Hannes Hólmsteinn Gissurarson
28. júl. 2012 - 10:58Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvers vegna eru nútímamenn greindari en forfeður þeirra?

Dýrafræðingurinn og vísindahöfundurinn dr. Matt Ridley flutti afar fróðlegan og skemmtilegan fyrirlestur í gær, föstudaginn 27. júlí, í Háskóla Íslands. Fyrirlesturinn mun fljótlega vera settur á Netið, á heimasíðu Rannsóknarsetur um nýsköpun og hagvöxt, þar sem menn geta skoðað hann. Mörg viðtöl Ridleys og erindi eru þegar til á Netinu, til dæmis viðtal Reason Foundation hér og erindi í Zürich hér og erindi fyrir Google hér.

Ridley telur ýmsar góðar ástæður til bjartsýni um framtíð mannkyns. Hann benti til dæmis á það, að menn væru samkvæmt greindarmælingum að verða greindari, að minnsta kosti með efnuðum Vesturlandaþjóðum. Þetta er í fljótu bragði einkennilegt, því að vandaðar greindarmælingar eiga að vera þannig úr garði gerðar, að þær séu óháðar tíma og rúmi. Ef tveir menn eru jafngreindir í Senegal og Sviss, þá eiga þeir að mælast jafngreindir. Hvort sem maður er vel eða illa upp alinn, á hann að mælast jafngreindur. Tveir jafngreindir menn á 19. og 21. öld eiga að mælast jafngreindir, annars er eitthvað að mælingunum.

Eflaust eru einhver greindarpróf háð aðstæðum. En Ridley bendir á eina skýringu á aukinni greind á okkar dögum. Hún er, að ekki leggjast nú eins og áður á börn í sama mæli sjúkdómar, sem hafa vond áhrif á heilastarfsemina, og að víða þjást þau nú ekki af vannæringu, sem líka dregur úr þroska þeirra. Velmegun, hlý og traust húsakynni og nægur og góður matur, mynda skilyrði til að vaxa og þroskast eftir eigin lögmáli. Þar starfar heilinn best.

Ein skjámynd Ridleys á fyrirlestrinum var sérstaklega athyglisverð. Til vinstri var útskorinn steinn með hvössum brúnum, sem frummaður fyrir um milljón árum hefur gert og notað til að drepa og skera í sundur dýr merkurinnar sér til matar. Hann og hann einn gerði þennan hníf, og hann var gerður úr einu efni. Til hægri var tölvumús frá okkar dögum. Til þess að gera hana þurfti atbeina þúsunda og jafnvel milljóna manna úr öllum heimshornum, þar sem sumir framleiddu plast og aðrir örgjafa, suma sömdu forrit og aðrir hönnuðu lögun músarinnar, sumir sinntu innkaupum og aðrir starfsmannahaldi í ólíkum fyrirtækjum, sem komu að gerð músarinnar, og svo framvegis.

Hvítigaldur markaðarins er einmitt, að hann er vettvangur samvinnu óteljandi einstaklinga, sem nýta sér þjónustu hver annars án þess að þekkja hver annan. Þessi samvinna birtist í frjálsum viðskiptum á markaði, en verðið, sem þar myndast, leiðbeinir okkur um, hvernig hæfileikar okkar nýtast öðrum best. Þannig verður til ein risastór og skilvirk samvitund, sameiginlegur reynslusjóður, sem frumstæðir þjóðflokkar hafa ekki til ráðstöfunar. Á steinöld studdist maður aðeins við sína vitund, sína þekkingu og kunnáttu, en gat hvorki nýtt sér þekkingu né kunnáttu annarra manna.

 

Left Right



18.des. 2014 - 10:46 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Viðhorf Darlings til Íslendinga

Í vetrarhefti Þjóðmála er ritgerð eftir mig um „Viðhorf Alistairs Darlings til Íslendinga“, sem hlaða má niður héðan.
16.des. 2014 - 07:54 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Steinólfur í Fagradal

Maður var nefndur Steinólfur Lárusson og bjó í Fagradal á Skarðsströnd í Dölum.
10.des. 2014 - 15:57 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Grein mín á ensku um Piketty

Ég birti nýlega ritdóm um bók Thomasar Pikettys, Fjármagn á 21. öld (Capital in the 21st Century), í Journal of Ayn Rand Studies.
09.des. 2014 - 19:54 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Brot úr Berlínarmúrnum

Ég fékk skemmtilega gjöf á fertugsafmælinu 19. febrúar 1993, þegar fjórir vinir, Davíð Oddsson, Björn Bjarnason, Kjartan Gunnarsson og Gunnlaugur Sævar Gunnlaugsson, færðu mér brot úr Berlínarmúrnum.
07.des. 2014 - 14:40 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Einar dansaði við Herttu

