Hannes Hólmsteinn Gissurarson
27. maí 2012 - 17:36Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Laxness og Shakespeare

Tómas Guðmundsson orti, að hjörtum mannanna svipaði saman í Súdan og Grímsnesinu. En líklega samdi William Shakespeare ein frægustu orðin um sameðli mannanna, þegar hann lét kaupmanninn í Feneyjum segja: „Hefur Gyðingur ekki augu? hefur Gyðingur ekki hendur, líffæri, sköpulag, skilningarvit, hvatir, ástríður, alinn á sömu fæðu, særður sömu vopnum, haldinn sömu sjúkdómum, græddur sömu lyfjum, vermdur og kalinn af sama vetri og sumri og kristinn maður? Blæðir okkur ekki af stungum? hlæjum við ekki af kitlum? deyjum við ekki af eitri? og hefnum við ekki ranglætis? Ef okkur svipar saman um annað, þá líkjumst við ykkur þar.“

Sænska skáldið August Strindberg notaði svipuð ummæli í leikritinu Föðurnum: „Já, ég græt þótt ég sé karlmaður. En hefur karlmaður ekki augu? Hefur hann ekki hendur, fætur, skilningarvit, smekk, ástríður? Nærist hann ekki sömu fæðu, særa hann ekki sömu vopn, hitnar honum ekki og kólnar í sama sumaryl og vetrarkulda og konu? Blæðir okkur ekki ef þið stingið okkur? Stöndum við ekki á öndinni ef þið kitlið okkur? Deyjum við ekki ef þið byrlið okkur eitur? Hvers vegna skyldi karlmaður ekki mega kvarta, hermaður ekki mega gráta? Af því að það er ókarlmannlegt! Hvers vegna er það ókarlmannlegt?“

Bergmálið frá Shakespeare er sterkt í leikriti Strindbergs, en daufur endurómur af því í leikriti norska skáldsins Henriks Ibsens, Brúðuheimilinu, þegar Nora mælir: „Ég trúi því ég sé fyrst og fremst manneskja, maður, ég alveg jafnt og þú — eða að minnsta kosti, að ég eigi að reyna að verða það. Ég veit vel, að flestum finnst þú hafa rétt fyrir þér, Þorvaldur, og áreiðanlega stendur eitthvað svoleiðis í bókum. En ég get ekki lengur látið mér nægja það sem flestir segja eða það sem stendur í bókum. Ég verð sjálf að hugsa málin og komast til skilnings um þau.“

Og nú hljóta aðdáendur Halldórs Kiljans Laxness á Íslandi að sjá, hvaðan ræða Uglu í Atómstöðinni er ættuð: „Ég vil verða maður. Maður, hvernig? Hvorki kauplaus ambátt einsog konur þeirra fátæku né keypt maddama einsog konur þeirra ríku; þaðanaf síður launuð hjákona; og ekki heldur fángi barns sem mannfélagið hefur svarið fyrir. Maður með mönnum: ég veit það er hlægilegt, fyrirlitlegt, svívirðilegt og byltíngarsinnað, að kvenmaður skuli ekki vilja vera einhver tegund ambáttar eða skækju. En ég er nú svona gerð.“

Það er skemmtileg tilviljun, að Laxness fæddist á dánardegi Shakespeares, 23. apríl.




29.mar. 2015 - 17:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þorsteinn Pálsson á villigötum

Ég botna ekkert í gömlum vini og samverkamanni, Þorsteini Pálssyni, sem kallar það „markaðslausn“ að bjóða upp aflaheimildir.
28.mar. 2015 - 14:10 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Var Jón Sigurðsson óbilgjarn?

… hann var að reyna að efla sjálfsvirðingu sinnar fámennu, fátæku þjóðar og koma fram af reisn út á við.
27.mar. 2015 - 02:07 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þorvaldur: Íslendingahrellir

Ef Gunnar var glæpamannahrellir, þá er Þorvaldur Íslendingahrellir …
25.mar. 2015 - 14:22 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Reductio ad Hitlerum

… Sviss, Ástralía, Nýja-Sjáland, Bretland og Kanada. Hverjum dettur öðrum í hug en Gísla Pálssyni og E. Paul Durrenberger að bera þau saman við Hitlers-Þýskaland?

