Hannes Hólmsteinn Gissurarson
27. maí 2012 - 17:36Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Laxness og Shakespeare

Tómas Guðmundsson orti, að hjörtum mannanna svipaði saman í Súdan og Grímsnesinu. En líklega samdi William Shakespeare ein frægustu orðin um sameðli mannanna, þegar hann lét kaupmanninn í Feneyjum segja: „Hefur Gyðingur ekki augu? hefur Gyðingur ekki hendur, líffæri, sköpulag, skilningarvit, hvatir, ástríður, alinn á sömu fæðu, særður sömu vopnum, haldinn sömu sjúkdómum, græddur sömu lyfjum, vermdur og kalinn af sama vetri og sumri og kristinn maður? Blæðir okkur ekki af stungum? hlæjum við ekki af kitlum? deyjum við ekki af eitri? og hefnum við ekki ranglætis? Ef okkur svipar saman um annað, þá líkjumst við ykkur þar.“

Sænska skáldið August Strindberg notaði svipuð ummæli í leikritinu Föðurnum: „Já, ég græt þótt ég sé karlmaður. En hefur karlmaður ekki augu? Hefur hann ekki hendur, fætur, skilningarvit, smekk, ástríður? Nærist hann ekki sömu fæðu, særa hann ekki sömu vopn, hitnar honum ekki og kólnar í sama sumaryl og vetrarkulda og konu? Blæðir okkur ekki ef þið stingið okkur? Stöndum við ekki á öndinni ef þið kitlið okkur? Deyjum við ekki ef þið byrlið okkur eitur? Hvers vegna skyldi karlmaður ekki mega kvarta, hermaður ekki mega gráta? Af því að það er ókarlmannlegt! Hvers vegna er það ókarlmannlegt?“

Bergmálið frá Shakespeare er sterkt í leikriti Strindbergs, en daufur endurómur af því í leikriti norska skáldsins Henriks Ibsens, Brúðuheimilinu, þegar Nora mælir: „Ég trúi því ég sé fyrst og fremst manneskja, maður, ég alveg jafnt og þú — eða að minnsta kosti, að ég eigi að reyna að verða það. Ég veit vel, að flestum finnst þú hafa rétt fyrir þér, Þorvaldur, og áreiðanlega stendur eitthvað svoleiðis í bókum. En ég get ekki lengur látið mér nægja það sem flestir segja eða það sem stendur í bókum. Ég verð sjálf að hugsa málin og komast til skilnings um þau.“

Og nú hljóta aðdáendur Halldórs Kiljans Laxness á Íslandi að sjá, hvaðan ræða Uglu í Atómstöðinni er ættuð: „Ég vil verða maður. Maður, hvernig? Hvorki kauplaus ambátt einsog konur þeirra fátæku né keypt maddama einsog konur þeirra ríku; þaðanaf síður launuð hjákona; og ekki heldur fángi barns sem mannfélagið hefur svarið fyrir. Maður með mönnum: ég veit það er hlægilegt, fyrirlitlegt, svívirðilegt og byltíngarsinnað, að kvenmaður skuli ekki vilja vera einhver tegund ambáttar eða skækju. En ég er nú svona gerð.“

Það er skemmtileg tilviljun, að Laxness fæddist á dánardegi Shakespeares, 23. apríl.




25.apr. 2015 - 10:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sjálftaka eða þátttaka?

Í fæstum orðum er þetta svar, að gæfumun þjóða geri, hvort skipulagið einkennist af sjálftöku (extraction) eða þátttöku (inclusion).
24.apr. 2015 - 10:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hinn stígurinn

De Soto sagði snautt fólk ráða yfir talsverðu fjármagni, en þetta fjármagn væri oft „dautt“.
22.apr. 2015 - 15:41 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ótrúlegt áhugaleysi um stórmál

Ég benti á þrjú stórmál í fyrirlestri mínum á vorráðstefnu Viðskiptafræðistofnunar þriðjudaginn 21. apríl:
17.apr. 2015 - 14:13 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Fyrirlestur minn á þriðjudag

