06. mar. 2010 - 08:03Jóna Á. Gísladóttir
Reglulega lesum við eða heyrum lífsreynslusögur fólks sem hefur staðið frammi fyrir dauðanum á einn eða annan hátt. Sumir hafa haft betur í baráttunni, en aðrir orðið að lúta í lægra haldi. Sjúkdómar eða slys hafa sett mark sitt á líf þessa fólks eða ástvina þess. Þessar lífsreynslusögur eru eins ólíkar og þær eru margar, en þó eiga þær eitt sameiginlegt: Allar segja þær frá því hvernig lífssýn og lífsgildi viðkomandi breytast í kjölfar slíkrar reynslu.
Hvernig stendur á því að mannskepnan þarf að verða fyrir meiriháttar áföllum til að kunna að meta það sem hún á og hefur?
Ég er jafn sek og allir hinir. Það er alveg hreint með ólíkindum hvað maður getur velt sér upp úr smáatriðunum og í raun látið hluti sem engu máli skipta hafa áhrif á lífsviðhorf sitt og lífsgæði.
Í hvert sinn sem ég heyri frásagnir í þessa átt, hefur það áhrif á mig. Og í hvert sinn lofa ég sjálfri mér því að ég muni breytast. Að ég ætli að muna hversu gott ég hef það og hversu heppin ég sé og vera þakklát fyrir það.
Svo gleymi ég því aftur. Byrja aftur að tuða yfir smáatriðunum og taka mér heilu og hálfu dagana í að vera með valkvíða vegna einhvers sem ég þarf að taka ákvörðun um. Einhverju ómerkilegu sem skiptir svo ekki nokkru máli þegar upp er staðið.
Nýlega rakst ég á hugrenningar konu nokkurrar, Erma Bombeck, sem hún skrifaði eftir að í ljós kom að hún var dauðvona af krabbameini. Þessar línur snertu streng í hjartanu og ég þurfti meira að segja að depla augunum hratt á stöku stað til að sjá alveg skýrt.
Ég hef gert mitt besta til að þýða textann yfir á okkar ástkæra ylhýra. Vona bara að þýðingin komi til skila á réttan hátt, því sem ég tel vera áminningu um hversu gullfallegur og dýrmætur einfaldleikinn er, sem er að finna í lífi okkar flestra. Ef við bara gefum okkur tíma til að staldra við og njóta hans.
Ef ég hefði tækifæri til að lifa lífi mínu aftur - eftir Erma Bombeck
Ég myndi leggjast í rúmið þegar ég væri veik, í staðin fyrir að láta eins og heimurinn færi í biðstöðu ef ég væri ekki til staðar einn dag.
Ég myndi kveikja á bleika kertinu sem var mótað eins og rós, í stað þess að spara það og láta það svo bráðna í geymslunni.
Ég myndi tala minna og hlusta meira.
Ég myndi bjóða vinum í mat, jafnvel þó að teppið væri blettótt og sófinn upplitaður.
Ég myndi borða poppkornið í „betri" stofunni og hafa minni áhyggjur af sótinu þegar einhver vildi kveikja upp í arninum.
Ég myndi taka mér tíma til að hlusta á afa láta móðan mása um æskuárin.
Ég myndi deila meiri ábyrgð með eiginmanni mínum.
Ég myndi aldrei heimta að bílrúðan væri skrúfuð upp á sumardegi, bara vegna þess að hárið á mér væri nýgreitt og spreyjað.
Ég myndi sitja á grasflötinni með grasgrænuna í fötunum.
Ég myndi gráta og hlæja minna við að horfa á sjónvarpið, en meira við að horfa á lífið sjálft.
Ég myndi aldrei kaupa eitthvað bara vegna þess að það væri praktískt, ekki skítsælt eða með lífstíðarábyrgð.
Í staðinn fyrir að óska þess að níu mánaða meðganga tæki enda sem fyrst, myndi ég njóta hvers andartaks og gera mér grein fyrir því að undrið sem yxi inn í mér, gæti verið mitt eina eða síðasta tækifæri til að aðstoða Guð við kraftaverk.
Þegar börnin mín smelltu hvatvíslega á mig kossi, myndi ég aldrei segja: „Seinna. Farið og þvoið ykkur fyrir matinn." Það yrði oftar sagt „Ég elska þig‘‘ og „Fyrirgefðu".
En fyrst og fremst, ef ég fengi annað tækifæri, myndi ég hætta að velta mér upp úr smávægilegu hlutunum. Ég myndi grípa og njóta hverrar einustu mínútu. Horfa á hana og virkilega sjá hana. Lifa hana og aldrei gefa hana aftur.
Ekki hafa áhyggjur af því hverjum líkar ekki við þig, hver á meira en þú eða hver er að gera hvað. Einbeittu þér, þess í stað, að því að hlúa að samböndunum sem þú átt við þá sem þú elskar og sem elska þig.
Ef þú ímyndar þér andartak að þú værir í sömu sporum og Erma, hverju myndir þú breyta?
Ég velti því fyrir mér hvort einhvers staðar sé boðið upp á námskeið í listinni að njóta andartaksins. Hvernig eigi að hætta að lifa alltaf í framtíð og fortíð og hvernig skal hefja nýtt líf í nútíðinni?
Ég held að það yrði mín helsta ósk um breytingu á sjálfinu.