21.mar. 2015 - 21:17 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Formannskjörið í Samfylkingunni

Það hefði sennilega verið betra fyrir andstæðinga Samfylkingarinnar, hefði Sigríður Ingibjörg Ingadóttir sigrað í formannskjöri. Hún hefur enn minni kjörþokka en Árni Páll.
20.mar. 2015 - 01:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Viðtal Kolbrúnar við Harald

Það má vinkona mín, Kolbrún Bergþórsdóttir, eiga, að hún tekur góð viðtöl, ratar beint að kjarna máls.
18.mar. 2015 - 14:42 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Orðaskipti Guðrúnar og Davíðs

[Guðrún Pétursdóttir:] Veistu, hverra manna ég er?
15.mar. 2015 - 00:56 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gaman um alvöru

Skemmtilegt myndband …
12.mar. 2015 - 13:20 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sömdu Svíar af sér Ísland?

Með ólíkindum er, hversu hljóðlega og átakalaust Ísland fylgdi Danmörku í Kílarfriðnum, sem saminn var 14. janúar 1814.
09.mar. 2015 - 16:51 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Annað dæmi um hlutdrægni Egils

En auðvitað er Egill og hefur verið hlutdrægur …
08.mar. 2015 - 14:45 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sinnuleysi Háskólans um ritstuld

Ég skrifaði þá eftirfarandi bréf inn á vefinn:
07.mar. 2015 - 06:56 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

InDefence: Bankarnir bæti tjónið, sem þeir ollu!

Þetta merkir, að gömlu bankarnir eða þrotabú þeirra skulda Íslendingum stórfé.
05.mar. 2015 - 19:11 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Dæmi um hlutdrægni Egils

Af hverju bauð Egill Helgason aðeins óvildarmanni Ármanns Þorvaldssonar í þátt sinn til að úthúða bók Ármanns, en leyfði honum ekki að svara fyrir sig?
05.mar. 2015 - 08:33 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ísland í sambandi við Svíþjóð

Ísland var því í tuttugu og eitt ár í konungssambandi við Svíþjóð, en ekki Noreg.
02.mar. 2015 - 01:07 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Bók Björgólfs Thors

Ekki er heiglum hent að ráða bæði við mafíuna í Rússlandi og bankahrunið á Íslandi, en þetta tókst Björgólfi Thor.
26.feb. 2015 - 14:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Til hvers var Gissurarsáttmáli?

Baldur Þórhallsson, fyrrverandi varaþingmaður Samfylkingarinnar, er umsjónarmaður rannsóknarverkefnis um „leitina að skjóli“.
24.feb. 2015 - 00:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Öflugar áróðursvélar

Gamalreyndir menn og glöggir sjá fingraför þessarar áróðursvélar á bloggi Stefáns Ólafssonar prófessors …
23.feb. 2015 - 13:08 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Davíð gerir gys að Agli

Þá gall aftur við í Agli, að ég hefði eitt sinn hótað sér við Reykjavíkurtjörn að ofsækja sig ekki. Væru að því vitni.
21.feb. 2015 - 16:31 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Fróðlegar upplýsingar í Reykjavíkurbréfi

Davíð Oddsson, fyrrverandi seðlabankastjóri, upplýsir ýmislegt í síðasta Reykjavíkurbréfi.
19.feb. 2015 - 10:24 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ég á afmæli í dag

Ég fæddist á fæðingardeild Landspítalans 19. febrúar 1953 og var svo sannarlega velkomið barn í heiminn.
18.feb. 2015 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Stefán á að biðjast afsökunar

Ef einhver á að biðjast afsökunar, þá er það Stefán Ólafsson.
18.feb. 2015 - 09:35 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þorsteinn Erlingsson

… dr. Þorsteinn Sæmundsson stjarnfræðingur, hefur vakið athygli mína á dagbókarbroti eftir Svanhildi …
16.feb. 2015 - 10:58 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ártíð Ólafs Thors

Hann gaf dótturdóttur sinni gott ráð: „Ekki eyða ævinni í að sjá eftir eða kvíða fyrir.“
14.feb. 2015 - 08:07 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Málstaður Íslendinga

Hvað var unnið við að stofna íslenskan háskóla í því skyni að hætta að læra dönsk lög, ef átti aðeins að skipta þeim út fyrir bresk lög?
13.feb. 2015 - 15:35 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Einar og Stefán stóryrtir

Af hverju getur þetta fólk aldrei rætt mál efnislega, heldur þarf að hreyta fúkyrðum í aðra? Hvað veldur vanlíðan þess og beiskju?
11.feb. 2015 - 17:01 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Álitamál um aflandsgögn

Ég vona, að skattrannsóknarstjóri gæti vel að lögum og reglum í þeim ákvörðunum, sem hún tekur um gögn, sem kann að hafa verið aflað á ólögmætan hátt, um aflandsreikninga.
09.feb. 2015 - 07:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvað eru vinstri menn að reyna að gera?

