26. ágú. 2013 - 09:30Sigurvin Ólafsson

Happdrætti Hæstaréttar

- hvenær tekur maður gengislán og hvenær tekur maður ekki gengislán? 

Fyrr í sumar birti ég grein hér á Pressunni um „Leif óheppna“. Með því vildi ég vekja athygli á þeirri einkennilegu stöðu sem nú er uppi varðandi ágreiningsmál um hvort lán teljist hafa verið ólögmæt gengistryggð lán eða lögmæt erlend lán. Í því sambandi virðist skipta máli hjá hvaða banka lánið var tekið, jafnvel þó allir bankarnir hafi grímulaust auglýst og kynnt fyrir lántakendum að þeir byðu upp á gengistryggð lán. Í mínum huga er þessi niðurstaða órökrétt og ósanngjörn enda leiðir hún til þess að á grundvelli tilviljunar stendur einn lántakandi eftir með leiðrétt og sanngjarnt lán en annar situr uppi með lán sem hefur tvöfaldast eða þrefaldast að höfuðstól, jafnvel þó báðir hafi í raun verið að gera það nákvæmlega sama.

En málin eru í raun ennþá einkennilegri en þetta því það skiptir ekki bara máli hjá hvaða banka lánið var tekið, heldur líka hvenær það var tekið.

Svo ég haldi mig við mál Leifs óheppna, þá er hann einmitt í þessari stöðu. Hann Leifur tók nefnilega 4 lán á 4 árum (2005-2008) hjá Íslandsbanka/Glitni, til að koma þaki yfir fjölskyldu sína, konu og þrjú börn. Á hverju ári fór hann í sama útibúið og til sama starfsmannsins og óskaði eftir að fá lánaðar íslenskar krónur. Í öll skiptin skrifaði hann undir lánsumsóknir sem allar voru sambærilegar að efni til, að hann fengi lánaðar íslenskar krónur sem yrðu tengdar við gengi erlendra mynta. Í samræmi við það var íslenska fjárhæðin ávallt tilgreind fyrst í skjalinu og hlutfallsskipting gengistryggingarinnar tilgreind þar fyrir neðan. Þá var alltaf tilgreint að lánið skyldi greitt út í íslenskum krónum og til baka í íslenskum krónum.

Síðast en ekki síst, þá mátti í öllum lánsumsóknunum finna þau varnaðarorð frá bankanum að lánin fælu í sér gengisáhættu. Þannig tilkynnti bankinn Leifi í hvert einasta skipti að þróun gengis gæti haft áhrif á höfuðstól lánsins og greiðslubyrði. Það ætti að vera nokkuð ljóst að sú aðvörun getur bara átt við um gengistryggð lán í íslenskum krónum, enda er útilokað að þróun gengis geti haft nokkur áhrif á höfuðstól láns í erlendri mynt. Allar þessar lánsumsóknir má skoða hér.

Leifur gerði því alltaf það sama: hann fór í bankann til að taka gengistryggð lán, enda voru þau í boði og auglýst af Íslandsbanka/Glitni. Bankinn gerði í raun líka alltaf það sama: hann samþykkti lánsumsóknirnar og færði þær yfir í skuldabréfaform. Eini munurinn var sá að ár frá ári breytti bankinn uppsetningu og orðalagi skuldabréfaforma sinna lítillega. Leifur, sem er menntaður og fær smiður, hafði eðlilega enga hugmynd um að það gæti nokkru máli skipt, enda fékk hann það sem hann óskaði eftir: afhentar íslenskar krónur sem hann borgaði til baka miðað við gengi erlendra mynta. Í raun hafði bankinn heldur enga hugmynd um að orðalagsbreytingarnar skiptu nokkru máli, enda hélt hann áfram að auglýsa sín gengistryggðu lán. 

Þessi eini munur skipti hins vegar öllu máli þegar upp var staðið því niðurstöður Hæstaréttar um lögmæti lánanna byggja eingöngu á orðalagi og uppsetningu skuldabréfanna. Í samræmi við dóma Hæstaréttar hefur Íslandsbanki því tilkynnt Leifi að þrjú af þessum fjórum lánum teljast lögmæt erlend lán en að eitt þeirra teljist hafa verið gengistryggt lán. Það þykir Leifi óskiljanleg niðurstaða, enda veit hann ekki betur en að hann og bankinn hafi alltaf verið að gera það sama.  

