Hvers vegna að afnema sjómannaafsláttinn?

Fáir eru að fjargviðrast yfir hundruðum milljarða sem farið hafa í ónýt fjármála og tryggingafyrirtæki, ásamt gagnslítið stjórnlagaþing og ESB umsókn sem er í andstöðu við þjóðina.

 

En það fréttist víst, að sjómannaafslátturinn kostaði ríkið einn milljarð og þá urðu hinir ýmsu blýantsnagarar landsins kolvitlausir, ásamt öðrum hópum sem eingöngu hafa notið þess, að sjómenn væru til staðar en ekkert lagt af mörkum til þess að afla gjaldeyristekna.

 

Það er ósköp vinsamlegt af Dönum, Svíum, Færeyingum, Norðmönnum og Bretum að viðhalda sjómannaafslætti í sínum löndum og þar virðist ekkert rifrildi vera um hann. Framangreindum þjóðum finnst hann sjálfsagður vegna þess, að sjómenn eru langdvölum fjarri sínum heimahögum og nota samfélagskerfið minna en aðrar stéttir, heyrst hefur líka að þetta sé nokkurskonar þakklætisvottur sjómönnum til handa.

 

Engin af framangreindum þjóðum á eins mikið undir sjávarútvegi og íslendingar. Þess vegna er það athyglisvert, að svona mikil óánægja ríki um afsláttinn, en þakka ber þeim þingmönnum sem tekið hafa það fyrir, að endurvekja sjómannaafsláttinn, afnám hans er fiskveiðiþjóð til skammar.

 

Án sjómanna væri engin íslensk þjóð, það eru sjómenn sem lengst framan af stóðu einir að því, að afla tekna til þess að aðrar stéttir gætu orðið til hér á landi.

 

Blýantsnagararnir sem hittast íklæddir lopapeysum og skjálfandi af kulda, í ágætis veðri á kaffihúsum bæjarins, myndu ekki hafa getað stundað sitt nám, ef ekki væru sjómenn til þess að sækja gull í greipar Ægis. Og það að sækja gullið hefur kostað dýrar fórnir.

 

Guðmundur Hallvarðsson formaður Sjómannadagsráðs, sagði stoltur frá því, að á þessu ári hefði ekki verið neitt banaslys á sjó. Sú frétt gleður alla sjómenn, vegna þess að við fyllumst af djúpri sorg í hjarta ef við fáum fréttir af því, að félagi okkar hafi látist við skyldustörf. Allir sjómenn vita það, að þeir geta orðið næstir, sjómennskan er nefnilega lífshættulegt starf þegar veðrin eru hvað verst. En ekki má gleyma því, að stór hluti skýringarinnar á því, að enginn hafi látist á sjó, er hið frábæra starf Slysavarnaskóla sjómanna, sá skóli hefur gert kraftaverk í öryggisfræðslu sjómönnum til handa.

 

En það mun heldur ekki hafa orðið neitt banaslys á skrifstofum landsins, það þótti ekki fréttnæmt af eðlilegum ástæðum, því slysatíðni á skrifstofum er eins og allir vita, afskaplega lág.

 

Nú skulum við bera saman starfsaðstæður blýantsnagara og sjómanna.

 

Blýantsnagarinn vaknar heima hjá sér með stíflað nef og beinverki, kannski fylgir svimi í kjölfarið og leiðinda höfuðverkur, þetta er svona hefðbundin flensa. Hann teygir sig í símann á náttborðinu og segir yfirmanni sínum nefmæltri og rámri röddu, að hann sé því miður veikur í dag. Yfirmaðurinn segir honum að hann skuli bara ná þessu úr sér og fara vel með sig. Gefum okkur að blýantsnagarinn eigi umhyggjusaman maka, sem skreppur framúr og nær í heitan drykk handa honum og kaupir einhver lyf handa honum, til þess að honum líði betur.

 

Blýjantsnagarinn getur þá legið í rúminu þann daginn og næstu daga, ef flensan verður þrálát, en hvað um sjómanninn?

 

Sjómaðurinn þarf að drullast úr kojunni, bíta á jaxlinn og fara á vaktina. Hann neyðist til að ganga í öll sín skyldustörf, því ef hann gerir það ekki, þá er hann búinn að baka sínum samstarfsmönnum mikla erfiðleika, því það er erfitt að missa einn mann til sjós. Þetta gera sjómenn og hafa gert í gegn um tíðina. Maður getur vitaskuld fengið samúð hjá félögunum, sagt uppi á dekki að maður sé helvíti slappur og þá kinnkar félaginn kolli og segir að þetta lagist nú fljótt. Þá líður manni strax betur, því það er alltaf gott að finna fyrir samkennd hjá félögum sínum.

 

Ef menn eru mjög veiklulegir að sjá, þá þekkist nú, að félagarnir hlaupi undir bagga og hlífi hinum sjúka við erfiðustu verkunum, t.d. ef einhver er mjög slæmur í baki. En það þýðir víst ekkert annað en að djöflast þótt flensa herji á mann, annað er ekki í boði til sjós og þetta þekkja allir sjómenn.

 

Aðstæður sjómanna eru mjög sérstakar og það er ekkert að því, þótt þjóðin sýni einhvern þakklætisvott í verki. Fyrst að þjóðir, sem ekki eru háðar fiskveiðum, eru sammála um sjómannaafsláttinn, hvers vegna geta íslendingar ekki verið það líka?