Hannes Hólmsteinn Gissurarson
07. maí 2012 - 00:58Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Fall bankanna: Hvað gerðist að tjaldabaki?

Þegar litið er um öxl, sést, að Ísland slapp betur út úr hinni alþjóðlegu lánsfjárkreppu en mörg önnur lönd, ekki síst vegna þess, að hér voru ekki greiddar skuldir óreiðumanna, eins og Davíð Oddsson orðaði það svo eftirminnilega. En dálkahöfundur Viðskiptablaðsins, Óðinn, rifjar í tilefni dómsins yfir Geir H. Haarde upp afar fróðleg atriði um fall bankanna:

Í dómnum er sagt frá því að 20. mars 2008 hafi Jón Steinsson hagfræðingur sent Geir tölvupóst þarsem hann sagði nauðsynlegt að ríkið væri reiðubúið með eitthvert plan ef t.d. einn af stóru bönkunum lenti í verulegum vandræðum. Ríkið þyrfti þá að taka erlent lán til að endurlána þeim banka. Jón sagði jafnframt „spurning hvort ríkið og Seðlabankinn eigi að bjóða bönkunum upp á einhverja fjármögnunarkosti í erlendri mynt áður en málin komast á það stig að einhver bankanna verður kominn í veruleg vandræði“.

Sama dag sendi prófessor Richard Portes, hagfræðingur sem Verslunarráð hafði ráðið í almannatengsl, tölvupóst sem komið var á framfæri við forsætisráðuneytið. Þar lagði hann til að forsætisráðherra, forstjóri FME og seðlabankastjóri lýstu því yfir opinberlega að bankarnir væru í grundvallaratriðum traustir, öll úrræði Seðlabanka Íslands og íslenska ríkisins stæðu þeim að baki og það yrði ekki látið viðgangast að þeir féllu. Með öðrum orðum áttu íslenskir skattgreiðendur að ábyrgjast bankana að fullu.

Og það voru fleiri hagfræðingar kallaðir til. Utanríkisráðherra, forsætisráðherra, fjármálaráðherra, félagsmálaráðherra og viðskiptaráðherra héldu fund með hagfræðingunum Má Guðmundssyni, Friðriki Má Baldurssyni og Gauta Eggertssyni 7. ágúst 2008, eftir að skýrsla Willem Buiters og Anne Sieberts lá fyrir. Í minnispunktum var haft eftir Gauta Eggertssyni að það væri mjög mikils virði „að standa við bakið á bönkunum“ og hættulegt að fara „í opinbera umræðu um skiptingu skuldbindinga þ.e. innlenda og erlenda“. Haft var eftir Má Guðmundssyni að mikilvægt væri að „bankarnir geti sýnt að þeir geti lifað“ og væri ódýrara fyrir ríkið að bjarga þeim en „að láta þá hrynja“. Haft var eftir Friðriki Má að það ætti „að bjarga bönkum sem eiga nægar eignir en eiga í lausafjárvanda“.

Og ekki létu bankamennirnir sitt eftir liggja í þessum söng. Í fundargerð eftir fund sem bankastjórar Landsbankans áttu með þeim Davíð Oddssyni, Ingimundi Friðrikssyni og Tryggva Pálssyni 31. júlí kemur fram að: „Halldór J. Kristjánsson hafi lýst því að hann væri ekki einn þeirrar skoðunar „að €20 þúsund sé þjóðréttarleg skuldbinding“ og Davíð svarað að engin ríkisábyrgð yrði sett nema með lögum. Halldór hafi þá sagt að afla yrði þeirrar heimildar og Davíð svarað aftur með þessum orðum: „Eruð þið að safna innlánum án þess að tala við þjóðina um skuldbindinguna? Þið tveir getið ekki gert þjóðina gjaldþrota.““ Hverju skyldi núverandi seðlabankastjóri, Már Guðmundsson, hafa svarað? 

Og nú hefur Geir upplýst að José Manuel Baroso hafi hringt í sig í hruninu og lagt hart að honum að gæta hagsmuna kröfuhafa bankanna og fara írsku leiðina.

Hverju skyldu þeir Jón Steinsson, Gauti Eggertsson og Már Guðmundsson nú svara Óðni? Hvort höfðu þeir heldur í huga hagsmuni íslensku þjóðarinnar eða kröfuhafa bankanna?




27.mar. 2015 - 02:07 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þorvaldur: Íslendingahrellir

Ef Gunnar var glæpamannahrellir, þá er Þorvaldur Íslendingahrellir …
25.mar. 2015 - 14:22 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Reductio ad Hitlerum

… Sviss, Ástralía, Nýja-Sjáland, Bretland og Kanada. Hverjum dettur öðrum í hug en Gísla Pálssyni og E. Paul Durrenberger að bera þau saman við Hitlers-Þýskaland?

