um að hugmyndin um Lúsíu sem persónugerfingu ljóssins hafi runnið saman við þjóðsögu frá Värmland í Vestur-Svíþjóð. Saga þessi greinir frá því að eitt sinn þegar sultur svarf að hafi ung kona birst óvænt, siglt í kringum vatnið þar á stóru skipi fylltu af mat sem hún dreifði meðal sveltandi fólksins. Fyrst í stað var Lúsíudagurinn reyndar aðeins haldinn hátíðlegur í Värmland og nærliggjandi héruðum. Upprunalega var þetta hátíð karlmanna en heimildir greina frá ungum stúlkum, klæddum í hvítt með kertakórónu á höfði sem þjónuðu húsbændum til borðs. Síðan þá hefur siðurinn breiðst út og fengið þær myndir sem algengastar eru. Lúsíumorgunn er haldinn hátíðlegur á mörgum sænskum heimilum, sambýlum, skrifstofum, skólum eða klúbbum. Allir kjósa Lúsíu, sem gengur um í hvítum kyrtli, með kertakórónu á höfði, bakka í höndum og réttir fólki veitingar. Kaffi, saffransnúða og piparkökur. Henni fylgja hvítklæddir meðhjálparar, stúlkur með glimmer í hárinu og drengir með uppmjóa keiluhatta skreytta stjörnum. Hefðbundin Lúsíulög eru sungin. Talsvert ber á auglýsingum á Lúsíuhátíðinnni í seinni tíð. Lúsíur eru kosnar með látum í fjölmiðlum og á sinn hátt er hátíðin að breytast í eins konar miðsvetrarfegurðarsamkeppni. En sem betur fer er þessi atburður þó enn ósvikin fjölskylduhátíð.

Sjálfur hef ég notið þessa dags með sænskum og dönskum vinum allt frá barnæsku. Ég kynntist honum þegar ég sem strákur, 7. ára, flutti til Danmerkur með foreldrum mínum. Pabbi starfaði þar á lýðháskóla sem hélt í Lúsíuhefðina. Og á fullorðinsárum flutti ég til Svíþjóðar. Þá tóku börnin mín þátt í hátíðinni í leikskólum og skóla. Þannig hefur Lúsíudagurinn orðið okkar dagur sem mér þykri ákaflega vænt um.

Einskonar skandinavíks Þorláksmessa.




22.feb. 2018 - 16:52 Þórhallur Heimisson

Gyðingdómur í sögu og samtíð - námskeið

En um hvað snýst gyðingdómur? Hvernig hefur gyðingdómur þróast í gegnum aldirnar? Hver eru trúarrit gyðinga? Hvernig hefur saga ofsókna og þjóðarmorðs mótað gyðingdóm? Og hver er staða gyðinga í heiminum í dag? Hvernig tengist svo allt þetta stöðu Ísraels og Palestínu?
22.jan. 2018 - 14:17 Þórhallur Heimisson

Átökin um landið helga

Þann 12. febrúar næstkomandi mun ég bjóða upp á kvöldnámskeið um Landið helga og átökin um það. Sérstök áhersla verður lögð á nútímann, 20. öldina og til dagsins í dag. Sagan verður rakin frá lokum Fyrri heimsstyrjaldar, dregin verður upp mynd af átakalínum, deiluaðilum og átökum, afskiptum stórveldanna og þróun alþjóðamála sem hafa haft áhrif á þessa sögu. Við munum skoða styrjaldirnar milli Ísraelsmanna og nágranna þeirra, hverjir börðust og hvernig og hvaða áhrif þær hafa haft. Umfram allt verður leitast við að skýra stöðuna eins og hún er á eins hlutlausan máta og hægt er.
19.des. 2017 - 11:14 Þórhallur Heimisson

