Hannes Hólmsteinn Gissurarson
11. sep. 2012 - 09:45Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Rosenfeldt um leynistarfsemi kommúnista

Dr. Niels Erik Rosenfeldt, prófessor emeritus í Kaupmannahafnarháskóla, hélt í Háskóla Íslands erindi um „leynistarfsemi kommúnista“ í hádeginu á mánudag, 10. september 2012, við góða aðsókn. Erindið var flutt í stofu 201 í Odda, og stóðu að því Sagnfræðistofnun Háskóla Íslands, Rannsóknarsetur um nýsköpun og hagvöxt og Varðberg, en formaður þess, Björn Bjarnason, fyrrverandi dómsmálaráðherra, var fundarstjóri.

Rosenfeldt gaf út fyrir nokkrum árum mikla bók um þetta efni á ensku, Stalin’s Power Apparatus, og hefur hún hlotið góða dóma í alþjóðlegum sagnfræðiritum. Rekur hann þar í smáatriðum hinar strangleynilegu deildir, sem störfuðu í Komintern, alþjóðasambandi kommúnista 1919–1943, og raunar lengur, allt til dauða Stalíns. Voru þær þáttur í tilraunum kommúnista til að brjótast við valda um heim allan með undirróðri og ofbeldi.

Rosenfeldt hefur einnig gefið út bók um þetta efni á dönsku, Verdensrevolutionens generalstab, sem líka hefur hlotið góða dóma. Þar segir hann meðal annars nokkuð frá leyniskólum Kominterns í Moskvu, en í þeim stunduðu um tuttugu Íslendingar nám, þar á meðal Hallgrímur Hallgrímsson, sem síðar gerðist sjálfboðaliði í sveit kommúnista í spænska borgarastríðinu. Þetta nám í Moskvu var ekki síst í marxískum fræðum, en einnig var kenndur vopnaburður, skipulagning götuóeirða, skjalafölsun, dulmálssendingar og annað, sem talið var koma í góðar þarfir í byltingunni. Aðspurður kvaðst Rosenfeldt ekki telja neina ástæðu til að ætla, að Íslendingarnir hefðu stundað annars konar nám en aðrir Norðurlandabúar, til dæmis verið sleppt við hernaðarþjálfun, sem var hluti námsins.

Rosenfeldt kvaðst í rannsóknum sínum hafa rekist á þrjú dulmálsskeyti, sem enska leyniþjónustan gat náð og ráðið í, þar sem Ísland hefði komið við sögu. Fóru þau á milli aðalbækistöðvanna í Moskvu og deildarinnar í Kaupmannahöfn um miðjan fjórða áratug síðustu aldar. Spunnust nokkrar umræður um það, þar sem dr. Þór Whitehead prófessor kvaðst líka hafa fengið slík dulmálsskeyti frá breskum söfnum. Notaði ég nokkur þeirra í bók minni, Íslenskum kommúnistum 1918–1998, til dæmis beiðni um íslensk vegabréf, sem síðan mætti falsa og láta erindreka Kominterns nota. Rosenfeldt taldi mikið verk óunnið í skjalasöfnum, bæði í Rússlandi og annars staðar.

Allt það, sem Rosenfeldt sagði, renndi frekari stoðum undir það, sem við Þór Whitehead og Snorri G. Bergsson höfum haldið fram í bókum okkar og eru viðtekin sannindi í öðrum löndum, að kommúnistaflokkar höfðu algera sérstöðu í stjórnmálum. Kommúnistaflokkurinn íslenski var ekki venjulegur lýðræðisflokkur, heldur stefndi að byltingu og var í nánum tengslum við einræðisstjórn, sem studdi hann eftir megni með fjárframlögum og ráðgjöf. Þetta breyttist lítt, þótt íslenskum kommúnistum tækist 1938 að fá til liðs við sig nokkra hrekklausa jafnaðarmenn og stofna Sósíalistaflokkinn. Hið sama gerðu þeir í Finnlandi og Austur-Þýskalandi eftir stríð. Þar buðu kommúnistar ekki fram undir eigin nöfnum, heldur í finnska Lýðræðisbandalaginu og þýska Einingarflokknum. En úlfurinn leyndist áfram undir sauðargærunni.

Rosenfeldt er vandvirkur, yfirlætislaus fræðimaður, sem segir ekki meira en hann getur staðið við. Hann hlaut árið 2009 H. O. Lange verðlaun Konungsbókhlöðu í Kaupmannahöfn (Det Kongelige Bibliotek, svarar til Þjóðarbókhlöðu hér) fyrir bók um Lenín.





