13. feb. 2014 - 18:12Sigurvin Ólafsson

Opið bréf til þeirra sem tóku gengislán eða gerðu gengistryggða bílasamninga

Sæl.

Það er óhætt að segja að það hafi verið stormasamt hjá ykkur síðustu misserin, með hæðum og lægðum á víxl. Ég ætla að rifja það aðeins upp með ykkur.

Þetta byrjaði á því að þið tókuð lán og/eða gerðuð bílasamning sem leit út fyrir að vera nokkuð hagstæður. Að minnsta kosti kynntu sérfræðingar fjármálafyrirtækjanna ykkur lánin þannig þegar þið tókuð þau. Þá var veðrið fínt.

Árið 2008 tók hins vegar að hvessa verulega og síðan þá hefur eiginlega aldrei verið logn hjá ykkur. Það ár hækkuðu lánin ykkar mikið vegna gengistryggingarinnar og afborganirnar ykkar þar með líka. Í flestum tilfellum a.m.k. tvöfölduðust lánin og afborganirnar. Á sama tíma riðu yfir almennar efnahagsþrengingar í landinu þannig að virði fasteigna ykkar lækkaði, launin ykkar lækkuðu (og hurfu í einhverjum tilfellum) og svo gott sem allur framfærslukostnaður ykkar hækkaði verulega. Þetta voru erfiðir tímar.

Næstu tvö árin leituðu mörg ykkar til lánveitendanna um að fá tímabundið að borga lægri afborganir og lengja í lánunum. Það var dálítið óþægilegt en í flestum tilfellum var bara ekki annað hægt. Fyrir sum ykkar var staðan svo slæm að breytingarnar dugðu skammt og gjaldþrot blasti við.

Árið 2010 birti aðeins til hjá ykkur þegar það kom í ljós (eins furðulega og það hljómar) að 9 árum fyrr hafði fjármálafyrirtækjum verið bannað með lögum að veita ykkur gengistryggð lán. Þeir skilmálar lánanna sem höfðu fest ykkur í fjárhagslega spennitreyju síðustu tvö árin voru þá eftir allt saman ólögmætir. Það sem verra var, þá vissu fjármálafyrirtækin um ólögmætið allan tímann, a.m.k. höfðu þau sérstaklega mótmælt gengistryggingarbanninu þegar Alþingi setti það árið 2001.

Við tóku sviptivindar og erfitt var að lesa í kortin. Hvernig átti nú að leiðrétta lánin ykkar? Með dyggri aðstoð Hæstaréttar ákvað Alþingi að við skyldum hafa þetta þannig að þið hefðuð í þykjustunni tekið íslensk óverðtryggð lán. Jújú, vissulega höfðu fjármálafyrirtækin aðeins hlaupið á sig en þau yrðu nú samt að fá sitt til baka með einhverjum hætti. Árin 2010-2011 voru lánin ykkar því leiðrétt þannig að upprunalegur höfuðstóll lánanna var uppreiknaður og vaxtavaxtaður með svokölluðum Seðlabankavöxtum og frá þeirri tölu dregnar allar afborganirnar ykkar, uppreiknaðar með sama hætti.  Út kom ný og skárri staða lánanna ykkar.

Sum ykkar voru hins vegar ekki alveg sátt við þessa niðurstöðu. Sumum ykkar fannst einkennilegt að fjármálafyrirtæki sem veittu lán með ólögmætum skilmálum, að því er virtist gegn betri vitund, fengju sérstaka heimild frá Hæstarétti og Alþingi til þess að laga stöðu sína í þessum lánum. Ekki var heldur um neinar smábreytingar að ræða því að þeim var gert heimilt að breyta vaxtaákvæðum lánanna þannig að vextirnir ekki bara margfölduðust, heldur mátti líka leggja hina margfölduðu vexti á lánin aftur í tímann.  Sum ykkar kíktuð á heimasíðu Seðlabankans til að skoða þróun Seðlabankavaxta síðustu misserin og sáuð vaxtakjör sem þið hefðuð aldrei fallist á. Til dæmis voru vextirnir að meðaltali ca. 19% frá maí 2008 til apríl 2009, en það er afar ólíklegt að nokkur maður hafi raunverulega tekið lán á þeim kjörum. Alla vega, sum ykkar ákváðu að láta á það reyna fyrir dómstólum hvort að þið ættuð ekki rétt á annars konar og betri leiðréttingu.

Árið 2012 kom Hæstiréttur til móts við þessi sjónarmið ykkar og dæmdi að ef þið höfðuð borgað vexti af lánunum ykkar á sínum tíma þá væri ekki hægt að rukka ykkur frekar vegna þeirra aftur í tímann. Rétturinn var hins vegar ekki alveg viss um þetta og útbjó því einhvers konar milliveg til að leysa málið.  Þessi millivegur er þó ekki alltaf fær og þið þurfið að uppfylla nokkur skilyrði til að fá að feta hann. Ég læt vera í bili að rekja þessi skilyrði eða hversu gáfuleg þau eru. Það sem er þó ljóst er að ef þið uppfyllið skilyrðin þá á að endurútreikna öll lánin ykkar aftur, því að fyrri endurútreikningurinn var rangur, ykkur í óhag.

