Hannes Hólmsteinn Gissurarson
27. maí 2012 - 17:36Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Laxness og Shakespeare

Tómas Guðmundsson orti, að hjörtum mannanna svipaði saman í Súdan og Grímsnesinu. En líklega samdi William Shakespeare ein frægustu orðin um sameðli mannanna, þegar hann lét kaupmanninn í Feneyjum segja: „Hefur Gyðingur ekki augu? hefur Gyðingur ekki hendur, líffæri, sköpulag, skilningarvit, hvatir, ástríður, alinn á sömu fæðu, særður sömu vopnum, haldinn sömu sjúkdómum, græddur sömu lyfjum, vermdur og kalinn af sama vetri og sumri og kristinn maður? Blæðir okkur ekki af stungum? hlæjum við ekki af kitlum? deyjum við ekki af eitri? og hefnum við ekki ranglætis? Ef okkur svipar saman um annað, þá líkjumst við ykkur þar.“

Sænska skáldið August Strindberg notaði svipuð ummæli í leikritinu Föðurnum: „Já, ég græt þótt ég sé karlmaður. En hefur karlmaður ekki augu? Hefur hann ekki hendur, fætur, skilningarvit, smekk, ástríður? Nærist hann ekki sömu fæðu, særa hann ekki sömu vopn, hitnar honum ekki og kólnar í sama sumaryl og vetrarkulda og konu? Blæðir okkur ekki ef þið stingið okkur? Stöndum við ekki á öndinni ef þið kitlið okkur? Deyjum við ekki ef þið byrlið okkur eitur? Hvers vegna skyldi karlmaður ekki mega kvarta, hermaður ekki mega gráta? Af því að það er ókarlmannlegt! Hvers vegna er það ókarlmannlegt?“

Bergmálið frá Shakespeare er sterkt í leikriti Strindbergs, en daufur endurómur af því í leikriti norska skáldsins Henriks Ibsens, Brúðuheimilinu, þegar Nora mælir: „Ég trúi því ég sé fyrst og fremst manneskja, maður, ég alveg jafnt og þú — eða að minnsta kosti, að ég eigi að reyna að verða það. Ég veit vel, að flestum finnst þú hafa rétt fyrir þér, Þorvaldur, og áreiðanlega stendur eitthvað svoleiðis í bókum. En ég get ekki lengur látið mér nægja það sem flestir segja eða það sem stendur í bókum. Ég verð sjálf að hugsa málin og komast til skilnings um þau.“

Og nú hljóta aðdáendur Halldórs Kiljans Laxness á Íslandi að sjá, hvaðan ræða Uglu í Atómstöðinni er ættuð: „Ég vil verða maður. Maður, hvernig? Hvorki kauplaus ambátt einsog konur þeirra fátæku né keypt maddama einsog konur þeirra ríku; þaðanaf síður launuð hjákona; og ekki heldur fángi barns sem mannfélagið hefur svarið fyrir. Maður með mönnum: ég veit það er hlægilegt, fyrirlitlegt, svívirðilegt og byltíngarsinnað, að kvenmaður skuli ekki vilja vera einhver tegund ambáttar eða skækju. En ég er nú svona gerð.“

Það er skemmtileg tilviljun, að Laxness fæddist á dánardegi Shakespeares, 23. apríl.




(21-31) Icepharma: Chia - jan
(V) DV PS4
21.jan. 2017 - 11:03 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Róbinson Krúsó og Íslendingar

Í alkunnri skáldsögu Daníels Defoes deilir söguhetjan, Róbinson Krúsó, um skeið örlögum með Íslendingunum úr Grindavík.
14.jan. 2017 - 11:38 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gæfa Dana og gengi

… velgengni Dana er þrátt fyrir endurdreifingarviðleitni jafnaðarmanna, ekki vegna hennar.

