Hannes Hólmsteinn Gissurarson
07. maí 2012 - 00:58Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Fall bankanna: Hvað gerðist að tjaldabaki?

Þegar litið er um öxl, sést, að Ísland slapp betur út úr hinni alþjóðlegu lánsfjárkreppu en mörg önnur lönd, ekki síst vegna þess, að hér voru ekki greiddar skuldir óreiðumanna, eins og Davíð Oddsson orðaði það svo eftirminnilega. En dálkahöfundur Viðskiptablaðsins, Óðinn, rifjar í tilefni dómsins yfir Geir H. Haarde upp afar fróðleg atriði um fall bankanna:

Í dómnum er sagt frá því að 20. mars 2008 hafi Jón Steinsson hagfræðingur sent Geir tölvupóst þarsem hann sagði nauðsynlegt að ríkið væri reiðubúið með eitthvert plan ef t.d. einn af stóru bönkunum lenti í verulegum vandræðum. Ríkið þyrfti þá að taka erlent lán til að endurlána þeim banka. Jón sagði jafnframt „spurning hvort ríkið og Seðlabankinn eigi að bjóða bönkunum upp á einhverja fjármögnunarkosti í erlendri mynt áður en málin komast á það stig að einhver bankanna verður kominn í veruleg vandræði“.

Sama dag sendi prófessor Richard Portes, hagfræðingur sem Verslunarráð hafði ráðið í almannatengsl, tölvupóst sem komið var á framfæri við forsætisráðuneytið. Þar lagði hann til að forsætisráðherra, forstjóri FME og seðlabankastjóri lýstu því yfir opinberlega að bankarnir væru í grundvallaratriðum traustir, öll úrræði Seðlabanka Íslands og íslenska ríkisins stæðu þeim að baki og það yrði ekki látið viðgangast að þeir féllu. Með öðrum orðum áttu íslenskir skattgreiðendur að ábyrgjast bankana að fullu.

Og það voru fleiri hagfræðingar kallaðir til. Utanríkisráðherra, forsætisráðherra, fjármálaráðherra, félagsmálaráðherra og viðskiptaráðherra héldu fund með hagfræðingunum Má Guðmundssyni, Friðriki Má Baldurssyni og Gauta Eggertssyni 7. ágúst 2008, eftir að skýrsla Willem Buiters og Anne Sieberts lá fyrir. Í minnispunktum var haft eftir Gauta Eggertssyni að það væri mjög mikils virði „að standa við bakið á bönkunum“ og hættulegt að fara „í opinbera umræðu um skiptingu skuldbindinga þ.e. innlenda og erlenda“. Haft var eftir Má Guðmundssyni að mikilvægt væri að „bankarnir geti sýnt að þeir geti lifað“ og væri ódýrara fyrir ríkið að bjarga þeim en „að láta þá hrynja“. Haft var eftir Friðriki Má að það ætti „að bjarga bönkum sem eiga nægar eignir en eiga í lausafjárvanda“.

Og ekki létu bankamennirnir sitt eftir liggja í þessum söng. Í fundargerð eftir fund sem bankastjórar Landsbankans áttu með þeim Davíð Oddssyni, Ingimundi Friðrikssyni og Tryggva Pálssyni 31. júlí kemur fram að: „Halldór J. Kristjánsson hafi lýst því að hann væri ekki einn þeirrar skoðunar „að €20 þúsund sé þjóðréttarleg skuldbinding“ og Davíð svarað að engin ríkisábyrgð yrði sett nema með lögum. Halldór hafi þá sagt að afla yrði þeirrar heimildar og Davíð svarað aftur með þessum orðum: „Eruð þið að safna innlánum án þess að tala við þjóðina um skuldbindinguna? Þið tveir getið ekki gert þjóðina gjaldþrota.““ Hverju skyldi núverandi seðlabankastjóri, Már Guðmundsson, hafa svarað? 

Og nú hefur Geir upplýst að José Manuel Baroso hafi hringt í sig í hruninu og lagt hart að honum að gæta hagsmuna kröfuhafa bankanna og fara írsku leiðina.

Hverju skyldu þeir Jón Steinsson, Gauti Eggertsson og Már Guðmundsson nú svara Óðni? Hvort höfðu þeir heldur í huga hagsmuni íslensku þjóðarinnar eða kröfuhafa bankanna?




