Hannes Hólmsteinn Gissurarson
07. maí 2012 - 00:58Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Fall bankanna: Hvað gerðist að tjaldabaki?

Þegar litið er um öxl, sést, að Ísland slapp betur út úr hinni alþjóðlegu lánsfjárkreppu en mörg önnur lönd, ekki síst vegna þess, að hér voru ekki greiddar skuldir óreiðumanna, eins og Davíð Oddsson orðaði það svo eftirminnilega. En dálkahöfundur Viðskiptablaðsins, Óðinn, rifjar í tilefni dómsins yfir Geir H. Haarde upp afar fróðleg atriði um fall bankanna:

Í dómnum er sagt frá því að 20. mars 2008 hafi Jón Steinsson hagfræðingur sent Geir tölvupóst þarsem hann sagði nauðsynlegt að ríkið væri reiðubúið með eitthvert plan ef t.d. einn af stóru bönkunum lenti í verulegum vandræðum. Ríkið þyrfti þá að taka erlent lán til að endurlána þeim banka. Jón sagði jafnframt „spurning hvort ríkið og Seðlabankinn eigi að bjóða bönkunum upp á einhverja fjármögnunarkosti í erlendri mynt áður en málin komast á það stig að einhver bankanna verður kominn í veruleg vandræði“.

Sama dag sendi prófessor Richard Portes, hagfræðingur sem Verslunarráð hafði ráðið í almannatengsl, tölvupóst sem komið var á framfæri við forsætisráðuneytið. Þar lagði hann til að forsætisráðherra, forstjóri FME og seðlabankastjóri lýstu því yfir opinberlega að bankarnir væru í grundvallaratriðum traustir, öll úrræði Seðlabanka Íslands og íslenska ríkisins stæðu þeim að baki og það yrði ekki látið viðgangast að þeir féllu. Með öðrum orðum áttu íslenskir skattgreiðendur að ábyrgjast bankana að fullu.

Og það voru fleiri hagfræðingar kallaðir til. Utanríkisráðherra, forsætisráðherra, fjármálaráðherra, félagsmálaráðherra og viðskiptaráðherra héldu fund með hagfræðingunum Má Guðmundssyni, Friðriki Má Baldurssyni og Gauta Eggertssyni 7. ágúst 2008, eftir að skýrsla Willem Buiters og Anne Sieberts lá fyrir. Í minnispunktum var haft eftir Gauta Eggertssyni að það væri mjög mikils virði „að standa við bakið á bönkunum“ og hættulegt að fara „í opinbera umræðu um skiptingu skuldbindinga þ.e. innlenda og erlenda“. Haft var eftir Má Guðmundssyni að mikilvægt væri að „bankarnir geti sýnt að þeir geti lifað“ og væri ódýrara fyrir ríkið að bjarga þeim en „að láta þá hrynja“. Haft var eftir Friðriki Má að það ætti „að bjarga bönkum sem eiga nægar eignir en eiga í lausafjárvanda“.

Og ekki létu bankamennirnir sitt eftir liggja í þessum söng. Í fundargerð eftir fund sem bankastjórar Landsbankans áttu með þeim Davíð Oddssyni, Ingimundi Friðrikssyni og Tryggva Pálssyni 31. júlí kemur fram að: „Halldór J. Kristjánsson hafi lýst því að hann væri ekki einn þeirrar skoðunar „að €20 þúsund sé þjóðréttarleg skuldbinding“ og Davíð svarað að engin ríkisábyrgð yrði sett nema með lögum. Halldór hafi þá sagt að afla yrði þeirrar heimildar og Davíð svarað aftur með þessum orðum: „Eruð þið að safna innlánum án þess að tala við þjóðina um skuldbindinguna? Þið tveir getið ekki gert þjóðina gjaldþrota.““ Hverju skyldi núverandi seðlabankastjóri, Már Guðmundsson, hafa svarað? 

Og nú hefur Geir upplýst að José Manuel Baroso hafi hringt í sig í hruninu og lagt hart að honum að gæta hagsmuna kröfuhafa bankanna og fara írsku leiðina.

Hverju skyldu þeir Jón Steinsson, Gauti Eggertsson og Már Guðmundsson nú svara Óðni? Hvort höfðu þeir heldur í huga hagsmuni íslensku þjóðarinnar eða kröfuhafa bankanna?




