Hannes Hólmsteinn Gissurarson
12. maí 2012 - 13:26Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gunnar Smári heldur reiðilestur

Ég varpaði hér í bloggi mínu fram spurningu til Össurar Skarphéðinssonar, sem vill skattleggja íslenskan almenning í því skyni að senda fé til suðrænna ríkja, en kallar það „þróunaraðstoð“. Hvar hefur þróunaraðstoð tekist? Jafnframt setti ég bloggið á Facebook-síðu mína eins og minn er vandi.

Nokkrar athugasemdir voru gerðar við blogg mitt á Facebook. Sigurður Ragnarsson skrifaði til dæmis:

Danska sjónvarpið fór einu sinni til Afríku með manni, sem hafði starfað áratugum saman við danska þróunaraðstoð í nokkrum ríkjum álfunnar. Gömul og tiltölulega ný verkefni voru skoðuð. Allt var ónýtt, hvert og eitt einasta. Ég man sérstaklega eftir snoturri hótelbyggingu, sem því miður var búið að skjóta í tætlur. Mjög dapurlegt. Þetta virðist ekki einu sinni snúast um menningarstig hinna hjálparvana þjóða, því að Danir styrktu fyrir ekki svo löngu með opinberu fé mikla vindmyllugerð í tiltölulega skikkanlegu ríki Austur-Evrópu, og öllum myllunum var komið fyrir í dal, þar sem aldrei hreyfir vind.

Gunnar Smári Egilsson, fyrrverandi útgáfustjóri Jóns Ásgeirs Jóhannessonar, skrifaði langa athugasemd um það óréttlæti, sem Danir hefðu beitt Afríkuþjóðir fyrr á öldum. Andrés Magnússon blðamaður benti þá á, að erfitt væri að rökstyðja skattlagningu á íslenskan almenning með því ranglæti, sem Danir hefðu ef til vill beitt í Afríku. Ég spurði Gunnar Smára sömu spurningar og Össur: Hvar hefur þróunaraðstoð tekist? Hvaða land hefur blómgast á því að þiggja ölmusur og bætur? Þá fékk ég reiðilestur yfir mig:

HHG; þú losnar ekki við að vaska upp með því að gera það illa. Vestræn stjórnvöld beittu lengi þróunaraðstoð fyrir sig í kalda stríðinu; eftir hrun sovétsins var þróunaraðstoð notuð til að neyða ríki til að opna fyrir fjárfestingu erlendra fyrirtækja o.s.frv. Það sem þú átt að gera er að þrýsta á um mótun þróunaraðstoðar sem tekur mið af þörfum íbúanna en ekki stjórnvalda á Vesturlöndum eða stjórnvalda í viðkomandi löndum. Það væri bæði þarft verk og gott — og færi þér ólíkt betur en að týna [svo] til mistökin sem afsökun fyrir því að réttlætið gangi ekki upp. Þess vegna sé best að sætta sig við óréttinn (eru það ekki rök LÍÚ?).

Hins vegar má vel vera að þú viljir dvelja með öðrum últra-hægri-mönnum í þessum hjákátlega félagslega-Darwinisma; að allar tilraunir mannsins til að jafna óréttláta mismunun séu í fyrsta stað ósiðlegar (hinir sterku eru sterkir vegna þess að það er vilji sögunnar að þeir séu sterkir), annan stað gagnslausar (hinir veiku eru veikir vegna þess að þeir eru lakari og þeir muni alltaf vera það) og í þriðja stað ónáttúrlegar (baráttan er eðli náttúrunnar og sigurvegarar baráttunnar eru jafnframt æðsta sköpun náttúrunnar; með því að pukka undir þá erum við því að þjóna vilja náttúrunnar; allar tilraunir til að raska þessu jafnvægi eru því andstæðar náttúrunni).

En kannski er það rannsóknarefni fyrir þig og efni í nokkrar bækur að telja til glæpi og mannfórnir þessarar heimskulegu heimsýnar; allt frá nýlendutímanum, gegnum útrýmingastefnu nazismans, jöðrunar og mismunun kvenna, svartra, veikra, fatlaðra, samkynhneigðra með tilheyrandi kúgun, fórnun lífsgæða og beinum mannfórnum; allt fram á okkar daga o.s.frv. Hvernig alþjóðleg fyrirtæki tóku yfir kúgun þróunarlanda þegar vestræn ríki urðu að láta af henni; manngerðar hungursneiðar vegna valdabaráttu vestrænna ríkja/fyrirtækja í þessum löndum; að ekki sé talað um þjóðarmorðin á indíánum í Ameríku, þrælahald svartra og óformlegt þrælahald í verksmiðjum, námum og öðrum helvítum víða um heim.