Svanhvít - Mottur
03.júl. 2015 - 07:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Útvarpsviðtal um menntamál

Útvarpsviðtal var við mig á Bylgjunni síðdegis miðvikudaginn 1. júlí um menntamál.
01.júl. 2015 - 05:40 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Bækurnar í sumarbústaðinn

Hér eru ráð um fjórar góðar bækur, sem taka mætti með í sumarbústaðinn:
28.jún. 2015 - 19:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þrisvar boðið Ísland

Danakonungar buðu Hinrik VIII Ísland þrisvar, en hann hafnaði öllum boðunum.
26.jún. 2015 - 12:23 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ritdómur minn í European Political Science

Nú hefur ritdómur minn um tvær hrunbækur á ensku birst í vefútgáfu tímaritsins European Political Science.
25.jún. 2015 - 23:27 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Áhrifamikill ræðumaður

Enginn efast um, að hann sé góður ræðumaður.
23.jún. 2015 - 11:38 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gríska kreppan: Við Gylfi og Ragnar

Hér er rætt á mbl.is 22. júní 2015 við okkur dr. Gylfa Magnússon dósent og dr. Ragnar Árnason prófessor um grísku kreppuna og afstöðu Evrópusambandsins:
21.jún. 2015 - 14:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Drengskapur tveggja Breta

Um þá Hannan og Butler á íslenska orðið „drengskapur“ best.
19.jún. 2015 - 11:36 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gunnar Smári: óvæntur siðapostuli

Þeir Gunnar Smári og Jón Ásgeir Jóhannesson héldu upp á prentun fyrstu eintakanna af Nyhedsavisen á Café Victor í Kaupmannahöfn 5. október 2006 …
15.jún. 2015 - 15:53 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Teikning í erlendu blaði

„This delightful caricature of Russell is courtesy of Professor Hannes Hólmsteinn Gissurarson.“
13.jún. 2015 - 19:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Enn er ég kominn á Youtube

Hér er á Youtube fyrirlestur sá, sem ég flutti í Berlín 11. apríl 2015 á fundi Evrópusamtaka frjálshyggjustúdenta um kynni mín af þremur helstu hugsuðum tuttugustu aldar.
13.jún. 2015 - 11:09 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Því hertóku Bretar ekki Ísland?

Anna Agnarsdóttir prófessor hefur sýnt fram á, að breskir áhrifamenn vildu í lok 18. aldar og byrjun hinnar 19. leggja Ísland undir Bretaveldi og að Bretastjórn velti því tvisvar alvarlega fyrir sér.
11.jún. 2015 - 07:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

„Nú vill enginn eiga þig.“

En í ljós kom í bankahruninu haustið 2008, að enginn hafði lengur áhuga á Íslandi og örlögum þess.
10.jún. 2015 - 07:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Vinir í raun

Það ætti því að vera eitt helsta verkefni íslenskra ráðamanna að rækta vináttu við þá erlendu ráðamenn, sem áhuga hafa á Íslandi …
08.jún. 2015 - 14:24 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ríkisstjórnin gerir það, sem hin vanrækti

Núverandi ríkisstjórn hefur hins vegar komið fram við útlendinga af kurteisi, en líka af fullkominni festu.
05.jún. 2015 - 18:24 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Verður stórfrétt um Steingrím falin?

Hafi þar munað fjörutíu milljörðum króna.
01.jún. 2015 - 16:37 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Rannsóknaskýrsla mín fyrir árið 2014

Eins og sést, var ég á ferð og flugi þetta ár …
28.maí 2015 - 15:57 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Halldór Ásgrímsson

Hér heilsar Halldór upp á mig árið 2003.
26.maí 2015 - 19:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Kardínálinn aftur á ferð

Íslenska þjóðveldið er eins og svissneska samveldið merkilegt fyrir það, að það fól í sér sjálfstjórn frjálsra jafningja.
24.maí 2015 - 19:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Brandes og Cobban gera lítið úr Íslendingum

Nokkrir útlendir fræðimenn, sumir jafnvel vinsamlegir Íslendingum, hafa efast um, að þeir fái staðið undir sjálfstæðu ríki.
21.maí 2015 - 09:27 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Kvótakerfið er hagkvæmt og réttlátt

Fiskveiðiarðurinn skapast vegna kvótakerfisins. Frekar ætti því að styrkja þetta kerfi en veikja.
16.maí 2015 - 14:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Furðuskrif um sjálfstæðisbaráttuna

Svo virðist sem allt megi segja um Íslendinga erlendis. Kristín Loftsdóttir skrifar …
15.maí 2015 - 14:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Kílarfriður enn í gildi?

