02. júl. 2012 - 20:14Þórhallur Heimisson

Er Jesús mýta?

Frá Listvinafélagi Hallgrímskirkju

Mýta er annað orð yfir helgisögu. En helgisaga er gömul flökkusaga, munnmælasaga eða þjóðsaga sem getur flutt ákveðinn boðskap og sannindi, en hefur ekki gerst í raunveruleikanum. Og þeir eru til sem halda því fram að Jesús sé einmitt ekkert annað en helgisaga, að hann hafi í raun og veru aldrei verið til sem raunveruleg persóna.

Var hann söguleg persóna, eða var hann kannski aðeins helgisaga? Hvernig getum við vitað hvort heldur er? Við höfum auðvitað heimildirnar í Nýja testamentinu. Utan þess eru fáeinar óháðar heimildir til sem sumar nefna Jesú eða persónu sem gæti verið hann. Rómverski sagnfræðingurinn Tacitus (56 -117) er einn þeirra. Annar er líklega Flavius Josefus, herforingi Gyðinga sem gerðist sagnaritari eftir fall Jerúsalem árið 70. Rómverski rithöfundurinn Suetonius ( 69 -130) vissi líka af tilvist hins kristna safnaðar í Róm um það leiti sem guðspjöllin voru rituð.

En við verðum að átta okkur á því að skorturinn á heimildum á ekki aðeins við Jesú, heldur allar frægar sögulegar persónur fornaldarinnar. Að Jesús var nefndur yfirleitt í heimildum utan hinna kristnu frá þessum tíma, sýnir að hann var það miklivægur að rithöfundar töldu það þess virði að nefna hann.
Svo hafa líka ýmsir bent á að áhrif Jesú voru slík að ef hann hefði ekki verið til, þá yrðum við að finna einhvern eins og hann til að gegna því hlutverki sem hann gengdi.

Auðvitað er margt óljóst kringum textana og söguna frá tíma Jesú. Eins og til dæmis spurningin um það hvaða ár Jesús fæddist, hvar hann fæddist, og svo framvegis. Það sem við vitum fyrir víst er að Jesús stígur fram úr myrkri sögunnar kringum fimmtánda stjórnrár Tíberíusar keisara, þegar Pontíus Pílatus var landstjóri í Júdeu, Heródes Antipater fjórðungsstjóri í Galíleu, Filipus bróðir hans fjórðungsstjóri í Ítúreu, í æðstapreststíð Annasar og Kaífasar. Þetta var rúmlega 30 árum eftir upphaf tímatals okkar. Við vitum að hann starfaði opinberlega í eitt til þrjú ár og var síðan krossfestur – en krossfestingin var aftaka sem Rómverjar önnuðust.

Lærisveinar hans sögðust síðan hafa séð hann upprisinn og það að þeir vitnuðu um upprisuna með líf sitt að veði, að þeir fórnuðu því fyrir þessa trú sína, það vitum við líka. Hvort Jesús fæddist ári 5 f.Kr, árið 0 eða árið 6, um vetur, vor, sumar eða haust – það er síðan algert aukaatriði.

Ég er sannfærður um að Jesús var söguleg persóna og tel okkur hafa meir en nægar sannanir fyrir því í heimildum fornaldarinnar.



25.jan. 2015 - 17:13 Þórhallur Heimisson

Í birtu vonarinnar

Ég sé dimm skýin dreifast.
Storminn þunga stökkva á braut.
18.jan. 2015 - 18:46 Þórhallur Heimisson

70 ár frá frelsun Auschwitz

Þann 27. janúar á þessu ári eru 70 ár liðin síðan sovéskar hersveitir frelsuðu eftirlifandi fanga úr útrýmingarbúðum Þjóðverja í Auschwitz.
11.jan. 2015 - 00:17 Þórhallur Heimisson

Je suis Charlie

Hryðjuverkaárásirnar í París í vikunni sem leið fylla mann óhug og sýna enn einu sinni hversu viðkvæmt vestrænt lýðræði er og hversu erfitt er að verjast öfgamenn sem eru tilbúnir að fórna sér fyrir málstaðinn – hversu sjúkur sem hann er. 
07.jan. 2015 - 18:27 Þórhallur Heimisson

Fátækt á Íslandi

Þegar þetta er skrifað eru mánaðarmót ný liðin og eins og um hver mánaðarmót er straumur fólks til safnaða þjóðkirkjunnar og hjálparstofnanna í leit að fjárhagslegri aðstoð. Það eru reyndar sérstaklega erfið mánaðarmótin að þessu sinni, því jól og áramót eru nýliðin með tilheyrandi aukakostnaði fyrir fjölskyldur.
05.jan. 2015 - 08:00 Þórhallur Heimisson

