Hannes Hólmsteinn Gissurarson
12. maí 2012 - 13:26Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gunnar Smári heldur reiðilestur

Ég varpaði hér í bloggi mínu fram spurningu til Össurar Skarphéðinssonar, sem vill skattleggja íslenskan almenning í því skyni að senda fé til suðrænna ríkja, en kallar það „þróunaraðstoð“. Hvar hefur þróunaraðstoð tekist? Jafnframt setti ég bloggið á Facebook-síðu mína eins og minn er vandi.

Nokkrar athugasemdir voru gerðar við blogg mitt á Facebook. Sigurður Ragnarsson skrifaði til dæmis:

Danska sjónvarpið fór einu sinni til Afríku með manni, sem hafði starfað áratugum saman við danska þróunaraðstoð í nokkrum ríkjum álfunnar. Gömul og tiltölulega ný verkefni voru skoðuð. Allt var ónýtt, hvert og eitt einasta. Ég man sérstaklega eftir snoturri hótelbyggingu, sem því miður var búið að skjóta í tætlur. Mjög dapurlegt. Þetta virðist ekki einu sinni snúast um menningarstig hinna hjálparvana þjóða, því að Danir styrktu fyrir ekki svo löngu með opinberu fé mikla vindmyllugerð í tiltölulega skikkanlegu ríki Austur-Evrópu, og öllum myllunum var komið fyrir í dal, þar sem aldrei hreyfir vind.

Gunnar Smári Egilsson, fyrrverandi útgáfustjóri Jóns Ásgeirs Jóhannessonar, skrifaði langa athugasemd um það óréttlæti, sem Danir hefðu beitt Afríkuþjóðir fyrr á öldum. Andrés Magnússon blðamaður benti þá á, að erfitt væri að rökstyðja skattlagningu á íslenskan almenning með því ranglæti, sem Danir hefðu ef til vill beitt í Afríku. Ég spurði Gunnar Smára sömu spurningar og Össur: Hvar hefur þróunaraðstoð tekist? Hvaða land hefur blómgast á því að þiggja ölmusur og bætur? Þá fékk ég reiðilestur yfir mig:

HHG; þú losnar ekki við að vaska upp með því að gera það illa. Vestræn stjórnvöld beittu lengi þróunaraðstoð fyrir sig í kalda stríðinu; eftir hrun sovétsins var þróunaraðstoð notuð til að neyða ríki til að opna fyrir fjárfestingu erlendra fyrirtækja o.s.frv. Það sem þú átt að gera er að þrýsta á um mótun þróunaraðstoðar sem tekur mið af þörfum íbúanna en ekki stjórnvalda á Vesturlöndum eða stjórnvalda í viðkomandi löndum. Það væri bæði þarft verk og gott — og færi þér ólíkt betur en að týna [svo] til mistökin sem afsökun fyrir því að réttlætið gangi ekki upp. Þess vegna sé best að sætta sig við óréttinn (eru það ekki rök LÍÚ?).

Hins vegar má vel vera að þú viljir dvelja með öðrum últra-hægri-mönnum í þessum hjákátlega félagslega-Darwinisma; að allar tilraunir mannsins til að jafna óréttláta mismunun séu í fyrsta stað ósiðlegar (hinir sterku eru sterkir vegna þess að það er vilji sögunnar að þeir séu sterkir), annan stað gagnslausar (hinir veiku eru veikir vegna þess að þeir eru lakari og þeir muni alltaf vera það) og í þriðja stað ónáttúrlegar (baráttan er eðli náttúrunnar og sigurvegarar baráttunnar eru jafnframt æðsta sköpun náttúrunnar; með því að pukka undir þá erum við því að þjóna vilja náttúrunnar; allar tilraunir til að raska þessu jafnvægi eru því andstæðar náttúrunni).

En kannski er það rannsóknarefni fyrir þig og efni í nokkrar bækur að telja til glæpi og mannfórnir þessarar heimskulegu heimsýnar; allt frá nýlendutímanum, gegnum útrýmingastefnu nazismans, jöðrunar og mismunun kvenna, svartra, veikra, fatlaðra, samkynhneigðra með tilheyrandi kúgun, fórnun lífsgæða og beinum mannfórnum; allt fram á okkar daga o.s.frv. Hvernig alþjóðleg fyrirtæki tóku yfir kúgun þróunarlanda þegar vestræn ríki urðu að láta af henni; manngerðar hungursneiðar vegna valdabaráttu vestrænna ríkja/fyrirtækja í þessum löndum; að ekki sé talað um þjóðarmorðin á indíánum í Ameríku, þrælahald svartra og óformlegt þrælahald í verksmiðjum, námum og öðrum helvítum víða um heim.