Í Svíþjóð og víðar hefur vinstri mönnum tekist að ógilda atkvæði þeirra hægri manna, sem skilgreindir hafa verið út úr stjórnmálunum. Aðrir hægri menn vilja ekki vinna með þeim eða þiggja stuðning þeirra.
06.feb. 2015 - 15:04 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Enn hleypur Jón Steinsson á sig

Jón ætti að reyna að hrekja þessa útreikninga, áður en hann skrifar stóryrði á Netið.
30.jan. 2015 - 10:46 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Reiðilestur í stað rannsóknar

Aðferðin í þessari bók er einföld. Hún er að hrúga saman ýmsum hugmyndum, sem höfundum er í nöp við, og kalla einu nafni orsök, en lýsa síðan bankahruninu sem afleiðingu þessara hugmynda.

27.jan. 2015 - 19:15 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Auschwitz og Íslendingar

Ég birti fyrir þremur árum ritgerð í Þjóðmálum, sem lesa má hér, um það, hvernig Íslendingar tengdust Auschwitz-búðunum.

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands og hefur verið gistifræðimaður við fjölmarga erlenda háskóla, þar á meðal Stanford-háskóla og UCLA. Hann fæddist 1953, lauk doktorsprófi í stjórnmálafræði frá Oxford-háskóla 1985 og er höfundur fjölmargra bóka um stjórnmál, sögu og heimspeki á íslensku, ensku og sænsku.

Verk hans, Kjarni málsins. Fleyg orð á íslensku, 992 bls. tilvitnanasafn, var gefið út af Bókafélaginu í nóvemberbyrjun 2010. Árið 2009 komu út eftir hann 828 blaðsíðna þýðing á Svartbók kommúnismans (Livre noir du communisme) á vegum Háskólaútgáfunnar og 160 bls. bók, Áhrif skattahækkana á hagvöxt og lífskjör, sem Bókafélagið gaf út. 

Nýjasta verk hans er Íslenskir kommúnistar 1918–1998, sem er 624 bls. myndskreytt ágrip af sögu íslensku kommúnista- og sósíalistahreyfingarinnar allt til endaloka Alþýðubandalagsins, og gefur Almenna bókafélagið það út. 

Ragnheiður Eiríksdóttir
Ragnheiður Eiríksdóttir - 24.3.2015
Um tippamyndasendingar íslenskra karla
Jón Óðinn Waage
Jón Óðinn Waage - 16.3.2015
Við Gunnar
Bergljót Björk Halldórsdóttir
Bergljót Björk Halldórsdóttir - 21.3.2015
Matargrúskarinn Nanna Rögnvaldar
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 21.3.2015
Formannskjörið í Samfylkingunni
Ragnheiður Ragnarsdóttir
Ragnheiður Ragnarsdóttir - 23.3.2015
Líf Röggu í LA: æfingar á ströndinni
Sigurður G. Guðjónsson
Sigurður G. Guðjónsson - 24.3.2015
Eigandi Íslands?
Jón Sigurðsson
Jón Sigurðsson - 20.3.2015
Athyglisverð ummæli í Morgunblaðinu
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 22.3.2015
Hvar er stuðningsyfirlýsingin?
Aðsend grein
Aðsend grein - 26.3.2015
Ég bjargaði mannslífi í nótt
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 18.3.2015
Orðaskipti Guðrúnar og Davíðs
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 21.3.2015
Orðaleikur Jóns Sigurðssonar
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 20.3.2015
Stjórnarskráin leyfir ekki aðild
Smári Pálmarsson
Smári Pálmarsson - 27.3.2015
Voru mistök að frelsa geirvörtuna?
Ragnheiður Ragnarsdóttir
Ragnheiður Ragnarsdóttir - 16.3.2015
Lífið í LA: rauði dregilinn á tískuvikunni
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 20.3.2015
Viðtal Kolbrúnar við Harald
Fleiri pressupennar