Hannes Hólmsteinn Gissurarson
27. maí 2012 - 17:36Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Laxness og Shakespeare

Tómas Guðmundsson orti, að hjörtum mannanna svipaði saman í Súdan og Grímsnesinu. En líklega samdi William Shakespeare ein frægustu orðin um sameðli mannanna, þegar hann lét kaupmanninn í Feneyjum segja: „Hefur Gyðingur ekki augu? hefur Gyðingur ekki hendur, líffæri, sköpulag, skilningarvit, hvatir, ástríður, alinn á sömu fæðu, særður sömu vopnum, haldinn sömu sjúkdómum, græddur sömu lyfjum, vermdur og kalinn af sama vetri og sumri og kristinn maður? Blæðir okkur ekki af stungum? hlæjum við ekki af kitlum? deyjum við ekki af eitri? og hefnum við ekki ranglætis? Ef okkur svipar saman um annað, þá líkjumst við ykkur þar.“

Sænska skáldið August Strindberg notaði svipuð ummæli í leikritinu Föðurnum: „Já, ég græt þótt ég sé karlmaður. En hefur karlmaður ekki augu? Hefur hann ekki hendur, fætur, skilningarvit, smekk, ástríður? Nærist hann ekki sömu fæðu, særa hann ekki sömu vopn, hitnar honum ekki og kólnar í sama sumaryl og vetrarkulda og konu? Blæðir okkur ekki ef þið stingið okkur? Stöndum við ekki á öndinni ef þið kitlið okkur? Deyjum við ekki ef þið byrlið okkur eitur? Hvers vegna skyldi karlmaður ekki mega kvarta, hermaður ekki mega gráta? Af því að það er ókarlmannlegt! Hvers vegna er það ókarlmannlegt?“

Bergmálið frá Shakespeare er sterkt í leikriti Strindbergs, en daufur endurómur af því í leikriti norska skáldsins Henriks Ibsens, Brúðuheimilinu, þegar Nora mælir: „Ég trúi því ég sé fyrst og fremst manneskja, maður, ég alveg jafnt og þú — eða að minnsta kosti, að ég eigi að reyna að verða það. Ég veit vel, að flestum finnst þú hafa rétt fyrir þér, Þorvaldur, og áreiðanlega stendur eitthvað svoleiðis í bókum. En ég get ekki lengur látið mér nægja það sem flestir segja eða það sem stendur í bókum. Ég verð sjálf að hugsa málin og komast til skilnings um þau.“

Og nú hljóta aðdáendur Halldórs Kiljans Laxness á Íslandi að sjá, hvaðan ræða Uglu í Atómstöðinni er ættuð: „Ég vil verða maður. Maður, hvernig? Hvorki kauplaus ambátt einsog konur þeirra fátæku né keypt maddama einsog konur þeirra ríku; þaðanaf síður launuð hjákona; og ekki heldur fángi barns sem mannfélagið hefur svarið fyrir. Maður með mönnum: ég veit það er hlægilegt, fyrirlitlegt, svívirðilegt og byltíngarsinnað, að kvenmaður skuli ekki vilja vera einhver tegund ambáttar eða skækju. En ég er nú svona gerð.“

Það er skemmtileg tilviljun, að Laxness fæddist á dánardegi Shakespeares, 23. apríl.

Left Right



26.feb. 2015 - 14:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Til hvers var Gissurarsáttmáli?

Baldur Þórhallsson, fyrrverandi varaþingmaður Samfylkingarinnar, er umsjónarmaður rannsóknarverkefnis um „leitina að skjóli“.
24.feb. 2015 - 00:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Öflugar áróðursvélar

Gamalreyndir menn og glöggir sjá fingraför þessarar áróðursvélar á bloggi Stefáns Ólafssonar prófessors …
23.feb. 2015 - 13:08 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Davíð gerir gys að Agli

Þá gall aftur við í Agli, að ég hefði eitt sinn hótað sér við Reykjavíkurtjörn að ofsækja sig ekki. Væru að því vitni.
21.feb. 2015 - 16:31 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Fróðlegar upplýsingar í Reykjavíkurbréfi