30.okt. 2014 - 13:16 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Alistair Darling og íslenska bankahrunið

Hvað olli hinni römmu andúð Darlings á Íslandi, sem blasir við af bók hans? Um það ræði ég í fyrirlestri í Þjóðarspeglinum föstudagsmorguninn 31. október.
28.okt. 2014 - 17:34 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Vetrarstríðið og flokkaskiptingin

Svo einkennilega vill til, að Vetrarstríðið er einn fárra erlendra viðburða, sem raskað hafa flokkaskiptingu á Íslandi.
27.okt. 2014 - 16:14 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ótrúlegur munnsöfnuður Stefáns Ólafssonar

Háskólamenn tala stundum um, að bæta þurfi umræðuvenjur Íslendinga. Sumir þeirra ættu að byrja á sjálfum sér.
25.okt. 2014 - 13:15 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Enn reynir Stefán að beita blekkingum

Stefán Ólafsson var meðal áheyrenda, en laumaðist út, á meðan dr. Birgir Þór Runólfsson var að ljúka umsögn sinni eftir framsöguerindin þrjú. Síðan bloggar hann hinn drýgindalegasti um fundinn.
23.okt. 2014 - 11:07 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Piketty og auðlindaskattur

Ég gagnrýni kenningar franska hagfræðingsins Thomasar Pikettys um, að nauðsynlegt sé að leggja alþjóðlega ofurskatta á stóreignamenn og hátekjufólk.
21.okt. 2014 - 14:23 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gamansemi Gores Vidals

Ég sýndi líka nemendum mínum mynd af konum Kennedys og Khrústsjovs.
20.okt. 2014 - 15:46 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sigurjón og Elín sýknuð

Ég trúi ekki öðru en saksóknarar starfi eftir bestu samvisku. En þeir mega alls ekki láta stjórnast af svipulu og gleymnu almenningsáliti.
17.okt. 2014 - 00:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Netið gleymir engu

Þeirri færslu getur Gauti ekki einu sinni reynt að eyða.
13.okt. 2014 - 18:15 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Jónas trúgjarnastur? Illgjarnastur!

Þeir Jónas Kristjánsson og Björn Valur Gíslason sitja nótt og dag úfnir og geðvondir fyrir framan tölvur sínar og slá inn skammir um náungann.
11.okt. 2014 - 13:46 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Fróðleg ferð til New York

Dagana 9.–11. október dvaldist ég í New York, meðal annars vegna rannsóknar minnar á erlendum áhrifaþáttum bankahrunsins íslenska.
07.okt. 2014 - 13:37 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Kynni af forsetaframbjóðanda í Brasilíu

Ég hafði tekið þátt í pallborðsumræðum í Porto Alegre með honum og dr. Yaron Brook frá Ayn Rand-stofnuninni 9. apríl 2013.
06.okt. 2014 - 13:22 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ómaklega vegið að fyrri forystumönnum

Kristín Hrefna Halldórsdóttir ræðst ómaklega á fyrri forystumenn Sjálfstæðisflokksins í bloggi sínu á Deiglunni 2. október.
04.okt. 2014 - 13:03 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Er Ísland í Evrópu? Hvaða Evrópu?

Evrópa er menningarlegt hugtak, sem smám saman myndaðist eftir fall hins rómverska Miðjarðarhafsveldis. Úrslitum réðu tvær orrustur við herskáa innrásarheri múslima.
03.okt. 2014 - 10:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Öfugmæli um „Kúbu Norðursins“

En voru þessi öfugmæli ekki úr undirmeðvitund Freuds? Hefði Icesave-samningur Kúbufarans gamla ekki einmitt gert Ísland að Kúbu norðursins?
02.okt. 2014 - 10:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Siðferði og siðleysi

Sjálfsagt er að ræða ábyrgðarkennd og siðferðisvitund bankamanna, og er síst vanþörf á. En ætti ekki að bæta fræðimönnunum við?
01.okt. 2014 - 10:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Stefán Ólafsson í París

Öðrum var boðið til Parísar vegna fróðleiks síns, þótt hann færi hvergi. Hinn snýr stórum ófróðari frá París.
30.sep. 2014 - 10:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sjónvarpsviðtal við mig um erlenda áhrifaþætti bankahrunsins

Hér er viðtal Hjartar Hjartarsonar við mig í kvöldfréttum Stöðvar tvö 8. júlí 2014 vegna rannsóknar á erlendum áhrifaþáttum bankahrunsins.
29.sep. 2014 - 10:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sjónvarpsviðtal við mig um karlmennsku og kvenleika

Hér er viðtal Jóns Júlíusar Karlssonar við mig í kvöldfréttum Stöðvar tvö.
28.sep. 2014 - 11:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Annað sjónvarpsviðtal um innflytjendamál

Hér er viðtal Magnúsar Geirs Eyjólfssonar við mig um innflytjendamál á Eyjunni.
27.sep. 2014 - 10:12 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sjónvarpsviðtal við mig um innflytjendamál

