Hannes Hólmsteinn Gissurarson
27. maí 2012 - 17:36Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Laxness og Shakespeare

Tómas Guðmundsson orti, að hjörtum mannanna svipaði saman í Súdan og Grímsnesinu. En líklega samdi William Shakespeare ein frægustu orðin um sameðli mannanna, þegar hann lét kaupmanninn í Feneyjum segja: „Hefur Gyðingur ekki augu? hefur Gyðingur ekki hendur, líffæri, sköpulag, skilningarvit, hvatir, ástríður, alinn á sömu fæðu, særður sömu vopnum, haldinn sömu sjúkdómum, græddur sömu lyfjum, vermdur og kalinn af sama vetri og sumri og kristinn maður? Blæðir okkur ekki af stungum? hlæjum við ekki af kitlum? deyjum við ekki af eitri? og hefnum við ekki ranglætis? Ef okkur svipar saman um annað, þá líkjumst við ykkur þar.“

Sænska skáldið August Strindberg notaði svipuð ummæli í leikritinu Föðurnum: „Já, ég græt þótt ég sé karlmaður. En hefur karlmaður ekki augu? Hefur hann ekki hendur, fætur, skilningarvit, smekk, ástríður? Nærist hann ekki sömu fæðu, særa hann ekki sömu vopn, hitnar honum ekki og kólnar í sama sumaryl og vetrarkulda og konu? Blæðir okkur ekki ef þið stingið okkur? Stöndum við ekki á öndinni ef þið kitlið okkur? Deyjum við ekki ef þið byrlið okkur eitur? Hvers vegna skyldi karlmaður ekki mega kvarta, hermaður ekki mega gráta? Af því að það er ókarlmannlegt! Hvers vegna er það ókarlmannlegt?“

Bergmálið frá Shakespeare er sterkt í leikriti Strindbergs, en daufur endurómur af því í leikriti norska skáldsins Henriks Ibsens, Brúðuheimilinu, þegar Nora mælir: „Ég trúi því ég sé fyrst og fremst manneskja, maður, ég alveg jafnt og þú — eða að minnsta kosti, að ég eigi að reyna að verða það. Ég veit vel, að flestum finnst þú hafa rétt fyrir þér, Þorvaldur, og áreiðanlega stendur eitthvað svoleiðis í bókum. En ég get ekki lengur látið mér nægja það sem flestir segja eða það sem stendur í bókum. Ég verð sjálf að hugsa málin og komast til skilnings um þau.“

Og nú hljóta aðdáendur Halldórs Kiljans Laxness á Íslandi að sjá, hvaðan ræða Uglu í Atómstöðinni er ættuð: „Ég vil verða maður. Maður, hvernig? Hvorki kauplaus ambátt einsog konur þeirra fátæku né keypt maddama einsog konur þeirra ríku; þaðanaf síður launuð hjákona; og ekki heldur fángi barns sem mannfélagið hefur svarið fyrir. Maður með mönnum: ég veit það er hlægilegt, fyrirlitlegt, svívirðilegt og byltíngarsinnað, að kvenmaður skuli ekki vilja vera einhver tegund ambáttar eða skækju. En ég er nú svona gerð.“

Það er skemmtileg tilviljun, að Laxness fæddist á dánardegi Shakespeares, 23. apríl.




13.sep. 2014 - 08:05 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Feysknir innviðir?

Davíð bendir á, að undir hattinum fræga á DV leyndist margvísleg háttsemi.
11.sep. 2014 - 08:43 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skjól eða gildra?

En þegar menn skríða í skjól, geta þeir lent í gildru.
07.sep. 2014 - 21:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Síðasti þingdagurinn

Hann er mjög vel máli farinn, eins og sést á þessari kappræðu hans og Pauls Krugmans, sem sennilega er einn beittasti talsmaður vinstri stefnu á okkar dögum.
06.sep. 2014 - 23:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Er verðbólguhætta? Stafar ógn af Kína?