21.mar. 2015 - 21:17 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Formannskjörið í Samfylkingunni

Það hefði sennilega verið betra fyrir andstæðinga Samfylkingarinnar, hefði Sigríður Ingibjörg Ingadóttir sigrað í formannskjöri. Hún hefur enn minni kjörþokka en Árni Páll.
20.mar. 2015 - 01:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Viðtal Kolbrúnar við Harald

Það má vinkona mín, Kolbrún Bergþórsdóttir, eiga, að hún tekur góð viðtöl, ratar beint að kjarna máls.
18.mar. 2015 - 14:42 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Orðaskipti Guðrúnar og Davíðs

[Guðrún Pétursdóttir:] Veistu, hverra manna ég er?
15.mar. 2015 - 00:56 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Gaman um alvöru

Skemmtilegt myndband …
12.mar. 2015 - 13:20 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sömdu Svíar af sér Ísland?

Með ólíkindum er, hversu hljóðlega og átakalaust Ísland fylgdi Danmörku í Kílarfriðnum, sem saminn var 14. janúar 1814.
09.mar. 2015 - 16:51 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Annað dæmi um hlutdrægni Egils

En auðvitað er Egill og hefur verið hlutdrægur …
08.mar. 2015 - 14:45 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Sinnuleysi Háskólans um ritstuld

Ég skrifaði þá eftirfarandi bréf inn á vefinn:
07.mar. 2015 - 06:56 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

InDefence: Bankarnir bæti tjónið, sem þeir ollu!

Þetta merkir, að gömlu bankarnir eða þrotabú þeirra skulda Íslendingum stórfé.
05.mar. 2015 - 19:11 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Dæmi um hlutdrægni Egils

Af hverju bauð Egill Helgason aðeins óvildarmanni Ármanns Þorvaldssonar í þátt sinn til að úthúða bók Ármanns, en leyfði honum ekki að svara fyrir sig?
05.mar. 2015 - 08:33 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ísland í sambandi við Svíþjóð

Ísland var því í tuttugu og eitt ár í konungssambandi við Svíþjóð, en ekki Noreg.
02.mar. 2015 - 01:07 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Bók Björgólfs Thors

Ekki er heiglum hent að ráða bæði við mafíuna í Rússlandi og bankahrunið á Íslandi, en þetta tókst Björgólfi Thor.
26.feb. 2015 - 14:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Til hvers var Gissurarsáttmáli?

Baldur Þórhallsson, fyrrverandi varaþingmaður Samfylkingarinnar, er umsjónarmaður rannsóknarverkefnis um „leitina að skjóli“.
24.feb. 2015 - 00:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Öflugar áróðursvélar

Gamalreyndir menn og glöggir sjá fingraför þessarar áróðursvélar á bloggi Stefáns Ólafssonar prófessors …
23.feb. 2015 - 13:08 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Davíð gerir gys að Agli

Þá gall aftur við í Agli, að ég hefði eitt sinn hótað sér við Reykjavíkurtjörn að ofsækja sig ekki. Væru að því vitni.
21.feb. 2015 - 16:31 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Fróðlegar upplýsingar í Reykjavíkurbréfi

Davíð Oddsson, fyrrverandi seðlabankastjóri, upplýsir ýmislegt í síðasta Reykjavíkurbréfi.
19.feb. 2015 - 10:24 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ég á afmæli í dag

Ég fæddist á fæðingardeild Landspítalans 19. febrúar 1953 og var svo sannarlega velkomið barn í heiminn.
18.feb. 2015 - 16:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Stefán á að biðjast afsökunar

Ef einhver á að biðjast afsökunar, þá er það Stefán Ólafsson.
18.feb. 2015 - 09:35 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Þorsteinn Erlingsson

… dr. Þorsteinn Sæmundsson stjarnfræðingur, hefur vakið athygli mína á dagbókarbroti eftir Svanhildi …
16.feb. 2015 - 10:58 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Ártíð Ólafs Thors

Hann gaf dótturdóttur sinni gott ráð: „Ekki eyða ævinni í að sjá eftir eða kvíða fyrir.“
14.feb. 2015 - 08:07 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Málstaður Íslendinga

Hvað var unnið við að stofna íslenskan háskóla í því skyni að hætta að læra dönsk lög, ef átti aðeins að skipta þeim út fyrir bresk lög?
13.feb. 2015 - 15:35 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Einar og Stefán stóryrtir

Af hverju getur þetta fólk aldrei rætt mál efnislega, heldur þarf að hreyta fúkyrðum í aðra? Hvað veldur vanlíðan þess og beiskju?
11.feb. 2015 - 17:01 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Álitamál um aflandsgögn

Ég vona, að skattrannsóknarstjóri gæti vel að lögum og reglum í þeim ákvörðunum, sem hún tekur um gögn, sem kann að hafa verið aflað á ólögmætan hátt, um aflandsreikninga.
09.feb. 2015 - 07:00 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Hvað eru vinstri menn að reyna að gera?

