Varð mál í miðju málþófi

Hversu málefnalegt var það í miðri umræðu um fjölmiðlafrumvarpið forðum daga að hefja heillangan upplestur úr bókum í ræðusatól Alþingis. Á þeim tíma var ræðutími ótakmarkaður og umræddan dag stigu aðeins tveir ræðumenn í pontu frá klukkan hálfellefu til fjögur um daginn. Báðir vinstri menn.

Þetta rifjaðist upp fyrir undirrituðum þegar Steingrímur J. Sigfússon, formaður Vinstri grænna, agnúaðist fyrir nokkrum dögum út í mælska stjórnarandstæðinga á Alþingi og líkti því við gíslatöku. Vildi hann meina að málþóf vinstri manna hér áður hafi verið málefnalegt. Það var og.

Þrumuræða Steingríms GEGN stórhættulegu veiðigjaldi

Steingrímur var málglaður í pontu á meðan hann var í stjórnarandstöðu engu síður en nú sem ráðherra. Mikil ósköp. En margt af því sem hann hefur þar mælt virðist vera honum horfið úr minni í dag. Þar á meðal harðorð ummæli hans um veiðigjaldið þegar það var tekið upp í stjórnartíð Sjálfstæðismanna 1997. Í þrumuræðu á þingi sagði hann meðal annars: „Hugmyndir um að taka marga milljarða eða milljarðatugi út úr sjávarútveginum í formi veiðigjalds eru í besta falli mjög varhugaverðar og í versta falli stórhættulegar.“

,,Veiðigjald myndi leiða til verri afkomu sjávarútvegsfyrirtækja og fjárfestar myndu hætta að fjárfesta í sjávarútvegi,” sagði Steingrímur þann daginn. Þá benti hann á að stjórnvöld hefðu tilhneigingu til að hækka skattstofna sem einu sinni væru komnir á og að sú hætta yrði fyrir hendi með veiðileyfagjaldið. Steingrímur taldi, sem vonlegt er, margt annað athugavert við veiðileyfagjald og sagðist þeirrar skoðunar að öflug sjávarútvegsfyrirtæki væru „eina von landsbyggðarinnar“.

Aftur að málþófi vinstri manna

Fleira en bókalestur vinstri manna lifir í minningunni frá þeim tímum þegar þeir kepptust við að toppa hvern annan í maraþonræðum á þingi. Þannig er ógleymanlegt þegar einn þingmanna Samfylkingarinnar flutti eina lengstu þingræðuna frá því tímamælingar hófust haustið 1991. Ræðan snérist um Vatnalögin og stóð í 4 klukkustundir og þremur korterum betur. Umræðuefnið var greinilega óþægileg og í miðri ræðu fékk þingmaðurinn leyfi forseta til að gera hlé á ræðu sinni til að kasta vatni.

Þetta var Valdimar L. Friðriksson. Umrædd ræða var ekki hans lengsta á þingi. Hans lengsta ræða stóð í ríflega 5 klukkutíma. Þar var hann þó ekki hálfdrættingur í samanburði við Jóhönnu Sigurðardóttur, sem stýrði einmitt þingfundinum þegar Valdimar þurfti að bregða sér á klóið.

Jóhanna toppaði sögufrægar ræður Castro

Rétt er að halda því til haga að Sjálfstæðisflokkurinn setti lög um þingsköp sem koma í veg fyrir að þingmenn geti talað jafn lengi og áður. Ræðutími þingmanna er nú takmarkaður við 15 mínútur, tvöfalt það í sérstökum tilvikum. Það er því ljóst að Topp 12 listinn yfir lengstu ræður á þingi á ekki eftir að breytast.

Á Topp 12 listanum sitja aðeins þingmenn núverandi ríkisstjórnarflokka, fimm þingmenn Samfylkingarinnar og fjórir þingmenn Vinstri grænna. Jóhanna Sigurðardsóttir situr í fyrsta og níunda sæti og samflokksmaður hennar, áðurnefndur Valdimar, situr í fjórða og áttunda sæti. Hjörleifur Guttormsson (VG) situr í sjötta og sjöunda sæti.

Í heimsmetabók Guinness er skráð tímalengd lengstu ræðunnar sem flutt hefur verið í húsakynnum Sameinuðu þjóðanna. Ræðuna flutti Fidel Castro þáverandi leiðtogi Kommúnistaflokks Kúbu. Hann talaði í samfellt fjórar og hálfa klukkustund. Þetta heimsmet skreið sem sé aðeins 8 mínútur fram yfir lengd styttri ræðu Jóhönnu á Topplista Alþingis.

Lengstu ræðu sína flutti hinn málglaði Castro heima á Kúbu á flokksþingi kommúnista 1986. Sú ræða var aðeins 7 klukkustundir og 10 mínútur. Lengsta ræða Jóhönnu á Alþingi okkar Íslendinga var næstum þremur klukkustundum lengri. Hún stóð í nákvæmlega 10:08:33. Ræðuna flutti hún af litlu tilefni árið 1998 þegar svo lítið mál sem breyting á einni stofnun í aðra var til umræðu. Samtals gat Jóhanna talað um málið í næstum 15 tíma. Castro hvað?

Þegar Jóhanna varði málþóf á Alþingi

Málþóf kallast það þegar þingmaður eða þingmenn á löggjafarþingi reyna að hindra kosningu um frumvarp. Ein leið til þess er að draga umræður um frumvarpið á langinn með ræðuhöldum þangað til að flytjendur þess gefast upp á umræðunum og draga frumvarpið til baka eða fallast á málamiðlun.

„Þetta er raunverulega eina tækið sem þingmenn hafa, það er að standa í ræðustól og mótmæla ef á rétt þeirra er gengið, sem oft og iðulega er hér í þinginu. Þetta er eina tækið sem þingmenn hafa,“ sagði Jóhanna Sigurðardóttir þegar hún ræddi um fundarstjórn forseta Alþingis 17. janúar 2007.

Rétt eins og formaður Vinstri grænna skiptir Jóhanna um skoðun eftir hentugleikum. Steytti hún hnefa framan í minnihlutann fyrir nokkrum vikum þegar henni fannst óhæfa að þingmennirnir væru að nýta sér þetta eina tæki, sem hún sjálf hafði slegið Íslandsmet í að nýta.

Meðfylgjandi myndir sýna þingmennina tólf sem hafa flutt lengstu ræður á þingi frá því tímamælingar hófust.