Ég mun kynna niðurstöður rannsókna minna á því, hversu mikið ónauðsynlegt tap hafi fallið á Íslendinga af þessum ástæðum.
17.apr. 2015 - 08:29 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Forvitnilegir viðburðir í dag og á morgun

Ég ætla að reyna að komast á tvo forvitnilega viðburði í dag og á morgun.
15.apr. 2015 - 19:43 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Spjallað á Útvarpi Sögu um hatursáróður

Ég var í dag, miðvikudaginn 15. apríl, á Útvarpi Sögu, þar sem ég spjallaði um hatursáróður.
14.apr. 2015 - 17:04 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Stokkhólmur, apríl 2015

Á morgun, miðvikudag, verð ég síðan á Útvarpi Sögu klukkan fimm til að tala um hatursumræður.
12.apr. 2015 - 06:56 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Uppljóstrun Þórðar Snæs

Hvað skyldu fastapennarnir á Fréttablaðinu, þeir Guðmundur Andri Thorsson og Þorvaldur Gylfason, segja um þetta?
11.apr. 2015 - 10:41 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Myndir af mér í Berlín

Tíminn líður. Hinn yngsti þeirra, Friedman, hefði orðið hundrað ára 2012.
08.apr. 2015 - 14:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þrír fyrirlestrar mínir á næstunni

 Þar hyggst ég fara orðum um Seðlabankann og FIH-banka, sem talsvert hefur verið rætt um síðustu mánuði …
05.apr. 2015 - 14:21 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hugleiðingar í Machu Picchu

Þótt Inkaveldið væri víðlent og voldugt var það frumstætt um margt.
02.apr. 2015 - 13:35 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sala víns og áfengis í búðum

Heimsendaspárnar um bjórinn rættust ekki. Drykkjumenning batnaði, ef eitthvað var.
01.apr. 2015 - 14:55 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Fróðlegar tillögur Frosta

Með því er ég ekki að lýsa yfir stuðningi við tillögur Frosta. Rök eru til gegn þeim. En þær ætti að ræða alvarlega.
29.mar. 2015 - 17:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þorsteinn Pálsson á villigötum

Ég botna ekkert í gömlum vini og samverkamanni, Þorsteini Pálssyni, sem kallar það „markaðslausn“ að bjóða upp aflaheimildir.
28.mar. 2015 - 14:10 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Var Jón Sigurðsson óbilgjarn?

… hann var að reyna að efla sjálfsvirðingu sinnar fámennu, fátæku þjóðar og koma fram af reisn út á við.
27.mar. 2015 - 02:07 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þorvaldur: Íslendingahrellir

Ef Gunnar var glæpamannahrellir, þá er Þorvaldur Íslendingahrellir …
25.mar. 2015 - 14:22 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Reductio ad Hitlerum

… Sviss, Ástralía, Nýja-Sjáland, Bretland og Kanada. Hverjum dettur öðrum í hug en Gísla Pálssyni og E. Paul Durrenberger að bera þau saman við Hitlers-Þýskaland?

21.mar. 2015 - 21:17 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Formannskjörið í Samfylkingunni

Það hefði sennilega verið betra fyrir andstæðinga Samfylkingarinnar, hefði Sigríður Ingibjörg Ingadóttir sigrað í formannskjöri. Hún hefur enn minni kjörþokka en Árni Páll.
20.mar. 2015 - 01:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Viðtal Kolbrúnar við Harald

Það má vinkona mín, Kolbrún Bergþórsdóttir, eiga, að hún tekur góð viðtöl, ratar beint að kjarna máls.
18.mar. 2015 - 14:42 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Orðaskipti Guðrúnar og Davíðs

[Guðrún Pétursdóttir:] Veistu, hverra manna ég er?
15.mar. 2015 - 00:56 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gaman um alvöru

Skemmtilegt myndband …
12.mar. 2015 - 13:20 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sömdu Svíar af sér Ísland?

Með ólíkindum er, hversu hljóðlega og átakalaust Ísland fylgdi Danmörku í Kílarfriðnum, sem saminn var 14. janúar 1814.
09.mar. 2015 - 16:51 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Annað dæmi um hlutdrægni Egils

En auðvitað er Egill og hefur verið hlutdrægur …
08.mar. 2015 - 14:45 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sinnuleysi Háskólans um ritstuld

Ég skrifaði þá eftirfarandi bréf inn á vefinn:
07.mar. 2015 - 06:56 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

InDefence: Bankarnir bæti tjónið, sem þeir ollu!