Davíð Oddsson, fyrrverandi seðlabankastjóri, upplýsir ýmislegt í síðasta Reykjavíkurbréfi.
19.feb. 2015 - 10:24 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ég á afmæli í dag

Ég fæddist á fæðingardeild Landspítalans 19. febrúar 1953 og var svo sannarlega velkomið barn í heiminn.
18.feb. 2015 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Stefán á að biðjast afsökunar

Ef einhver á að biðjast afsökunar, þá er það Stefán Ólafsson.
18.feb. 2015 - 09:35 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þorsteinn Erlingsson

… dr. Þorsteinn Sæmundsson stjarnfræðingur, hefur vakið athygli mína á dagbókarbroti eftir Svanhildi …
16.feb. 2015 - 10:58 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ártíð Ólafs Thors

Hann gaf dótturdóttur sinni gott ráð: „Ekki eyða ævinni í að sjá eftir eða kvíða fyrir.“
14.feb. 2015 - 08:07 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Málstaður Íslendinga

Hvað var unnið við að stofna íslenskan háskóla í því skyni að hætta að læra dönsk lög, ef átti aðeins að skipta þeim út fyrir bresk lög?
13.feb. 2015 - 15:35 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Einar og Stefán stóryrtir

Af hverju getur þetta fólk aldrei rætt mál efnislega, heldur þarf að hreyta fúkyrðum í aðra? Hvað veldur vanlíðan þess og beiskju?
11.feb. 2015 - 17:01 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Álitamál um aflandsgögn

Ég vona, að skattrannsóknarstjóri gæti vel að lögum og reglum í þeim ákvörðunum, sem hún tekur um gögn, sem kann að hafa verið aflað á ólögmætan hátt, um aflandsreikninga.
09.feb. 2015 - 07:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvað eru vinstri menn að reyna að gera?

Í Svíþjóð og víðar hefur vinstri mönnum tekist að ógilda atkvæði þeirra hægri manna, sem skilgreindir hafa verið út úr stjórnmálunum. Aðrir hægri menn vilja ekki vinna með þeim eða þiggja stuðning þeirra.
06.feb. 2015 - 15:04 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Enn hleypur Jón Steinsson á sig

Jón ætti að reyna að hrekja þessa útreikninga, áður en hann skrifar stóryrði á Netið.
30.jan. 2015 - 10:46 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Reiðilestur í stað rannsóknar

Aðferðin í þessari bók er einföld. Hún er að hrúga saman ýmsum hugmyndum, sem höfundum er í nöp við, og kalla einu nafni orsök, en lýsa síðan bankahruninu sem afleiðingu þessara hugmynda.

27.jan. 2015 - 19:15 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Auschwitz og Íslendingar

Ég birti fyrir þremur árum ritgerð í Þjóðmálum, sem lesa má hér, um það, hvernig Íslendingar tengdust Auschwitz-búðunum.
25.jan. 2015 - 08:07 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Bandarísk leyniskjöl um Íslendinga

… skeikult mat bandarískra sendimanna á íslenskum aðstæðum …
19.jan. 2015 - 15:50 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skrýtið bréf frá blaðamanni DV

Fyrir mér er aðalatriðið, að sendiráðsmenn skuli vera svo illa að sér um íslensk stjórnmál, að þeir telji Jón Guðna Kristjánsson heppilegasta málsvara sinn.
19.jan. 2015 - 14:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Heimildagildi opinberra skjala


18.jan. 2015 - 13:32 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvað var nýtt í erindi mínu?

En hvað var nýtt í fyrirlestri mínum?
17.jan. 2015 - 12:56 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Davíð á afmæli í dag

En fyrir mér er Davíð alltaf sami upplitsdjarfi alþýðupilturinn og ég kynntist fyrst í Háskóla Íslands snemma á áttunda áratug tuttugustu aldar.
15.jan. 2015 - 11:21 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Leyniskjalið frá Englandsbanka

Fyrir réttri viku, 7. janúar 2015, hafði Englandsbanki veitt aðgang að fundargerðum bankaráðsins.
10.jan. 2015 - 16:20 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Nýjar heimildir?

