Hannes Hólmsteinn Gissurarson
11. des. 2011 - 22:59Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Seinheppni og óskhyggja

Orðið „seinheppni“ hefur aðra merkingu í íslensku en orðin „afglöp“ eða „fávísi“. Það er notað um mistök, sem verða vandræðaleg fyrir rás viðburða, þótt stundum komi óskhyggja við sögu.

Gunnar Knudsen, þá forsætisráðherra Noregs, sagði til dæmis í stórþinginu 17. febrúar 1914: „Núna horfir svo við að á himni alþjóðastjórnmálanna er hvergi ský að sjá miðað við það, sem verið hefur í mörg ár.“ Nokkrum mánuðum síðar logaði álfan.

Ekki þótti heldur spámannlega mælt er Jón Trausti skrifaði um jafnaðarstefnu að Þorsteini Erlingssyni látnum í Skírni 1915: „Nú er fremur að dofna yfir henni úti um heiminn og forkólfar hennar farnir að fara sér hægar. Hvernig sem menn líta á hana verður því ekki neitað að hún hefir haft geysiáhrif, einnig á kirkjuna, og mörgu hrundið til verulegra bóta. Hér á landi hefir henni líklega að mestu lokið með Þorsteini.“

Seinheppni stafar stundum af því að menn eru of vissir í sinni sök. Til dæmis birti bandaríska stórblaðið Chicago Daily Tribune risafyrirsögn á forsíðu 3. nóvember 1948: „Dewey sigrar Truman.“ Skoðanakannanir höfðu bent til sigurs Tómasar Deweys ríkisstjóra í forsetakjöri í Bandaríkjunum og blaðið studdi hann eindregið en Truman sigraði.

Sama ár skrifaði kanadísk-bandaríski hagfræðingurinn John Kenneth Galbraith um viðskiptahöft í Vestur-Þýskalandi: „Það hefur aldrei verið minnsti möguleiki á endurreisn í Þýskalandi með afnámi þeirra.“ Ludwig Erhard, þá viðskiptaráðherra, afnam höftin um þær mundir og í hönd fór „þýska efnahagsundrið“.

Og Þorvaldur Gylfason hagfræðiprófessor sagði í Lesbók Morgunblaðsins 23. nóvember 1996: „Taílendingar hafa á skömmum tíma náð aðdáunarverðum árangri af eigin rammleik og heilbrigðu hyggjuviti. Sjálf berum við Íslendingar með sama hætti einir ábyrgð á því, hversu kjörum okkar hefur hrakað síðustu ár miðað við margar aðrar þjóðir nær og fjær.“ Þorvaldur hafði varla sleppt orðinu, þegar stórkostleg kreppa skall á í Taílandi, og dróst hagkerfið saman um 10,2% árið 1997. Hagvöxtur (án teljandi skuldasöfnunar) reyndist hins vegar ör næstu átta ár á Íslandi.

[Þessi fróðleiksmoli birtist í Morgunblaðinu 10. desember 2011 og er sóttur í ýmsa staði í bók mína, Kjarna málsins. Fleyg orð á íslensku.)





Fastlind: janúar til sept
01.sep. 2015 - 07:35 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Málverkin heima hjá mér

Bergsteinn Sigurðsson sagnfræðingur hafði samband við mig og bað mig um að sýna sér málverk af mér heima hjá mér:
30.ágú. 2015 - 17:10 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Af hverju eru Samfylkingarráðherrarnir aldrei spurðir?

Er Helgi Seljan aðeins orðskár og upplitsdjarfur, þegar hann þarf að eiga við sjálfstæðismenn? Breytist hann í hlýðinn og lágmæltan húskarl, þegar hann stendur andspænis vinstri mönnum?
28.ágú. 2015 - 17:46 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skýringin á velgengni kommúnista

En vissulega er ráðgáta, að íslenska kommúnistahreyfingin varð miklu öflugri en hliðstæðar hreyfingar á Bretlandi og í Danmörku, Svíþjóð og Noregi.
27.ágú. 2015 - 10:26 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Útgerðarmenn: Þjóðhetjur, ekki þjóðníðingar

Nú þurftu Íslendingar ekki lengur að heyja stríð við eld og ís, heldur sóttu gull í greipar Ægis.
25.ágú. 2015 - 11:20 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skýringar og sakfellingar