Ég svaraði Gunnari Smára svo:

Gunnar Smári. Það vekur athygli, að þú svarar ekki spurningu minni. Hvar hefur þróunaraðstoð tekist? Hvaða land hefur blómgast á að þiggja ölmusu eða bætur? Ef þú hefur raunverulega áhyggjur af fátækt (m. a. í Þriðja heiminum, en það er líka til fátækt í ríkum löndum), þá reynir þú að skilja þau lögmál, sem gilda um það, hvernig einstaklingar og þjóðir geta brotist úr fátækt í bjargálnir. Þau lögmál eru alþekkt, og ég geri grein fyrir þeim í bókum mínum mörgum, sem þú hefur því miður ekki lesið. Þú ættir að spara þér reiðilesturinn yfir mér og reyna frekar að skilja, hvaða leiðir eru til út úr fátækt: Frjáls markaður, traust, en takmarkað ríkisvald, sem verndar eignarrétt og samningafrelsi, margir gróðamöguleikar, ótal atvinnutækifæri.

Hvort er skynsamlegra að auðvelda fólki að sitja föstu í fátækt (eins og gert væri með fégjöfum til Afríku) eða að auðvelda því að brjótast út úr fátækt (eins og gert væri með því að opna landamæri fyrir fjárfestingum frá Vesturlöndum og vöru frá suðrænum þjóðum)? Hvort er skynsamlegra að gefa fólki fisk, eins og þú virðist vilja, eða kenna því að veiða fisk og tryggja síðan, að það geti selt fiskinn á vestrænan markað? Ef fátæki maðurinn á engan kyrtil vegna þess, að harðstjórinn hrifsar jafnóðum af honum þá kyrtla, sem hann saumar sér eða útvegar á annan hátt, er þá skynsamlegt að senda honum enn einn kyrtilinn, sem lendir síðan beint í klóm harðstjórans? Er ekki skynsamlegra að tryggja frelsi manna til að reka saumastofur í friði fyrir stjórnvöldum, svo að þeir geti saumað sér kyrtla?

Frjálshyggjumenn vilja, að menn geti veitt sér fisk, saumað sér kyrtla og bakað sér kökur við reglur einkaeignarréttar og atvinnufrelsis. Fyrir þeim er verðmætasköpunin aðalatriðið, arðbær útgerðarfélög og bakaríið og saumastofan í fullum gangi. Félagshyggjumenn halda hins vegar, að málin leysist með orðagaldri, reiðilestri, fundahöldum og skattlagningu á þá, sem skapa verðmætin.




18.sep. 2014 - 19:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Nokkrar vísur um mig

Síðan fann ég tvo miða með tveimur vísum um mig.
16.sep. 2014 - 19:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Afstaða mín til innflytjenda

Hægri flokkar í Evrópu hafa daufheyrst við þessum eðlilegu sjónarmiðum, og þess vegna hefur gremja margra borgara runnið í óæskilegan farveg.
15.sep. 2014 - 08:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Svíþjóð: Vinstri menn sigruðu ekki

Þessi þróun hýtur að vera íslenskum hægri mönnum umhugsunarefni.
13.sep. 2014 - 08:05 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Feysknir innviðir?

Davíð bendir á, að undir hattinum fræga á DV leyndist margvísleg háttsemi.
11.sep. 2014 - 08:43 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skjól eða gildra?

En þegar menn skríða í skjól, geta þeir lent í gildru.
07.sep. 2014 - 21:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Síðasti þingdagurinn

Hann er mjög vel máli farinn, eins og sést á þessari kappræðu hans og Pauls Krugmans, sem sennilega er einn beittasti talsmaður vinstri stefnu á okkar dögum.
06.sep. 2014 - 23:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Er verðbólguhætta? Stafar ógn af Kína?

