02. júl. 2012 - 20:14Þórhallur Heimisson

Er Jesús mýta?

Frá Listvinafélagi Hallgrímskirkju

Mýta er annað orð yfir helgisögu. En helgisaga er gömul flökkusaga, munnmælasaga eða þjóðsaga sem getur flutt ákveðinn boðskap og sannindi, en hefur ekki gerst í raunveruleikanum. Og þeir eru til sem halda því fram að Jesús sé einmitt ekkert annað en helgisaga, að hann hafi í raun og veru aldrei verið til sem raunveruleg persóna.

Var hann söguleg persóna, eða var hann kannski aðeins helgisaga? Hvernig getum við vitað hvort heldur er? Við höfum auðvitað heimildirnar í Nýja testamentinu. Utan þess eru fáeinar óháðar heimildir til sem sumar nefna Jesú eða persónu sem gæti verið hann. Rómverski sagnfræðingurinn Tacitus (56 -117) er einn þeirra. Annar er líklega Flavius Josefus, herforingi Gyðinga sem gerðist sagnaritari eftir fall Jerúsalem árið 70. Rómverski rithöfundurinn Suetonius ( 69 -130) vissi líka af tilvist hins kristna safnaðar í Róm um það leiti sem guðspjöllin voru rituð.

En við verðum að átta okkur á því að skorturinn á heimildum á ekki aðeins við Jesú, heldur allar frægar sögulegar persónur fornaldarinnar. Að Jesús var nefndur yfirleitt í heimildum utan hinna kristnu frá þessum tíma, sýnir að hann var það miklivægur að rithöfundar töldu það þess virði að nefna hann.
Svo hafa líka ýmsir bent á að áhrif Jesú voru slík að ef hann hefði ekki verið til, þá yrðum við að finna einhvern eins og hann til að gegna því hlutverki sem hann gengdi.

Auðvitað er margt óljóst kringum textana og söguna frá tíma Jesú. Eins og til dæmis spurningin um það hvaða ár Jesús fæddist, hvar hann fæddist, og svo framvegis. Það sem við vitum fyrir víst er að Jesús stígur fram úr myrkri sögunnar kringum fimmtánda stjórnrár Tíberíusar keisara, þegar Pontíus Pílatus var landstjóri í Júdeu, Heródes Antipater fjórðungsstjóri í Galíleu, Filipus bróðir hans fjórðungsstjóri í Ítúreu, í æðstapreststíð Annasar og Kaífasar. Þetta var rúmlega 30 árum eftir upphaf tímatals okkar. Við vitum að hann starfaði opinberlega í eitt til þrjú ár og var síðan krossfestur – en krossfestingin var aftaka sem Rómverjar önnuðust.

Lærisveinar hans sögðust síðan hafa séð hann upprisinn og það að þeir vitnuðu um upprisuna með líf sitt að veði, að þeir fórnuðu því fyrir þessa trú sína, það vitum við líka. Hvort Jesús fæddist ári 5 f.Kr, árið 0 eða árið 6, um vetur, vor, sumar eða haust – það er síðan algert aukaatriði.

Ég er sannfærður um að Jesús var söguleg persóna og tel okkur hafa meir en nægar sannanir fyrir því í heimildum fornaldarinnar.



21.júl. 2014 - 10:32 Þórhallur Heimisson

Stund úlfsins

Það er einhvernvegin ekki sérstaklega bjargarlegt í henni veröld í dag. Fréttirnar af glæpsamlegri eldflaugaárás rússneskra hermanna á farþegaflugvél í millilandaflugi og fjöldamorð þeirra á saklausum  farþegum toppar vissulega fréttir sumarsins. En vart má á milli sjá hvor glæpaklíkan er verri, morðingjarnir í Rússlandi og austur- Úkraínu, eða morðingjarnir í Ísrael.
17.jún. 2014 - 11:50 Þórhallur Heimisson

17. Júní - íslenski fáninn

Við Norðurlandaþjóðirnar eigum margt sameiginlegt, saga landanna er á margan hátt tengd og menning sömuleiðis. Enda er það oft þannig að þeir sem eru frá landsvæðum utan Norðurlandanna líta á Norðurlöndin sem eina heild. Eitt af því sem einkennir Norðurlöndin og undirstrikar sameiginlega menningu eru fánarnir okkar. Yfir öllum Norðurlöndum nema Grænlandi blakir krossfáninn. En krossfáninn okkar, íslenski fáninn, á afmæli í þann 19. júní.
05.jún. 2014 - 12:38 Þórhallur Heimisson

