Hannes Hólmsteinn Gissurarson
29. nóv. 2011 - 11:40Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Furðulegar árásir á Þór Whitehead

Eftir hinn einkennilega fund Sagnfræðingafélagsins 23. nóvember, þar sem fjórir fræðimenn gagnrýndu bækur okkar Þórs Whiteheads, án þess að okkur væri boðið að svara, hefur einn framsögumannanna, Jón Ólafsson á Bifröst, veist harkalega á bloggi sínu að Þór Whitehead fyrir óvandaða heimildanotkun.

Þór Whitehead er fullfær um að svara fyrir sig, en ég get ekki orða bundist, þegar hann er sakaður um óvandaða heimildanotkun. Vandvirkari fræðimann hef ég ekki fyrirhitt, og geta nemendur hans í Háskóla Íslands einnig borið um það vitni. Þór hefur ekki aðeins lesið öll þau rit, sem varða rannsóknarefni hans, heldur hefur hann eytt áratugum í að þaulkanna skjalasöfn á Íslandi og í Bandaríkjunum, Bretlandi, Þýskalandi og víðar, auk þess sem hann á stórt úrklippusafn úr blöðum og tímaritum, sem enn er gagnlegt þrátt fyrir rafræna og þó brigðula útgáfu slíkra verka. Einnig á hann stórmerkilegt safn viðtala við fjölda fólks, sem hann hefur tekið. Lesendur hans vita síðan, að hann leggur alúð við að miðla þessu mikla efni læsilega og lipurlega frá sér í afbragðsbókum, sem allar hafa selst vel.

Ég skal hér nefna þrjár villur, sem Þór Whitehead hefði aldrei gert vegna yfirburðaþekkingar sinnar á skjalasöfnum og aðstæðum og umhverfi íslensku kommúnistanna. Til er skjal frá 1920 í Komintern-safninu, þar sem skrifað er undir „Sillinn“. Kemur þar fram, að bréfritari sé að mynda kommúnistahreyfingu á Íslandi. Jón Ólafsson dró í bók sinni, Kæru félögum, þá ályktun, að sænski kommúnistinn Hugo Sillén hefði skrifað bréfið. Hefði hann komið til Íslands 1920. En þetta er fráleitt af ýmsum ástæðum. Og allir þeir, sem hafa kannað bréf á milli íslensku  kommúnistanna, vita, að Hendrik Siemsen Ottósson gekk undir gælunafninu „Sillinn“. Brynjólfur Bjarnason var kallaður „Billinn“ og Ársæll Sigurðsson „Sælinn“. Þetta var bréf frá Hendrik Ottóssyni.

Annað dæmið er, að Einar Olgeirsson gekk á fund Georgís Dímítrovs, fyrrverandi forseta Kominterns og þá starfsmanns alþjóðadeildar kommúnistaflokks Ráðstjórnarríkjanna, í október 1945. Jón Ólafsson segir í bók sinni, að ekki sé ljóst af dagbókarfærslu Dímítrovs, hvað þeim hafi farið á milli. En eins og Þór Whitehead benti á í bók sinni, Sovét-Íslandi. Óskalandinu, er einmitt ljóst af þeirri færslu, hvað þeim fór á milli. Dímítrov færði inn í dagbók sína, að þeir hefðu rætt um herstöðvabeiðni Bandaríkjamanna (sem sett var fram í októberbyrjun) og innanflokksmál Sósíalistaflokksins íslenska.

Þriðja dæmið er, að fram kemur í gögnum kommúnistaflokks Ráðstjórnarríkjanna, að hann hafi sumarið 1952 veitt Dagsbrún háan styrk, en félagið var þá undir stjórn einbeittra stalínista. Jón Ólafsson getur þess ekki í bók sinni, Kæru félögum, og hafði hann þó kannað gögnin, þar sem þetta kemur fram. Þessa styrkveitingu verður auðvitað að tengja því, að bandarískt varnarlið var nýkomið til Íslands og að Kóreustríðið geisaði enn. Kalda stríðið var í hámarki. Dagsbrún gerði í hörðu verkfalli, sem gert var nokkrum mánuðum eftir að styrkurinn barst, tilraun til að stöðva flutninga til og frá bandaríska varnarliðinu. Þessari mikilvægu staðreynd hefði Þór Whitehead ekki sleppt (eins og Jón Ólafsson gerði) úr bók, sem átti að vera um samskipti íslenskra sósíalista og ráðamanna í Moskvu.

Öllum getur yfirsést eitthvað í víðfeðmum fræðum, og öll gerum við auðvitað villur. En missagnir Jóns Ólafssonar eru allar í eina átt. Þær eru fólgnar í að gera lítið úr hinu nánu tengslum íslenskra kommúnista og sósíalista við stjórnina í Moskvu. Hann lætur ekki skipast við leiðréttingar, heldur herðir frekar á.

