Hannes Hólmsteinn Gissurarson
27. maí 2012 - 17:36Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Laxness og Shakespeare

Tómas Guðmundsson orti, að hjörtum mannanna svipaði saman í Súdan og Grímsnesinu. En líklega samdi William Shakespeare ein frægustu orðin um sameðli mannanna, þegar hann lét kaupmanninn í Feneyjum segja: „Hefur Gyðingur ekki augu? hefur Gyðingur ekki hendur, líffæri, sköpulag, skilningarvit, hvatir, ástríður, alinn á sömu fæðu, særður sömu vopnum, haldinn sömu sjúkdómum, græddur sömu lyfjum, vermdur og kalinn af sama vetri og sumri og kristinn maður? Blæðir okkur ekki af stungum? hlæjum við ekki af kitlum? deyjum við ekki af eitri? og hefnum við ekki ranglætis? Ef okkur svipar saman um annað, þá líkjumst við ykkur þar.“

Sænska skáldið August Strindberg notaði svipuð ummæli í leikritinu Föðurnum: „Já, ég græt þótt ég sé karlmaður. En hefur karlmaður ekki augu? Hefur hann ekki hendur, fætur, skilningarvit, smekk, ástríður? Nærist hann ekki sömu fæðu, særa hann ekki sömu vopn, hitnar honum ekki og kólnar í sama sumaryl og vetrarkulda og konu? Blæðir okkur ekki ef þið stingið okkur? Stöndum við ekki á öndinni ef þið kitlið okkur? Deyjum við ekki ef þið byrlið okkur eitur? Hvers vegna skyldi karlmaður ekki mega kvarta, hermaður ekki mega gráta? Af því að það er ókarlmannlegt! Hvers vegna er það ókarlmannlegt?“

Bergmálið frá Shakespeare er sterkt í leikriti Strindbergs, en daufur endurómur af því í leikriti norska skáldsins Henriks Ibsens, Brúðuheimilinu, þegar Nora mælir: „Ég trúi því ég sé fyrst og fremst manneskja, maður, ég alveg jafnt og þú — eða að minnsta kosti, að ég eigi að reyna að verða það. Ég veit vel, að flestum finnst þú hafa rétt fyrir þér, Þorvaldur, og áreiðanlega stendur eitthvað svoleiðis í bókum. En ég get ekki lengur látið mér nægja það sem flestir segja eða það sem stendur í bókum. Ég verð sjálf að hugsa málin og komast til skilnings um þau.“

Og nú hljóta aðdáendur Halldórs Kiljans Laxness á Íslandi að sjá, hvaðan ræða Uglu í Atómstöðinni er ættuð: „Ég vil verða maður. Maður, hvernig? Hvorki kauplaus ambátt einsog konur þeirra fátæku né keypt maddama einsog konur þeirra ríku; þaðanaf síður launuð hjákona; og ekki heldur fángi barns sem mannfélagið hefur svarið fyrir. Maður með mönnum: ég veit það er hlægilegt, fyrirlitlegt, svívirðilegt og byltíngarsinnað, að kvenmaður skuli ekki vilja vera einhver tegund ambáttar eða skækju. En ég er nú svona gerð.“

Það er skemmtileg tilviljun, að Laxness fæddist á dánardegi Shakespeares, 23. apríl.




18.apr. 2014 - 15:16 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Nýjar upplýsingar um gamalt trúnaðarbrot

Ég kvað einfaldast að birta bréf hans, og veitti Hreinn mér leyfi til þess.
12.apr. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ritaskrá mín fyrir 2013

Ég tók fyrir skömmu saman ritaskrá mína fyrir 2013 vegna rannsóknaskýrslu, sem við háskólakennarar verðum að gera árlega.
11.apr. 2014 - 16:50 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Lesendur geta sjálfir staðreynt málið

Lesendur geta sjálfur staðreynt, hvort um ósannindi sé að ræða.
10.apr. 2014 - 10:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Eru háskólakennarar í pólitískri krossferð?