Trúarbrögðin - lykillinn að bættum samskiptum þjóða á 21. öld

Í bókaskápnum heima hjá mér geymi ég gamalt og snjáð myndaalbúm sem mér þykir ákaflega vænt um. Það varð til fyrir einum 28 árum þegar ég dvaldi einn vetur í Danaveldi við leiklistarnám. Í Danmörku komst ég í kynni við friðarsinna sem börðust gegn Pershing-kjarnorkueldflaugum Bandaríkjamanna sem Nató var þá að sýsla við að setja upp í Evrópu.
29.des. 2014 - 10:44 Þórhallur Heimisson

Innflytjendur og gullna reglan

Gullna reglan svokallaða er ein megin undirstaða kristinnar siðfræði. Hana er að finna í ræðu Jesú Krists í Matteusarpguðspjalli og hún hljóðar þannig með orðum hans
22.des. 2014 - 11:33

Hvaðan koma eiginlega þessi jól?

Nú ætla ég að gera nokkuð sem ýmsum þykir efalaust undarlegt. Ég ætla að byrja á því að fjalla um jólin, með því að skoða síðasta dag jóla – Þrettándann.
21.des. 2014 - 12:00 Þórhallur Heimisson

Mundu eftir kristnu píslarvottunum

Þá nálgast jólin hröðum skrefum og út um borg og bý er verið að leggja síðustu hönd á jólaundirbúninginn. Það þarf að huga að jólahreingerningum, jólamatnum, jólagjöfunumm og jólafötunum – og auðvitað þarf líka að ná öllum aðventuhátíðunum áður en jólahátíðin skellur á, jólahlaðborðunum, jólatónleikunum og jólakortunum sem hver er að verða síðastur með.
16.des. 2014 - 22:00 Þórhallur Heimisson

Kirkja og skóli

Eins og gjarnan á aðventunni hefur enn á ný blossað upp umræða um kirkjuheimsóknir skólabarna fyrir jólin. Ég ætla nú ekki að blanda mér inn í þá umræðu alla enda búsettur erlendis og fylgist því með úr fjarlægð. En mig langar til að reyna að velta upp annarri hlið á þessu máli öllu – tengslum kirkju og skóla á Íslandi í sögulegu ljósi. En þau tengsl vilja oft gleymast í hita umræðunnar.
14.des. 2014 - 14:18 Þórhallur Heimisson

Afmæliskveðja til þjóðkirkjunnar í Hafnarfirði

Næstkomandi sunnudag, 4. sunnudag í aðventu, eru liðin 100 ár frá vígslu Hafnarfjarðarkirkju, eða „Þjóðkirkjunnar í Hafnarfirði“ eins og hún jafnan hefur verið kölluð. Kirkjan var vígð 4. sunnudag í aðventu, hinn 20. desember 1914, árið sem Heimsstyrjöldin fyrri braust út. Á meðan heimsveldin bárust á banaspjótum  reistu Hafnfirðingar kirkju, Guði friðarins til dýrðar og bæjarbúum til blessunar.
15.nóv. 2014 - 08:00 Þórhallur Heimisson

Börn og skilnaður

Því miður er það staðreynd að stór hluti hjónabanda endar með skilnaði, gott ef það á ekki við rúmlega 36% árið 2013.
06.nóv. 2014 - 17:09 Þórhallur Heimisson

Kynlíf: Níu leiðir til aukinnar vellíðunar

Eins og þú efalaust veist af fréttum og ef til vill af eigin reynslu þá veldur kynhvötin oft miklum erfiðleikum hjá okkur nútímamönnunum.  Þrátt fyrir mikla umræðu og framfarir víða um heim eru konur víða beittar kynlífskúgun, kynlífssala og misnotkun er beitt gagnvart börnum, konum og varnarlausum fórnarlömbum, og hættulegir kynsjúkdómar eins og eyðni grassera. Önnur einkenni kynlífsvandans endurspeglast í hómófóbíu ákveðinna hópa samfélagsins (hómófóbía=sjúklegur ótti við samkynhneigða), og ranghugmynda um kynlíf og ást sem glanstímarit, kynlífsblöð og fjölmiðlaiðnaðurinn framleiða til að græða peninga.
31.okt. 2014 - 18:53 Þórhallur Heimisson

Allra sálna og heilagra messa

Þann 1. og 2. nóvember heldur heimskirkjan upp á tvær af sínum stærstu hátíðum, allra heilagra og allra sálna messu. Allra heilagra messa á sér fornar rætur í kirkjunni og ber upp á 1. nóvember ár hvert. Í forn- kirkjunni var snemma tekið upp á þeim sið að koma saman við gröf þeirra sem liðið höfðu píslarvætti fyrir trú sína á dánardægri þeirra. Þar héldu menn vöku og neyttu saman kvöldmáltíðarsakramentisins. Þessar minningarstundir þróuðust síðan yfir í messur helgaðar píslarvottunum sem urðu margir hverjir dýrlingar með tíð og tíma.
21.okt. 2014 - 20:21 Þórhallur Heimisson

Trúarpælingar VI - Inferno/Víti

Samkvæmt latneska texta Postullegu trúarjátningarinnar stendur, að eftir dauða sinn hafi Jesús “descendit ad inferos” sem þýðir beint, “stigið niður til þeirra fyrir neðan”. Gríski textinn, sem er upprunalegastur, segir “katelthonta eis ta katotata”, sem þýðir “til hins neðsta”.
18.okt. 2014 - 17:48 Þórhallur Heimisson

Trúarpælingar V. Krossinn - skuldauppgjör við Guð?