… Ísland eigi ekki að reyna að verða hluti af meginlandi Evrópu, heldur miklu frekar halda áfram að vera sérstakt eyland í Norður-Atlantshafi.
13.maí 2015 - 14:48 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Deilurnar um bók Braga

„Háskóladeildin sem Hjalti Snær starfar við er til dæmis ekki beinlínis neitt kirkjuskrúðhús …“
10.maí 2015 - 20:14 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Breska kosningakerfið

Þess vegna er hæpið að segja, að breska kosningakerfið sé ólýðræðislegra en það, sem menn eiga að venjast frá Norðurlöndum.
09.maí 2015 - 07:23 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Bresku kosningarnar og Krugman

Þeir Þorvaldur Gylfason og Stefán Ólafsson hafa síðustu árin reynt eftir megni í skrifum sínum hér á Netinu að líkja eftir bandaríska hagfræðingnum Paul Krugman …
07.maí 2015 - 11:30 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Andersen skjölin

Hvort sem menn eru sammála Eggerti Skúlasyni um allt í hinni nýju bók hans eða ekki, hljóta þeir að viðurkenna, að hún er vel skrifuð og vel unnin.
06.maí 2015 - 20:44 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Furðulegar verkfallsboðanir

Samkvæmt tölum Evrópsku hagstofunnar og OECD eru laun hér um þessar mundir einhver hin bestu í heimi (aðeins sex Evrópuríki með hærri laun), jafnframt því sem tekjudreifing er ein hin jafnasta í heimi.
06.maí 2015 - 09:19 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Varð dramb Íslendingum að falli?

Ég bendi á, að vissulega hafi ýmsar goðsagnir orðið til í sjálfstæðisbaráttunni, en Jón Sigurðsson, leiðtogi sjálfstæðisbaráttunnar, hafi ekki haldið þeim fram.
28.apr. 2015 - 20:11 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Með Vargas Llosa í Lima

Þetta er auðvitað ekki geit, heldur geithafur, sem getur verið táknmynd greddu …
25.apr. 2015 - 10:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sjálftaka eða þátttaka?

Í fæstum orðum er þetta svar, að gæfumun þjóða geri, hvort skipulagið einkennist af sjálftöku (extraction) eða þátttöku (inclusion).

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands og hefur verið gistifræðimaður við fjölmarga erlenda háskóla, þar á meðal Stanford-háskóla og UCLA. Hann fæddist 1953, lauk doktorsprófi í stjórnmálafræði frá Oxford-háskóla 1985 og er höfundur fjölmargra bóka um stjórnmál, sögu og heimspeki á íslensku, ensku og sænsku.

Verk hans, Kjarni málsins. Fleyg orð á íslensku, 992 bls. tilvitnanasafn, var gefið út af Bókafélaginu í nóvemberbyrjun 2010. Árið 2009 komu út eftir hann 828 blaðsíðna þýðing á Svartbók kommúnismans (Livre noir du communisme) á vegum Háskólaútgáfunnar og 160 bls. bók, Áhrif skattahækkana á hagvöxt og lífskjör, sem Bókafélagið gaf út. 

Nýjasta verk hans er Íslenskir kommúnistar 1918–1998, sem er 624 bls. myndskreytt ágrip af sögu íslensku kommúnista- og sósíalistahreyfingarinnar allt til endaloka Alþýðubandalagsins, og gefur Almenna bókafélagið það út. 

KFC: Sumarfata - júní
Bergljót Björk Halldórsdóttir
Bergljót Björk Halldórsdóttir - 25.6.2015
Leyndarmál kaffikorgsins eru komin í ljós!
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 19.6.2015
Gunnar Smári: óvæntur siðapostuli
Ragnheiður Eiríksdóttir
Ragnheiður Eiríksdóttir - 02.7.2015
Elsku karlmenn, þið eruð alveg að verða óþarfir!
Guðlaugur Þór Þórðarson
Guðlaugur Þór Þórðarson - 24.6.2015
Bankahroki
Bergljót Björk Halldórsdóttir
Bergljót Björk Halldórsdóttir - 20.6.2015
Miðsumar - Sumarsólstöður = Jarðaberjatertan ómissandi!
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 19.6.2015
Reimleikar á Þingvallabæ
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 21.6.2015
Drengskapur tveggja Breta
Aðsend grein
Aðsend grein - 23.6.2015
Hjúkrunarfræðingur svarar
- 22.6.2015
Jafnrétti borgara
Björn Jón Bragason
Björn Jón Bragason - 24.6.2015
Er versluninni að blæða út?
Ragnheiður Ragnarsdóttir
Ragnheiður Ragnarsdóttir - 23.6.2015
Chia hafragrautur: UPPSKRIFT
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 23.6.2015
Gríska kreppan: Við Gylfi og Ragnar
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 25.6.2015
Aukum gjaldeyrisöflun þjóðarbúsins
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 25.6.2015
Áhrifamikill ræðumaður
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 26.6.2015
Ritdómur minn í European Political Science
Fleiri pressupennar