Hér er viðtal Hjartar Hjartarsonar við mig um innflytjendamál úr kvöldfréttum Stöðvar tvö.
23.sep. 2014 - 07:23 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Saga sem Saga vill ekki segja

Hins vegar veitti Sigrún Pálsdóttir mér ekki endanlegt svar um þessa ritgerð fyrr en 3. október 2013 — um sama leyti og leikrit, sem eiginmaður hennar hafði samið um mig og mér til háðungar, kolféll í Þjóðleikhúsinu.
20.sep. 2014 - 16:40 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Nýmæli um loftslagsbreytingar

Tvær merkilegar greinar hafa birst nýlega í Wall Street Journal um loftslagsbreytingar.
19.sep. 2014 - 12:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sögulegt gildi griðasáttmálans

Greininni má hlaða niður hér.
18.sep. 2014 - 19:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Nokkrar vísur um mig

Síðan fann ég tvo miða með tveimur vísum um mig.
16.sep. 2014 - 19:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Afstaða mín til innflytjenda

Hægri flokkar í Evrópu hafa daufheyrst við þessum eðlilegu sjónarmiðum, og þess vegna hefur gremja margra borgara runnið í óæskilegan farveg.
15.sep. 2014 - 08:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Svíþjóð: Vinstri menn sigruðu ekki

Þessi þróun hýtur að vera íslenskum hægri mönnum umhugsunarefni.
13.sep. 2014 - 08:05 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Feysknir innviðir?

Davíð bendir á, að undir hattinum fræga á DV leyndist margvísleg háttsemi.
11.sep. 2014 - 08:43 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skjól eða gildra?

En þegar menn skríða í skjól, geta þeir lent í gildru.
07.sep. 2014 - 21:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Síðasti þingdagurinn

Hann er mjög vel máli farinn, eins og sést á þessari kappræðu hans og Pauls Krugmans, sem sennilega er einn beittasti talsmaður vinstri stefnu á okkar dögum.
06.sep. 2014 - 23:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Er verðbólguhætta? Stafar ógn af Kína?

Um kvöldið snæddi ég með tveimur vinkonum mínum frá fyrri tíð, Bridget Wagner frá Heritage Foundation í Washington-borg og Claudiu Rosett, sem var einn af ritstjórum Wall Street Journal Asia, á meðan ég bjó í Hong Kong 1986–1987.

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands og hefur verið gistifræðimaður við fjölmarga erlenda háskóla, þar á meðal Stanford-háskóla og UCLA. Hann fæddist 1953, lauk doktorsprófi í stjórnmálafræði frá Oxford-háskóla 1985 og er höfundur fjölmargra bóka um stjórnmál, sögu og heimspeki á íslensku, ensku og sænsku.

Verk hans, Kjarni málsins. Fleyg orð á íslensku, 992 bls. tilvitnanasafn, var gefið út af Bókafélaginu í nóvemberbyrjun 2010. Árið 2009 komu út eftir hann 828 blaðsíðna þýðing á Svartbók kommúnismans (Livre noir du communisme) á vegum Háskólaútgáfunnar og 160 bls. bók, Áhrif skattahækkana á hagvöxt og lífskjör, sem Bókafélagið gaf út. 

Nýjasta verk hans er Íslenskir kommúnistar 1918–1998, sem er 624 bls. myndskreytt ágrip af sögu íslensku kommúnista- og sósíalistahreyfingarinnar allt til endaloka Alþýðubandalagsins, og gefur Almenna bókafélagið það út. 

Sigurður G. Guðjónsson
Sigurður G. Guðjónsson - 16.10.2014
Réttarhöld í Kastljósi
Ágúst Borgþór Sverrisson
Ágúst Borgþór Sverrisson - 18.10.2014
Enginn munur á virkum í athugasemdum og elítunni
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 23.10.2014
Ræða ASÍ
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 17.10.2014
Netið gleymir engu
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 29.10.2014
Gáfnaljósin á vinstri vængnum
Ágúst Borgþór Sverrisson
Ágúst Borgþór Sverrisson - 23.10.2014
Ritdómur: Eftirminnilegt sálfræðidrama
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 20.10.2014
Ný stjórnarskrá mun engu breyta ...
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 25.10.2014
Enn reynir Stefán að beita blekkingum
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 20.10.2014
Sigurjón og Elín sýknuð
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 18.10.2014
Trúarpælingar V. Krossinn - skuldauppgjör við Guð?
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 21.10.2014
Gamansemi Gores Vidals
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 23.10.2014
Piketty og auðlindaskattur
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 27.10.2014
Ótrúlegur munnsöfnuður Stefáns Ólafssonar
Fleiri pressupennar