10.jan. 2017 - 14:30 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Orðaskipti okkar Björns Bjarnasonar

Ég skrifaði athugasemd:
07.jan. 2017 - 08:26 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Glatað tækifæri

Íslendingar misstu af stórkostlegu tækifæri, af því að þeir voru undirgefnir erlendum konungi.
31.des. 2016 - 15:40 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Missögn Baldurs

Svo vill líka til, að þessa missögn má hrekja með gögnum.
24.des. 2016 - 08:12 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þjónusta, þrælkun, flótti

Í tilefni dagsins endurútgefur Almenna bókafélagið bókina Þjónusta, þrælkun, flótti eftir Aatami Kuortti.
19.des. 2016 - 13:24 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Tvö smáríki bindast vináttuböndum

Hinn 19. desember árið 2016 er aldarfjórðungur liðinn frá því, að Ísland varð fyrst til þess vestrænna ríkja að viðurkenna Slóveníu.
17.des. 2016 - 07:53 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Danavinátta í orði og verki

Prófessorarnir gerðu ekkert ólöglegt eða ósiðlegt, þegar þeir lánuðu sjálfum sér úr Sáttmálasjóði …
10.des. 2016 - 13:02 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skjólið í Danmörku

Ekki hefði þá verið úr vegi að minnast á fyrirætlanir Dana í ágúst 1864 um að bjóða Þjóðverjum Ísland og Dönsku Vestur-Indíur í skiptum fyrir Norður-Slésvík.
03.des. 2016 - 09:18 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Blekkingarleikur Heaths

Nú eru Bretar að ganga úr ESB og eignast fiskimið sín aftur.
28.nóv. 2016 - 16:40 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Orðaskipti við Gauta B. Eggertsson á Facebook

Ef til vill finnast einhverjum þessi orðaskipti fróðleg.
26.nóv. 2016 - 05:32 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Mannkynbætur á Íslandi

… fylgismenn aukinna ríkisafskipta, þjóðernisjafnaðarmenn í Þýskalandi og lýðræðisjafnaðarmenn í Svíþjóð, gengu harðast fram í tilraunum til mannkynbóta …
19.nóv. 2016 - 06:45 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Var Platón jafnréttissinni?

Endurómur af þessum umræðum heyrðist í Lesbók Morgunblaðsins í árslok 2006 …
16.nóv. 2016 - 06:48 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Helstu sérfræðingar heims um uppboðsleiðina

Af hverju að breyta kerfi, sem verkar vel?
16.nóv. 2016 - 00:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sérhæfing og fámenni

Þar hélt hún því fram, að Ísland kynni að vera of lítil stjórnunareining. Hin mikla fjölgun sjálfstæðra smáríkja væri ekki nauðsynlega æskileg.
15.nóv. 2016 - 00:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Bjarni Benediktsson

Bjarni fæddist 30. apríl 1908 og lést af slysförum 10. júlí 1970, aðeins 62 ára.
12.nóv. 2016 - 06:53 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Svar Margrétar S. Björnsdóttur

„Ég tek þetta aftur, því að ég heilsa þér ekki.“
10.nóv. 2016 - 20:13 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Samtöl í sendiráðsboði

Samtöl við fræga fólkið …
09.nóv. 2016 - 18:51 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Úrslit forsetakjörsins bandaríska

Mér fundust dólgur og hrappur togast á um forsetaembættið.
08.nóv. 2016 - 17:55 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ritdómur um bók Rögnvalds

Ég birti ritdóm í Journal of Economics Library, Vol. 3, No. 2, um nýlega bók Rögnvalds Hannessonar prófessors, Ecofundamentalism.
05.nóv. 2016 - 10:06 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gengisleysi íslenska vinstrisins

Skýringarnar á gengisleysi vinstrisins síðustu árin eru margar:
03.nóv. 2016 - 12:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Samtal okkar Björns

Hér er þátturinn á ÍNN, þar sem við Björn Bjarnason, fyrrverandi ráðherra, spjöllum saman um úrslit kosninganna, stjórnarmyndunartilraunir og forsetakjörið í Bandaríkjunum:
02.nóv. 2016 - 14:52 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

ÍNN klukkan átta í kvöld

Við Björn Bjarnason ræðum saman um þingkosningarnar á Íslandi, hugsanlega stjórnarmyndun og forsetakjörið í Bandaríkjunum á ÍNN klukkan átta í kvöld, miðvikudagskvöldið 2. nóvember.
30.okt. 2016 - 10:09 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Vinstri stjórn var hafnað

Helsta niðurstaða kosninganna var, að vinstri stjórn var hafnað, eins og Þorsteinn Víglundsson hjá Viðreisn benti á.
30.okt. 2016 - 08:39 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Stutt myndband með mér um endurreisn Íslands

Hér er stuttur þáttur, sem þýskir kvikmyndagerðarmenn gerðu um endurreisn Íslands:
29.okt. 2016 - 11:43 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ólíkir mágar - og þó!