Á Söguþingi 2012 gagnrýndi Skafti Ingimarsson sagnfræðingur bók mína um Íslenska kommúnista.
21.ágú. 2015 - 17:59 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Jón Steinsson: mistækur ráðgjafi

Jón Steinsson hagfræðingur ræðst þessa dagana af miklu offorsi á sjávarútveginn. Menn klípa sig forviða í handlegginn: Er árið 1920 runnið upp aftur?
21.ágú. 2015 - 12:39 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Draumar fortíðar og draugar samtíðar

Deilt við Guðmund Andra, Guðjón Friðriksson og fleiri höfunda á Facebook.
20.ágú. 2015 - 09:07 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gott hljóð í Bjarna Benediktssyni

Nafni Bjarna og frændi, Bjarni Benediktsson forsætisráðherra, sagði eitt sinn, að virðing smáþjóða á alþjóðavettvangi stæði í öfugu hlutfalli við mælgi þeirra á alþjóðaráðstefnum.
19.ágú. 2015 - 08:52 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gray on Hayek

Gray’s piece is cleverly written and right on one major point:
18.ágú. 2015 - 16:21 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Yfirborðsleg greining Egils Helgasonar

Annars var ég nú staddur í ávölu skrifstofunni í Hvíta húsinu þennan dag (6. júlí 2004) og söng fyrir Bush.
17.ágú. 2015 - 12:26 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hugleiðing Baldurs Þórhallssonar

Baldur Þórhallsson birtir hugleiðingu um utanríkismál á Facebook síðu sinni. Ýmsar athugasemdir má gera við hana.
17.ágú. 2015 - 09:16 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Engin stefnubreyting Sjálfstæðisflokksins

Það hefur alltaf verið stefna íslenskra stjórnvalda að selja fisk fremur en að reyna að bjarga heiminum.
16.ágú. 2015 - 19:50 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þrjár athugasemdir um alþjóðamál

Smáríki eru ekki ein um að þurfa að gera fleira en gott þykir.
14.ágú. 2015 - 20:46 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hryðjuverkamenn ískyggilega nálægt

Það er ískyggilegt til þess að vita, að menn geti verið á ferð um Ísland í þessum erindum, jafnvel þótt viðkoman hafi átt að vera stutt.
13.ágú. 2015 - 18:38 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Viðtal við mig um vændi

Ég var í viðtali á Bylgjunni í dag, fimmtudaginn 13. ágúst, um vændi.
10.ágú. 2015 - 06:17 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Óhlýðnuðust íslenskir kommúnistar Stalín?

En vissi leiðbeinandinn ekki af þessari heimild?
04.ágú. 2015 - 15:59 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Orðaskipti á Facebook

Íslandsklukkan er besta bók Laxness af tveimur ástæðum. Í fyrsta lagi nær stílkunnátta hans og orðkynngi þar hámarki eða risi. Í öðru lagi tekur hann þar sér loks stöðu með hinni smáu þjóð sinni …
02.ágú. 2015 - 12:59 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Tvær sögufalsanir í Wikipediu

Wikipedia, frjálsa alfræðibókin á Netinu, er stórfróðleg. En hún er ekki alltaf áreiðanleg.
31.júl. 2015 - 13:03 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvernig ég reiknaði út Rússagullið

Hér ætla ég aðeins að skýra stuttlega, hvernig ég reiknaði það út.
30.júl. 2015 - 11:02 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Churchill, de Gaulle og íslenskir kommúnistar

En ritgerðarhöfundur hefði getað valið heppilegri mótrök.
29.júl. 2015 - 10:20 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Árás Sigrúnar á Ridley

Spegillinn á að endurspegla, ekki afskræma.
27.júl. 2015 - 13:53 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Óvandvirkur rannsóknarblaðamaður

Maður að nafni Atli Þór Fanndal hefur gert sér títt um mína hagi síðustu misserin.
26.júl. 2015 - 13:43 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gjöf frá Seðlabankanum

Einhver skemmtilegasta gjöfin, sem ég fékk á sextugsafmælinu frá Seðlabankanum (en þar sat ég í bankaráði 2001–2009), var bók með ljóðaþýðingum eftir Bernard Scudder.
23.júl. 2015 - 18:49 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þorvaldur: Taglhnýtingur auðsins

