Stjórnarskráin er sáttmáli þjóðar, hvað er fólkið í landinu að segja?

Ekki meir

Bókin EKKI MEIR kom út í ágúst sl. hjá Skólavefnum og er leiðarvísir í aðgerðum gegn einelti fyrir starfsfólk skóla, íþrótta- og æskulýðsfélög, foreldra og börn. Henni hefur verið fylgt eftir með fræðsluerindum sem haldin hafa verið víða um land, í Reykjavík og nágrannasveitafélögum.

Þekkir þú svona yfirmann?

Ekki er öllum gefið að vera góður stjórnandi eða yfirmaður. Því miður eru dæmi um það að fólk sem skortir flest það sem telst prýða góðan stjórnanda rati í yfirmannsstöður.  Dæmi eru um vanhæfan og slakan stjórnanda á vinnustað þar sem hámenntað fólk af báðum kynjum starfar sem og á vinnustað þar sem lítillar menntunar er krafist. 

Einelti meðal eldri borgara

Einelti meðal fullorðinna er síður en svo einskorðað við einhvern ákveðinn aldurshóp eða við vinnustaði ef því er að skipta. Segja má að einelti geti skotið upp kollinum í alls kyns aðstæðum þar sem sami hópur hittist reglulega hvort sem hann er skuldbundinn til þess eða kemur saman til að njóta góðra stunda.

Viðbrögð við einelti í einkaskólum?

Fjölmargir einkaskólar hafa verið settir á laggirnar á undanförnum árum þar sem nemendur eru á milli 18 og 80 ára. Um er að ræða lánshæft nám og nám sem kostar jafnvel eina milljón krónur á önn. Hvað varðar réttindi og skyldur skólastofnana ná ekki sömu lög og reglugerðir yfir þessa tegund af stofnunum og yfir ríkisskólunum.  Þess vegna er það sérstaklega slæmt ef einelti og kynferðislegt áreiti  þrífst þar. 

Ég er bara að djóka

Ég er bara að „djóka“ eða „grín“ heyrist býsna oft, einkum meðal barna og unglinga en einnig stundum hjá fullorðnum. Þessi setning er gjarnan sögð í kjölfarið á einhverri athugasemd í þeim tilgangi að draga úr mögulega neikvæðum áhrifum sem athugasemdin gæti haft á viðkomandi aðila. Þegar á eftir fylgir „ég er bara að djóka“ eða „ég er bara að grínast“ er stundum eins og eitthvað neikvætt sé undirliggjandi. Það sem sagt er með djók, eða grínívafi er náttúrulega stundum fátt annað en „smá skot“, og getur virkað á hinn aðilan sem móðgandi eða særandi athugasemd(ir).

Hvernig ætlar Alþingi að bregðast við ef kvörtun bærist um kynferðislegt áreiti?

Hvernig myndi vinnustaðurinn Alþingi bregðast við ef formleg kvörtun kæmi um einelti eða kynferðislegt áreiti á Alþingi. Um daginn var í einu af dagblöðum landsins umræða um að einelti þrifist á Alþingi og var í því sambandi rætt við nokkra þingmenn. Þessi sama umræða kom upp fyrir tveimur árum síðan þegar Birgitta Jónsdóttir, þingmaður sagist bæði hafa verið lögð í einelti og hafa einnig orðið vitni af eineltishegðun í garð samþingkonu sinnar.

Foreldrar þolenda eineltis

Það er sársaukafullt að vita til þess að barninu manns sé strítt eða það lagt í einelti. Foreldrar barna sem lögð eru í einelti finna til mikils vanmáttar, reiði og sorgar. Ef barn er á grunnskólaaldri á það í hvað mestri hættu með að verða lagt í einelti í skólanum, á skólalóðinni eða á leið í eða frá skólanum. Það kemur því í hlut skólans að vinna með foreldrunum að lausn málsins. Margir foreldrar í þessari stöðu eru óvissir um hvernig bregðast skuli við en þeir vita þó all flestir að þeir verða að gera eitthvað. Einhverjir skólar hafa nú þegar aðgengilegar upplýsingar á heimasíðu  sinni s.s. viðbragðsáætlun og til hvers (hverra) foreldrar eiga að snúa sér með eineltistilkynningu. Æ fleiri hafa nú einnig tilkynningareyðublað tiltækt á heimasíðu skólans.

Ekki hægt að banna ömmu að baka súkkulaðiköku?

