Hannes Hólmsteinn Gissurarson
31. júl. 2012 - 06:55Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Jón á enn erindi við okkur

Einhverjir samkennarar mínir í Háskóla Íslands hafa orðið til að andmæla þeirri skoðun minni, að Jón Sigurðsson forseti hafi verið frjálshyggjumaður. Á því er þó enginn vafi. Jón hafði lesið með skilningi og samúð rit Jean-Baptiste Says, sem var helsti lærisveinn Adams Smiths á meginlandinu, og Johns Stuarts Mills. Ég hef þegar á þessum vettvangi vitnað í ýmis ummæli Jóns, sem sýna þetta.

En margt fleira úr ritum Jóns Sigurðssonar á erindi við okkur. Hann segir til dæmis 1842: „Þá hefir menntunin verið mest, þegar mestar hafa verið utanferðir og Íslendingar átt mest viðskipti við önnur lönd; þó ekki við eitt land, heldur mörg.“ Íslendingar verða einmitt að gæta sín á því að lokast ekki inni í Evrópusambandinu, heldur stunda viðskipti við aðra aðila líka, til dæmis Noreg, Kanada, Bandaríkin, Brasilíu, Rússland, Indland og Kína.

Jón segir 1860: „Maður verður að venja sig af að treysta á stjórnina eina sér til hjálpar og venja sig á að nota sína eigin krafta; maður verður að læra að samlaga þessa krafta, svo þeir geti unnið saman til almennra heilla.“ Skýrar verður úrlausnarefni stjórnmálanna varla lýst. Stefna þarf jafnt að sem mestu frelsi sem flestra og að gagnkvæmri aðlögun einstaklinganna, svo að árekstrum fækki og frelsi eins verði ekki ófrelsi annars.

Fróðleg er líka sagan af því, þegar Jón vandaði um við skólapilta í Lærða skólanum 1875. Þeir höfðu fært honum kvæði Gests Pálssonar, þar sem sagði:

Þú kappinn dýr,
er aldrei þekktir bönd.

Jón vísaði því á bug, að hann hefði aldrei þekkt bönd; „bönd væru jafnnauðsynleg inn á við sem út á við, jafnnauðsynleg fyrir líf einstakra manna sem þjóða, og frelsið án banda, án takmörkunar, væri ekki frelsi, heldur agaleysi og óstjórn,“ eins og segir í einkabréfi um fund hans og skólapilta.

Jón á hér aðallega við sjálfstjórn og sjálfsaga, þá menningu, sem kemur að innan, en án þess verður frelsið orðið tómt. Jón var eins og nafni hans Þorláksson síðar í senn frjálslyndur og íhaldssamur.




Svanhvít - Mottur
01.júl. 2015 - 05:40 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Bækurnar í sumarbústaðinn

Hér eru ráð um fjórar góðar bækur, sem taka mætti með í sumarbústaðinn:
28.jún. 2015 - 19:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þrisvar boðið Ísland

Danakonungar buðu Hinrik VIII Ísland þrisvar, en hann hafnaði öllum boðunum.
26.jún. 2015 - 12:23 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ritdómur minn í European Political Science

Nú hefur ritdómur minn um tvær hrunbækur á ensku birst í vefútgáfu tímaritsins European Political Science.
25.jún. 2015 - 23:27 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Áhrifamikill ræðumaður

Enginn efast um, að hann sé góður ræðumaður.
23.jún. 2015 - 11:38 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gríska kreppan: Við Gylfi og Ragnar

Hér er rætt á mbl.is 22. júní 2015 við okkur dr. Gylfa Magnússon dósent og dr. Ragnar Árnason prófessor um grísku kreppuna og afstöðu Evrópusambandsins:
21.jún. 2015 - 14:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Drengskapur tveggja Breta

Um þá Hannan og Butler á íslenska orðið „drengskapur“ best.
19.jún. 2015 - 11:36 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gunnar Smári: óvæntur siðapostuli

Þeir Gunnar Smári og Jón Ásgeir Jóhannesson héldu upp á prentun fyrstu eintakanna af Nyhedsavisen á Café Victor í Kaupmannahöfn 5. október 2006 …
15.jún. 2015 - 15:53 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Teikning í erlendu blaði

„This delightful caricature of Russell is courtesy of Professor Hannes Hólmsteinn Gissurarson.“
13.jún. 2015 - 19:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Enn er ég kominn á Youtube

Hér er á Youtube fyrirlestur sá, sem ég flutti í Berlín 11. apríl 2015 á fundi Evrópusamtaka frjálshyggjustúdenta um kynni mín af þremur helstu hugsuðum tuttugustu aldar.
13.jún. 2015 - 11:09 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Því hertóku Bretar ekki Ísland?