Þeir Ólafur Björnsson prófessor og Steinn Steinarr skáld voru mágar: Steinn var kvæntur Ásthildi, systur Ólafs. Vart gat ólíkari menn.
27.okt. 2016 - 12:04 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ég tala á morgun um samábyrgð Íslendinga og samsekt!

Í Þjóðarspeglinum, sem er vettvangur til að kynna rannsóknir félagsvísindafólks, tala ég á morgun, föstudaginn 28. október, um „Siðferðileg álitamál í Icesave-deilunni“ kl. 11.00–12.45 í stofu 102 í Lögbergi.
22.okt. 2016 - 17:08 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ótímabær þórðargleði

Orðið „þórðargleði“, þegar menn skemmta sér yfir því, að illa gangi, rataði inn í íslenska tungu, eftir að séra Árni Þórarinsson notaði það í ævisögu sinni …
21.okt. 2016 - 13:56 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvar var eggjakakan?

Ég sé öll brotnu eggin, en hvar var eggjakakan?
19.okt. 2016 - 11:14 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ég er frjálslyndur jafnréttissinni!

Ég vil, að konur og karlar njóti jafnra réttinda og beri jafnar skyldur og að konur jafnt og karlar geti notið hæfileika sinna og einstaklingseðlis.

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands og hefur verið gistifræðimaður við fjölmarga erlenda háskóla, þar á meðal Stanford-háskóla og UCLA. Hann fæddist 1953, lauk doktorsprófi í stjórnmálafræði frá Oxford-háskóla 1985 og er höfundur fjölmargra bóka um stjórnmál, sögu og heimspeki á íslensku, ensku og sænsku.

Verk hans, Kjarni málsins. Fleyg orð á íslensku, 992 bls. tilvitnanasafn, var gefið út af Bókafélaginu í nóvemberbyrjun 2010. Árið 2009 komu út eftir hann 828 blaðsíðna þýðing á Svartbók kommúnismans (Livre noir du communisme) á vegum Háskólaútgáfunnar og 160 bls. bók, Áhrif skattahækkana á hagvöxt og lífskjör, sem Bókafélagið gaf út. 

Nýjustu verk hans eru Íslenskir kommúnistar 1918–1998, 624 bls. myndskreytt ágrip af sögu íslensku kommúnista- og sósíalistahreyfingarinnar allt til endaloka Alþýðubandalagsins, sem Almenna bókafélagið gaf út 2011, og The Icelandic Fisheries: Sustainable and Profitable, sem Háskólaútgáfan gaf út 2015. Hann vinnur nú að skýrslu á ensku fyrir fjármálaráðuneytið um erlenda áhrifaþætti í íslenska bankahruninu.

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 14.1.2017
Gæfa Dana og gengi
Gestur K. Pálmason
Gestur K. Pálmason - 16.1.2017
Aðeins um ákvarðanir og forgangsröðun
Ingrid Kuhlman
Ingrid Kuhlman - 15.1.2017
Ísjakinn okkar er að bráðna
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 21.1.2017
Gagnsæi og réttlæti í stað leyndar og ranglætis
Austurland
Austurland - 17.1.2017
Læra menn aldrei af reynslunni?
Vestfirðir
Vestfirðir - 15.1.2017
Haldið til Hvanneyrar
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 19.1.2017
Hjónanámskeið á Akureyri
Austurland
Austurland - 16.1.2017
Sameiningamálin
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 21.1.2017
Róbinson Krúsó og Íslendingar
Aðsend grein
Aðsend grein - 20.1.2017
Húsið við Hamarinn
Aðsend grein
Aðsend grein - 20.1.2017
Hvað boðar nýjárs blessuð sól ?
Ingrid Kuhlman
Ingrid Kuhlman - 23.1.2017
Þegar þjáningin ein er eftir
Fleiri pressupennar