Um kvöldið snæddi ég með tveimur vinkonum mínum frá fyrri tíð, Bridget Wagner frá Heritage Foundation í Washington-borg og Claudiu Rosett, sem var einn af ritstjórum Wall Street Journal Asia, á meðan ég bjó í Hong Kong 1986–1987.
04.sep. 2014 - 23:39 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skoðunarferð til Macau

Almennt er auðvitað ekki skynsamlegt að stunda fjárfestingar í fjarlægum löndum, þar sem þekking er takmörkuð á aðstæðum, en ekki sá ég betur en þetta hefði verið hin vænlegasta fjárfesting til langs tíma litið.
02.sep. 2014 - 22:55 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skeggrætt um spillingu, þróunaraðstoð og tekjudreifingu

Um kvöldið sat ég kvöldverðarboð bandarísku stofnunarinnar Reason Foundation ásamt fleira fólki, þar á meðal prófessor Allan Meltzer, forseta Mont Pelerin samtakanna, og Ruth Richardson, fyrrverandi fjármálaráðherra Nýja Sjálands.
01.sep. 2014 - 23:21 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skrafað um Indland, Kóreu, Japan og Kína

Við Norðurlandabúarnir á ráðstefnunni fórum síðan saman á veitingastað í háhýsi á mánudagskvöldið, og sást þaðan vítt yfir þessa ótrúlegu borg í ljósadýrð næturinnar.
31.ágú. 2014 - 23:59 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Fyrsta veislan á þinginu

Ég er staddur á þingi Mont Pelerin samtakanna í Hong Kong, sem haldið er á Shangri La gistihúsinu í Kowloon, og í gærkvöldi hófst þingið með veislu, þar sem bornir voru fram margir kínverskir smáréttir.
30.ágú. 2014 - 21:18 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Lagði Hong Kong undir sig Kína?

Þegar ég bjó í Hong Kong 1986–1987, höfðu margir borgarbúar áhyggjur af því, að eftir tíu ár fengju Kínverjar þar yfirráð. En ég spurði á móti, hvort Hong Kong gæti ekki orðið Kína fordæmi frekar en freisting.
27.ágú. 2014 - 16:17 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ótrúleg aðför að Hönnu Birnu

Ótrúlegt er að sjá, hvernig ráðist er á Hönnu Birnu Kristjánsdóttur fyrir eitthvað, sem ekkert er. Ríkissaksóknari og umboðsmaður Alþingis hafa bæði farið fram úr sjálfum sér í þessu máli. Þetta minnir mig um sumt á Geirfinnsmálið.
23.ágú. 2014 - 07:16 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Blómið í hóffarinu

Nú eru rússnesku hestarnir löngu horfnir, en blómið, sem spratt upp í hófförum þeirra, vex og dafnar.
16.ágú. 2014 - 09:45 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Örlagasögur af Íslandi sagðar erlendis

Þar sagði ég á ensku tvær örlagasögur, sem ég uppgötvaði í grúski á Þjóðarbókhlöðunni. Voru þær af gyðingakonu, sem varð Íslendingur, og nasista, sem varð kommúnisti.
15.ágú. 2014 - 07:05 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Athugasemdir við fyrirlestra mína

Ég hefði gagn og gaman af þessu móti.
09.ágú. 2014 - 11:35 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Fyrirlestrar í Gautaborg

Ég flyt þrjá fyrirlestra á ráðstefnu norrænna stjórnmálafræðinga í Gautaborg 12.–15. ágúst.
07.ágú. 2014 - 09:49 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Rökföst grein Eiríks lögfræðings

Eiríkur Elís Þorláksson lögfræðingur birtir mjög rökfasta grein í Morgunblaðinu í dag, þar sem hann kemst að þeirri niðurstöðu, að engin ástæða sé til þess, að Hanna Birna Kristjánsdóttir innanríkisráðherra segi af sér vegna ásakana DV.
05.ágú. 2014 - 08:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Nordal í stríðsbyrjun

Þetta var fregnmiði frá Politiken: „Tyskland har erklært Rusland Krig.“ Þýskaland hefur lýst yfir stríði á hendur Rússaveldi.
04.ágú. 2014 - 08:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Habsborgarar

Síðan vildi svo til, að í ferð um Suður-Ameríku haustið 1998 gisti ég hjá systur vinkonu minnar í Góðviðru, eins og Konráð Gíslason vildi kalla Buenos Aires. Tók ég eftir því, að margar fágætar bækur um Habsborgarættina voru þar í stofu.
03.ágú. 2014 - 06:05 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Friðarverðlaun Nóbels