Anna Agnarsdóttir prófessor hefur sýnt fram á, að breskir áhrifamenn vildu í lok 18. aldar og byrjun hinnar 19. leggja Ísland undir Bretaveldi og að Bretastjórn velti því tvisvar alvarlega fyrir sér.
11.jún. 2015 - 07:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

„Nú vill enginn eiga þig.“

En í ljós kom í bankahruninu haustið 2008, að enginn hafði lengur áhuga á Íslandi og örlögum þess.
10.jún. 2015 - 07:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Vinir í raun

Það ætti því að vera eitt helsta verkefni íslenskra ráðamanna að rækta vináttu við þá erlendu ráðamenn, sem áhuga hafa á Íslandi …
08.jún. 2015 - 14:24 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ríkisstjórnin gerir það, sem hin vanrækti

Núverandi ríkisstjórn hefur hins vegar komið fram við útlendinga af kurteisi, en líka af fullkominni festu.
05.jún. 2015 - 18:24 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Verður stórfrétt um Steingrím falin?

Hafi þar munað fjörutíu milljörðum króna.
01.jún. 2015 - 16:37 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Rannsóknaskýrsla mín fyrir árið 2014

Eins og sést, var ég á ferð og flugi þetta ár …
28.maí 2015 - 15:57 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Halldór Ásgrímsson

Hér heilsar Halldór upp á mig árið 2003.
26.maí 2015 - 19:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Kardínálinn aftur á ferð

Íslenska þjóðveldið er eins og svissneska samveldið merkilegt fyrir það, að það fól í sér sjálfstjórn frjálsra jafningja.
24.maí 2015 - 19:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Brandes og Cobban gera lítið úr Íslendingum

Nokkrir útlendir fræðimenn, sumir jafnvel vinsamlegir Íslendingum, hafa efast um, að þeir fái staðið undir sjálfstæðu ríki.
21.maí 2015 - 09:27 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Kvótakerfið er hagkvæmt og réttlátt

Fiskveiðiarðurinn skapast vegna kvótakerfisins. Frekar ætti því að styrkja þetta kerfi en veikja.
16.maí 2015 - 14:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Furðuskrif um sjálfstæðisbaráttuna

Svo virðist sem allt megi segja um Íslendinga erlendis. Kristín Loftsdóttir skrifar …
15.maí 2015 - 14:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Kílarfriður enn í gildi?

… Ísland eigi ekki að reyna að verða hluti af meginlandi Evrópu, heldur miklu frekar halda áfram að vera sérstakt eyland í Norður-Atlantshafi.
13.maí 2015 - 14:48 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Deilurnar um bók Braga

„Háskóladeildin sem Hjalti Snær starfar við er til dæmis ekki beinlínis neitt kirkjuskrúðhús …“
10.maí 2015 - 20:14 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Breska kosningakerfið

Þess vegna er hæpið að segja, að breska kosningakerfið sé ólýðræðislegra en það, sem menn eiga að venjast frá Norðurlöndum.
09.maí 2015 - 07:23 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Bresku kosningarnar og Krugman

Þeir Þorvaldur Gylfason og Stefán Ólafsson hafa síðustu árin reynt eftir megni í skrifum sínum hér á Netinu að líkja eftir bandaríska hagfræðingnum Paul Krugman …
07.maí 2015 - 11:30 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Andersen skjölin

Hvort sem menn eru sammála Eggerti Skúlasyni um allt í hinni nýju bók hans eða ekki, hljóta þeir að viðurkenna, að hún er vel skrifuð og vel unnin.
06.maí 2015 - 20:44 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Furðulegar verkfallsboðanir

Samkvæmt tölum Evrópsku hagstofunnar og OECD eru laun hér um þessar mundir einhver hin bestu í heimi (aðeins sex Evrópuríki með hærri laun), jafnframt því sem tekjudreifing er ein hin jafnasta í heimi.
06.maí 2015 - 09:19 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Varð dramb Íslendingum að falli?