Rómantísk og áfengislaus jól og áramót

Rómantík er eitthvað sem flestir þrá svona innst inni þó sumir telji sig of mikil hörkutól til að viðurkenna það fyrir öðrum. Rómantíkin felur í sér eitthvað gott, einhverja sæla, einhverja hamingju sem gefur lífinu gildi. En því miður þá leyfum við rómantíkinni allt of sjaldan að blómstra í lífi okkar. Og þess vegna förum við allt of oft á mis við hamingjuna og sæluna sem rómantíkin gefur okkur. Rómantíkin er látin bíða framtíðarinnar á meðan við látum okkur dreyma um betri tíð með blóm og rómantík í haga, sæta langa sæludaga.
15.des. 2017 - 12:17 Þórhallur Heimisson

Með Kebab og kók á Betlehemsvöllum

Þá nálgast jólin hröðum skrefum og flestir að komast í jólagírinn. Það hefur verið mikið að gera eins og gengur í prestastarfinu og þær eru orðnar margar jólaheimsóknirnar hjá mér í klúbba og félög og á samkomur. Eins og hjá öðrum prestum. Þessar árvissu aðventuheimsóknir eru alltaf jafn skemmtilegar, þá fær maður sem prestur tækifæri til að spjalla um jólin og jólaboðskapinn við allskonar fólk og gleðjast með fólki út um allan bæ.
21.nóv. 2017 - 09:31 Þórhallur Heimisson

Lífræn grasrótarþjóðkirkja

Það líður vart sá dagur þessi misserin að ekki berist fréttir af deilum innan Þjóðkirkjunnar. Fyrir okkur sem störfum á hennar vegum í söfnuðunum er þetta bæði sorglegt og lýjandi - sérstaklega vegna þess að við könnumst ef til vill ekki við okkur í þessari deilukirkju.
31.okt. 2017 - 11:50 Þórhallur Heimisson

Allra heilagra og Allra sálna messa

Þann 1. og 2. nóvember heldur kirkjan upp á tvær af sínum stærstu hátíðum, allra heilagra og allra sálna messu.
25.okt. 2017 - 10:09 Þórhallur Heimisson

Lögbrjóturinn Kristur

Eitt af því sem einkenndi starfsaðferðir Jesú frá Nasaret öðru fremur var það, að hann kenndi í dæmisögum. Með dæmisögunni vildi hann að fá fólk til að skilja boðskap sinn og tókst það ótrúlega vel. Í sögunum dró hann upp mynd af aðstæðum sem áheyrendur þekktu úr sínu eigin lífi og gátu samsamað sig með. Þetta voru sögur af venjulegu fólki í venjulegum aðstæðum, saumakonum, ferðalöngum, bændum og foreldrum . Þannig opnuðust augu fólks fyrir því sem hann var að segja þeim. Áheyrendur bæði skildi hann og vissi hvað hann var að fara. Þetta átti bæði við þá sem fylgdu honum og hina, andstæðinga hans, sem sátu um hann. Þeim sendi hann sterk skilaboð með dæmisögum sínum sem þeir reiddust yfir, og skömmuðust sín fyrir, því sögurnar afhjúpupu svo vel skoðanir þeirra.
11.sep. 2017 - 09:18 Þórhallur Heimisson

Hjónanámskeiðin hætta

Eftir 21 ár og sex þúsund pörum síðar er nú komið að síðasta hjónanámskeiði mínu, 20. nóvember næstkomandi. Ég er sem sagt að hætta í ráðgjöf.
24.ágú. 2017 - 16:45 Þórhallur Heimisson

#hunsumhogm

Mér hefur, eins og flestum Íslendingum, lengi verið hlýtt til H&M. Sú ágæta verslunarkeðja hefur um árabil verið vin í eyðimörk rándýrar fataverslunar. Sérstaklega hvað varðar barnafatnað. Þar hefur maður á flakki erlendis keypt föt á börn og barnabörn á sanngjörnu verði. Og verið vel tekið. Og kaupin jafnvel borgað ferðina. Enda alltaf Íslendingar á staðnum hvort sem er í London, Köben, Berlín eða Róm.
18.ágú. 2017 - 11:18 Þórhallur Heimisson

