Hannes Hólmsteinn Gissurarson
11. sep. 2012 - 09:45Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Rosenfeldt um leynistarfsemi kommúnista

Dr. Niels Erik Rosenfeldt, prófessor emeritus í Kaupmannahafnarháskóla, hélt í Háskóla Íslands erindi um „leynistarfsemi kommúnista“ í hádeginu á mánudag, 10. september 2012, við góða aðsókn. Erindið var flutt í stofu 201 í Odda, og stóðu að því Sagnfræðistofnun Háskóla Íslands, Rannsóknarsetur um nýsköpun og hagvöxt og Varðberg, en formaður þess, Björn Bjarnason, fyrrverandi dómsmálaráðherra, var fundarstjóri.

Rosenfeldt gaf út fyrir nokkrum árum mikla bók um þetta efni á ensku, Stalin’s Power Apparatus, og hefur hún hlotið góða dóma í alþjóðlegum sagnfræðiritum. Rekur hann þar í smáatriðum hinar strangleynilegu deildir, sem störfuðu í Komintern, alþjóðasambandi kommúnista 1919–1943, og raunar lengur, allt til dauða Stalíns. Voru þær þáttur í tilraunum kommúnista til að brjótast við valda um heim allan með undirróðri og ofbeldi.

Rosenfeldt hefur einnig gefið út bók um þetta efni á dönsku, Verdensrevolutionens generalstab, sem líka hefur hlotið góða dóma. Þar segir hann meðal annars nokkuð frá leyniskólum Kominterns í Moskvu, en í þeim stunduðu um tuttugu Íslendingar nám, þar á meðal Hallgrímur Hallgrímsson, sem síðar gerðist sjálfboðaliði í sveit kommúnista í spænska borgarastríðinu. Þetta nám í Moskvu var ekki síst í marxískum fræðum, en einnig var kenndur vopnaburður, skipulagning götuóeirða, skjalafölsun, dulmálssendingar og annað, sem talið var koma í góðar þarfir í byltingunni. Aðspurður kvaðst Rosenfeldt ekki telja neina ástæðu til að ætla, að Íslendingarnir hefðu stundað annars konar nám en aðrir Norðurlandabúar, til dæmis verið sleppt við hernaðarþjálfun, sem var hluti námsins.

Rosenfeldt kvaðst í rannsóknum sínum hafa rekist á þrjú dulmálsskeyti, sem enska leyniþjónustan gat náð og ráðið í, þar sem Ísland hefði komið við sögu. Fóru þau á milli aðalbækistöðvanna í Moskvu og deildarinnar í Kaupmannahöfn um miðjan fjórða áratug síðustu aldar. Spunnust nokkrar umræður um það, þar sem dr. Þór Whitehead prófessor kvaðst líka hafa fengið slík dulmálsskeyti frá breskum söfnum. Notaði ég nokkur þeirra í bók minni, Íslenskum kommúnistum 1918–1998, til dæmis beiðni um íslensk vegabréf, sem síðan mætti falsa og láta erindreka Kominterns nota. Rosenfeldt taldi mikið verk óunnið í skjalasöfnum, bæði í Rússlandi og annars staðar.

Allt það, sem Rosenfeldt sagði, renndi frekari stoðum undir það, sem við Þór Whitehead og Snorri G. Bergsson höfum haldið fram í bókum okkar og eru viðtekin sannindi í öðrum löndum, að kommúnistaflokkar höfðu algera sérstöðu í stjórnmálum. Kommúnistaflokkurinn íslenski var ekki venjulegur lýðræðisflokkur, heldur stefndi að byltingu og var í nánum tengslum við einræðisstjórn, sem studdi hann eftir megni með fjárframlögum og ráðgjöf. Þetta breyttist lítt, þótt íslenskum kommúnistum tækist 1938 að fá til liðs við sig nokkra hrekklausa jafnaðarmenn og stofna Sósíalistaflokkinn. Hið sama gerðu þeir í Finnlandi og Austur-Þýskalandi eftir stríð. Þar buðu kommúnistar ekki fram undir eigin nöfnum, heldur í finnska Lýðræðisbandalaginu og þýska Einingarflokknum. En úlfurinn leyndist áfram undir sauðargærunni.

Rosenfeldt er vandvirkur, yfirlætislaus fræðimaður, sem segir ekki meira en hann getur staðið við. Hann hlaut árið 2009 H. O. Lange verðlaun Konungsbókhlöðu í Kaupmannahöfn (Det Kongelige Bibliotek, svarar til Þjóðarbókhlöðu hér) fyrir bók um Lenín.





