Hannes Hólmsteinn Gissurarson
12. maí 2012 - 13:26Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gunnar Smári heldur reiðilestur

Ég varpaði hér í bloggi mínu fram spurningu til Össurar Skarphéðinssonar, sem vill skattleggja íslenskan almenning í því skyni að senda fé til suðrænna ríkja, en kallar það „þróunaraðstoð“. Hvar hefur þróunaraðstoð tekist? Jafnframt setti ég bloggið á Facebook-síðu mína eins og minn er vandi.

Nokkrar athugasemdir voru gerðar við blogg mitt á Facebook. Sigurður Ragnarsson skrifaði til dæmis:

Danska sjónvarpið fór einu sinni til Afríku með manni, sem hafði starfað áratugum saman við danska þróunaraðstoð í nokkrum ríkjum álfunnar. Gömul og tiltölulega ný verkefni voru skoðuð. Allt var ónýtt, hvert og eitt einasta. Ég man sérstaklega eftir snoturri hótelbyggingu, sem því miður var búið að skjóta í tætlur. Mjög dapurlegt. Þetta virðist ekki einu sinni snúast um menningarstig hinna hjálparvana þjóða, því að Danir styrktu fyrir ekki svo löngu með opinberu fé mikla vindmyllugerð í tiltölulega skikkanlegu ríki Austur-Evrópu, og öllum myllunum var komið fyrir í dal, þar sem aldrei hreyfir vind.

Gunnar Smári Egilsson, fyrrverandi útgáfustjóri Jóns Ásgeirs Jóhannessonar, skrifaði langa athugasemd um það óréttlæti, sem Danir hefðu beitt Afríkuþjóðir fyrr á öldum. Andrés Magnússon blðamaður benti þá á, að erfitt væri að rökstyðja skattlagningu á íslenskan almenning með því ranglæti, sem Danir hefðu ef til vill beitt í Afríku. Ég spurði Gunnar Smára sömu spurningar og Össur: Hvar hefur þróunaraðstoð tekist? Hvaða land hefur blómgast á því að þiggja ölmusur og bætur? Þá fékk ég reiðilestur yfir mig:

HHG; þú losnar ekki við að vaska upp með því að gera það illa. Vestræn stjórnvöld beittu lengi þróunaraðstoð fyrir sig í kalda stríðinu; eftir hrun sovétsins var þróunaraðstoð notuð til að neyða ríki til að opna fyrir fjárfestingu erlendra fyrirtækja o.s.frv. Það sem þú átt að gera er að þrýsta á um mótun þróunaraðstoðar sem tekur mið af þörfum íbúanna en ekki stjórnvalda á Vesturlöndum eða stjórnvalda í viðkomandi löndum. Það væri bæði þarft verk og gott — og færi þér ólíkt betur en að týna [svo] til mistökin sem afsökun fyrir því að réttlætið gangi ekki upp. Þess vegna sé best að sætta sig við óréttinn (eru það ekki rök LÍÚ?).

Hins vegar má vel vera að þú viljir dvelja með öðrum últra-hægri-mönnum í þessum hjákátlega félagslega-Darwinisma; að allar tilraunir mannsins til að jafna óréttláta mismunun séu í fyrsta stað ósiðlegar (hinir sterku eru sterkir vegna þess að það er vilji sögunnar að þeir séu sterkir), annan stað gagnslausar (hinir veiku eru veikir vegna þess að þeir eru lakari og þeir muni alltaf vera það) og í þriðja stað ónáttúrlegar (baráttan er eðli náttúrunnar og sigurvegarar baráttunnar eru jafnframt æðsta sköpun náttúrunnar; með því að pukka undir þá erum við því að þjóna vilja náttúrunnar; allar tilraunir til að raska þessu jafnvægi eru því andstæðar náttúrunni).