Um kvöldið snæddi ég með tveimur vinkonum mínum frá fyrri tíð, Bridget Wagner frá Heritage Foundation í Washington-borg og Claudiu Rosett, sem var einn af ritstjórum Wall Street Journal Asia, á meðan ég bjó í Hong Kong 1986–1987.
04.sep. 2014 - 23:39 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skoðunarferð til Macau

Almennt er auðvitað ekki skynsamlegt að stunda fjárfestingar í fjarlægum löndum, þar sem þekking er takmörkuð á aðstæðum, en ekki sá ég betur en þetta hefði verið hin vænlegasta fjárfesting til langs tíma litið.
02.sep. 2014 - 22:55 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skeggrætt um spillingu, þróunaraðstoð og tekjudreifingu

Um kvöldið sat ég kvöldverðarboð bandarísku stofnunarinnar Reason Foundation ásamt fleira fólki, þar á meðal prófessor Allan Meltzer, forseta Mont Pelerin samtakanna, og Ruth Richardson, fyrrverandi fjármálaráðherra Nýja Sjálands.
01.sep. 2014 - 23:21 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skrafað um Indland, Kóreu, Japan og Kína

Við Norðurlandabúarnir á ráðstefnunni fórum síðan saman á veitingastað í háhýsi á mánudagskvöldið, og sást þaðan vítt yfir þessa ótrúlegu borg í ljósadýrð næturinnar.
31.ágú. 2014 - 23:59 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Fyrsta veislan á þinginu

Ég er staddur á þingi Mont Pelerin samtakanna í Hong Kong, sem haldið er á Shangri La gistihúsinu í Kowloon, og í gærkvöldi hófst þingið með veislu, þar sem bornir voru fram margir kínverskir smáréttir.
30.ágú. 2014 - 21:18 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Lagði Hong Kong undir sig Kína?

Þegar ég bjó í Hong Kong 1986–1987, höfðu margir borgarbúar áhyggjur af því, að eftir tíu ár fengju Kínverjar þar yfirráð. En ég spurði á móti, hvort Hong Kong gæti ekki orðið Kína fordæmi frekar en freisting.
27.ágú. 2014 - 16:17 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ótrúleg aðför að Hönnu Birnu

Ótrúlegt er að sjá, hvernig ráðist er á Hönnu Birnu Kristjánsdóttur fyrir eitthvað, sem ekkert er. Ríkissaksóknari og umboðsmaður Alþingis hafa bæði farið fram úr sjálfum sér í þessu máli. Þetta minnir mig um sumt á Geirfinnsmálið.
23.ágú. 2014 - 07:16 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Blómið í hóffarinu

Nú eru rússnesku hestarnir löngu horfnir, en blómið, sem spratt upp í hófförum þeirra, vex og dafnar.
16.ágú. 2014 - 09:45 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Örlagasögur af Íslandi sagðar erlendis

Þar sagði ég á ensku tvær örlagasögur, sem ég uppgötvaði í grúski á Þjóðarbókhlöðunni. Voru þær af gyðingakonu, sem varð Íslendingur, og nasista, sem varð kommúnisti.
15.ágú. 2014 - 07:05 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Athugasemdir við fyrirlestra mína

Ég hefði gagn og gaman af þessu móti.
09.ágú. 2014 - 11:35 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Fyrirlestrar í Gautaborg

Ég flyt þrjá fyrirlestra á ráðstefnu norrænna stjórnmálafræðinga í Gautaborg 12.–15. ágúst.
07.ágú. 2014 - 09:49 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Rökföst grein Eiríks lögfræðings

Eiríkur Elís Þorláksson lögfræðingur birtir mjög rökfasta grein í Morgunblaðinu í dag, þar sem hann kemst að þeirri niðurstöðu, að engin ástæða sé til þess, að Hanna Birna Kristjánsdóttir innanríkisráðherra segi af sér vegna ásakana DV.
05.ágú. 2014 - 08:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Nordal í stríðsbyrjun

Þetta var fregnmiði frá Politiken: „Tyskland har erklært Rusland Krig.“ Þýskaland hefur lýst yfir stríði á hendur Rússaveldi.
04.ágú. 2014 - 08:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Habsborgarar

Síðan vildi svo til, að í ferð um Suður-Ameríku haustið 1998 gisti ég hjá systur vinkonu minnar í Góðviðru, eins og Konráð Gíslason vildi kalla Buenos Aires. Tók ég eftir því, að margar fágætar bækur um Habsborgarættina voru þar í stofu.
03.ágú. 2014 - 06:05 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Friðarverðlaun Nóbels

Dzhemílev hefur tvisvar verið tilnefndur til friðarverðlauna Nóbels, sem nefnd á vegum norska Stórþingsins velur. Ekki er þar á vísan að róa
28.júl. 2014 - 19:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þegar ljósin slokknuðu

Þetta er einhver mesti hildarleikur sögunnar og hafði víðtæk áhrif.
25.júl. 2014 - 05:11 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Fróðleg málstofa á mánudag

Landið var síðan 2009–2013 eitt af þeim löndum, þar sem atvinnufrelsi hafði minnkað mest í heiminum. Hagkerfið var 2013 ófrjálsast Norðurlanda.
13.júl. 2014 - 23:57 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Tvær fjasbókarfærslur