Hvers vegna getur Þorvaldur ekki nefnt nöfn þessara prófessora í stað þess að kalla þá aðeins A, B, C og D?
23.júl. 2015 - 10:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Myndir af mér í Séð og heyrt

Nokkrar myndir eru af mér í nýjasta hefti Séð og heyrt frá því, áður en ég lauk stúdentsprófi.
21.júl. 2015 - 16:58 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Íslandsgrein Matts Ridleys

Hann var hér á Íslandi fyrir nokkrum dögum og ræðir í nýbirtri og fjörlegri grein um ólíkt hlutskipti Íslands og Grikklands …
20.júl. 2015 - 13:26 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Líkfundur í Strassborg

Málið tengist Íslandi, því að einn gyðingurinn var Siegbert Rosenthal, bróðir Henny Goldstein-Ottósson …
18.júl. 2015 - 19:35 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hæpin notkun úrfellingarmerkisins

Hefði leiðbeinandinn, Ragnheiður Kristjánsdóttir, ekki átt að vara hinn unga og óreynda ritgerðarhöfund við þessari hæpnu notkun eða jafnvel misnotkun úrfellingarmerkisins?
18.júl. 2015 - 11:02 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Dularfulli ræðismaðurinn

Sá grunur lék á, að Cable ynni fyrir bresku leyniþjónustuna, MI6.
17.júl. 2015 - 00:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Umsögn Conrads Blacks

Fróðlegt er að lesa umsögn hins kunna (að sumra sögn alræmda) rithöfundar Conrads Blacks, sem var blaðaútgefandi áður fyrr, um bók, sem ég skrifaði í.

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands og hefur verið gistifræðimaður við fjölmarga erlenda háskóla, þar á meðal Stanford-háskóla og UCLA. Hann fæddist 1953, lauk doktorsprófi í stjórnmálafræði frá Oxford-háskóla 1985 og er höfundur fjölmargra bóka um stjórnmál, sögu og heimspeki á íslensku, ensku og sænsku.

Verk hans, Kjarni málsins. Fleyg orð á íslensku, 992 bls. tilvitnanasafn, var gefið út af Bókafélaginu í nóvemberbyrjun 2010. Árið 2009 komu út eftir hann 828 blaðsíðna þýðing á Svartbók kommúnismans (Livre noir du communisme) á vegum Háskólaútgáfunnar og 160 bls. bók, Áhrif skattahækkana á hagvöxt og lífskjör, sem Bókafélagið gaf út. 

Nýjasta verk hans er Íslenskir kommúnistar 1918–1998, sem er 624 bls. myndskreytt ágrip af sögu íslensku kommúnista- og sósíalistahreyfingarinnar allt til endaloka Alþýðubandalagsins, og gefur Almenna bókafélagið það út. 

Biggi lögga
Biggi lögga - 28.8.2015
I know you like Iceland, but it´s mine
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 20.8.2015
Afmá þarf Má úr Seðlabankanum
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 18.8.2015
Aldrei leitt til góðs
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 21.8.2015
Jón Steinsson: mistækur ráðgjafi
Bergljót Björk Halldórsdóttir
Bergljót Björk Halldórsdóttir - 19.8.2015
Dásamleg brúnka með karamellu og saltkringlum
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 24.8.2015
Til hvers voru Píratar að því?
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 18.8.2015
Yfirborðsleg greining Egils Helgasonar
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 20.8.2015
Gott hljóð í Bjarna Benediktssyni
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 19.8.2015
Gray on Hayek
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 20.8.2015
Sumir fagna því að „sægreifarnir“ tapi
Bergljót Björk Halldórsdóttir
Bergljót Björk Halldórsdóttir - 29.8.2015
Kjötsúpa Sælkerapressunar - nýupptekið grænmeti úr Mosfellsdal
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 21.8.2015
Draumar fortíðar og draugar samtíðar
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 01.9.2015
Málverkin heima hjá mér
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 25.8.2015
Skýringar og sakfellingar
Björgúlfur Ólafsson
Björgúlfur Ólafsson - 24.8.2015
Listin að reka við
Fleiri pressupennar