Við Guðni ætlum að ræða um, hvaða ljósi nýjar heimildir bregða á bankahrunið 2008, meðal annars Rússalánið, starfsemi sendiráða Breta og Bandaríkjamanna á Íslandi, hryðjuverkalögin bresku og sjónvarpsviðtalið við Davíð Oddsson.
08.jan. 2015 - 19:28 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Samræður um íslam og kristni

 Ég svaraði Bjarka …
05.jan. 2015 - 15:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Nokkuð að iðja

Í þessum tveimur dæmum hefur rannsóknarnefndin hjálpað „erroribus“ á gang, og verða síðan aðrir að leitast við að „útryðja aftur þeim sömu erroribus“.
04.jan. 2015 - 15:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Marx og Engels um Íslendinga

… Íslendingum, sem enn tala alveg sömu tungu og þessir subbulegu víkingar frá anno 900, súpa lýsi, búa í jarðhýsum og þrífast ekki nema loftið lykti af úldnum fiski …
03.jan. 2015 - 15:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ferð til Nýju Jórvíkur

En líklega er þetta einn helsti kosturinn á Nýju Jórvík: Þar er ekki spurt, hvað maður hafi gert, heldur hvað hann geti gert.
02.jan. 2015 - 15:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Russell á Íslandi

Þegar ég vann á dögunum að lítilli bók með greinum Russells, sem birtust í íslenskum blöðum á sínum tíma um kommúnisma, rakst ég á skemmtilega teikningu af honum, sem Halldór Pétursson hafði gert.
01.jan. 2015 - 14:47 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Frænka Jörundar hundadagskonungs

Þegar hún heyrði, að ég væri frá Íslandi, sagði hún mér, að frændi sinn hefði rænt þar völdum árið 1809, Jørgen Jørgensen
29.des. 2014 - 11:13 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Tímabær áminning Sigríðar Andersens

„Stefán og meðreiðarsveina hans hvet ég til að nýta þessi áramót til að líta um öxl og gera þetta blessaða Icesave upp gagnvart sjálfum sér í eitt skipti fyrir öll.“

22.des. 2014 - 13:39 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvað á að gefa í jólagjöf?

Ég er ekki í neinum vafa, ef ég er spurður: Bókin Heimur batnandi fer eftir breska vísindarithöfundinn Matt Ridley.

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands og hefur verið gistifræðimaður við fjölmarga erlenda háskóla, þar á meðal Stanford-háskóla og UCLA. Hann fæddist 1953, lauk doktorsprófi í stjórnmálafræði frá Oxford-háskóla 1985 og er höfundur fjölmargra bóka um stjórnmál, sögu og heimspeki á íslensku, ensku og sænsku.

Verk hans, Kjarni málsins. Fleyg orð á íslensku, 992 bls. tilvitnanasafn, var gefið út af Bókafélaginu í nóvemberbyrjun 2010. Árið 2009 komu út eftir hann 828 blaðsíðna þýðing á Svartbók kommúnismans (Livre noir du communisme) á vegum Háskólaútgáfunnar og 160 bls. bók, Áhrif skattahækkana á hagvöxt og lífskjör, sem Bókafélagið gaf út. 

Nýjasta verk hans er Íslenskir kommúnistar 1918–1998, sem er 624 bls. myndskreytt ágrip af sögu íslensku kommúnista- og sósíalistahreyfingarinnar allt til endaloka Alþýðubandalagsins, og gefur Almenna bókafélagið það út. 

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 19.2.2015
Ég á afmæli í dag
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 18.2.2015
Stefán á að biðjast afsökunar
Jón Sigurðsson
Jón Sigurðsson - 14.2.2015
Trú og siður Jóns Gnarrs
Einar Kárason
Einar Kárason - 16.2.2015
Þeir bættu ekki hjólið
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 14.2.2015
Málstaður Íslendinga
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 18.2.2015
Hvert fór gjaldeyrisvarasjóðurinn?
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 16.2.2015
Ártíð Ólafs Thors
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 23.2.2015
Davíð gerir gys að Agli
Jón Óðinn Waage
Jón Óðinn Waage - 21.2.2015
Sendiferðin: Þetta er lítill heimur
Fleiri pressupennar