Fáir háskólakennarar eru betur til þess fallnir en Stefán Ólafsson að fræða menn um pólitískar krossferðir og jafnvel hvíslingar líka.
09.apr. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Breskir dómarar skeikulir

Ég hef þó oftar en einu sinni tekið eftir því, að þeir eru skeikulir og þá um einfaldar staðreyndir.
08.apr. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ný sýn í Evrópumálum

François Heisbourg, sem hélt hér fyrirlestur 5. apríl um Evrópumál, nálgast þau úr óvæntri átt. Hann segir, að leggja verði niður evruna til að bjarga Evrópusambandinu.
07.apr. 2014 - 08:30 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Góðar fréttir: Bjarni boðar skattalækkanir

Fáir stjórnmálamenn eru hlynntir skattalækkunum. Flestir vilja þeir meira fé til að hafa í sjóði sínum og úthluta. Við eigum að styðja þá fáu stjórnmálamenn, sem vilja lækka skatta.
06.apr. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Frá Færeyjum

Hér er fyrirlestur sá, sem ég flutti í Færeyjum um vanda smáþjóða í ljósi erfiðleika Íslendinga um og eftir 2008:
05.apr. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Furðuskrif Stefáns Ólafssonar

Þessi pistill Stefáns er furðulegur. Ég hef ekki neitað því, sem augljóst er, að hlýnað hefur.
04.apr. 2014 - 12:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Allir áhugamenn um evru ættu að mæta!

Hann skrifaði nýlega bók, sem heitir La Fin du Rêve Européen, Endalok Evrópudraumsins.
03.apr. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ólíkt hafast þeir að

En nú ber svo við, að þeir Hörður Torfason og Bubbi Morthens eru hvergi sjáanlegir með potta sína og pönnur fyrir utan Seðlabankann.
02.apr. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Bara ef lúsin erlend er

En tökum þá annan banka, sem líka var bjargað frá falli í upphafi hinnar alþjóðlegu lánsfjárkreppu, RBS, Royal Bank of Scotland.
01.apr. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Jarðálfarnir í Zürich

Í því ljósi má rifja upp nokkur afrek „jarðálfanna í Zürich“.
31.mar. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Darling og styrktarmenn Íhaldsflokksins

Ef sú er skýringin á ummælum Darlings, þá ruglar hann ekki aðeins saman Landsbankanum og Kaupþingi, heldur telur hann David Rowland tengjast Íslandi af þeirri ástæðu einni, að Rowland keypti ásamt fjölskyldu sinni það, sem eftir var af einu dótturfélagi íslensks banka í Lúxemborg.
30.mar. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Darling og íslensku risaþoturnar

Hafði enginn hinna fjölmörgu sjálfskipuðu hrunfræðinga, sem eru svo tíðir gestir í sjónvarpi, áhuga á þessari hlið málsins?
29.mar. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Um borð í Gullfossi

.Ég hef oft furðað mig á því, að eitthvert skáldanna okkar skuli ekki hafa skrifað ástar- eða glæpasögu, sem gerðist um borð í Gullfossi
28.mar. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ættjarðarást

… hlýtur ýmsum að detta í hug skilgreining bresks stjórnmálamanns, Benjamíns Disraelis forsætisráðherra, í ræðu í ráðhúsi Lundúna 1877 á þeim, sem hann kallaði „heimsborgaralega gagnrýnendur“, cosmopolitan critics: „Menn, sem eru vinveittir öllum löndum öðrum en sínu eigin.“
27.mar. 2014 - 23:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Viðbótarheimild um huldumann

Nú hefur Örn Ólafsson bókmenntafræðingur bent mér á, að frá Finsen segir í einni bók Thors Vilhjálmssonar, Regn á rykið, sem kom út árið 1960 (bls. 186–187).
27.mar. 2014 - 11:29 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Við Guðmundur Andri og fleiri á Snjáldru

Ég skrifa frekar sjaldan athugasemdir, en fróðlegt er að sjá viðbrögðin. Til dæmis skrifaði Guðmundur Andri Thorsson eftirfarandi hugleiðingu í gær, miðvikudaginn 26. mars:
23.mar. 2014 - 12:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Heilagur Tómas og íslenska bankahrunið

Nú má lesa hér í nýútkomnu ráðstefnuriti Viðskiptafræðistofnunar Háskóla Íslands ritgerð mína um viðskiptasiðferði og íslenska bankahrunið, þar sem heilagur Tómas af Akvínó, samtímamaður Snorra Sturlusonar, kemur við sögu.
20.mar. 2014 - 10:36 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ferð mín til Berlínar

Berlín er mjög skemmtileg borg og allt með þeim myndarbrag, sem einkennir Þjóðverja.
18.mar. 2014 - 14:12 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvenær eru viðskipti ólögleg og ósiðleg?

Hér er viðtal, sem Kári Finnsson tók við mig fyrir netsjónvarp Viðskiptablaðsins um viðskiptasiðferði og bankahrunið:
14.mar. 2014 - 10:08 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

„Vinir“ nýttu sér tímabundna neyð Íslendinga

Norskir og finnskir aðilar nýttu sér tímabundna neyð íslensku bankanna til að hirða af þeim eignir á smánarverði.
13.mar. 2014 - 14:03 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Töpuðu Íslendingar hundrað milljörðum á skyndisölu þriggja Glitniseigna?