Velferðarríkið og siðaskiptin

09.ágú. 2017 - 10:45 Þórhallur Heimisson

Á dauðastundu

Fullorðinsfræðslan hjá mér hefst á þessu hausti með námskeiði sem ber heitið “Á dauðastundu”. Á námskeiðinu verður velt upp spurningunni sem fylgt hefur mannkyni frá örófi alda um hvað það er sem gerist þegar við deyjum.
19.júl. 2017 - 10:34 Þórhallur Heimisson

Skipperinn í Skálholti

Enn lifir draumurinn um Skálholt. Þar er nú aðsetur vígslubiskups, blómlegt kirkju og tónlistarstarf er rekið í Skálholtskirkju og skólinn er í forsvari fyrir hvers kyns fræðslu, menningarstarfsemi ráðstefnur og fundahöld á vegum kirkjunnar.

27.jún. 2017 - 10:09 Þórhallur Heimisson

SKÁLHOLTSSKÓLI 45 ÁRA – Hvert stefnir í Skálholti?

Á þessu ári verða liðin 45 ár síðan Skálholtsskóli hinn nýji hóf starfsemi sína undir forystu sr.Heimis Steinssonar og Dóru Þórhallsdóttur. Að baki skólans stóð Skálholtsskólafélagið undir forysti herra Sigirbjörns Einarssonar biskups. Sterkar stoðir voru settar undir skólann með lögum um Skálholtsskóla árið 1976. Eftir kraftmikið frumkvöðlastarf fluttu þau hjónin til Þingvalla árið 1981. Skólastarfsemi var hætt við skólann árið 1992 og nú er Skálholtsskóli rekinn sem kirkjulegt menningarsetur.
26.jún. 2017 - 13:36 Þórhallur Heimisson

Ertu réttlaus í þinni sambúð?

Eins og margir hafa án efa tekið eftir, þá höfum við í Breiðholtskirkju boðið upp á svokallaðann „Drop – In brúðkaupsdag“ þar sem fólki gefst tækifæri til að gifta sig með litlum fyrirvara og engum tilkostnaði, en með þeim hátíðleik sem slíku tilefni tilheyrir. Ástæðurnar eru ýmsar, en ein af þeim stærstu er þó sú, að við viljum auðvelda fólki sem er í sambúð að ganga í hjónaband, með þeim réttindum og skyldum sem því fylgir. Þetta viljum við gera til að auka öryggi allra á heimilinu. Margir átti sig nefnilega ekki á því að sömu réttindi gilda ekki á milli fólks sem er í sambúð og hinna sem eru í hjónabandi.
17.jún. 2017 - 12:19 Þórhallur Heimisson

Independence day - free from Icelandic

Myself var í útilegu þar sem ég hitti Icelandik máuntenírs og æfði vel ensku því engin talaði íslensku þarna úti í tourist land nema ég og mávurinn. Nú þegar við höldum upp á 17. júní, Independence day, er þá ekki beisiklí kominn tíme á að droppa þessari óld fasíón íslensku alltúgether and make peopel free for real?
06.jún. 2017 - 10:44 Þórhallur Heimisson

Námskeið um íslam og átökin við vesturlönd í sögu og samtíð þann 12. júní

Námskeið um íslam og átökin við vesturlönd í sögu og samtíð þann 12. júní í safnaðarheimili Neskirikju. Leiðbeinandi er sr. Þórhallur Heimisson, prestur og trúarbragðafræðingur, sem haldið hefur fjölmörg námskeið og ritað bækur og greinar um þetta málefni sem brennur á öllum. Hann hefur einnig ferðast með hópa vítt og breytt um hinn íslamska heim, allt frá Ístanbúl og Jerúsalem til Indlands.
31.maí 2017 - 14:15 Þórhallur Heimisson