Ég svaraði Gunnari Smára svo:

Gunnar Smári. Það vekur athygli, að þú svarar ekki spurningu minni. Hvar hefur þróunaraðstoð tekist? Hvaða land hefur blómgast á að þiggja ölmusu eða bætur? Ef þú hefur raunverulega áhyggjur af fátækt (m. a. í Þriðja heiminum, en það er líka til fátækt í ríkum löndum), þá reynir þú að skilja þau lögmál, sem gilda um það, hvernig einstaklingar og þjóðir geta brotist úr fátækt í bjargálnir. Þau lögmál eru alþekkt, og ég geri grein fyrir þeim í bókum mínum mörgum, sem þú hefur því miður ekki lesið. Þú ættir að spara þér reiðilesturinn yfir mér og reyna frekar að skilja, hvaða leiðir eru til út úr fátækt: Frjáls markaður, traust, en takmarkað ríkisvald, sem verndar eignarrétt og samningafrelsi, margir gróðamöguleikar, ótal atvinnutækifæri.

Hvort er skynsamlegra að auðvelda fólki að sitja föstu í fátækt (eins og gert væri með fégjöfum til Afríku) eða að auðvelda því að brjótast út úr fátækt (eins og gert væri með því að opna landamæri fyrir fjárfestingum frá Vesturlöndum og vöru frá suðrænum þjóðum)? Hvort er skynsamlegra að gefa fólki fisk, eins og þú virðist vilja, eða kenna því að veiða fisk og tryggja síðan, að það geti selt fiskinn á vestrænan markað? Ef fátæki maðurinn á engan kyrtil vegna þess, að harðstjórinn hrifsar jafnóðum af honum þá kyrtla, sem hann saumar sér eða útvegar á annan hátt, er þá skynsamlegt að senda honum enn einn kyrtilinn, sem lendir síðan beint í klóm harðstjórans? Er ekki skynsamlegra að tryggja frelsi manna til að reka saumastofur í friði fyrir stjórnvöldum, svo að þeir geti saumað sér kyrtla?

Frjálshyggjumenn vilja, að menn geti veitt sér fisk, saumað sér kyrtla og bakað sér kökur við reglur einkaeignarréttar og atvinnufrelsis. Fyrir þeim er verðmætasköpunin aðalatriðið, arðbær útgerðarfélög og bakaríið og saumastofan í fullum gangi. Félagshyggjumenn halda hins vegar, að málin leysist með orðagaldri, reiðilestri, fundahöldum og skattlagningu á þá, sem skapa verðmætin.




18.apr. 2014 - 15:16 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Nýjar upplýsingar um gamalt trúnaðarbrot

Ég kvað einfaldast að birta bréf hans, og veitti Hreinn mér leyfi til þess.
12.apr. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ritaskrá mín fyrir 2013

Ég tók fyrir skömmu saman ritaskrá mína fyrir 2013 vegna rannsóknaskýrslu, sem við háskólakennarar verðum að gera árlega.
11.apr. 2014 - 16:50 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Lesendur geta sjálfir staðreynt málið

Lesendur geta sjálfur staðreynt, hvort um ósannindi sé að ræða.
10.apr. 2014 - 10:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Eru háskólakennarar í pólitískri krossferð?

Fáir háskólakennarar eru betur til þess fallnir en Stefán Ólafsson að fræða menn um pólitískar krossferðir og jafnvel hvíslingar líka.
09.apr. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Breskir dómarar skeikulir

Ég hef þó oftar en einu sinni tekið eftir því, að þeir eru skeikulir og þá um einfaldar staðreyndir.
08.apr. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ný sýn í Evrópumálum

François Heisbourg, sem hélt hér fyrirlestur 5. apríl um Evrópumál, nálgast þau úr óvæntri átt. Hann segir, að leggja verði niður evruna til að bjarga Evrópusambandinu.
07.apr. 2014 - 08:30 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Góðar fréttir: Bjarni boðar skattalækkanir

Fáir stjórnmálamenn eru hlynntir skattalækkunum. Flestir vilja þeir meira fé til að hafa í sjóði sínum og úthluta. Við eigum að styðja þá fáu stjórnmálamenn, sem vilja lækka skatta.
06.apr. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Frá Færeyjum

Hér er fyrirlestur sá, sem ég flutti í Færeyjum um vanda smáþjóða í ljósi erfiðleika Íslendinga um og eftir 2008:
05.apr. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Furðuskrif Stefáns Ólafssonar

Þessi pistill Stefáns er furðulegur. Ég hef ekki neitað því, sem augljóst er, að hlýnað hefur.
04.apr. 2014 - 12:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Allir áhugamenn um evru ættu að mæta!