Þá kem ég loks að skilaboðum mínum til ykkar í dag.
Í samræmi við allt sem ég hef rakið þá eruð þið líklegast í annarri af tveimur eftirfarandi aðstæðum:

A.    Þið eruð nýverið búin að fá nýjan endurútreikning lánsins ykkar, annað hvort með tilkynningu um nýja og lægri stöðu lánsins eða með tilkynningu um inneign/ofgreiðslur ykkar.

B.     Þið hafið nýverið fengið tilkynningu um að lánið ykkar verði ekki leiðrétt frekar þar sem að þið uppfyllið ekki skilyrðin til að fá nýjan endurútreikning.

Skilaboðin eru þessi: Hvort sem að þið eruð í hópi A eða B þá skuluð þið kanna gaumgæfilega tilkynningar fjármálafyrirtækjanna til ykkar. Skoðið bara þetta litla söguágrip sem hér hefur verið rakið og spyrjið ykkur hvort að þið getið verið fullviss um að fjármálafyrirtækin séu að færa ykkur óyggjandi staðreyndir þegar þau segjast vera búin að leiðrétta lánin ykkar réttilega eða þegar þau segja ykkur að þið uppfyllið ekki skilyrði til að fá frekari leiðréttingu. 

Ég a.m.k. tel afar mikilvægt að þið kannið rétt ykkar áður en þið samþykkið nokkuð frá fjármálafyrirtækjunum vegna þessara lána og skrifið ekki undir neitt nema með fyrirvara. Ég hef komið að mörgum málum af þessu tagi og get fullyrt að það borgar sig fyrir ykkur að fara vel yfir réttarstöðuna í þessum málum.




15.feb. 2016 - 17:00 Sigurvin Ólafsson

Þegar ég tapaði fyrir Hæstarétti

Einhverjir helsjúkir áhugamenn um réttarríkið og endurútreikning gengistryggðra lána hafa kannski rekið augun í að á síðasta ári fór ég í mál við Landsbankann, þ.e.a.s. ég prívat og persónulega. Það mál rataði að lokum til Hæstaréttar þar sem ég að endingu tapaði, með dómi sem féll núna rétt fyrir jól. Mig langar í sem fæstum mögulegum orðum að útskýra þetta brölt mitt fyrir dómstólum, á eins einfaldan hátt og mér er unnt, og segja frá því hvernig þessi upplifun var.

19.jan. 2015 - 07:00 Sigurvin Ólafsson

Má þetta?

Hjá fjármálafyrirtækinu Lýsingu starfar sérstakur upplýsingafulltrúi. Hann hefur gagnast vel þegar ég og aðrir höfum verið að forvitnast, jafnvel agnúast, út í eitt og annað sem Lýsing gerir eða gerir ekki. Yfirleitt hefur hann þá verið með svör og upplýsingar á reiðum höndum. Jafnvel mjög reiðum. Alla vega, ég er með eina spurningu sem ég vona að umræddur upplýsingafulltrúi sjái sér fært um að svara fyrir hönd Lýsingar.
12.jan. 2015 - 12:00 Sigurvin Ólafsson

Slæm Lýsing (Staðfest)

Fyrir um það bil hálfu ári birti ég grein á Pressunni undir heitinu ,,Slæm Lýsing”. Tilefni þeirra skrifa var sú háttsemi Lýsingar að leiðrétta ekki lán umbjóðanda míns þó að dómur lægi fyrir um rétt hans til leiðréttingar. Í kjölfar greinarinnar höfðu margir samband við mig og spurðu hreint út hvort að Lýsing gæti virkilega komist upp með þetta og hvað væri eiginlega hægt að gera.
15.ágú. 2014 - 11:30 Sigurvin Ólafsson

Slæm Lýsing

Það hefur verið kostulegt að fylgjast með fjármögnunarfyrirtækinu Lýsingu síðustu misserin og oft hefur manni klæjað í rithöndina að deila uppátækjum fyrirtækisins með þjóðinni á síðum fjölmiðla.
08.okt. 2013 - 17:15 Sigurvin Ólafsson

Um sporðdreka og froska

Enn liggur mér á hjarta að fjalla um gengislán og endurútreikninga. Þeir sem eru komnir með leið á þeim málum geta fært sig yfir á aðrar síður núna, en ég hvet lesendur þó til að gefa þessu fimm mínútur.
26.ágú. 2013 - 09:30 Sigurvin Ólafsson