Biblían, áttundi hluti - nokkrar frægar sögur og persónur

Jæja, þá er komið að áttunda hlutanum í þessum Biblíupælingum mínum - sem jafnframt verður sá síðasti í bili. Auðvitað er hægt að halda áfram endalaust að fjalla um Biblíuna, en ég læt þetta nægja að þessu sinni.
27.maí 2014 - 20:46 Þórhallur Heimisson

Biblían sjöundi hluti - djöfullinn, Satan, Lúsífer

Í sex pistlum hef ég nú verið að leiða ykkur í gegnum völundarhús Biblíunnar kæru lesendur. Ég ætlaði að enda á einum pistli enn - hinum sjöunda - en get þó ekki látið hjá leiðast að bæta við aukapistli og helga hann Hinum illa. Því hann kemur oft við sögu á spjöldum heilagrar ritningar - og í sögu kirkjunnar allt til þessa dags. Þð er varla hægt að fjalla um biblíuna án þess að skoða þennan vágest nánar. Þannig að pistlarnir verða átta og fjallar þessi um djöfulinn.
24.maí 2014 - 07:00 Þórhallur Heimisson

Biblían sjötti hluti - Nýja testamentið, málshættir og speki

Þá fer að halla á síðari hluta þessarar pistlaraðar um Biblíuna. Í þessum sjötta pistli ætla ég að fjalla um Nýja testamentið og Biblíulega málshætti sem okkur eru tamir en fæstir vita að eru úr Biblíunni. Og svo lýk ég með sjöunda pistlinum sem mun fjalla um þekktar sögur, persónur og uppákomur úr Biblíunni.
15.maí 2014 - 10:32 Þórhallur Heimisson

Biblían - fimmti hluti, leyndu ritin

Eftir skemmtilega Júróvisíónhelgi er upplagt að halda áfram með pælingar um Biblíuna. Hér kemur fimmti hluti í þessum pistlaflokki mínum. Og nú ætla ég að fjalla um Apókrýfu ritin svokölluðu.
06.maí 2014 - 13:08 Þórhallur Heimisson

Biblían - fjórði hluti

Eins og èg nefndi í síðasta pistli er ætlunin að skoða Gamla testamentið í þessum pistli.
02.maí 2014 - 13:12 Þórhallur Heimisson

Biblían - þriðji hluti

Eins og ég fjallaði um í síðasta pistli þà urðu bækur Biblíunnar til á löngum tíma og við ólíkar aðstæður. En hvað er eiginlega langur tími? Gerir tímalengd endilega texta fjarlægan okkur, eða atburði eða sögu sem hann segir frà?
28.apr. 2014 - 20:57 Þórhallur Heimisson

Biblían - annar hluti

Þá höldum við áfram þessum Biblíupælingum í vorþeynum. Alla vega er vor í lofti þar sem ég sit og skrifa þetta í sólskininu hér í Dölunum í Svíþjóð.
25.apr. 2014 - 18:59 Þórhallur Heimisson

Biblían - fyrsti hluti

Undanfarnar vikur hef ég skrifað nokkra pistla um Hallgrím Pétursson og æfi hans hér á Pressunni. Nú tekur við ný pistlaröð og að þessu sinni ætla ég að kafa  ofaní Bók bókanna, Biblíuna, sögu hennar, uppruna og innihald. Vonandi hefur þú ánægju af ágæti lesandi - og einhvern fróðleik.
20.apr. 2014 - 11:18 Þórhallur Heimisson

María Magdalena og páskaeggin

Margskonar kenningar eru til um uppruna páskaeggjanna. En vissir þú lesandi góður að ein þeirra rekur páskaeggjahefðina allt aftur til Maríu Magdalenu?
13.apr. 2014 - 17:10 Þórhallur Heimisson

Hallgrímur Pétursson – fimmti hluti

Í lok fjórða hluta þessarar pistlaraðar um Hallgrím Pétursson stóð skáldið yfir moldum Ragnheiðar Brynjólfsdóttur í Skálholti.
07.apr. 2014 - 17:03 Þórhallur Heimisson