Ég bendi á, að vissulega hafi ýmsar goðsagnir orðið til í sjálfstæðisbaráttunni, en Jón Sigurðsson, leiðtogi sjálfstæðisbaráttunnar, hafi ekki haldið þeim fram.
28.apr. 2015 - 20:11 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Með Vargas Llosa í Lima

Þetta er auðvitað ekki geit, heldur geithafur, sem getur verið táknmynd greddu …
25.apr. 2015 - 10:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sjálftaka eða þátttaka?

Í fæstum orðum er þetta svar, að gæfumun þjóða geri, hvort skipulagið einkennist af sjálftöku (extraction) eða þátttöku (inclusion).
24.apr. 2015 - 10:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hinn stígurinn

De Soto sagði snautt fólk ráða yfir talsverðu fjármagni, en þetta fjármagn væri oft „dautt“.

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands og hefur verið gistifræðimaður við fjölmarga erlenda háskóla, þar á meðal Stanford-háskóla og UCLA. Hann fæddist 1953, lauk doktorsprófi í stjórnmálafræði frá Oxford-háskóla 1985 og er höfundur fjölmargra bóka um stjórnmál, sögu og heimspeki á íslensku, ensku og sænsku.

Verk hans, Kjarni málsins. Fleyg orð á íslensku, 992 bls. tilvitnanasafn, var gefið út af Bókafélaginu í nóvemberbyrjun 2010. Árið 2009 komu út eftir hann 828 blaðsíðna þýðing á Svartbók kommúnismans (Livre noir du communisme) á vegum Háskólaútgáfunnar og 160 bls. bók, Áhrif skattahækkana á hagvöxt og lífskjör, sem Bókafélagið gaf út. 

Nýjasta verk hans er Íslenskir kommúnistar 1918–1998, sem er 624 bls. myndskreytt ágrip af sögu íslensku kommúnista- og sósíalistahreyfingarinnar allt til endaloka Alþýðubandalagsins, og gefur Almenna bókafélagið það út. 

Límtré: Þakrennur - júlí (3)
Bergljót Björk Halldórsdóttir
Bergljót Björk Halldórsdóttir - 25.6.2015
Leyndarmál kaffikorgsins eru komin í ljós!
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 19.6.2015
Gunnar Smári: óvæntur siðapostuli
Guðlaugur Þór Þórðarson
Guðlaugur Þór Þórðarson - 24.6.2015
Bankahroki
Bergljót Björk Halldórsdóttir
Bergljót Björk Halldórsdóttir - 20.6.2015
Miðsumar - Sumarsólstöður = Jarðaberjatertan ómissandi!
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 19.6.2015
Reimleikar á Þingvallabæ
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 21.6.2015
Drengskapur tveggja Breta
Bergljót Björk Halldórsdóttir
Bergljót Björk Halldórsdóttir - 18.6.2015
Bragðlaukaferð til Eþíópíu - Sælkerapressan á Teni
Aðsend grein
Aðsend grein - 23.6.2015
Hjúkrunarfræðingur svarar
- 22.6.2015
Jafnrétti borgara
Björn Jón Bragason
Björn Jón Bragason - 24.6.2015
Er versluninni að blæða út?
Ragnheiður Ragnarsdóttir
Ragnheiður Ragnarsdóttir - 23.6.2015
Chia hafragrautur: UPPSKRIFT
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 23.6.2015
Gríska kreppan: Við Gylfi og Ragnar
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 25.6.2015
Aukum gjaldeyrisöflun þjóðarbúsins
Ragnheiður Eiríksdóttir
Ragnheiður Eiríksdóttir - 02.7.2015
Elsku karlmenn, þið eruð alveg að verða óþarfir!
Fleiri pressupennar