Ég birti grein undir þessu heiti í Morgunblaðinu á morgun, föstudaginn 14. mars, og skýri mál mitt líka á fyrirlestri sama dag.
26.feb. 2014 - 18:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Stjórnarflokkarnir hafa ekki svikið neitt

Menn halda ekki þjóðaratkvæðagreiðslu til að hætta við ákvörðun, heldur til hins að taka ákvörðun.
26.feb. 2014 - 09:28 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Grein mín í Cambridge Journal of Economics

Ég leiðrétti þar þrjár missagnir þeirra prófessors Roberts Wades og dr. Sigurbjargar Sigurgeirsdóttur í ritgerð þeirra um íslenska bankahrunið í tímaritinu.
23.feb. 2014 - 11:32 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvers vegna dregur Sigríður Dögg mig inn í kjaftasögur um sig?

Ég segi eins og Bergljót Hákonardóttir forðum við Kala, skósvein Einars Þambarskelfis: „Það er illa gert að fást upp á ókunna menn með hrópyrðum og háðsemi og munu yður tröll toga tungu úr höfði.“
22.feb. 2014 - 09:42 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvað sagði í landsfundarályktuninni?

Sjálfstæðisflokkurinn er nú ekki að svíkja neitt, heldur fylgja fram ályktun landsfundarins. Einungis á að taka upp aðildarviðræður aftur að undangenginnni þjóðaratkvæðagreiðslu.
16.feb. 2014 - 23:43 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Krossfarar í hópi háskólaprófessora

Ekki þarf að leita langt yfir skammt til sjá, hverjir eru krossfarar í hópi háskólaprófessora:
31.jan. 2014 - 09:07 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Nokkrar spurningar til dr. Sigurbjargar Sigurgeirsdóttur

Ég vonast til þess, að dr. Sigurbjörg Sigurgeirsdóttir svari þessum spurningum undanbragðalaust á þeim vettvangi, sem Siðfræðistofnun Háskóla Íslands hefur veitt henni í dag, föstudaginn 30. janúar 2014.

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands og hefur verið gistifræðimaður við fjölmarga erlenda háskóla, þar á meðal Stanford-háskóla og UCLA. Hann fæddist 1953, lauk doktorsprófi í stjórnmálafræði frá Oxford-háskóla 1985 og er höfundur fjölmargra bóka um stjórnmál, sögu og heimspeki á íslensku, ensku og sænsku.

Verk hans, Kjarni málsins. Fleyg orð á íslensku, 992 bls. tilvitnanasafn, var gefið út af Bókafélaginu í nóvemberbyrjun 2010. Árið 2009 komu út eftir hann 828 blaðsíðna þýðing á Svartbók kommúnismans (Livre noir du communisme) á vegum Háskólaútgáfunnar og 160 bls. bók, Áhrif skattahækkana á hagvöxt og lífskjör, sem Bókafélagið gaf út. 

Nýjasta verk hans er Íslenskir kommúnistar 1918–1998, sem er 624 bls. myndskreytt ágrip af sögu íslensku kommúnista- og sósíalistahreyfingarinnar allt til endaloka Alþýðubandalagsins, og gefur Almenna bókafélagið það út. 

Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 13.4.2014
Dýrkeypt mistök stjórnmálamanna eftir hrun
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 18.4.2014
Nýjar upplýsingar um gamalt trúnaðarbrot
Sigurður G. Guðjónsson
Sigurður G. Guðjónsson - 18.4.2014
Frjálst fall
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 23.4.2014
Lágt lagst
Guðlaugur Þór Þórðarson
Guðlaugur Þór Þórðarson - 21.4.2014
Hvers konar fréttamennska er þetta?
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 09.4.2014
Ríkisvæðing einkaskulda
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 10.4.2014
Eru háskólakennarar í pólitískri krossferð?
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 12.4.2014
Ritaskrá mín fyrir 2013
Sigurður G. Guðjónsson
Sigurður G. Guðjónsson - 21.4.2014
Þarf sérstakan til að rannsaka Sérstakan?
Sturla Böðvarsson
Sturla Böðvarsson - 09.4.2014
Framganga Rússa
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 11.4.2014
Lesendur geta sjálfir staðreynt málið
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 13.4.2014
Hallgrímur Pétursson – fimmti hluti
Ingrid Kuhlman
Ingrid Kuhlman - 22.4.2014
Vá-tilfinningin
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 09.4.2014
Breskir dómarar skeikulir
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 20.4.2014
María Magdalena og páskaeggin
Fleiri pressupennar