 





(26-31) Icewear: Þín útivist, kvk blátt - ágúst
26.ágú. 2016 - 07:33 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Eystrasaltslönd: Frjáls í aldarfjórðung

Nú er merkisdagur í sögu smáþjóða, því að þennan dag fyrir réttum aldarfjórðungi, 26. ágúst 1991, varð Ísland fyrst ríkja til að endurnýja fyrri viðurkenningu sína á sjálfstæði Eystrasaltslandanna þriggja
20.ágú. 2016 - 22:02 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Tómas aðalræðismaður

Tómas var einn þeirra brautryðjenda, sem brutust úr fátækt og byggðu nýtt Ísland í krafti frelsis, framtaks og þjóðlegs metnaðar.
19.ágú. 2016 - 08:47 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Aflareynsla eða uppboð: Rök mín

Í formála rifjar höfundur upp, að hlegið hafi verið að sér, þegar hann hafi lagt það til á ráðstefnu um framtíðina á Þingvöllum haustið 1980 að úthluta einstaklingsbundnum og framseljanlegum veiðiréttindum …
17.ágú. 2016 - 15:59 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Einn í svarthvítu

Aðalsteinn birtir í Morgunblaðinu 3. ágúst ofstopafulla árás á mig fyrir skrif mín um spænska borgarastríðið …
16.ágú. 2016 - 09:17 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Grein eftir mig um Panama-skjölin

Ég skrifaði fyrir nokkru grein um Panama-skjölin og afsögn Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar að ósk Cayman Financial Review.
13.ágú. 2016 - 12:39 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gagnsæi og huldufélög

Samkennarar mínir í stjórnmálafræðideild hafa talað fyrir auknu gagnsæi í stjórnmálum. Hæg eru heimatök.
12.ágú. 2016 - 10:47 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Svar mitt við spurningum RÚV

Nú síðast fékk ég í dag þrjár spurningar frá fréttamanni, sem ég svaraði skilmerkilega, en beindi um leið þremur spurningum til fréttastofunnar …
05.ágú. 2016 - 16:02 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Orðaskipti okkar Össurar á Facebook

Össur svaraði um hæl:
05.ágú. 2016 - 07:47 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ég svara Illuga Jökulssyni

Ég gat ekki stillt mig um að svara:
02.ágú. 2016 - 14:33 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Tvær athugasemdir við ræðu Guðna

Ég var ekki beinlínis ósammála Guðna Th. Jóhannessyni í innsetningarræðu hans …
30.júl. 2016 - 08:13 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Spænska borgarastríðið: Áttatíu ár

Rétt áttatíu ár eru liðin, frá því að spænska borgarastríðið hófst 17. júlí 1936, en þar sigruðu þjóðernissinnar lýðveldismenn.
25.júl. 2016 - 12:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ægis saga konungs og Íslendinga

En tilveran leggur líkn með þraut. Eitt ánægjulegasta árið í Ægis sögu konungs og Íslendinga er 2008.
23.júl. 2016 - 19:14 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Rousseau um Íslendinga

Sennilega hefur Einar aðallega stuðst við yfirlitsrit um Rousseau, því að það fór fram hjá honum, að heimspekingurinn getur Íslands tvisvar
14.júl. 2016 - 18:19 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Stjórnmálafræði og stjórnmálaspilling

Er ekki komið að Margréti S. Björnsdóttur að segja eitthvað líka um málið? Henni er það skyldast.
13.júl. 2016 - 18:52 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvort er meira dómgreindarleysi?

Hvort var meira dómgreindarleysi eftir þetta, hjá Sjónvarpinu að bjóða honum að vera fréttaskýranda á kosninganótt, þar sem Davíð hafði verið einn frambjóðenda, eða hjá Ólafi að þiggja boðið?
09.júl. 2016 - 17:08 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Fróðlegur og skemmtilegur sumarskóli

Ég spurði Fernandez, hvað hann segði um þau rök, að hrunið í Venesúela væri vegna lækkunar olíuverðs.
08.júl. 2016 - 15:40 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvað ætla ég að tala um á sumarskólanum?

… frjálshyggjurnar eru jafnmargar frjálshyggjumönnunum, en þó má greina að minnsta kosti átta skóla eða hreyfingar …

07.júl. 2016 - 14:52 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sumarskóli framhaldsskólanema

Um helgina halda Samtök frjálsra framhaldsskólanema sumarskóla í Hinu húsinu við Pósthússtræti.
02.júl. 2016 - 12:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Úrslit í krafti blekkinga?

