Af hverju hata norrænir menn konur?

Úr kvikmyndinni Karlar sem hata konur.

Á náttborðinu: Þúsaldarþríleikurinn og Konur Steinars Braga.

Eins og svo margir aðrir jarðarbúar hef ég legið yfir þúsaldarþríleik hins sænska Stiegs Larssons. Fyrstu tvær bækurnar las ég á íslensku en þá þriðju á ensku. Eftir á að hyggja sé eftir að hafa ekki lesið þær á sænsku. Meginvandinn við þessar bækur er að sagan verður ansi fljótt ávanabindandi, svo maður heldur lestrinum stöðugt áfram hvað svo sem gerist í kringum mann. Bálkurinn er mikill vöxtum, líkast til um fimmtán hundruð síður. Það felur því í sér töluverða tímaskuldbindingu að hefja lesturinn.

Tímans vegna er ég eiginlega dauðfeginn að bækurnar verða ekki fleiri en deilur standa enn yfir á milli fjölskyldu Stíegs og eftirlifandi konu hans, Evu Gabrielsson, sem lumar víst á hálfkláruðu handriti að fjórðu bókinni. Ég vona að hún verði ekki gefin út.

Kollegi Stiegs, Anders Hellberg, dregur raunar í efa að Stieg hafi skrifað bækurnar sjálfur því hann hafi verið svo slakur penni og gerir að því skóna að bækurnar séu líkast til skrifaðar af Evu. Því vofir yfir sú ógn að bókunum fjölgi með tilheyrandi tímatapi við lesturinn en ómögulegt væri að láta framhaldið eiga sig.

Að vísu verður að segjast eins og er að stíllinn á þessum bókum er nú ekkert sérstakur, jafnvel slakur ef út í það er farið. Það er ekki stíllinn sem límir mann við lesturinn heldur eru það persónurnar og sagan sjálf sem heillar. Kvenpersónan, Lisbeth Salander, er líkast til einhver magnaðasta sögupersóna sem skrifuð hefur verið í seinni tíð. Það er hún sem dregur menn um allan heim að þessum bókum.

Undirliggjandi þema sögunnar er einhvers konar djúpstætt kvenhatur sumra norrænna karlmanna. Stíeg (eða Evu) tekst vel að koma því upp á yfirborðið.

Í því samhengi má kannski nefna hér aðra bók eftir norrænan höfund um svipað þema sem ég datt nánast óvart inn í núna upp úr áramótum. Það er bókin Konur eftir Steinar Braga sem kom út á síðustu bókavertíð. Ef að þúsaldarþríleikurinn telst til spennusagna þá er saga Steinars hreinræktuð hrollvekja. Ungri konu er haldið fanginni í einum turninum við Skúlagötu þar sem hroðaleg voðaverk eru framin.

Hvað er eiginlega málið með norræna menn? Er kvenhatur í alvörunni svona landlægt í þessum heimshluta? Þessar spurningar verða ansi áleitnar við lestur þessara bóka. Raunar fannst mér saga Steinars svo hroðalega að í nálega heilan mánuð þorði ég ekki að lesa síðasta hluta bókarinnar, af ótta við að sagan myndi enda illa.