Hannes Hólmsteinn Gissurarson
26. nóv. 2016 - 05:32Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Mannkynbætur á Íslandi

Þótt bók Unnar Birnu Karlsdóttur sagnfræðings frá 1998 um mannkynbætur sé um margt fróðleg, er þar missagt, að enski heimspekingurinn Herbert Spencer hafi stutt „félagslegan darwinisma“, þar á meðal mannkynbætur. Sitt er hvað, að vilja ekki fremur en Spencer skattleggja vinnandi fólk í því skyni að halda uppi iðjuleysingjum og að telja ríkið þess umkomið að bæta kynstofninn með því að velja úr þá, sem ættu að fá að fjölga kyni sínu. Fyrrnefnda skoðunin leggur engar verknaðarskyldur á fólk. En síðarnefnda skoðunin felur í sér oftrú á valdsmenn og vanmat á þeirri óvissu, sem lífið er undirorpið. Hver getur sagt til um það með því einu að líta á foreldrana, hvernig rætist úr einstaklingunum, börnum þeirra?

Ekki er að furða, að fylgismenn aukinna ríkisafskipta, þjóðernisjafnaðarmenn í Þýskalandi og lýðræðisjafnaðarmenn í Svíþjóð, gengu harðast fram í tilraunum til mannkynbóta á fjórða áratug síðustu aldar. Í Þýskalandi voru í tíð Hitlers um 0,4% þjóðarinnar gerð ófrjó, að því er talið er, en í Svíþjóð tæp 63 þúsund manns eða um 0,8% þjóðarinnar. Helstu hugmyndafræðingar sænskra jafnaðarmanna, Gunnar og Alva Myrdal, mæltu fyrir ófrjósemisaðgerðum.

Á Íslandi árið 1937 bar Vilmundur Jónsson landlæknir, alþingismaður Alþýðuflokksins, fram og fékk samþykkt frumvarp um ófrjósemisaðgerðir. Taldi hann hættu stafa af „andlega vanþroska“ fólki, þegar það flyttist á mölina og fjölgaði kyni sínu. „Stúlkurnar verða unnvörpum skækjur, eiga lausaleiksbörn á fyrsta kynþroskaaldri og geta oft ekki feðrað, breiða út kynsjúkdóma og hverskonar óþverra, en piltarnir verða betlarar, vandræðamenn, drykkjuræflar og tötralýður,“ skrifaði hann í greinargerð með frumvarpinu. Alls voru 726 manns gerðir ófrjóir (vanaðir eða afkynjaðir) samkvæmt þessum lögum árin 1938–1975.

Menn þurfa ekki að trúa því, að allir menn séu fæddir með jafna hæfileika, til þess að hafna hinni hrokafullu skoðun Vilmundar Jónssonar. Í annan stað horfa hann og aðrir ríkisafskiptasinnar fram hjá þeim hæfileikum, sem ekki verða mældir í prófum inni í skólum, heldur koma í ljós úti í lífinu sjálfu, svo sem dugnaði, framtaksemi, áræðni, lipurð, lagni, útsjónarsemi, hagsýni og peningaviti.

(Fróðleiksmoli í Morgunblaðinu 26. nóvember 2016.)




22.apr. 2017 - 06:01 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þegar kóngur heimtaði Ísland

Karl Jóhann reiddist mjög og krafðist þess, að ríki sitt Noregur fengi aftur eyjarnar í Norður-Atlantshafi, Ísland, Færeyjar og Grænland.
20.apr. 2017 - 17:40 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvert skal stefna í utanríkismálum?

Hagsmunir Íslendinga væru skýrir, þröngir og raunhæfir: Þeir snerust um að selja fisk og aðra vöru og þjónustu og tryggja öryggi í herlausu landi …
15.apr. 2017 - 14:02 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Með lögum skal land ...