En kannski er það rannsóknarefni fyrir þig og efni í nokkrar bækur að telja til glæpi og mannfórnir þessarar heimskulegu heimsýnar; allt frá nýlendutímanum, gegnum útrýmingastefnu nazismans, jöðrunar og mismunun kvenna, svartra, veikra, fatlaðra, samkynhneigðra með tilheyrandi kúgun, fórnun lífsgæða og beinum mannfórnum; allt fram á okkar daga o.s.frv. Hvernig alþjóðleg fyrirtæki tóku yfir kúgun þróunarlanda þegar vestræn ríki urðu að láta af henni; manngerðar hungursneiðar vegna valdabaráttu vestrænna ríkja/fyrirtækja í þessum löndum; að ekki sé talað um þjóðarmorðin á indíánum í Ameríku, þrælahald svartra og óformlegt þrælahald í verksmiðjum, námum og öðrum helvítum víða um heim.

Ég svaraði Gunnari Smára svo:

Gunnar Smári. Það vekur athygli, að þú svarar ekki spurningu minni. Hvar hefur þróunaraðstoð tekist? Hvaða land hefur blómgast á að þiggja ölmusu eða bætur? Ef þú hefur raunverulega áhyggjur af fátækt (m. a. í Þriðja heiminum, en það er líka til fátækt í ríkum löndum), þá reynir þú að skilja þau lögmál, sem gilda um það, hvernig einstaklingar og þjóðir geta brotist úr fátækt í bjargálnir. Þau lögmál eru alþekkt, og ég geri grein fyrir þeim í bókum mínum mörgum, sem þú hefur því miður ekki lesið. Þú ættir að spara þér reiðilesturinn yfir mér og reyna frekar að skilja, hvaða leiðir eru til út úr fátækt: Frjáls markaður, traust, en takmarkað ríkisvald, sem verndar eignarrétt og samningafrelsi, margir gróðamöguleikar, ótal atvinnutækifæri.

Hvort er skynsamlegra að auðvelda fólki að sitja föstu í fátækt (eins og gert væri með fégjöfum til Afríku) eða að auðvelda því að brjótast út úr fátækt (eins og gert væri með því að opna landamæri fyrir fjárfestingum frá Vesturlöndum og vöru frá suðrænum þjóðum)? Hvort er skynsamlegra að gefa fólki fisk, eins og þú virðist vilja, eða kenna því að veiða fisk og tryggja síðan, að það geti selt fiskinn á vestrænan markað? Ef fátæki maðurinn á engan kyrtil vegna þess, að harðstjórinn hrifsar jafnóðum af honum þá kyrtla, sem hann saumar sér eða útvegar á annan hátt, er þá skynsamlegt að senda honum enn einn kyrtilinn, sem lendir síðan beint í klóm harðstjórans? Er ekki skynsamlegra að tryggja frelsi manna til að reka saumastofur í friði fyrir stjórnvöldum, svo að þeir geti saumað sér kyrtla?

Frjálshyggjumenn vilja, að menn geti veitt sér fisk, saumað sér kyrtla og bakað sér kökur við reglur einkaeignarréttar og atvinnufrelsis. Fyrir þeim er verðmætasköpunin aðalatriðið, arðbær útgerðarfélög og bakaríið og saumastofan í fullum gangi. Félagshyggjumenn halda hins vegar, að málin leysist með orðagaldri, reiðilestri, fundahöldum og skattlagningu á þá, sem skapa verðmætin.

Left Right



30.jan. 2015 - 10:46 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Reiðilestur í stað rannsóknar

Aðferðin í þessari bók er einföld. Hún er að hrúga saman ýmsum hugmyndum, sem höfundum er í nöp við, og kalla einu nafni orsök, en lýsa síðan bankahruninu sem afleiðingu þessara hugmynda.

27.jan. 2015 - 19:15 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Auschwitz og Íslendingar

Ég birti fyrir þremur árum ritgerð í Þjóðmálum, sem lesa má hér, um það, hvernig Íslendingar tengdust Auschwitz-búðunum.
25.jan. 2015 - 08:07 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Bandarísk leyniskjöl um Íslendinga

… skeikult mat bandarískra sendimanna á íslenskum aðstæðum …
19.jan. 2015 - 15:50 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skrýtið bréf frá blaðamanni DV

Fyrir mér er aðalatriðið, að sendiráðsmenn skuli vera svo illa að sér um íslensk stjórnmál, að þeir telji Jón Guðna Kristjánsson heppilegasta málsvara sinn.
19.jan. 2015 - 14:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Heimildagildi opinberra skjala


18.jan. 2015 - 13:32 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvað var nýtt í erindi mínu?