Göngudeild fyrir börn sem glíma við offituvanda hefur verið opnuð á Barnaspítala Hringsins. Umræðan um ofþyngd á barnsaldri hefur verið að aukast að undanförnu. Samhliða hefur mátt skynja aukna meðvitund um hin neikvæðu áhrif sem þessi vandi getur haft á á sálræna líðan þess barns sem við hana glímir.

Hvar værum við án grasrótarsamtaka?

Vitundarvakning á vinnustöðum

Það er upplifun mín að vinnuveitendur/yfirmenn vilji í æ ríkari mæli huga að uppbyggingu jákvæðs andrúmslofts á vinnustaðnum enda er það grunnforsenda fyrir vellíðan starfsfólks. Telja má víst að flestir atvinnurekendur vilji hlúa vel að starfsfólki sínu og leggi ríka áherslu á að samskiptamenning vinnustaðarins einkennist af gagnkvæmri virðingu, umburðarlyndi og hlýlegum samskiptum manna á milli. Ef jákvæð og uppbyggileg samskipti eiga að vera fastur kjarni vinnustaðamenningar þá þarf að nota sem flest tækifæri þegar hópur samstarfsfólks kemur saman til að skerpa á samskiptareglum og minna á að sérhver starfsmaður er ábyrgur fyrir sjálfum sér. Að byggja upp og viðhalda jákvæðum vinnustaðarbrag er hægt að gera með ýmsu móti.

Hvernig er samskiptamenningin í þínum skóla eða á þínum vinnustað?

Sem nýráðinn verkefnisstjóri í aðgerðum gegn einelti á vegum þriggja ráðuneyta, mennta- og menningarmálaráðuneytis, velferðarráðuneytis og fjármálaráðuneytis bíður mín það verkefni að skoða með hvaða hætti hægt er að leggja lóð á vogarskálar góðra samskipta meðal barna og fullorðinna (sjá nánar um stöðuna.

Offituvanda á barnsaldri getur haft langtíma sálrænar afleiðingar

Enda þótt offituvandinn sé án efa erfiður einstaklingnum á öllum aldursskeiðum má álykta sem svo að neikvæð áhrif og afleiðingar hans séu alvarlegri hafi hann átt við offituvandamál að stríða strax á unga aldri.
Á aldursskeiðinu 5-18 ára er einstaklingurinn að móta sína eigin sjálfsmynd. Hann skoðar sjálfan sig,  ber sig saman við jafnaldrana og speglar sig í umhverfi sínu.  Hann lærir fljótt hvað það er sem þykir flott, er viðurkennt og eftirsóknarvert. Skilaboðin sem einstaklingurinn fær um sjálfan sig frá þeim aðilum sem hann umgengst er stór áhrifaþáttur á mótun sjálfsmyndar hans. 

Áhrif skilnaðar og forsjárdeilu á börn

Það er ekki sjálfgefið að skilnaðir hafi endilega neikvæð áhrif á börn/unglinga. Takist foreldrum að fara í gegnum skilnaðarferlið með friðsömum hætti eru börnin oft fljót að aðlagast breyttum aðstæðum og sætta sig við að foreldrar þeirra búi ekki lengur saman.

Er hægt að hrósa of mikið?

Ég er asnaleg, heimsk og á ekkert gott skilið

Þetta  eru því miður hugsanir allt of margra. Flestir sjá auðveldlega hvernig ítrekuð og erfið persónuleg reynsla eða langvarandi óviðunandi aðstæður geta haft skaðleg áhrif á sjálfsmynd og skapað bæði vanmáttarkennd og óöryggi.

Meðgöngustaðgengill frekar en staðgöngumæðrun?

Umræðan um hvort leyfa eigi staðgöngumæðrun á Íslandi hefur verið áberandi að undanförnu bæði á Alþingi og í  tengslum við mál Jóels litla sem eflaust er flestum enn í fersku minni.

Perri gengur laus

Nú, sem alltaf, er afar mikilvægt að foreldrar ræði við börn sín um með hvaða hætti þau geta varist áreiti einstaklinga sem hafa það að ásetningi að vinna þeim mein? Umræða og fræðsla um þessi mál þarf að vera með þeim hætti að börnin fyllist ekki óþarfa ótta og kvíða þegar þau fara út af heimilum sínum.