Hvað merkir málshátturinn?
08.apr. 2017 - 19:39 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þrjár ófréttir

Í bankahruninu leynast nokkrar ófréttir, sem eru þó fréttnæmar.
04.apr. 2017 - 10:06 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þorir Gunnar Smári ekki í rökræðu?

Eða notum bara hans orð: samræða við auðvaldið eða málpípur þess er ekki möguleg.
02.apr. 2017 - 12:06 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Af málþingi á laugardag

Í umræðum eftir ræðu Funds kvað ég íhalds- og frjálshyggjumenn alls ekki mega hverfa frá frjálsum alþjóðaviðskiptum …
01.apr. 2017 - 14:03 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Fréttirnar í fréttinni

… árið 2008 hafnaði bandaríski seðlabankinn gjaldeyrisskiptasamningi við íslenska seðlabankann …

30.mar. 2017 - 16:40 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gloria Álvarez kemur og heldur ræðu

Hér skýrir Gloria mál sitt.
25.mar. 2017 - 11:08 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Víðtæk spilling?

Þetta er forvitnilegt rannsóknarefni. Hvað er spilling, og hvernig verður hún mæld?
22.mar. 2017 - 20:16 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Nokkrir fyrirlestrar framundan

Ég mun flytja nokkra fyrirlestra á næstunni:
19.mar. 2017 - 00:24 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Rógur og brigsl háskólakennara

Erlendis fer Þorvaldur Gylfason prófessor mikinn um þjóð sína, sem hann kveður um ómenningu líkari Rússum austur í álfu en Norðurlandabúum.
11.mar. 2017 - 14:39 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hrunmangarafélagið

Líklega eru villurnar hjá Hrunmangarafélaginu þó jafnmargar og maðkarnir í mjöli Hörmangarafélagsins.
04.mar. 2017 - 12:24 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Valþröng fanganna

Ekki er alltaf til einhver Kirka, sem hvíslað geti ráðum að Ódysseifi um, hvernig sigla skuli fram hjá Skyllu og Karybdís
01.mar. 2017 - 09:50 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hrunið og endurreisnin: Útgáfuráðstefna

f því tilefni er útgáfuráðstefna í Háskóla Íslands miðvikudaginn 1. mars kl. 16–18.
25.feb. 2017 - 12:15 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hirðuleysi háskólakennarans

Hirðuleysið er ein af höfuðsyndunum sjö. Síst ætti það að eiga sér bólstað í Háskóla Íslands.
23.feb. 2017 - 12:17 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Er Sóley Tómasdóttir okkar Trump?

Á henni að leyfast það, sem hún sakar einmitt Trump um, að bera fram tilhæfulausar staðhæfingar og ásakanir og þurfa aldrei að svara fyrir orð sín?
22.feb. 2017 - 21:06 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Rafræn fræðirit til varnar frelsi

RNH, Rannsóknarsetur um nýsköpun og hagvöxt, hefur tekið að sér það verkefni að setja ýmis fræðirit, sem iðulega eru uppseld eða illfáanleg, á Netið.
19.feb. 2017 - 15:20 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hugleiðingar á 64 ára afmælinu

Ég er 64 ára í dag, 19. febrúar 2017. Þegar ég var yngri, miklu yngri, var sungið um það, hvort nokkur vildi sinna þeim, sem orðinn væri 64 ára.
18.feb. 2017 - 23:06 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvar eru gögnin um spillinguna?

Erlendis halda prófessorarnir Þorvaldur Gylfason og Stefán Ólafsson því fram að víðtæk stjórnmálaspilling hafi átt þátt í bankahruninu 2008. Hver eru gögnin?
11.feb. 2017 - 08:04 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Rógur um Björn Ólafsson

Björn fékk áfyllingarleyfið í Bandaríkjunum 1941 af þeirri einföldu ástæðu, að ytra leist mönnum vel á þennan dugnaðarfork.
04.feb. 2017 - 18:41 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Fáfræðingur kynnir landið

Hvað er að segja um slíka fáfræði?
03.feb. 2017 - 15:42 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Svar mitt við spurningu Fréttablaðsins

Til þess eru margar ástæður, að vinnan við þessa skýrslu hefur tafist, en alls ekki sú, að slegið hafi verið slöku við í rannsókninni.
31.jan. 2017 - 23:40 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Rannsóknaskýrsla mín fyrir 2016

Ég þurfti að skila rannsóknaskýrslu fyrir árið 2016, og þá rifjaðist margt upp. Hér er hún:
28.jan. 2017 - 11:59 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Lásu ritstjórarnir ekki greinina?