En hvað var nýtt í fyrirlestri mínum?
17.jan. 2015 - 12:56 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Davíð á afmæli í dag

En fyrir mér er Davíð alltaf sami upplitsdjarfi alþýðupilturinn og ég kynntist fyrst í Háskóla Íslands snemma á áttunda áratug tuttugustu aldar.
15.jan. 2015 - 11:21 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Leyniskjalið frá Englandsbanka

Fyrir réttri viku, 7. janúar 2015, hafði Englandsbanki veitt aðgang að fundargerðum bankaráðsins.
10.jan. 2015 - 16:20 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Nýjar heimildir?

Við Guðni ætlum að ræða um, hvaða ljósi nýjar heimildir bregða á bankahrunið 2008, meðal annars Rússalánið, starfsemi sendiráða Breta og Bandaríkjamanna á Íslandi, hryðjuverkalögin bresku og sjónvarpsviðtalið við Davíð Oddsson.
08.jan. 2015 - 19:28 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Samræður um íslam og kristni

 Ég svaraði Bjarka …
05.jan. 2015 - 15:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Nokkuð að iðja

Í þessum tveimur dæmum hefur rannsóknarnefndin hjálpað „erroribus“ á gang, og verða síðan aðrir að leitast við að „útryðja aftur þeim sömu erroribus“.
04.jan. 2015 - 15:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Marx og Engels um Íslendinga

… Íslendingum, sem enn tala alveg sömu tungu og þessir subbulegu víkingar frá anno 900, súpa lýsi, búa í jarðhýsum og þrífast ekki nema loftið lykti af úldnum fiski …
03.jan. 2015 - 15:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ferð til Nýju Jórvíkur

En líklega er þetta einn helsti kosturinn á Nýju Jórvík: Þar er ekki spurt, hvað maður hafi gert, heldur hvað hann geti gert.
02.jan. 2015 - 15:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Russell á Íslandi

Þegar ég vann á dögunum að lítilli bók með greinum Russells, sem birtust í íslenskum blöðum á sínum tíma um kommúnisma, rakst ég á skemmtilega teikningu af honum, sem Halldór Pétursson hafði gert.
01.jan. 2015 - 14:47 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Frænka Jörundar hundadagskonungs

Þegar hún heyrði, að ég væri frá Íslandi, sagði hún mér, að frændi sinn hefði rænt þar völdum árið 1809, Jørgen Jørgensen
29.des. 2014 - 11:13 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Tímabær áminning Sigríðar Andersens

„Stefán og meðreiðarsveina hans hvet ég til að nýta þessi áramót til að líta um öxl og gera þetta blessaða Icesave upp gagnvart sjálfum sér í eitt skipti fyrir öll.“

22.des. 2014 - 13:39 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvað á að gefa í jólagjöf?

Ég er ekki í neinum vafa, ef ég er spurður: Bókin Heimur batnandi fer eftir breska vísindarithöfundinn Matt Ridley.
20.des. 2014 - 15:17 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Vilhjálmur þagnaði skyndilega …

Þá steinþagnaði Vilhjálmur.
18.des. 2014 - 10:46 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Viðhorf Darlings til Íslendinga

Í vetrarhefti Þjóðmála er ritgerð eftir mig um „Viðhorf Alistairs Darlings til Íslendinga“, sem hlaða má niður héðan.
16.des. 2014 - 07:54 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Steinólfur í Fagradal

Maður var nefndur Steinólfur Lárusson og bjó í Fagradal á Skarðsströnd í Dölum.
10.des. 2014 - 15:57 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Grein mín á ensku um Piketty

Ég birti nýlega ritdóm um bók Thomasar Pikettys, Fjármagn á 21. öld (Capital in the 21st Century), í Journal of Ayn Rand Studies.
09.des. 2014 - 19:54 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Brot úr Berlínarmúrnum

Ég fékk skemmtilega gjöf á fertugsafmælinu 19. febrúar 1993, þegar fjórir vinir, Davíð Oddsson, Björn Bjarnason, Kjartan Gunnarsson og Gunnlaugur Sævar Gunnlaugsson, færðu mér brot úr Berlínarmúrnum.
07.des. 2014 - 14:40 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Einar dansaði við Herttu