Einelti: Geymist en aldrei gleymist

Fátt er eins skemmandi og einelti. Skaðsemi langvinns eineltis getur varað alla ævi. Málið er brýnt og halda þarf uppi þrotlausri vinnu svo umræðan haldist opin. Í starfi mínu hef ég séð skelfilegar afleiðingar langvinns eineltis bæði hjá börnum, unglingum og einnig fullorðnu fólki sem sumt hvert, voru þolendur sem börn og einnig á fullorðinsárum.

Hvað ræður vali fólks á sálfræðingi?

Val á sálfræðingi er án efa  mjög persónulegt og byggist á fjölmörgum atriðum. Það er t.d. ekki sjálfgefið að kona fari frekar til konu og karl til karlsálfræðings. Nokkur atriði geta skipt sköpum varðandi þetta atriði. Mjög algengt er að þeir sem hafa ákveðið að leita til sálfræðings leiti í reynslubanka vina og kunningja.

 

Ert þú í ástarsorg?

Mér datt í hug að skrifa nokkur orð um ástarsorg, ekki af því að ég sé sjálf í ástarsorg  núna heldur frekar vegna þess að mér finnst lítið hafa verið fjallað um þessa sammannlegu reynslu.

Það sem kemur hverju barni best

Það sem kemur hverju barni hvað best í er að búa yfir persónulegum metnaði til að ná árangri í lífinu og vilja og löngun til að verða góð og gild manneskja í þjóðfélaginu. Að leggja grunn að metnaði og sjálfsvirðingu hjá börnum kemur í hlut foreldra/forsjáraðila. 

Segja ekki já þegar meint er nei

Hvernig gengur samviskusömu og hjálpsömu fólki að stilla eigin kröfum og annarra í hóf? Kröfur eru til í mörgum gerðum, sumar koma frá manni sjálfum, aðrar utan frá, sumar eru yfirlýstar, aðrar duldar.

Gildi snertingar í samböndum

Sambönd sem eru rík af snertingu eru oft farsæl. Þau eru líkleg til að standa betur að vígi ef erfiðleikar steðja að og því líklegri til að vara samanborið við sambönd þar sem parinu hefur, af einhverjum ástæðum, ekki tekist að gera snertingu að nauðsynlegum þætti í sambandinu. 

Reynsla eykur víðsýni

Fjölmargir þættir móta viðhorf fólks og afstöðu til ólíkra mála. Reynsla einstaklings og upplifun hans af jákvæðum eða neikvæðum aðstæðum sem hann hefur fundið sig í, viljugur eða óviljugur, hefur áhrif á og mótar skoðun hans á málefninu. Að mínu mati er þetta sammannlegt og geta án efa allir fundið dæmi hjá sjálfum sér.

Er barnið þitt ofdekrað?

Dekur og ofdekur má skilgreina í mörgum orðum. Hér eru nokkur dæmi:

Hefur prúðmennska farið vaxandi á Alþingi?

Alþingi er sérstakur vinnustaður að því leyti að hann er einmitt þess eðlis að þar gengur vinnan út á að sannfæra aðra um réttmæti skoðana sinna. Þingmenn starfa undir ákveðinni pressu bæði frá því stjórnmálaafli sem þeir tilheyra, kjósendum sínum og samflokksþingmönnum. Þeir þurfa að hlusta á eigin sannfæringu og eru án efa stöðugt að máta hana við stefnu flokksins og menningu hverju sinni og gildir þá engu hvort þeir tilheyri ríkisstjórnarflokkunum eða stjórnarandstöðuflokkunum. 

Kaupa, kaupa, kaupa

Einmitt nú nær kaupgleði margra hámarki því fataútsölur eru byrjaðar.

Spádómar stórfréttir hjá fjölmiðlum

Nú hrynja inn spádómar frá hæfustu völvum Íslands eins og ávallt gerist um áramót. Sumir spádómar prýða forsíður stærstu fjölmiðla landsins sem um stórfréttir væri að ræða.

Hnuggin um jólahátíðina

Við sem ólumst upp við áfengisneyslu foreldris/foreldra á heimilinu minnumst mörg hver nú í aðdraganda jóla hvernig kvíðahnúturinn fór stækkandi einmitt á þessum tíma. Skyldi mamma/pabbi verða full á aðfangadagskvöld? Tilhugsunin ein gerði það að verkum að maginn herptist saman og varð að einum stórum hnút. Vonandi ekki, bara að þau láti brennivínið vera á aðfangadagskvöld svo það geti orðið gaman þegar við borðum og tökum upp pakkana.  

Engin jólakort á kostnað skattborgara