Ritstjórarnir hefðu því að minnsta kosti átt að hafa varann á og lesa vel yfir grein hans. Það hafa þeir bersýnilega ekki gert.
21.jan. 2017 - 11:03 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Róbinson Krúsó og Íslendingar

Í alkunnri skáldsögu Daníels Defoes deilir söguhetjan, Róbinson Krúsó, um skeið örlögum með Íslendingunum úr Grindavík.
14.jan. 2017 - 11:38 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gæfa Dana og gengi

… velgengni Dana er þrátt fyrir endurdreifingarviðleitni jafnaðarmanna, ekki vegna hennar.

10.jan. 2017 - 14:30 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Orðaskipti okkar Björns Bjarnasonar

Ég skrifaði athugasemd:
07.jan. 2017 - 08:26 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Glatað tækifæri

Íslendingar misstu af stórkostlegu tækifæri, af því að þeir voru undirgefnir erlendum konungi.
31.des. 2016 - 15:40 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Missögn Baldurs

Svo vill líka til, að þessa missögn má hrekja með gögnum.
24.des. 2016 - 08:12 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þjónusta, þrælkun, flótti

Í tilefni dagsins endurútgefur Almenna bókafélagið bókina Þjónusta, þrælkun, flótti eftir Aatami Kuortti.

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands og hefur verið gistifræðimaður við fjölmarga erlenda háskóla, þar á meðal Stanford-háskóla og UCLA. Hann fæddist 1953, lauk doktorsprófi í stjórnmálafræði frá Oxford-háskóla 1985 og er höfundur fjölmargra bóka um stjórnmál, sögu og heimspeki á íslensku, ensku og sænsku.

Verk hans, Kjarni málsins. Fleyg orð á íslensku, 992 bls. tilvitnanasafn, var gefið út af Bókafélaginu í nóvemberbyrjun 2010. Árið 2009 komu út eftir hann 828 blaðsíðna þýðing á Svartbók kommúnismans (Livre noir du communisme) á vegum Háskólaútgáfunnar og 160 bls. bók, Áhrif skattahækkana á hagvöxt og lífskjör, sem Bókafélagið gaf út. 

Nýjustu verk hans eru Íslenskir kommúnistar 1918–1998, 624 bls. myndskreytt ágrip af sögu íslensku kommúnista- og sósíalistahreyfingarinnar allt til endaloka Alþýðubandalagsins, sem Almenna bókafélagið gaf út 2011, og The Icelandic Fisheries: Sustainable and Profitable, sem Háskólaútgáfan gaf út 2015. Hann vinnur nú að skýrslu á ensku fyrir fjármálaráðuneytið um erlenda áhrifaþætti í íslenska bankahruninu.

Davíð Már Kristinsson
Davíð Már Kristinsson - 18.4.2017
Undanúrslit Olís deildar kvenna að hefjast
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 15.4.2017
Með lögum skal land ...
Jón Sigurðsson
Jón Sigurðsson - 16.4.2017
Evrópusambandið ekki á dagskrá
Arnaldur Máni Finnsson
Arnaldur Máni Finnsson - 15.4.2017
Hvað viltu verða?
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 20.4.2017
Hvert skal stefna í utanríkismálum?
Kristinn Karl Brynjarsson
Kristinn Karl Brynjarsson - 18.4.2017
Sósíalísk sérstaða?
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 22.4.2017
Þegar kóngur heimtaði Ísland
Fleiri pressupennar