Hann skrifaði nýlega bók, sem heitir La Fin du Rêve Européen, Endalok Evrópudraumsins.
03.apr. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ólíkt hafast þeir að

En nú ber svo við, að þeir Hörður Torfason og Bubbi Morthens eru hvergi sjáanlegir með potta sína og pönnur fyrir utan Seðlabankann.
02.apr. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Bara ef lúsin erlend er

En tökum þá annan banka, sem líka var bjargað frá falli í upphafi hinnar alþjóðlegu lánsfjárkreppu, RBS, Royal Bank of Scotland.
01.apr. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Jarðálfarnir í Zürich

Í því ljósi má rifja upp nokkur afrek „jarðálfanna í Zürich“.
31.mar. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Darling og styrktarmenn Íhaldsflokksins

Ef sú er skýringin á ummælum Darlings, þá ruglar hann ekki aðeins saman Landsbankanum og Kaupþingi, heldur telur hann David Rowland tengjast Íslandi af þeirri ástæðu einni, að Rowland keypti ásamt fjölskyldu sinni það, sem eftir var af einu dótturfélagi íslensks banka í Lúxemborg.
30.mar. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Darling og íslensku risaþoturnar

Hafði enginn hinna fjölmörgu sjálfskipuðu hrunfræðinga, sem eru svo tíðir gestir í sjónvarpi, áhuga á þessari hlið málsins?
29.mar. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Um borð í Gullfossi

.Ég hef oft furðað mig á því, að eitthvert skáldanna okkar skuli ekki hafa skrifað ástar- eða glæpasögu, sem gerðist um borð í Gullfossi
28.mar. 2014 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ættjarðarást

… hlýtur ýmsum að detta í hug skilgreining bresks stjórnmálamanns, Benjamíns Disraelis forsætisráðherra, í ræðu í ráðhúsi Lundúna 1877 á þeim, sem hann kallaði „heimsborgaralega gagnrýnendur“, cosmopolitan critics: „Menn, sem eru vinveittir öllum löndum öðrum en sínu eigin.“
27.mar. 2014 - 23:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Viðbótarheimild um huldumann

Nú hefur Örn Ólafsson bókmenntafræðingur bent mér á, að frá Finsen segir í einni bók Thors Vilhjálmssonar, Regn á rykið, sem kom út árið 1960 (bls. 186–187).
27.mar. 2014 - 11:29 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Við Guðmundur Andri og fleiri á Snjáldru

Ég skrifa frekar sjaldan athugasemdir, en fróðlegt er að sjá viðbrögðin. Til dæmis skrifaði Guðmundur Andri Thorsson eftirfarandi hugleiðingu í gær, miðvikudaginn 26. mars:
23.mar. 2014 - 12:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Heilagur Tómas og íslenska bankahrunið

Nú má lesa hér í nýútkomnu ráðstefnuriti Viðskiptafræðistofnunar Háskóla Íslands ritgerð mína um viðskiptasiðferði og íslenska bankahrunið, þar sem heilagur Tómas af Akvínó, samtímamaður Snorra Sturlusonar, kemur við sögu.
20.mar. 2014 - 10:36 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ferð mín til Berlínar

Berlín er mjög skemmtileg borg og allt með þeim myndarbrag, sem einkennir Þjóðverja.
18.mar. 2014 - 14:12 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvenær eru viðskipti ólögleg og ósiðleg?

Hér er viðtal, sem Kári Finnsson tók við mig fyrir netsjónvarp Viðskiptablaðsins um viðskiptasiðferði og bankahrunið:
14.mar. 2014 - 10:08 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

„Vinir“ nýttu sér tímabundna neyð Íslendinga

Norskir og finnskir aðilar nýttu sér tímabundna neyð íslensku bankanna til að hirða af þeim eignir á smánarverði.
13.mar. 2014 - 14:03 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Töpuðu Íslendingar hundrað milljörðum á skyndisölu þriggja Glitniseigna?