(11-15) NRS Ritari feb 2016
13.feb. 2016 - 12:01 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Merkilegustu fyrirlestrar mínir 2015

Nokkrir fyrirlestrar mínir á Íslandi vöktu mikla athygli og þóttu fréttnæmir.
11.feb. 2016 - 13:20 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Kom Þór Saari upp um eigið trúnaðarbrot?

Ég las mér til mikillar furðu fréttagrein um mig á netmiðlinum Hringbraut nú í morgun, fimmtudaginn 11. febrúar. Greinin hafði verið sett inn tíu mínútur yfir miðnætti.
11.feb. 2016 - 12:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Bækur sem ég gaf út 2015

Meðal annars gaf ég út fjórar bækur.
10.feb. 2016 - 12:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Það sem ég reiknaði út 2015

Þá rifjaðist margt upp fyrir mér, sem ég hafði gert á síðasta ári. Meðal annars lagðist ég í útreikninga á ýmsu:
09.feb. 2016 - 12:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Það sem ég kom upp um 2015

Ég sé, að ég hef tekið eftir ýmsum skekkjum og missögnum sumra samkennara minna.
08.feb. 2016 - 12:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Það sem ég uppgötvaði í grúski 2015

Eitt var það, hvað ég hefði uppgötvað í grúski mínu á síðasta ári.
06.feb. 2016 - 20:28 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Guernica

En enginn ágreiningur getur verið um, að áróðursbragðið reyndist snjallt.
05.feb. 2016 - 15:18 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Lánsfé og lystisnekkjur

Ríkt fólk er ólíkt mér og þér: Það getur fengið meira fé að láni.
04.feb. 2016 - 17:28 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Rannsóknarskýrsla mín fyrir 2015

Við háskólakennarar þurfum að skila rannsóknarskýrslu á hverju ári. Hér er skýrsla mín fyrir árið 2015.
03.feb. 2016 - 18:02 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Upptaka frá Lima í Perú

Hér er upptaka af fyrri fyrirlestrinum, en talið er frá spænska túlkinum:
02.feb. 2016 - 06:18 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þjóð berst við eld og ís

Þá rak Anna skyndilega augun í skýrslu frá breska sendiráðinu í Kaupmannahöfn frá 22. nóvember 1785 …
30.jan. 2016 - 21:44 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ertu á leið til Lima?

En fyrir þá, sem leggja leið sína þangað, eru hér stuttar umsagnir um veitingastaðina, sem ég sótti heim:
25.jan. 2016 - 13:31 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sala áfengis í búðum

Menn koma margir upp um ófrjálslyndi sitt eða stjórnlyndi í umræðum um sölu áfengis í búðum, sem er í senn smámál og stórmál.
23.jan. 2016 - 23:31 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þeir stóðu á réttinum

Þegar hirðmenn hneyksluðust á þessu, svaraði hann: „Ég lýt hátigninni, en stend á réttinum.“
16.jan. 2016 - 11:55 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hirðuleysið verðlaunað

Ég hef áður nefnt opinberlega ýmsar aðrar missagnir í bók Jóns. Því miður virðist hún vera jafnóáreiðanleg og fyrri bók hans.
15.jan. 2016 - 23:41 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Undarleg ummæli oflátungsins Karls

Karl Th. Birgisson er einn þeirra blaðamanna, sem láta sér undarlega títt um mig og mína hagi.
11.jan. 2016 - 11:54 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Frábær ræða Hannans gegn Evrópusambandsaðild

Daniel Hannan, sem situr á Evrópuþinginu fyrir Íhaldsflokkinn og skrifaði greinar til varnar Íslendingum, þegar Verkamannaflokksstjórnin setti á okkur hryðjuverkalög, flutti á dögunum frábæra ræðu um það, hvers vegna Bretar eiga ekki erindi í Evrópusambandið:
10.jan. 2016 - 19:38 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Jón flýtti sér einum um of …

Hann heldur áfram að hlaupa á sig. Ekki verður annað sagt en hann hafi æfinguna.
10.jan. 2016 - 10:54 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Dofnað yfir gáfnaljósi?

Margt er þar furðulegt. Ég rakst til dæmis á ritgerð eftir Jóhann Pál Árnason …
06.jan. 2016 - 11:36 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvað veldur þöggunartilraunum um öfgamúslima?

