Hannes Hólmsteinn Gissurarson
12. maí 2012 - 13:26Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gunnar Smári heldur reiðilestur

Ég varpaði hér í bloggi mínu fram spurningu til Össurar Skarphéðinssonar, sem vill skattleggja íslenskan almenning í því skyni að senda fé til suðrænna ríkja, en kallar það „þróunaraðstoð“. Hvar hefur þróunaraðstoð tekist? Jafnframt setti ég bloggið á Facebook-síðu mína eins og minn er vandi.

Nokkrar athugasemdir voru gerðar við blogg mitt á Facebook. Sigurður Ragnarsson skrifaði til dæmis:

Danska sjónvarpið fór einu sinni til Afríku með manni, sem hafði starfað áratugum saman við danska þróunaraðstoð í nokkrum ríkjum álfunnar. Gömul og tiltölulega ný verkefni voru skoðuð. Allt var ónýtt, hvert og eitt einasta. Ég man sérstaklega eftir snoturri hótelbyggingu, sem því miður var búið að skjóta í tætlur. Mjög dapurlegt. Þetta virðist ekki einu sinni snúast um menningarstig hinna hjálparvana þjóða, því að Danir styrktu fyrir ekki svo löngu með opinberu fé mikla vindmyllugerð í tiltölulega skikkanlegu ríki Austur-Evrópu, og öllum myllunum var komið fyrir í dal, þar sem aldrei hreyfir vind.

Gunnar Smári Egilsson, fyrrverandi útgáfustjóri Jóns Ásgeirs Jóhannessonar, skrifaði langa athugasemd um það óréttlæti, sem Danir hefðu beitt Afríkuþjóðir fyrr á öldum. Andrés Magnússon blðamaður benti þá á, að erfitt væri að rökstyðja skattlagningu á íslenskan almenning með því ranglæti, sem Danir hefðu ef til vill beitt í Afríku. Ég spurði Gunnar Smára sömu spurningar og Össur: Hvar hefur þróunaraðstoð tekist? Hvaða land hefur blómgast á því að þiggja ölmusur og bætur? Þá fékk ég reiðilestur yfir mig:

HHG; þú losnar ekki við að vaska upp með því að gera það illa. Vestræn stjórnvöld beittu lengi þróunaraðstoð fyrir sig í kalda stríðinu; eftir hrun sovétsins var þróunaraðstoð notuð til að neyða ríki til að opna fyrir fjárfestingu erlendra fyrirtækja o.s.frv. Það sem þú átt að gera er að þrýsta á um mótun þróunaraðstoðar sem tekur mið af þörfum íbúanna en ekki stjórnvalda á Vesturlöndum eða stjórnvalda í viðkomandi löndum. Það væri bæði þarft verk og gott — og færi þér ólíkt betur en að týna [svo] til mistökin sem afsökun fyrir því að réttlætið gangi ekki upp. Þess vegna sé best að sætta sig við óréttinn (eru það ekki rök LÍÚ?).

Hins vegar má vel vera að þú viljir dvelja með öðrum últra-hægri-mönnum í þessum hjákátlega félagslega-Darwinisma; að allar tilraunir mannsins til að jafna óréttláta mismunun séu í fyrsta stað ósiðlegar (hinir sterku eru sterkir vegna þess að það er vilji sögunnar að þeir séu sterkir), annan stað gagnslausar (hinir veiku eru veikir vegna þess að þeir eru lakari og þeir muni alltaf vera það) og í þriðja stað ónáttúrlegar (baráttan er eðli náttúrunnar og sigurvegarar baráttunnar eru jafnframt æðsta sköpun náttúrunnar; með því að pukka undir þá erum við því að þjóna vilja náttúrunnar; allar tilraunir til að raska þessu jafnvægi eru því andstæðar náttúrunni).