Ég birti grein undir þessu heiti í Morgunblaðinu á morgun, föstudaginn 14. mars, og skýri mál mitt líka á fyrirlestri sama dag.
26.feb. 2014 - 18:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Stjórnarflokkarnir hafa ekki svikið neitt

Menn halda ekki þjóðaratkvæðagreiðslu til að hætta við ákvörðun, heldur til hins að taka ákvörðun.
26.feb. 2014 - 09:28 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Grein mín í Cambridge Journal of Economics

Ég leiðrétti þar þrjár missagnir þeirra prófessors Roberts Wades og dr. Sigurbjargar Sigurgeirsdóttur í ritgerð þeirra um íslenska bankahrunið í tímaritinu.
23.feb. 2014 - 11:32 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvers vegna dregur Sigríður Dögg mig inn í kjaftasögur um sig?

Ég segi eins og Bergljót Hákonardóttir forðum við Kala, skósvein Einars Þambarskelfis: „Það er illa gert að fást upp á ókunna menn með hrópyrðum og háðsemi og munu yður tröll toga tungu úr höfði.“
22.feb. 2014 - 09:42 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvað sagði í landsfundarályktuninni?

Sjálfstæðisflokkurinn er nú ekki að svíkja neitt, heldur fylgja fram ályktun landsfundarins. Einungis á að taka upp aðildarviðræður aftur að undangenginnni þjóðaratkvæðagreiðslu.
16.feb. 2014 - 23:43 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Krossfarar í hópi háskólaprófessora

Ekki þarf að leita langt yfir skammt til sjá, hverjir eru krossfarar í hópi háskólaprófessora:
31.jan. 2014 - 09:07 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Nokkrar spurningar til dr. Sigurbjargar Sigurgeirsdóttur

Ég vonast til þess, að dr. Sigurbjörg Sigurgeirsdóttir svari þessum spurningum undanbragðalaust á þeim vettvangi, sem Siðfræðistofnun Háskóla Íslands hefur veitt henni í dag, föstudaginn 30. janúar 2014.

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands og hefur verið gistifræðimaður við fjölmarga erlenda háskóla, þar á meðal Stanford-háskóla og UCLA. Hann fæddist 1953, lauk doktorsprófi í stjórnmálafræði frá Oxford-háskóla 1985 og er höfundur fjölmargra bóka um stjórnmál, sögu og heimspeki á íslensku, ensku og sænsku.

Verk hans, Kjarni málsins. Fleyg orð á íslensku, 992 bls. tilvitnanasafn, var gefið út af Bókafélaginu í nóvemberbyrjun 2010. Árið 2009 komu út eftir hann 828 blaðsíðna þýðing á Svartbók kommúnismans (Livre noir du communisme) á vegum Háskólaútgáfunnar og 160 bls. bók, Áhrif skattahækkana á hagvöxt og lífskjör, sem Bókafélagið gaf út. 

Nýjasta verk hans er Íslenskir kommúnistar 1918–1998, sem er 624 bls. myndskreytt ágrip af sögu íslensku kommúnista- og sósíalistahreyfingarinnar allt til endaloka Alþýðubandalagsins, og gefur Almenna bókafélagið það út. 

Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 13.4.2014
Dýrkeypt mistök stjórnmálamanna eftir hrun
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 18.4.2014
Nýjar upplýsingar um gamalt trúnaðarbrot
Sigurður G. Guðjónsson
Sigurður G. Guðjónsson - 18.4.2014
Frjálst fall
Guðlaugur Þór Þórðarson
Guðlaugur Þór Þórðarson - 21.4.2014
Hvers konar fréttamennska er þetta?
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 09.4.2014
Ríkisvæðing einkaskulda
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 10.4.2014
Eru háskólakennarar í pólitískri krossferð?
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 12.4.2014
Ritaskrá mín fyrir 2013
Sigurður G. Guðjónsson
Sigurður G. Guðjónsson - 21.4.2014
Þarf sérstakan til að rannsaka Sérstakan?
Sturla Böðvarsson
Sturla Böðvarsson - 09.4.2014
Framganga Rússa
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 11.4.2014
Lesendur geta sjálfir staðreynt málið
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 08.4.2014
Ný sýn í Evrópumálum
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 13.4.2014
Hallgrímur Pétursson – fimmti hluti
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 09.4.2014
Breskir dómarar skeikulir
Ingrid Kuhlman
Ingrid Kuhlman - 22.4.2014
Vá-tilfinningin
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 20.4.2014
María Magdalena og páskaeggin
Fleiri pressupennar