Var hann eflaust jafnfimur við það og að dansa hverju sinni eftir línunni frá Moskvu.
04.des. 2014 - 15:03 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Veruleikinn að baki myndunum

Fréttamenn gátu lýst hörmungum stríðsins frá annarri hliðinni, en enginn fékk að skoða það frá hinni. Tvær áhrifamiklar ljósmyndir eru jafnan birtar úr stríðinu.
27.nóv. 2014 - 16:04 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

DV-maður vill í spurningaleik

Ég hef síðustu dagana fengið einkennilegar orðsendingar frá Atla Þór Fanndal, blaðamanni DV.
25.nóv. 2014 - 00:36 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Vetrarstríðið og kinnhestur Hermanns

Hermann vatt sér þá að Brynjólfi og laust hann kinnhesti yfir borð, sem þar stóð á milli þeirra.
23.nóv. 2014 - 04:40 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Mánudagur: Hressandi viðburður í skammdeginu

Ég er ekki sammála Rand um allt, en boðskapur hennar er ögrandi og hressilegur.
20.nóv. 2014 - 06:40 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skemmtilegt spjall um Sjálfstætt fólk

Miðvikudagskvöldið 19. nóvember tók ég þátt í spjallfundi um Sjálfstætt fólk Halldórs Kiljans.
15.nóv. 2014 - 23:27 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gamansaga um Frakka og Bandaríkjamenn

(Sagt á stúdentaráðstefnu í Háskóla Íslands 15. nóvember 2014, eftir erindi mitt um boðskap Thomasar Pikettys.)
15.nóv. 2014 - 09:05 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Forvitnileg stúdentaráðstefna í dag

Samtökin European Students for Liberty halda forvitnilega ráðstefnu í dag, laugardaginn 15. nóvember, sem meira en 100 manns hafa skráð sig á.
10.nóv. 2014 - 00:07 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sýnishorn af skrifum Þjóðviljans um Berlínarmúrinn

Hér er kafli úr grein, sem Guðmundur Ágústsson, þá hagfræðinemi í Austur-Berlín, síðar starfsmaður Alþýðusambands Íslands og formaður Alþýðubandalagsfélags Reykjavíkur, skrifaði …
09.nóv. 2014 - 10:41 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Aldarfjórðungur frá falli kommúnismans

Þegar Berlínarmúrinn hrundi fimmtudaginn 9. nóvember 1989, féll kommúnisminn um leið, þótt dauðastríð hans í Rússlandi ætti eftir að taka tvö ár í viðbót.
05.nóv. 2014 - 18:16 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Heimsókn í Evrópusambandsþingið

Hér er ég í aðalsamkomusalnum (hann var tómur; þeir hafa sennilega frétt, að ég væri á leiðinni).
03.nóv. 2014 - 12:36 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Boðskapur Hayeks til ungs fólks

Friedrich A. von Hayek var beðinn að segja í örstuttu máli, hvað hann vildi segja ungu fólki:
30.okt. 2014 - 13:16 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Alistair Darling og íslenska bankahrunið

Hvað olli hinni römmu andúð Darlings á Íslandi, sem blasir við af bók hans? Um það ræði ég í fyrirlestri í Þjóðarspeglinum föstudagsmorguninn 31. október.
28.okt. 2014 - 17:34 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Vetrarstríðið og flokkaskiptingin

Svo einkennilega vill til, að Vetrarstríðið er einn fárra erlendra viðburða, sem raskað hafa flokkaskiptingu á Íslandi.
27.okt. 2014 - 16:14 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ótrúlegur munnsöfnuður Stefáns Ólafssonar

Háskólamenn tala stundum um, að bæta þurfi umræðuvenjur Íslendinga. Sumir þeirra ættu að byrja á sjálfum sér.
25.okt. 2014 - 13:15 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Enn reynir Stefán að beita blekkingum

Stefán Ólafsson var meðal áheyrenda, en laumaðist út, á meðan dr. Birgir Þór Runólfsson var að ljúka umsögn sinni eftir framsöguerindin þrjú. Síðan bloggar hann hinn drýgindalegasti um fundinn.
23.okt. 2014 - 11:07 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Piketty og auðlindaskattur

Ég gagnrýni kenningar franska hagfræðingsins Thomasar Pikettys um, að nauðsynlegt sé að leggja alþjóðlega ofurskatta á stóreignamenn og hátekjufólk.
21.okt. 2014 - 14:23 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gamansemi Gores Vidals

Ég sýndi líka nemendum mínum mynd af konum Kennedys og Khrústsjovs.
20.okt. 2014 - 15:46 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sigurjón og Elín sýknuð

Ég trúi ekki öðru en saksóknarar starfi eftir bestu samvisku. En þeir mega alls ekki láta stjórnast af svipulu og gleymnu almenningsáliti.
17.okt. 2014 - 00:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Netið gleymir engu

Þeirri færslu getur Gauti ekki einu sinni reynt að eyða.
13.okt. 2014 - 18:15 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Jónas trúgjarnastur? Illgjarnastur!