En kannski er það rannsóknarefni fyrir þig og efni í nokkrar bækur að telja til glæpi og mannfórnir þessarar heimskulegu heimsýnar; allt frá nýlendutímanum, gegnum útrýmingastefnu nazismans, jöðrunar og mismunun kvenna, svartra, veikra, fatlaðra, samkynhneigðra með tilheyrandi kúgun, fórnun lífsgæða og beinum mannfórnum; allt fram á okkar daga o.s.frv. Hvernig alþjóðleg fyrirtæki tóku yfir kúgun þróunarlanda þegar vestræn ríki urðu að láta af henni; manngerðar hungursneiðar vegna valdabaráttu vestrænna ríkja/fyrirtækja í þessum löndum; að ekki sé talað um þjóðarmorðin á indíánum í Ameríku, þrælahald svartra og óformlegt þrælahald í verksmiðjum, námum og öðrum helvítum víða um heim.

Ég svaraði Gunnari Smára svo:

Gunnar Smári. Það vekur athygli, að þú svarar ekki spurningu minni. Hvar hefur þróunaraðstoð tekist? Hvaða land hefur blómgast á að þiggja ölmusu eða bætur? Ef þú hefur raunverulega áhyggjur af fátækt (m. a. í Þriðja heiminum, en það er líka til fátækt í ríkum löndum), þá reynir þú að skilja þau lögmál, sem gilda um það, hvernig einstaklingar og þjóðir geta brotist úr fátækt í bjargálnir. Þau lögmál eru alþekkt, og ég geri grein fyrir þeim í bókum mínum mörgum, sem þú hefur því miður ekki lesið. Þú ættir að spara þér reiðilesturinn yfir mér og reyna frekar að skilja, hvaða leiðir eru til út úr fátækt: Frjáls markaður, traust, en takmarkað ríkisvald, sem verndar eignarrétt og samningafrelsi, margir gróðamöguleikar, ótal atvinnutækifæri.

Hvort er skynsamlegra að auðvelda fólki að sitja föstu í fátækt (eins og gert væri með fégjöfum til Afríku) eða að auðvelda því að brjótast út úr fátækt (eins og gert væri með því að opna landamæri fyrir fjárfestingum frá Vesturlöndum og vöru frá suðrænum þjóðum)? Hvort er skynsamlegra að gefa fólki fisk, eins og þú virðist vilja, eða kenna því að veiða fisk og tryggja síðan, að það geti selt fiskinn á vestrænan markað? Ef fátæki maðurinn á engan kyrtil vegna þess, að harðstjórinn hrifsar jafnóðum af honum þá kyrtla, sem hann saumar sér eða útvegar á annan hátt, er þá skynsamlegt að senda honum enn einn kyrtilinn, sem lendir síðan beint í klóm harðstjórans? Er ekki skynsamlegra að tryggja frelsi manna til að reka saumastofur í friði fyrir stjórnvöldum, svo að þeir geti saumað sér kyrtla?

Frjálshyggjumenn vilja, að menn geti veitt sér fisk, saumað sér kyrtla og bakað sér kökur við reglur einkaeignarréttar og atvinnufrelsis. Fyrir þeim er verðmætasköpunin aðalatriðið, arðbær útgerðarfélög og bakaríið og saumastofan í fullum gangi. Félagshyggjumenn halda hins vegar, að málin leysist með orðagaldri, reiðilestri, fundahöldum og skattlagningu á þá, sem skapa verðmætin.




Svanhvít - Mottur
03.júl. 2015 - 07:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Útvarpsviðtal um menntamál

Útvarpsviðtal var við mig á Bylgjunni síðdegis miðvikudaginn 1. júlí um menntamál.
01.júl. 2015 - 05:40 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Bækurnar í sumarbústaðinn

Hér eru ráð um fjórar góðar bækur, sem taka mætti með í sumarbústaðinn:
28.jún. 2015 - 19:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þrisvar boðið Ísland

Danakonungar buðu Hinrik VIII Ísland þrisvar, en hann hafnaði öllum boðunum.
26.jún. 2015 - 12:23 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ritdómur minn í European Political Science

Nú hefur ritdómur minn um tvær hrunbækur á ensku birst í vefútgáfu tímaritsins European Political Science.
25.jún. 2015 - 23:27 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Áhrifamikill ræðumaður

Enginn efast um, að hann sé góður ræðumaður.
23.jún. 2015 - 11:38 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gríska kreppan: Við Gylfi og Ragnar

Hér er rætt á mbl.is 22. júní 2015 við okkur dr. Gylfa Magnússon dósent og dr. Ragnar Árnason prófessor um grísku kreppuna og afstöðu Evrópusambandsins:
21.jún. 2015 - 14:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Drengskapur tveggja Breta