Keilir - fyrirtækjamótið
27.ágú. 2015 - 10:26 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Útgerðarmenn: Þjóðhetjur, ekki þjóðníðingar

Nú þurftu Íslendingar ekki lengur að heyja stríð við eld og ís, heldur sóttu gull í greipar Ægis.
25.ágú. 2015 - 11:20 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skýringar og sakfellingar

Á Söguþingi 2012 gagnrýndi Skafti Ingimarsson sagnfræðingur bók mína um Íslenska kommúnista.
21.ágú. 2015 - 17:59 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Jón Steinsson: mistækur ráðgjafi

Jón Steinsson hagfræðingur ræðst þessa dagana af miklu offorsi á sjávarútveginn. Menn klípa sig forviða í handlegginn: Er árið 1920 runnið upp aftur?
21.ágú. 2015 - 12:39 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Draumar fortíðar og draugar samtíðar

Deilt við Guðmund Andra, Guðjón Friðriksson og fleiri höfunda á Facebook.
20.ágú. 2015 - 09:07 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gott hljóð í Bjarna Benediktssyni

Nafni Bjarna og frændi, Bjarni Benediktsson forsætisráðherra, sagði eitt sinn, að virðing smáþjóða á alþjóðavettvangi stæði í öfugu hlutfalli við mælgi þeirra á alþjóðaráðstefnum.
19.ágú. 2015 - 08:52 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gray on Hayek

Gray’s piece is cleverly written and right on one major point:
18.ágú. 2015 - 16:21 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Yfirborðsleg greining Egils Helgasonar

Annars var ég nú staddur í ávölu skrifstofunni í Hvíta húsinu þennan dag (6. júlí 2004) og söng fyrir Bush.
17.ágú. 2015 - 12:26 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hugleiðing Baldurs Þórhallssonar

Baldur Þórhallsson birtir hugleiðingu um utanríkismál á Facebook síðu sinni. Ýmsar athugasemdir má gera við hana.
17.ágú. 2015 - 09:16 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Engin stefnubreyting Sjálfstæðisflokksins

Það hefur alltaf verið stefna íslenskra stjórnvalda að selja fisk fremur en að reyna að bjarga heiminum.
16.ágú. 2015 - 19:50 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þrjár athugasemdir um alþjóðamál

Smáríki eru ekki ein um að þurfa að gera fleira en gott þykir.
14.ágú. 2015 - 20:46 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hryðjuverkamenn ískyggilega nálægt

Það er ískyggilegt til þess að vita, að menn geti verið á ferð um Ísland í þessum erindum, jafnvel þótt viðkoman hafi átt að vera stutt.
13.ágú. 2015 - 18:38 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Viðtal við mig um vændi

Ég var í viðtali á Bylgjunni í dag, fimmtudaginn 13. ágúst, um vændi.
10.ágú. 2015 - 06:17 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Óhlýðnuðust íslenskir kommúnistar Stalín?

En vissi leiðbeinandinn ekki af þessari heimild?
04.ágú. 2015 - 15:59 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Orðaskipti á Facebook

Íslandsklukkan er besta bók Laxness af tveimur ástæðum. Í fyrsta lagi nær stílkunnátta hans og orðkynngi þar hámarki eða risi. Í öðru lagi tekur hann þar sér loks stöðu með hinni smáu þjóð sinni …
02.ágú. 2015 - 12:59 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Tvær sögufalsanir í Wikipediu

Wikipedia, frjálsa alfræðibókin á Netinu, er stórfróðleg. En hún er ekki alltaf áreiðanleg.
31.júl. 2015 - 13:03 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvernig ég reiknaði út Rússagullið

Hér ætla ég aðeins að skýra stuttlega, hvernig ég reiknaði það út.
30.júl. 2015 - 11:02 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Churchill, de Gaulle og íslenskir kommúnistar

En ritgerðarhöfundur hefði getað valið heppilegri mótrök.
29.júl. 2015 - 10:20 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Árás Sigrúnar á Ridley

Spegillinn á að endurspegla, ekki afskræma.
27.júl. 2015 - 13:53 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Óvandvirkur rannsóknarblaðamaður

Maður að nafni Atli Þór Fanndal hefur gert sér títt um mína hagi síðustu misserin.
26.júl. 2015 - 13:43 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gjöf frá Seðlabankanum

Einhver skemmtilegasta gjöfin, sem ég fékk á sextugsafmælinu frá Seðlabankanum (en þar sat ég í bankaráði 2001–2009), var bók með ljóðaþýðingum eftir Bernard Scudder.
23.júl. 2015 - 18:49 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þorvaldur: Taglhnýtingur auðsins