Getur verið, að við höfum allir rangt fyrir okkur, þessir samkennarar mínir og ég? 
12.júl. 2014 - 16:20 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Stúlkan frá Ipanema

Það er rólegt og kliðmjúkt bossa-nova-lag og fléttað inn í textann munúð og söknuði eftir því, sem aldrei varð.
11.júl. 2014 - 09:28 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Góður vinnustaður

Auðvitað er misjafn sauður í mörgu fé, en ég verð þó að segja, að Háskóli Íslands er góður vinnustaður. Mér hefur líkað vel að kenna þar, frá því að ég var skipaður lektor í stjórnmálafræði sumarið 1988.
10.júl. 2014 - 17:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hver átti frumkvæðið?

En munu þessir ágætu fjölmiðlamenn stunda jafnákafa rannsóknarblaðamennsku um það, hver átti frumkvæði að því, að Már Guðmundsson seðlabankastjóri fékk greiddan málskostnað sinn?
09.júl. 2014 - 17:16 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Svör við spurningum tveggja fréttamanna

Ég staðfesti með ánægju, að Guðbjörg Andrea Jónsdóttir hefur alveg rétt fyrir sér.
09.júl. 2014 - 08:45 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skopmynd Halldórs af mér

Ónei, Halldór Baldursson. Ég mun finna ýmislegt í rannsókn minni. Ég hef þegar fundið margt.
08.júl. 2014 - 09:35 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Einkennileg fréttamennska

En mér fundust tvær fréttir af þessu, sem ungir blaðamenn skrifa, einkennilegar og ekki í samræmi við það, sem ég hélt, að blaðamönnum væri kennt um fréttaskrif.
05.júl. 2014 - 06:30 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Innri endurskoðandinn systir ríkisendurskoðanda!

Ríkisendurskoðandi var því meðal annars að rannsaka verk eða vanrækslu systur sinnar.
04.júl. 2014 - 15:11 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvar eru nú Bubbi og Hörður Torfa?

En nú ber svo við, að þeir Hörður Torfason og Bubbi Morthens eru hvergi sjáanlegir með potta sína og pönnur fyrir utan Seðlabankann.
01.júl. 2014 - 18:56 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Línuritið, sem ég sýndi Guðmundi Andra

Guðmundur Andri Thorsson spyr á Fjasbók, hvenær sjálfstæðismenn ætli að biðjast afsökunar á hruninu, úr því að Suarez hefur beðið afsökunar á bitinu.

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands og hefur verið gistifræðimaður við fjölmarga erlenda háskóla, þar á meðal Stanford-háskóla og UCLA. Hann fæddist 1953, lauk doktorsprófi í stjórnmálafræði frá Oxford-háskóla 1985 og er höfundur fjölmargra bóka um stjórnmál, sögu og heimspeki á íslensku, ensku og sænsku.

Verk hans, Kjarni málsins. Fleyg orð á íslensku, 992 bls. tilvitnanasafn, var gefið út af Bókafélaginu í nóvemberbyrjun 2010. Árið 2009 komu út eftir hann 828 blaðsíðna þýðing á Svartbók kommúnismans (Livre noir du communisme) á vegum Háskólaútgáfunnar og 160 bls. bók, Áhrif skattahækkana á hagvöxt og lífskjör, sem Bókafélagið gaf út. 

Nýjasta verk hans er Íslenskir kommúnistar 1918–1998, sem er 624 bls. myndskreytt ágrip af sögu íslensku kommúnista- og sósíalistahreyfingarinnar allt til endaloka Alþýðubandalagsins, og gefur Almenna bókafélagið það út. 

Aðsend grein
Aðsend grein - 03.9.2014
Mannorðsmorðingi að störfum
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 31.8.2014
Spilling
Sigurður G. Guðjónsson
Sigurður G. Guðjónsson - 08.9.2014
Hið ritstjórnarlega sjálfstæði
Sigurður G. Guðjónsson
Sigurður G. Guðjónsson - 01.9.2014
Rithöfundur bullar
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 13.9.2014
Feysknir innviðir?
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 09.9.2014
Við hvað eru blaðamenn DV hræddir?
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 04.9.2014
Málefnaleg gagnrýni
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 11.9.2014
Skjól eða gildra?
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 31.8.2014
Fyrsta veislan á þinginu
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 03.9.2014
Kristin talnaspeki: Tölurnar 6 og 666
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 02.9.2014
Skeggrætt um spillingu, þróunaraðstoð og tekjudreifingu
Fleiri pressupennar