Hvítasunna og heilagur andi Guðs

Hvítasunna er samkvæmt kristinni hefð hátíð heilags anda Guðs. Um anda Guðs er víða fjallað í Biblíunni. Í Gamla testamentinu kallast andi Guðs “Ruah” á hebresku eða “Ruah Elohim”. Ruah Elohim er andi Guðs í heiminum, skaparinn að störfum innan sköpunar sinnar. Andinn er eins og armleggur Drottins segir gjarnan í Gamla testamentinu, eða hönd Drottins, tákn fyrir kraft Guðs og návist. Ruah getur bæði þýtt vindur, andi og andardráttur og þannig er andinn eins og andardráttur Drottins. Hann blæs lífi í fólk og fénað. Andinn opinberar líka hver vilji Guðs er, blæs spámönnum kjark í brjóst og vekur trú. Um leið eflir hann visku og speki og sá sem í Gamla testamentinu lætur anda Guðs leiðbeina sér er á réttum vegi. Samtímis er andi Guðs tákn fyrir mildi hans og blíðan kærleika.
24.maí 2017 - 08:42 Þórhallur Heimisson

Uppstigningardagur

Uppstigningardagur dregur heiti sitt af þeim atburði sem frá er greint í fyrsta kafla Postulasögunnar, þar sem segir frá því að Jesús hafi fjörtíu dögum eftir upprisuna verið uppnuminn til himins fyrir augliti lærisveina sinna. Og er þeir störðu til himins á eftir honum, þá stóðu allt í einu hjá hjá þeim tveir menn í hvítum klæðum, og sögðu:
01.maí 2017 - 16:04 Þórhallur Heimisson

Burt með þetta Gamla testament!

Ég var að horfa á ónefndan viðtalsþátt á Rúv fyrir skömmu, sem ekki er í frásögur færandi. Ágætur þáttur og oft áhugaverður. Nema hvað, í þessum þætti var gerð hörð hríð að Gamla testamenti Biblíunnar, sem viðmælendur stjórnenda fundu allt til foráttu. Þar væri ekkert að finna nema morð og stríð og reiðan Guð. Best væri að hafa sem minnst með þetta rit að gera.

Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson er fæddur 30.07.61. Hann starfar sem sóknarprestur í Smálöndunum í Svíþjóð. Hann hefur auk prestsstarfa annast hjónaráðgjöf, gefið út bækur um trúmál, hjónaband og sambúð og sagnfræði, ritað pistla, gert útvarpsþætti og kennt trúarbragðasögu í KHÍ og HÍ. Hann hefur einnig um árabil verið leiðsögumaður í Rómarferðum og ferðalögum um austanvert Miðjarðarhaf, til Króatíu, Montenegró, Grikklands, Tyrklands og Ísrael- auk Búlgaríu, Rúmeníu, Indlands, Búhtan og fleiri landa.
Apótekið: Viktor Örn
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 06.4.2018
Sjáðu þessi dæmi um græðgisvæðingu!
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 25.3.2018
Lokað fyrir ræðuhöld
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 25.3.2018
Berjumst gegn græðgisvæðingu
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 05.4.2018
Dröslaði bróður mínum í kirkju
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 31.3.2018
Hvað segi ég í Las Vegas?
Sverrir Björn Þráinsson
Sverrir Björn Þráinsson - 05.4.2018
Hjónin Laufey og Bjarki losuðu sig við 33 kg á 12 vikum
Davíð Már Kristinsson
Davíð Már Kristinsson - 29.3.2018
„Heyrðu“
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 31.3.2018
Heimsókn Øverlands
Davíð Már Kristinsson
Davíð Már Kristinsson - 27.3.2018
Dymbilvika
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 09.4.2018
RÚV er tímaskekkja
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 07.4.2018
Málið okkar
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 05.4.2018
Þinn tími sem forseti ASÍ er liðinn!
Ingibjörg Gunnlaugsdóttir
Ingibjörg Gunnlaugsdóttir - 06.4.2018
Skömmin
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 14.4.2018
Grafir án krossa
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 17.4.2018
Grímulaus pólitík
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 21.4.2018
Þrjár örlagasögur
Fleiri pressupennar