Hvers vegna getur Þorvaldur ekki nefnt nöfn þessara prófessora í stað þess að kalla þá aðeins A, B, C og D?
23.júl. 2015 - 10:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Myndir af mér í Séð og heyrt

Nokkrar myndir eru af mér í nýjasta hefti Séð og heyrt frá því, áður en ég lauk stúdentsprófi.
21.júl. 2015 - 16:58 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Íslandsgrein Matts Ridleys

Hann var hér á Íslandi fyrir nokkrum dögum og ræðir í nýbirtri og fjörlegri grein um ólíkt hlutskipti Íslands og Grikklands …
20.júl. 2015 - 13:26 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Líkfundur í Strassborg

Málið tengist Íslandi, því að einn gyðingurinn var Siegbert Rosenthal, bróðir Henny Goldstein-Ottósson …
18.júl. 2015 - 19:35 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hæpin notkun úrfellingarmerkisins

Hefði leiðbeinandinn, Ragnheiður Kristjánsdóttir, ekki átt að vara hinn unga og óreynda ritgerðarhöfund við þessari hæpnu notkun eða jafnvel misnotkun úrfellingarmerkisins?
18.júl. 2015 - 11:02 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Dularfulli ræðismaðurinn

Sá grunur lék á, að Cable ynni fyrir bresku leyniþjónustuna, MI6.
17.júl. 2015 - 00:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Umsögn Conrads Blacks

Fróðlegt er að lesa umsögn hins kunna (að sumra sögn alræmda) rithöfundar Conrads Blacks, sem var blaðaútgefandi áður fyrr, um bók, sem ég skrifaði í.
10.júl. 2015 - 11:15 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Bjarni bætir kjör almennings

Þetta er stórfrétt og góð frétt. Lækkun skatta er besta kjarabótin.
08.júl. 2015 - 13:49 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hugleiðingar um gríska harmleikinn

Vinstri menn á Íslandi eru ráðvilltir í Grikklandsmálinu. Þeir telja, að manngæska sé örlæti af annarra fé.
07.júl. 2015 - 22:16 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Úr bók Svavars

Á 168. bls. er þessi óborganlega klausa:

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands og hefur verið gistifræðimaður við fjölmarga erlenda háskóla, þar á meðal Stanford-háskóla og UCLA. Hann fæddist 1953, lauk doktorsprófi í stjórnmálafræði frá Oxford-háskóla 1985 og er höfundur fjölmargra bóka um stjórnmál, sögu og heimspeki á íslensku, ensku og sænsku.

Verk hans, Kjarni málsins. Fleyg orð á íslensku, 992 bls. tilvitnanasafn, var gefið út af Bókafélaginu í nóvemberbyrjun 2010. Árið 2009 komu út eftir hann 828 blaðsíðna þýðing á Svartbók kommúnismans (Livre noir du communisme) á vegum Háskólaútgáfunnar og 160 bls. bók, Áhrif skattahækkana á hagvöxt og lífskjör, sem Bókafélagið gaf út. 

Nýjasta verk hans er Íslenskir kommúnistar 1918–1998, sem er 624 bls. myndskreytt ágrip af sögu íslensku kommúnista- og sósíalistahreyfingarinnar allt til endaloka Alþýðubandalagsins, og gefur Almenna bókafélagið það út. 

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 13.8.2015
Viðtal við mig um vændi
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 14.8.2015
Hryðjuverkamenn ískyggilega nálægt
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 20.8.2015
Afmá þarf Má úr Seðlabankanum
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 18.8.2015
Aldrei leitt til góðs
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 21.8.2015
Jón Steinsson: mistækur ráðgjafi
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 17.8.2015
Hugleiðing Baldurs Þórhallssonar
Bergljót Björk Halldórsdóttir
Bergljót Björk Halldórsdóttir - 19.8.2015
Dásamleg brúnka með karamellu og saltkringlum
- 17.8.2015
Um vináttuna
Bergljót Björk Halldórsdóttir
Bergljót Björk Halldórsdóttir - 16.8.2015
Sælkeraskartið! - fullkomin gjöf handa mataráhugafólki!
Hildur Eir Bolladóttir
Hildur Eir Bolladóttir - 17.8.2015
Hamingjan er hagkvæm
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 17.8.2015
Engin stefnubreyting Sjálfstæðisflokksins
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 18.8.2015
Yfirborðsleg greining Egils Helgasonar
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 16.8.2015
Þrjár athugasemdir um alþjóðamál
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 20.8.2015
Gott hljóð í Bjarna Benediktssyni
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 24.8.2015
Til hvers voru Píratar að því?
Fleiri pressupennar