Var hann eflaust jafnfimur við það og að dansa hverju sinni eftir línunni frá Moskvu.
04.des. 2014 - 15:03 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Veruleikinn að baki myndunum

Fréttamenn gátu lýst hörmungum stríðsins frá annarri hliðinni, en enginn fékk að skoða það frá hinni. Tvær áhrifamiklar ljósmyndir eru jafnan birtar úr stríðinu.
27.nóv. 2014 - 16:04 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

DV-maður vill í spurningaleik

Ég hef síðustu dagana fengið einkennilegar orðsendingar frá Atla Þór Fanndal, blaðamanni DV.
25.nóv. 2014 - 00:36 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Vetrarstríðið og kinnhestur Hermanns

Hermann vatt sér þá að Brynjólfi og laust hann kinnhesti yfir borð, sem þar stóð á milli þeirra.
23.nóv. 2014 - 04:40 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Mánudagur: Hressandi viðburður í skammdeginu

Ég er ekki sammála Rand um allt, en boðskapur hennar er ögrandi og hressilegur.
20.nóv. 2014 - 06:40 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skemmtilegt spjall um Sjálfstætt fólk

Miðvikudagskvöldið 19. nóvember tók ég þátt í spjallfundi um Sjálfstætt fólk Halldórs Kiljans.
15.nóv. 2014 - 23:27 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gamansaga um Frakka og Bandaríkjamenn

(Sagt á stúdentaráðstefnu í Háskóla Íslands 15. nóvember 2014, eftir erindi mitt um boðskap Thomasar Pikettys.)
15.nóv. 2014 - 09:05 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Forvitnileg stúdentaráðstefna í dag

Samtökin European Students for Liberty halda forvitnilega ráðstefnu í dag, laugardaginn 15. nóvember, sem meira en 100 manns hafa skráð sig á.

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands og hefur verið gistifræðimaður við fjölmarga erlenda háskóla, þar á meðal Stanford-háskóla og UCLA. Hann fæddist 1953, lauk doktorsprófi í stjórnmálafræði frá Oxford-háskóla 1985 og er höfundur fjölmargra bóka um stjórnmál, sögu og heimspeki á íslensku, ensku og sænsku.

Verk hans, Kjarni málsins. Fleyg orð á íslensku, 992 bls. tilvitnanasafn, var gefið út af Bókafélaginu í nóvemberbyrjun 2010. Árið 2009 komu út eftir hann 828 blaðsíðna þýðing á Svartbók kommúnismans (Livre noir du communisme) á vegum Háskólaútgáfunnar og 160 bls. bók, Áhrif skattahækkana á hagvöxt og lífskjör, sem Bókafélagið gaf út. 

Nýjasta verk hans er Íslenskir kommúnistar 1918–1998, sem er 624 bls. myndskreytt ágrip af sögu íslensku kommúnista- og sósíalistahreyfingarinnar allt til endaloka Alþýðubandalagsins, og gefur Almenna bókafélagið það út. 

Epli:- Heilsudagar incase
Sólveig Sigurðardóttir
Sólveig Sigurðardóttir - 19.1.2015
11 dögum eftir stóra aðgerð
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 26.1.2015
Pólitískir og ópólitískir fjölmiðlamenn
Sigurður G. Guðjónsson
Sigurður G. Guðjónsson - 18.1.2015
Afskræmdur spámaður! Til hvers?
Sigurvin Ólafsson
Sigurvin Ólafsson - 19.1.2015
Má þetta?
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 17.1.2015
Davíð á afmæli í dag
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 19.1.2015
Skrýtið bréf frá blaðamanni DV
Bubbi Morthens
Bubbi Morthens - 23.1.2015
Dómarasæti RÚV
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 25.1.2015
Bandarísk leyniskjöl um Íslendinga
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 28.1.2015
Neyðarfundur hjá Samtökum atvinnulífsins!
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 18.1.2015
Hvað var nýtt í erindi mínu?
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 19.1.2015
Aumkunarverður hræðsluáróður
Fleiri pressupennar