Í anda þessa happdrættis sem Hæstiréttur hefur komið á fót, í samstarfi við Íslandsbanka, ætla ég að bjóða lesendum að láta reyna á getspeki sína.  Hér að neðan getið þið skoðað lánin sem Leifur tók. Getraunin hljómar þannig: „Finndu gengistryggða lánið.“

Lán nr. 1 – hér         Lán nr. 2 – hér            Lán nr. 3 – hér          Lán nr. 4 – hér

Óskandi væri að í náinni framtíð gætum við breytt heiti getraunarinnar í: „Finndu þrjár villur Hæstaréttar.“

Mögulega er þessi þraut auðveld fyrir þá sem hafa skoðað þessi mál en fyrir hinn almenna lántakanda gæti þetta reynst snúið.

Þeir sem vilja spreyta sig geta haft samband við mig til að fá að vita “rétta” svarið og nálgast vinninga.    




15.feb. 2016 - 17:00 Sigurvin Ólafsson

Þegar ég tapaði fyrir Hæstarétti

Einhverjir helsjúkir áhugamenn um réttarríkið og endurútreikning gengistryggðra lána hafa kannski rekið augun í að á síðasta ári fór ég í mál við Landsbankann, þ.e.a.s. ég prívat og persónulega. Það mál rataði að lokum til Hæstaréttar þar sem ég að endingu tapaði, með dómi sem féll núna rétt fyrir jól. Mig langar í sem fæstum mögulegum orðum að útskýra þetta brölt mitt fyrir dómstólum, á eins einfaldan hátt og mér er unnt, og segja frá því hvernig þessi upplifun var.

19.jan. 2015 - 07:00 Sigurvin Ólafsson

Má þetta?

Hjá fjármálafyrirtækinu Lýsingu starfar sérstakur upplýsingafulltrúi. Hann hefur gagnast vel þegar ég og aðrir höfum verið að forvitnast, jafnvel agnúast, út í eitt og annað sem Lýsing gerir eða gerir ekki. Yfirleitt hefur hann þá verið með svör og upplýsingar á reiðum höndum. Jafnvel mjög reiðum. Alla vega, ég er með eina spurningu sem ég vona að umræddur upplýsingafulltrúi sjái sér fært um að svara fyrir hönd Lýsingar.
12.jan. 2015 - 12:00 Sigurvin Ólafsson

Slæm Lýsing (Staðfest)

Fyrir um það bil hálfu ári birti ég grein á Pressunni undir heitinu ,,Slæm Lýsing”. Tilefni þeirra skrifa var sú háttsemi Lýsingar að leiðrétta ekki lán umbjóðanda míns þó að dómur lægi fyrir um rétt hans til leiðréttingar. Í kjölfar greinarinnar höfðu margir samband við mig og spurðu hreint út hvort að Lýsing gæti virkilega komist upp með þetta og hvað væri eiginlega hægt að gera.
15.ágú. 2014 - 11:30 Sigurvin Ólafsson

Slæm Lýsing

Það hefur verið kostulegt að fylgjast með fjármögnunarfyrirtækinu Lýsingu síðustu misserin og oft hefur manni klæjað í rithöndina að deila uppátækjum fyrirtækisins með þjóðinni á síðum fjölmiðla.
13.feb. 2014 - 18:12 Sigurvin Ólafsson

Opið bréf til þeirra sem tóku gengislán eða gerðu gengistryggða bílasamninga

Það er óhætt að segja að það hafi verið stormasamt hjá ykkur síðustu misserin, með hæðum og lægðum á víxl. Ég ætla að rifja það aðeins upp með ykkur. Þetta byrjaði á því að þið tókuð lán og/eða gerðuð bílasamning sem leit út fyrir að vera nokkuð hagstæður. Að minnsta kosti kynntu sérfræðingar fjármálafyrirtækjanna ykkur lánin þannig þegar þið tókuð þau. Þá var veðrið fínt.
 