Í Svíþjóð og víðar hefur vinstri mönnum tekist að ógilda atkvæði þeirra hægri manna, sem skilgreindir hafa verið út úr stjórnmálunum. Aðrir hægri menn vilja ekki vinna með þeim eða þiggja stuðning þeirra.
06.feb. 2015 - 15:04 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Enn hleypur Jón Steinsson á sig

Jón ætti að reyna að hrekja þessa útreikninga, áður en hann skrifar stóryrði á Netið.
30.jan. 2015 - 10:46 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Reiðilestur í stað rannsóknar

Aðferðin í þessari bók er einföld. Hún er að hrúga saman ýmsum hugmyndum, sem höfundum er í nöp við, og kalla einu nafni orsök, en lýsa síðan bankahruninu sem afleiðingu þessara hugmynda.

27.jan. 2015 - 19:15 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Auschwitz og Íslendingar

Ég birti fyrir þremur árum ritgerð í Þjóðmálum, sem lesa má hér, um það, hvernig Íslendingar tengdust Auschwitz-búðunum.
25.jan. 2015 - 08:07 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Bandarísk leyniskjöl um Íslendinga

… skeikult mat bandarískra sendimanna á íslenskum aðstæðum …
19.jan. 2015 - 15:50 Hannes Hólmsteinn Gissurarson

Skrýtið bréf frá blaðamanni DV

Fyrir mér er aðalatriðið, að sendiráðsmenn skuli vera svo illa að sér um íslensk stjórnmál, að þeir telji Jón Guðna Kristjánsson heppilegasta málsvara sinn.

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor í stjórnmálafræði í Háskóla Íslands og hefur verið gistifræðimaður við fjölmarga erlenda háskóla, þar á meðal Stanford-háskóla og UCLA. Hann fæddist 1953, lauk doktorsprófi í stjórnmálafræði frá Oxford-háskóla 1985 og er höfundur fjölmargra bóka um stjórnmál, sögu og heimspeki á íslensku, ensku og sænsku.

Verk hans, Kjarni málsins. Fleyg orð á íslensku, 992 bls. tilvitnanasafn, var gefið út af Bókafélaginu í nóvemberbyrjun 2010. Árið 2009 komu út eftir hann 828 blaðsíðna þýðing á Svartbók kommúnismans (Livre noir du communisme) á vegum Háskólaútgáfunnar og 160 bls. bók, Áhrif skattahækkana á hagvöxt og lífskjör, sem Bókafélagið gaf út. 

Nýjasta verk hans er Íslenskir kommúnistar 1918–1998, sem er 624 bls. myndskreytt ágrip af sögu íslensku kommúnista- og sósíalistahreyfingarinnar allt til endaloka Alþýðubandalagsins, og gefur Almenna bókafélagið það út. 

Jón Óðinn Waage
Jón Óðinn Waage - 16.3.2015
Við Gunnar
Ragnheiður Eiríksdóttir
Ragnheiður Eiríksdóttir - 24.3.2015
Um tippamyndasendingar íslenskra karla
Bergljót Björk Halldórsdóttir
Bergljót Björk Halldórsdóttir - 21.3.2015
Matargrúskarinn Nanna Rögnvaldar
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 21.3.2015
Formannskjörið í Samfylkingunni
Ragnheiður Ragnarsdóttir
Ragnheiður Ragnarsdóttir - 23.3.2015
Líf Röggu í LA: æfingar á ströndinni
Jón Sigurðsson
Jón Sigurðsson - 20.3.2015
Athyglisverð ummæli í Morgunblaðinu
Sigurður G. Guðjónsson
Sigurður G. Guðjónsson - 24.3.2015
Eigandi Íslands?
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 12.3.2015
Sömdu Svíar af sér Ísland?
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 22.3.2015
Hvar er stuðningsyfirlýsingin?
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 18.3.2015
Orðaskipti Guðrúnar og Davíðs
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 15.3.2015
Gaman um alvöru
Ragnheiður Ragnarsdóttir
Ragnheiður Ragnarsdóttir - 16.3.2015
Lífið í LA: rauði dregilinn á tískuvikunni
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 21.3.2015
Orðaleikur Jóns Sigurðssonar
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 20.3.2015
Stjórnarskráin leyfir ekki aðild
Fleiri pressupennar