Hvers vegna reyna öfgavinstrimenn að þagga niður vandann af þeim múslimum (vonandi miklum minni hluta), sem vilja ekki aðlagast vestrænni menningu.
28.des. 2015 - 08:37 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Athugasemd við bók Árna Bergmanns

Árni minnist á einum stað í bókinni á mig.
23.des. 2015 - 19:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gallagripir: Bækur Inga Freys og Ólafs

Ég gagnrýni báðar bækurnar talsvert, enda eru þær stórgallaðar, og er þó bók Ólafs sýnu verri.
19.des. 2015 - 11:55 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Rússneska ráðgátan

Hvernig stendur á því, að Rússar með sinn stórkostlega menningararf, frjósömu jörð, skóga, gullnámur og olíulindir skuli ekki hafa komið sér upp því skipulagi frelsis og lýðræðis, sem við Vesturlandamenn teljum sjálfsagt?
12.des. 2015 - 12:31 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hverjir hittu harðstjórana?

Flestir Íslendingar virðast þó hafa hitt Maó.
11.des. 2015 - 10:21 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvað segja heimspekingar um flóttamannavandann?

Ef þú hjálpar einu langveiku barni, þá hjálpar þú öllum langveikum börnum.
10.des. 2015 - 18:41 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skynsamleg athugasemd um flóttamenn

Mikið er þetta óvægin, ófagmannleg og beinlínis röng umfjöllun.
06.des. 2015 - 15:14 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Glámskyggni Bandaríkjamanna á Lúðvík

Eitt dæmið um glámskyggni Bandaríkjamanna var mat þeirra á Lúðvík Jósepssyni, sem var ráðherra 1956–1958 og 1971–1974.
30.nóv. 2015 - 18:17 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Upp á hverju tekur Gunnar Smári næst?


Og hvenær hættir hann við það? Og á hverjum lendir tapið?
28.nóv. 2015 - 09:51 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Finnagaldur Jóns Ólafssonar

Jón Ólafsson má vitaskuld segja söguna frá rússnesku sjónarmiði og skeyta ekki um hið finnska. En hann verður að fara rétt með staðreyndir.
23.nóv. 2015 - 11:49 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ólafur Ragnar, já! Baldur, nei!

Við verðum að herða útlendingaeftirlit og landamæravörslu og efla lögregluna. Í því eru ekki fólgin nein mannréttindabrot, heldur mannréttindavernd.

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands og hefur verið gistifræðimaður við fjölmarga erlenda háskóla, þar á meðal Stanford-háskóla og UCLA. Hann fæddist 1953, lauk doktorsprófi í stjórnmálafræði frá Oxford-háskóla 1985 og er höfundur fjölmargra bóka um stjórnmál, sögu og heimspeki á íslensku, ensku og sænsku.

Verk hans, Kjarni málsins. Fleyg orð á íslensku, 992 bls. tilvitnanasafn, var gefið út af Bókafélaginu í nóvemberbyrjun 2010. Árið 2009 komu út eftir hann 828 blaðsíðna þýðing á Svartbók kommúnismans (Livre noir du communisme) á vegum Háskólaútgáfunnar og 160 bls. bók, Áhrif skattahækkana á hagvöxt og lífskjör, sem Bókafélagið gaf út. 

Nýjasta verk hans er Íslenskir kommúnistar 1918–1998, sem er 624 bls. myndskreytt ágrip af sögu íslensku kommúnista- og sósíalistahreyfingarinnar allt til endaloka Alþýðubandalagsins, og gefur Almenna bókafélagið það út. 

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 05.2.2016
Lánsfé og lystisnekkjur
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 04.2.2016
Rannsóknarskýrsla mín fyrir 2015
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 30.1.2016
Ertu á leið til Lima?
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 11.2.2016
Kom Þór Saari upp um eigið trúnaðarbrot?
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 02.2.2016
Þjóð berst við eld og ís
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 06.2.2016
Áfellisdómur yfir samdómara
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 08.2.2016
Elska Birgittu Jónsdóttur
Guðlaugur Þór Þórðarson
Guðlaugur Þór Þórðarson - 02.2.2016
Peningar, húsnæðismál og ungt fólk
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 03.2.2016
Upptaka frá Lima í Perú
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 09.2.2016
Það sem ég kom upp um 2015
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 06.2.2016
Guernica
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 04.2.2016
Hin mörgu andlit íslam – haustið 2016
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 08.2.2016
Það sem ég uppgötvaði í grúski 2015
Ingrid Kuhlman
Ingrid Kuhlman - 08.2.2016
Að gera góðverk
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 10.2.2016
Það sem ég reiknaði út 2015
Fleiri pressupennar