Happdrætti Hæstaréttar

Fyrr í sumar birti ég grein hér á Pressunni um „Leif óheppna“. Með því vildi ég vekja athygli á þeirri einkennilegu stöðu sem nú er uppi varðandi ágreiningsmál um hvort lán teljist hafa verið ólögmæt gengistryggð lán eða lögmæt erlend lán. Í því sambandi virðist skipta máli hjá hvaða banka lánið var tekið, jafnvel þó allir bankarnir hafi grímulaust auglýst og kynnt fyrir lántakendum að þeir byðu upp á gengistryggð lán. Í mínum huga er þessi niðurstaða órökrétt og ósanngjörn enda leiðir hún til þess að á grundvelli tilviljunar stendur einn lántakandi eftir með leiðrétt og sanngjarnt lán en annar situr uppi með lán sem hefur tvöfaldast eða þrefaldast að höfuðstól, jafnvel þó báðir hafi í raun verið að gera það nákvæmlega sama.
06.jún. 2013 - 15:00 Sigurvin Ólafsson

Leifur óheppni

Einu sinni var maður sem hét Leifur. Hann þurfti að taka krónur að láni hjá banka. Þetta var snemma árs 2005. Hann ákvað að kíkja aðeins í greinasafn Morgunblaðsins til að athuga hvað bankarnir hefðu verið að auglýsa í þeim efnum upp á síðkastið. 
25.apr. 2013 - 11:00 Sigurvin Ólafsson

Computer says no

Í störfum mínum sem lögmaður hef ég kynnst ýmsu.  Við að sinna hagsmunum umbjóðenda minna mæti ég til dæmis einstaka sinnum hindrunum sem eru ósanngjarnar og órökréttar.  Oft er þá erfitt fyrir mig að útskýra fyrir þeim sem leita til mín hvers vegna þeir geti ekki náð því fram sem þeir voru að leitast eftir.
15.ágú. 2012 - 10:07 Sigurvin Ólafsson

Geta ólögmæt lán verið í vanskilum?

Lúðvík Bergvinsson og Sigurvin Ólafsson, lögmenn. Heildarniðurstaðan af uppgjöri Hæstaréttar um gengislán bankanna, sem þjóðin beið í ofvæni eftir, er því sú, því miður, að fyrir lántakendur er það tilviljun háð hvort að gengislán þeirra teljist lögmæt eða ólögmæt. Útaf fyrir sig er sú niðurstaða óeðlileg og ósanngjörn, en sú staða verður enn alvarlegri þegar fyrrgreind háttsemi og ástæður bankanna fyrir lánveitingunum eru hafðar í huga.
23.feb. 2012 - 18:20 Sigurvin Ólafsson

Lúðvík og Sigurvin: Hæstiréttur eyðir óvissu

Lúðvík Bergvinsson og Sigurvin Ólafsson. Eftir að Hæstiréttur sveiflaði nýverið lagasverðinu bjarta og skar á hnúta viðvarandi deilna um uppgjör á ólögmætum gengistryggðum lánum hefur mikilli óvissu um það verið eytt, öfugt við það sem talsmenn fjármálafyrirtækja og einstaka stjórnmálamenn hafa haldið fram. Rétturinn kvað uppúr um að fyrri greiðslur skuldara af lánum sínum teldust fullnaðargreiðslur og að kröfuhafar ættu engan rétt til þess að krefjast frekari greiðslna vegna tímabilsins fram til þess að viðurkennt var að þeir höfðu veitt þeim ólögmæt lán. 
03.des. 2011 - 10:00 Sigurvin Ólafsson

Blinda auga Hæstaréttar

 Sigurvin Ólafsson. Strútsaðferðin í gengistryggingarmálum

Þegar lögfræðileg ágreiningsmál eru krufin hættir lögfræðingum og öðrum lögspekingum oft til að gerast full bókstaflegir og flækja sig gjarnan í fen orðalagstúlkana og þess sem skráð hefur verið á blað, jafnvel þannig að formið verði æðra efninu. Undirritaður er engin undantekning frá því.

Sigurvin Ólafsson
Héraðsdómslögmaður og meðeigandi Bonafide lögmanna.
Tapasbarinn: happy hour
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 06.4.2018
Sjáðu þessi dæmi um græðgisvæðingu!
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 05.4.2018
Dröslaði bróður mínum í kirkju
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 31.3.2018
Hvað segi ég í Las Vegas?
Sverrir Björn Þráinsson
Sverrir Björn Þráinsson - 05.4.2018
Hjónin Laufey og Bjarki losuðu sig við 33 kg á 12 vikum
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 31.3.2018
Heimsókn Øverlands
Davíð Már Kristinsson
Davíð Már Kristinsson - 29.3.2018
„Heyrðu“
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 05.4.2018
Þinn tími sem forseti ASÍ er liðinn!
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 07.4.2018
Málið okkar
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 09.4.2018
RÚV er tímaskekkja
Davíð Már Kristinsson
Davíð Már Kristinsson - 27.3.2018
Dymbilvika
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 17.4.2018
Grímulaus pólitík
Ingibjörg Gunnlaugsdóttir
Ingibjörg Gunnlaugsdóttir - 06.4.2018
Skömmin
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 14.4.2018
Grafir án krossa
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 21.4.2018
Þrjár örlagasögur
Fleiri pressupennar