Margrét S. Björnsdóttir, sem skipulagt hefur framhaldsnám í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands, … hefur nóg að kenna nemendum þar um klækjastjórnmál.
01.júl. 2016 - 13:38 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Tvær sögur frá Eistlandi

Það var heitur og rakur júnídagur í Viljandi, litlu og snotru þorpi um klukkutíma ferð frá Tartu.
30.jún. 2016 - 13:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Íslendinga saga undir nýju nafni

Jafnrétti kynjanna krefst þess, að við endurskoðum fortíðina. Eitt dæmi er nafngiftir á Íslendinga sögum.
29.jún. 2016 - 13:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ferð mín til Eistlands

Ég er núna í Eistlandi, þar sem ég held fyrirlestur á ráðstefnu Platform of European Memory and Conscience …
28.jún. 2016 - 04:46 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þurfum við lengur að ganga í Noreg?

Vonandi verður þetta til þess, að úrtöluraddirnar um það, að við séum of fámenn til að ganga fram á alþjóðavettvangi sem sjálfstæð þjóð, þagni um skeið. 
26.jún. 2016 - 13:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Úrslit forsetakjörsins

Annars er umhugsunarefni, að forsetakjörið var í vissum skilningi sigur hægri manna. Þau Davíð og Halla hljóta bæði að teljast hægri menn, og Guðni er einhvers konar hægri-miðju maður …
25.jún. 2016 - 09:59 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Davíð bestur

Davíð Oddsson ber höfuð og herðar yfir þá, ekki aðeins vegna sinnar miklu reynslu, heldur líka síns sterka persónuleika.
18.jún. 2016 - 09:50 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Eftirtektarverð aukakosning

Þessi eftirtektarverða aukakosning hefur vitanlega ekki ráðið úrslitum um framkomu Bretastjórnar við Íslendinga. En var hún lóð á vogarskál?
15.jún. 2016 - 10:09 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Tveir fyrirlestrar mínir á morgun

1876 var síðasta árið, þegar útflutningur landbúnaðarafurða nam meira fé en sjávarafurða.
11.jún. 2016 - 09:11 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Merkilegt skjal úr breska fjármálaeftirlitinu

Það sýnir, svo að ekki verður um villst, að óþarfi var að beita hryðjuverkalögunum alræmdu gegn Íslandi.
06.jún. 2016 - 20:43 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Rökleysur Jóns Baldvins

Jón Baldvin Hannibalsson ræðst af miklu offorsi á sinn gamla samstarfsmann, Davíð Oddsson, vegna Icesave-málsins.
04.jún. 2016 - 13:52 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

1. og 5. júní

Í ár ætti Sagnfræðistofnun líka að minnast annars júnídags.

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands og hefur verið gistifræðimaður við fjölmarga erlenda háskóla, þar á meðal Stanford-háskóla og UCLA. Hann fæddist 1953, lauk doktorsprófi í stjórnmálafræði frá Oxford-háskóla 1985 og er höfundur fjölmargra bóka um stjórnmál, sögu og heimspeki á íslensku, ensku og sænsku.

Verk hans, Kjarni málsins. Fleyg orð á íslensku, 992 bls. tilvitnanasafn, var gefið út af Bókafélaginu í nóvemberbyrjun 2010. Árið 2009 komu út eftir hann 828 blaðsíðna þýðing á Svartbók kommúnismans (Livre noir du communisme) á vegum Háskólaútgáfunnar og 160 bls. bók, Áhrif skattahækkana á hagvöxt og lífskjör, sem Bókafélagið gaf út. 

Nýjustu verk hans eru Íslenskir kommúnistar 1918–1998, 624 bls. myndskreytt ágrip af sögu íslensku kommúnista- og sósíalistahreyfingarinnar allt til endaloka Alþýðubandalagsins, sem Almenna bókafélagið gaf út 2011, og The Icelandic Fisheries: Sustainable and Profitable, sem Háskólaútgáfan gaf út 2015. Hann vinnur nú að skýrslu á ensku fyrir fjármálaráðuneytið um erlenda áhrifaþætti í íslenska bankahruninu.

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 12.8.2016
Svar mitt við spurningum RÚV
Smári Pálmarsson
Smári Pálmarsson - 15.8.2016
Hinn ógeðslegi mannslíkami
Sigurður G. Guðjónsson
Sigurður G. Guðjónsson - 25.8.2016
Þagði Steingrímur J.?
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 13.8.2016
Framtíðin er glæst
Ragnheiður Ragnarsdóttir
Ragnheiður Ragnarsdóttir - 20.8.2016
Ástandsmæling í Hreyfingu: Boditrax
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 13.8.2016
Gagnsæi og huldufélög
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 19.8.2016
Ráðherra er stífluð af frekju
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 16.8.2016
Grein eftir mig um Panama-skjölin
Fleiri pressupennar