Þetta merkir, að gömlu bankarnir eða þrotabú þeirra skulda Íslendingum stórfé.
05.mar. 2015 - 19:11 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Dæmi um hlutdrægni Egils

Af hverju bauð Egill Helgason aðeins óvildarmanni Ármanns Þorvaldssonar í þátt sinn til að úthúða bók Ármanns, en leyfði honum ekki að svara fyrir sig?
05.mar. 2015 - 08:33 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ísland í sambandi við Svíþjóð

Ísland var því í tuttugu og eitt ár í konungssambandi við Svíþjóð, en ekki Noreg.
02.mar. 2015 - 01:07 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Bók Björgólfs Thors

Ekki er heiglum hent að ráða bæði við mafíuna í Rússlandi og bankahrunið á Íslandi, en þetta tókst Björgólfi Thor.
26.feb. 2015 - 14:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Til hvers var Gissurarsáttmáli?

Baldur Þórhallsson, fyrrverandi varaþingmaður Samfylkingarinnar, er umsjónarmaður rannsóknarverkefnis um „leitina að skjóli“.
24.feb. 2015 - 00:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Öflugar áróðursvélar

Gamalreyndir menn og glöggir sjá fingraför þessarar áróðursvélar á bloggi Stefáns Ólafssonar prófessors …

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands og hefur verið gistifræðimaður við fjölmarga erlenda háskóla, þar á meðal Stanford-háskóla og UCLA. Hann fæddist 1953, lauk doktorsprófi í stjórnmálafræði frá Oxford-háskóla 1985 og er höfundur fjölmargra bóka um stjórnmál, sögu og heimspeki á íslensku, ensku og sænsku.

Verk hans, Kjarni málsins. Fleyg orð á íslensku, 992 bls. tilvitnanasafn, var gefið út af Bókafélaginu í nóvemberbyrjun 2010. Árið 2009 komu út eftir hann 828 blaðsíðna þýðing á Svartbók kommúnismans (Livre noir du communisme) á vegum Háskólaútgáfunnar og 160 bls. bók, Áhrif skattahækkana á hagvöxt og lífskjör, sem Bókafélagið gaf út. 

Nýjasta verk hans er Íslenskir kommúnistar 1918–1998, sem er 624 bls. myndskreytt ágrip af sögu íslensku kommúnista- og sósíalistahreyfingarinnar allt til endaloka Alþýðubandalagsins, og gefur Almenna bókafélagið það út. 

Kristjón Kormákur Guðjónsson
Kristjón Kormákur Guðjónsson - 19.4.2015
Vinir mínir sem þið drápuð
Ragnheiður Eiríksdóttir
Ragnheiður Eiríksdóttir - 27.4.2015
Svo varð strákurinn minn veikur
Hildur Eir Bolladóttir
Hildur Eir Bolladóttir - 17.4.2015
Að fara til kvensjúkdómalæknis
Jón Óðinn Waage
Jón Óðinn Waage - 26.4.2015
Jökulsárnar: Við minnumst hans með hlýhug
Ragnheiður Eiríksdóttir
Ragnheiður Eiríksdóttir - 14.4.2015
Fögnum kvenkyns kjánum og ódámum!
Bryndís Schram
Bryndís Schram - 20.4.2015
Árin okkar í Ameríku
Bergljót Björk Halldórsdóttir
Bergljót Björk Halldórsdóttir - 25.4.2015
9 algeng eldhúsmistök - samantekin ráð Sælkerapressunar
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 17.4.2015
Björgólfur leggðu fram launatöflurnar
Ragnheiður Eiríksdóttir
Ragnheiður Eiríksdóttir - 23.4.2015
Hvað er ást?
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 16.4.2015
Réttlæti Pírata
Bergljót Björk Halldórsdóttir
Bergljót Björk Halldórsdóttir - 20.4.2015
Eldhúsumbætur: óskhyggjan og raunveruleikinn
Fleiri pressupennar