Hallgrímur Pétursson - fjórði hluti

Við skildum við Hallgrím Pétursson í síðasta pistli þar sem hann hafði sent Ragnheiði Brynjólfsdóttur, dóttir Brynjólfs biskups Sveinssonar í Skálholti, handritið að sínum dýrasta kveðskap. Var það í maí árið 1661. Hafði handritið að geyma meðal annars Passíusálmana, Sálminn um blómið og sálminn Um fallvaltleika heimsins.
03.apr. 2014 - 18:42 Þórhallur Heimisson

Hallgrímur Pétursson - Þriðji hluti

Við sáum í síðasta pistli að lífsbaráttan hafði verið hörð hjá þeim Guðríði og Hallgrími á Suðurnesjum. 
30.mar. 2014 - 17:56 Þórhallur Heimisson

Hallgrímur Pétursson - Annar hluti

Eins og fram kom í síðasta pistli var Hallgrímur fæddur árið 1614. Þannig eru nú liðin 400 ár frá fæðingu hans. Það er áhugavert að skoða líf hans í ljósi samtímaatburða í Evrópu, en oft vilja þeir gleymast þegar við Íslendingar erum að fjalla um sögu okkar.
28.mar. 2014 - 11:22 Þórhallur Heimisson

Hallgrímur Pétursson - fyrsti hluti

Þá er liðið á seinni hluta föstu og brátt nálgast páskar.  Um þessar mundir stendur lestur Passíusálma sem hæst og nær hámarki á föstudaginn langa þegar sálmarnir eru lesnir í heild sinni í kirkjum víða um land.

25.mar. 2014 - 08:00 Þórhallur Heimisson

Boðunardagur Maríu

Um fáar kenningar kirkjunnar hefur verið meira deilt í gegnum tíðina en þá́ að María móðir Jesú hafi orðið þunguð fyrir heilagan anda, en ekki eftir ná́ttúrulegum leiðum, og hafi síðan fætt son sinn í heiminn, sem er einnig sonur Guðs, þótt hún væri enn þá meyja.
15.mar. 2014 - 16:21 Þórhallur Heimisson

Þjóðaratkvæðagreiðsla um aðildarumsóknina

Eins og einhverjir lesendur kannski vita hef ég lengi verið efins um að við Íslendingar ættum að ganga í Evrópusambandið - ESB. 
13.mar. 2014 - 08:00 Þórhallur Heimisson

Hlið eldsins- fjórði og síðasti hluti

Grikkir héldi nú stuttann herráðsfund. Leonidas sagði að það væri vissulega enginn skömm að hörfa frá orustu sem ekki væri hægt að sigra. Hvatti hann bandamenn Spartverja til að forða sér meðan enn væri tími. En sjálfur sagðist han myndu verjast áfram með Spartverjum sínum til síðasta manns.
12.mar. 2014 - 11:22 Þórhallur Heimisson

Hlið eldsins - Þriðji hluti

Á tímum þegar vofur hægri og vinstri öfga ganga aftur ljósum logum og sótt er að lýðræði og mannréttindum víða um heim, er holt fyrir sálina að rifja upp þá atburði sem urðu um 400 fyrir Krist á Grikklandi, í vöggu lýðræðisins.

Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson er fæddur 30.07.61. Hann starfar sem kirkjuhirðir hjà sænsku kirkjunni í Falun. Hann var um àrabil prestur og sóknarprestur í Hafnarfjarðarkirkju en hefur auk þess annast hjónaráðgjöf, gefið út bækur um trúmál, hjónaband og sambúð og sagnfræði, ritað pistla, gert útvarpsþætti, kennt í KHÍ og HÍ og verið leiðsögumaður í Rómarferðum.
Aðalskoðun - júlí '14
Sverrir Björn Þráinsson
Sverrir Björn Þráinsson - 13.7.2014
„Þú hæstvirta aukakíló“
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 11.7.2014
Góður vinnustaður
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 13.7.2014
Tvær fjasbókarfærslur
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 12.7.2014
Stúlkan frá Ipanema
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 21.7.2014
Stund úlfsins
Brynjar Eldon Geirsson
Brynjar Eldon Geirsson - 16.7.2014
Hver sigrar á The Open
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 25.7.2014
Fróðleg málstofa á mánudag
Fleiri pressupennar