Eitt af því sem við getum verið alveg viss um varðandi Jesú er þetta: Hann var krossfestur, dó á krossi. Um það eru allir á sama máli, lærisveinar hans, kristnar heimildir og andstæðingarnir sem hæddu hann vegna þessa. Jesús var svikinn, dæmdur og tekinn af lífi af mönnum sem óttuðust hann og öfunduðu og töldu að öxin og jörðin myndu geyma hann best – svo notað sé dæmi úr íslenskri sögu. Sjálfur lít ég þannig á að krossfestingin undirstriki að engin kvöl sé svo stór í lífinu að Jesús hafi ekki verið á þeim stað þar sem hún er.
14.okt. 2014 - 10:21 Þórhallur Heimisson

Trúarpælingar IV – Jesús, óskilgetinn!

Um fáar kenningar kirkjunnar hefur verið meira deilt í gegnum tíðina en þá, hvort María móðir Jesú hafi orðið þunguð fyrir heilagan anda, en ekki eftir náttúrulegum leiðum, og hafi síðan fætt son sinn í heiminn, sem er einnig sonur Guðs, verandi enn meyja. Þessi kenning kallast kenningin um meyfæðinguna. Og þó við kristnir menn förum með þessa trúarjátningu í hverri messu “Ég trúi á Jesú Krist, sem getinn er af heilögum anda og fæddur af Maríu mey,” þá eru nú margir sem eru blendnir í trúnni hvað þessa kenningu varðar.
11.okt. 2014 - 13:05

Trúarpælingar III :En hvaðan koma allar þessar sköpunarsögur?

Að Guð skapaði heimsins er ein af grunn trúarstoðum kristninnar, rétt eins og gyðingdóms og íslam. Guð er skapari segir Biblían, Kóraninn og Postullega trúarjátningin.

09.okt. 2014 - 08:00 Þórhallur Heimisson

Trúarpælingar II: Hver er eiginleg þessi Guð, El Sjaddaj, YHWH, Allah, Tortímandi?

Þið sem lásuð síðasta pistil hjá mér tókuð eftir því, að nú er ég farinn af stað með pistlaröð um Trúarjátninguna svokölluðu. Nú er komið að pistli númer tvö. Og þá er spurningin: Hver er eiginlega þessi Guð/ Allah/ Jahve – eða hvað við viljum nú kalla hann/hana?
08.okt. 2014 - 08:46 Þórhallur Heimisson

Trúarjátningarpælingar

Nú verður farið í rannsóknarleiðangur í gegnum hina Postullegu trúarjátningu í nokkrum pistlum.
14.sep. 2014 - 12:30 Þórhallur Heimisson

Kristin talnaspeki: Talan 12

Jæja, þá er ég búinn að vera að pæla í talnaspekinni síðan löngu fyrir gos og allir örugglega löngu orðnir leiðir á þessu – sem á annað borð hafa fylgst með.

Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson er fæddur 30.07.61. Hann starfar sem kirkjuhirðir hjà sænsku kirkjunni í Falun. Hann var um àrabil prestur og sóknarprestur í Hafnarfjarðarkirkju en hefur auk þess annast hjónaráðgjöf, gefið út bækur um trúmál, hjónaband og sambúð og sagnfræði, ritað pistla, gert útvarpsþætti, kennt í KHÍ og HÍ og verið leiðsögumaður í Rómarferðum.
Sólveig Sigurðardóttir
Sólveig Sigurðardóttir - 19.1.2015
11 dögum eftir stóra aðgerð
Ingrid Kuhlman
Ingrid Kuhlman - 16.1.2015
Mýtur um ,,intróverta“
Sigurður G. Guðjónsson
Sigurður G. Guðjónsson - 18.1.2015
Afskræmdur spámaður! Til hvers?
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 26.1.2015
Pólitískir og ópólitískir fjölmiðlamenn
Sigurvin Ólafsson
Sigurvin Ólafsson - 19.1.2015
Má þetta?
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 17.1.2015
Davíð á afmæli í dag
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 19.1.2015
Skrýtið bréf frá blaðamanni DV
Bubbi Morthens
Bubbi Morthens - 23.1.2015
Dómarasæti RÚV
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 25.1.2015
Bandarísk leyniskjöl um Íslendinga
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 28.1.2015
Neyðarfundur hjá Samtökum atvinnulífsins!
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 18.1.2015
Hvað var nýtt í erindi mínu?
Fleiri pressupennar