Þeir Jónas Kristjánsson og Björn Valur Gíslason sitja nótt og dag úfnir og geðvondir fyrir framan tölvur sínar og slá inn skammir um náungann.
11.okt. 2014 - 13:46 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Fróðleg ferð til New York

Dagana 9.–11. október dvaldist ég í New York, meðal annars vegna rannsóknar minnar á erlendum áhrifaþáttum bankahrunsins íslenska.
07.okt. 2014 - 13:37 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Kynni af forsetaframbjóðanda í Brasilíu

Ég hafði tekið þátt í pallborðsumræðum í Porto Alegre með honum og dr. Yaron Brook frá Ayn Rand-stofnuninni 9. apríl 2013.
06.okt. 2014 - 13:22 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ómaklega vegið að fyrri forystumönnum

Kristín Hrefna Halldórsdóttir ræðst ómaklega á fyrri forystumenn Sjálfstæðisflokksins í bloggi sínu á Deiglunni 2. október.
04.okt. 2014 - 13:03 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Er Ísland í Evrópu? Hvaða Evrópu?

Evrópa er menningarlegt hugtak, sem smám saman myndaðist eftir fall hins rómverska Miðjarðarhafsveldis. Úrslitum réðu tvær orrustur við herskáa innrásarheri múslima.
03.okt. 2014 - 10:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Öfugmæli um „Kúbu Norðursins“

En voru þessi öfugmæli ekki úr undirmeðvitund Freuds? Hefði Icesave-samningur Kúbufarans gamla ekki einmitt gert Ísland að Kúbu norðursins?

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands og hefur verið gistifræðimaður við fjölmarga erlenda háskóla, þar á meðal Stanford-háskóla og UCLA. Hann fæddist 1953, lauk doktorsprófi í stjórnmálafræði frá Oxford-háskóla 1985 og er höfundur fjölmargra bóka um stjórnmál, sögu og heimspeki á íslensku, ensku og sænsku.

Verk hans, Kjarni málsins. Fleyg orð á íslensku, 992 bls. tilvitnanasafn, var gefið út af Bókafélaginu í nóvemberbyrjun 2010. Árið 2009 komu út eftir hann 828 blaðsíðna þýðing á Svartbók kommúnismans (Livre noir du communisme) á vegum Háskólaútgáfunnar og 160 bls. bók, Áhrif skattahækkana á hagvöxt og lífskjör, sem Bókafélagið gaf út. 

Nýjasta verk hans er Íslenskir kommúnistar 1918–1998, sem er 624 bls. myndskreytt ágrip af sögu íslensku kommúnista- og sósíalistahreyfingarinnar allt til endaloka Alþýðubandalagsins, og gefur Almenna bókafélagið það út. 

Jón Óðinn Waage
Jón Óðinn Waage - 09.12.2014
Mér finnst þetta heimska
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 13.12.2014
Fámenn valdaklíka hámar í sig mest af kökunni
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 10.12.2014
Rangar ályktanir dregnar af dómi
Sigurður G. Guðjónsson
Sigurður G. Guðjónsson - 06.12.2014
Hver stjórnar rannsókn?
Sigurður G. Guðjónsson
Sigurður G. Guðjónsson - 05.12.2014
Sérstakur fékk á'ann!
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 18.12.2014
Hvar eru peningarnir hans afa?
Hermann Jónsson
Hermann Jónsson - 05.12.2014
VAKNIÐ foreldrar – Einelti drepur
Guðlaugur Þór Þórðarson
Guðlaugur Þór Þórðarson - 12.12.2014
Pólitísk dauðasynd og óhelgi?
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 07.12.2014
Einar dansaði við Herttu
Sólveig Sigurðardóttir
Sólveig Sigurðardóttir - 10.12.2014
Offitan stjórnaði: Stattu við markmiðin
Guðlaugur Þór Þórðarson
Guðlaugur Þór Þórðarson - 09.12.2014
Steingrímur J. og Katrín bera vitni
Fleiri pressupennar