Um þá Hannan og Butler á íslenska orðið „drengskapur“ best.
19.jún. 2015 - 11:36 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gunnar Smári: óvæntur siðapostuli

Þeir Gunnar Smári og Jón Ásgeir Jóhannesson héldu upp á prentun fyrstu eintakanna af Nyhedsavisen á Café Victor í Kaupmannahöfn 5. október 2006 …
15.jún. 2015 - 15:53 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Teikning í erlendu blaði

„This delightful caricature of Russell is courtesy of Professor Hannes Hólmsteinn Gissurarson.“
13.jún. 2015 - 19:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Enn er ég kominn á Youtube

Hér er á Youtube fyrirlestur sá, sem ég flutti í Berlín 11. apríl 2015 á fundi Evrópusamtaka frjálshyggjustúdenta um kynni mín af þremur helstu hugsuðum tuttugustu aldar.
13.jún. 2015 - 11:09 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Því hertóku Bretar ekki Ísland?

Anna Agnarsdóttir prófessor hefur sýnt fram á, að breskir áhrifamenn vildu í lok 18. aldar og byrjun hinnar 19. leggja Ísland undir Bretaveldi og að Bretastjórn velti því tvisvar alvarlega fyrir sér.
11.jún. 2015 - 07:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

„Nú vill enginn eiga þig.“

En í ljós kom í bankahruninu haustið 2008, að enginn hafði lengur áhuga á Íslandi og örlögum þess.
10.jún. 2015 - 07:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Vinir í raun

Það ætti því að vera eitt helsta verkefni íslenskra ráðamanna að rækta vináttu við þá erlendu ráðamenn, sem áhuga hafa á Íslandi …
08.jún. 2015 - 14:24 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ríkisstjórnin gerir það, sem hin vanrækti

Núverandi ríkisstjórn hefur hins vegar komið fram við útlendinga af kurteisi, en líka af fullkominni festu.
05.jún. 2015 - 18:24 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Verður stórfrétt um Steingrím falin?

Hafi þar munað fjörutíu milljörðum króna.
01.jún. 2015 - 16:37 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Rannsóknaskýrsla mín fyrir árið 2014

Eins og sést, var ég á ferð og flugi þetta ár …
28.maí 2015 - 15:57 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Halldór Ásgrímsson

Hér heilsar Halldór upp á mig árið 2003.
26.maí 2015 - 19:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Kardínálinn aftur á ferð

Íslenska þjóðveldið er eins og svissneska samveldið merkilegt fyrir það, að það fól í sér sjálfstjórn frjálsra jafningja.
24.maí 2015 - 19:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Brandes og Cobban gera lítið úr Íslendingum

Nokkrir útlendir fræðimenn, sumir jafnvel vinsamlegir Íslendingum, hafa efast um, að þeir fái staðið undir sjálfstæðu ríki.
21.maí 2015 - 09:27 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Kvótakerfið er hagkvæmt og réttlátt

Fiskveiðiarðurinn skapast vegna kvótakerfisins. Frekar ætti því að styrkja þetta kerfi en veikja.
16.maí 2015 - 14:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Furðuskrif um sjálfstæðisbaráttuna

Svo virðist sem allt megi segja um Íslendinga erlendis. Kristín Loftsdóttir skrifar …
15.maí 2015 - 14:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Kílarfriður enn í gildi?

… Ísland eigi ekki að reyna að verða hluti af meginlandi Evrópu, heldur miklu frekar halda áfram að vera sérstakt eyland í Norður-Atlantshafi.
13.maí 2015 - 14:48 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Deilurnar um bók Braga

„Háskóladeildin sem Hjalti Snær starfar við er til dæmis ekki beinlínis neitt kirkjuskrúðhús …“
10.maí 2015 - 20:14 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Breska kosningakerfið

Þess vegna er hæpið að segja, að breska kosningakerfið sé ólýðræðislegra en það, sem menn eiga að venjast frá Norðurlöndum.
09.maí 2015 - 07:23 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Bresku kosningarnar og Krugman