Dzhemílev hefur tvisvar verið tilnefndur til friðarverðlauna Nóbels, sem nefnd á vegum norska Stórþingsins velur. Ekki er þar á vísan að róa
28.júl. 2014 - 19:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þegar ljósin slokknuðu

Þetta er einhver mesti hildarleikur sögunnar og hafði víðtæk áhrif.
25.júl. 2014 - 05:11 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Fróðleg málstofa á mánudag

Landið var síðan 2009–2013 eitt af þeim löndum, þar sem atvinnufrelsi hafði minnkað mest í heiminum. Hagkerfið var 2013 ófrjálsast Norðurlanda.
13.júl. 2014 - 23:57 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Tvær fjasbókarfærslur

Getur verið, að við höfum allir rangt fyrir okkur, þessir samkennarar mínir og ég? 
12.júl. 2014 - 16:20 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Stúlkan frá Ipanema

Það er rólegt og kliðmjúkt bossa-nova-lag og fléttað inn í textann munúð og söknuði eftir því, sem aldrei varð.
11.júl. 2014 - 09:28 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Góður vinnustaður

Auðvitað er misjafn sauður í mörgu fé, en ég verð þó að segja, að Háskóli Íslands er góður vinnustaður. Mér hefur líkað vel að kenna þar, frá því að ég var skipaður lektor í stjórnmálafræði sumarið 1988.
10.júl. 2014 - 17:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hver átti frumkvæðið?

En munu þessir ágætu fjölmiðlamenn stunda jafnákafa rannsóknarblaðamennsku um það, hver átti frumkvæði að því, að Már Guðmundsson seðlabankastjóri fékk greiddan málskostnað sinn?
09.júl. 2014 - 17:16 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Svör við spurningum tveggja fréttamanna

Ég staðfesti með ánægju, að Guðbjörg Andrea Jónsdóttir hefur alveg rétt fyrir sér.
09.júl. 2014 - 08:45 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skopmynd Halldórs af mér

Ónei, Halldór Baldursson. Ég mun finna ýmislegt í rannsókn minni. Ég hef þegar fundið margt.
08.júl. 2014 - 09:35 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Einkennileg fréttamennska

En mér fundust tvær fréttir af þessu, sem ungir blaðamenn skrifa, einkennilegar og ekki í samræmi við það, sem ég hélt, að blaðamönnum væri kennt um fréttaskrif.

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands og hefur verið gistifræðimaður við fjölmarga erlenda háskóla, þar á meðal Stanford-háskóla og UCLA. Hann fæddist 1953, lauk doktorsprófi í stjórnmálafræði frá Oxford-háskóla 1985 og er höfundur fjölmargra bóka um stjórnmál, sögu og heimspeki á íslensku, ensku og sænsku.

Verk hans, Kjarni málsins. Fleyg orð á íslensku, 992 bls. tilvitnanasafn, var gefið út af Bókafélaginu í nóvemberbyrjun 2010. Árið 2009 komu út eftir hann 828 blaðsíðna þýðing á Svartbók kommúnismans (Livre noir du communisme) á vegum Háskólaútgáfunnar og 160 bls. bók, Áhrif skattahækkana á hagvöxt og lífskjör, sem Bókafélagið gaf út. 

Nýjasta verk hans er Íslenskir kommúnistar 1918–1998, sem er 624 bls. myndskreytt ágrip af sögu íslensku kommúnista- og sósíalistahreyfingarinnar allt til endaloka Alþýðubandalagsins, og gefur Almenna bókafélagið það út. 

Sigurður G. Guðjónsson
Sigurður G. Guðjónsson - 08.9.2014
Hið ritstjórnarlega sjálfstæði
Ragnar H. Hall
Ragnar H. Hall - 15.9.2014
Jón Steinar og Kjarninn
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 16.9.2014
Óheppinn hæstaréttarlögmaður
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 13.9.2014
Feysknir innviðir?
Ragnar H. Hall
Ragnar H. Hall - 17.9.2014
Aðstoð við Jón fræðimann
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 15.9.2014
Svíþjóð: Vinstri menn sigruðu ekki
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 04.9.2014
Skoðunarferð til Macau
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 09.9.2014
Við hvað eru blaðamenn DV hræddir?
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 04.9.2014
Málefnaleg gagnrýni
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 11.9.2014
Skjól eða gildra?
Guðlaugur Þór Þórðarson
Guðlaugur Þór Þórðarson - 14.9.2014
Þeirra eigin orð
Fleiri pressupennar