08.okt. 2013 - 17:15 Sigurvin Ólafsson

Um sporðdreka og froska

Enn liggur mér á hjarta að fjalla um gengislán og endurútreikninga. Þeir sem eru komnir með leið á þeim málum geta fært sig yfir á aðrar síður núna, en ég hvet lesendur þó til að gefa þessu fimm mínútur.
06.jún. 2013 - 15:00 Sigurvin Ólafsson

Leifur óheppni

Einu sinni var maður sem hét Leifur. Hann þurfti að taka krónur að láni hjá banka. Þetta var snemma árs 2005. Hann ákvað að kíkja aðeins í greinasafn Morgunblaðsins til að athuga hvað bankarnir hefðu verið að auglýsa í þeim efnum upp á síðkastið. 
25.apr. 2013 - 11:00 Sigurvin Ólafsson

Computer says no

Í störfum mínum sem lögmaður hef ég kynnst ýmsu.  Við að sinna hagsmunum umbjóðenda minna mæti ég til dæmis einstaka sinnum hindrunum sem eru ósanngjarnar og órökréttar.  Oft er þá erfitt fyrir mig að útskýra fyrir þeim sem leita til mín hvers vegna þeir geti ekki náð því fram sem þeir voru að leitast eftir.
15.ágú. 2012 - 10:07 Sigurvin Ólafsson

Geta ólögmæt lán verið í vanskilum?

Lúðvík Bergvinsson og Sigurvin Ólafsson, lögmenn. Heildarniðurstaðan af uppgjöri Hæstaréttar um gengislán bankanna, sem þjóðin beið í ofvæni eftir, er því sú, því miður, að fyrir lántakendur er það tilviljun háð hvort að gengislán þeirra teljist lögmæt eða ólögmæt. Útaf fyrir sig er sú niðurstaða óeðlileg og ósanngjörn, en sú staða verður enn alvarlegri þegar fyrrgreind háttsemi og ástæður bankanna fyrir lánveitingunum eru hafðar í huga.
23.feb. 2012 - 18:20 Sigurvin Ólafsson

Lúðvík og Sigurvin: Hæstiréttur eyðir óvissu

Lúðvík Bergvinsson og Sigurvin Ólafsson. Eftir að Hæstiréttur sveiflaði nýverið lagasverðinu bjarta og skar á hnúta viðvarandi deilna um uppgjör á ólögmætum gengistryggðum lánum hefur mikilli óvissu um það verið eytt, öfugt við það sem talsmenn fjármálafyrirtækja og einstaka stjórnmálamenn hafa haldið fram. Rétturinn kvað uppúr um að fyrri greiðslur skuldara af lánum sínum teldust fullnaðargreiðslur og að kröfuhafar ættu engan rétt til þess að krefjast frekari greiðslna vegna tímabilsins fram til þess að viðurkennt var að þeir höfðu veitt þeim ólögmæt lán. 
03.des. 2011 - 10:00 Sigurvin Ólafsson

Blinda auga Hæstaréttar

 Sigurvin Ólafsson. Strútsaðferðin í gengistryggingarmálum

Þegar lögfræðileg ágreiningsmál eru krufin hættir lögfræðingum og öðrum lögspekingum oft til að gerast full bókstaflegir og flækja sig gjarnan í fen orðalagstúlkana og þess sem skráð hefur verið á blað, jafnvel þannig að formið verði æðra efninu. Undirritaður er engin undantekning frá því.

Sigurvin Ólafsson
Héraðsdómslögmaður og meðeigandi Bonafide lögmanna.
Sigrún Dóra Jónsdóttir
Sigrún Dóra Jónsdóttir - 30.1.2018
Til varnar sonum mínum
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 25.1.2018
Þjóðviljinn var hlutlausari en Kjarninn
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 27.1.2018
Andmælti Davíð, en trúði honum samt
Ingrid Kuhlman
Ingrid Kuhlman - 31.1.2018
Hvenær ertu búinn að aðlagast?
Lovísa María Emilsdóttir
Lovísa María Emilsdóttir - 31.1.2018
Æfðu þig í að finna fyrir gleði, þakklæti og hamingju!
Sara Pálsdóttir
Sara Pálsdóttir - 05.2.2018
Ríkari mannréttindavernd barna á Íslandi
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 09.2.2018
Uppgjör í verkalýðshreyfingunni!
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 12.2.2018
Spurning drottningar
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 12.2.2018
Hún líka
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 16.2.2018
Viðkvæmir Píratar
Davíð Már Kristinsson
Davíð Már Kristinsson - 15.2.2018
Spáð í spilin
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 19.2.2018
Hugleiðingar á 65 ára afmælinu
Sara Pálsdóttir
Sara Pálsdóttir - 22.2.2018
Umskurður drengja
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 22.2.2018
Gyðingdómur í sögu og samtíð - námskeið
Fleiri pressupennar