Þeir Þorvaldur Gylfason og Stefán Ólafsson hafa síðustu árin reynt eftir megni í skrifum sínum hér á Netinu að líkja eftir bandaríska hagfræðingnum Paul Krugman …
07.maí 2015 - 11:30 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Andersen skjölin

Hvort sem menn eru sammála Eggerti Skúlasyni um allt í hinni nýju bók hans eða ekki, hljóta þeir að viðurkenna, að hún er vel skrifuð og vel unnin.
06.maí 2015 - 20:44 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Furðulegar verkfallsboðanir

Samkvæmt tölum Evrópsku hagstofunnar og OECD eru laun hér um þessar mundir einhver hin bestu í heimi (aðeins sex Evrópuríki með hærri laun), jafnframt því sem tekjudreifing er ein hin jafnasta í heimi.
06.maí 2015 - 09:19 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Varð dramb Íslendingum að falli?

Ég bendi á, að vissulega hafi ýmsar goðsagnir orðið til í sjálfstæðisbaráttunni, en Jón Sigurðsson, leiðtogi sjálfstæðisbaráttunnar, hafi ekki haldið þeim fram.
28.apr. 2015 - 20:11 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Með Vargas Llosa í Lima

Þetta er auðvitað ekki geit, heldur geithafur, sem getur verið táknmynd greddu …
25.apr. 2015 - 10:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sjálftaka eða þátttaka?

Í fæstum orðum er þetta svar, að gæfumun þjóða geri, hvort skipulagið einkennist af sjálftöku (extraction) eða þátttöku (inclusion).

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands og hefur verið gistifræðimaður við fjölmarga erlenda háskóla, þar á meðal Stanford-háskóla og UCLA. Hann fæddist 1953, lauk doktorsprófi í stjórnmálafræði frá Oxford-háskóla 1985 og er höfundur fjölmargra bóka um stjórnmál, sögu og heimspeki á íslensku, ensku og sænsku.

Verk hans, Kjarni málsins. Fleyg orð á íslensku, 992 bls. tilvitnanasafn, var gefið út af Bókafélaginu í nóvemberbyrjun 2010. Árið 2009 komu út eftir hann 828 blaðsíðna þýðing á Svartbók kommúnismans (Livre noir du communisme) á vegum Háskólaútgáfunnar og 160 bls. bók, Áhrif skattahækkana á hagvöxt og lífskjör, sem Bókafélagið gaf út. 

Nýjasta verk hans er Íslenskir kommúnistar 1918–1998, sem er 624 bls. myndskreytt ágrip af sögu íslensku kommúnista- og sósíalistahreyfingarinnar allt til endaloka Alþýðubandalagsins, og gefur Almenna bókafélagið það út. 

KFC: Sumarfata - júní
Bergljót Björk Halldórsdóttir
Bergljót Björk Halldórsdóttir - 25.6.2015
Leyndarmál kaffikorgsins eru komin í ljós!
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 19.6.2015
Gunnar Smári: óvæntur siðapostuli
Ragnheiður Eiríksdóttir
Ragnheiður Eiríksdóttir - 02.7.2015
Elsku karlmenn, þið eruð alveg að verða óþarfir!
Guðlaugur Þór Þórðarson
Guðlaugur Þór Þórðarson - 24.6.2015
Bankahroki
Bergljót Björk Halldórsdóttir
Bergljót Björk Halldórsdóttir - 20.6.2015
Miðsumar - Sumarsólstöður = Jarðaberjatertan ómissandi!
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 19.6.2015
Reimleikar á Þingvallabæ
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 21.6.2015
Drengskapur tveggja Breta
Aðsend grein
Aðsend grein - 23.6.2015
Hjúkrunarfræðingur svarar
- 22.6.2015
Jafnrétti borgara
Björn Jón Bragason
Björn Jón Bragason - 24.6.2015
Er versluninni að blæða út?
Ragnheiður Ragnarsdóttir
Ragnheiður Ragnarsdóttir - 23.6.2015
Chia hafragrautur: UPPSKRIFT
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 23.6.2015
Gríska kreppan: Við Gylfi og Ragnar
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 25.6.2015
Aukum gjaldeyrisöflun þjóðarbúsins
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 25.6.2015
Áhrifamikill ræðumaður
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 26.6.2015
Ritdómur minn í European Political Science
Fleiri pressupennar