10. júl. 2017 - 14:17Björn Jón Bragason

Versti umhverfissóði landsins

Ekki skorti á skrúðmælgi Dags B. Eggertssonar borgarstjóra þegar stjórnendur á annað hundrað fyrirtækja voru fengnir til að undirrita „umhverfisyfirlýsingu“ í Höfða með tilheyrandi fjölmiðlauppistandi nokkru áður en alls tólf fulltrúar borgarinnar héldu til Parísar á loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna. Þar voru heimsbyggðinni meðal annars kynnt áform Reykjavíkurborgar um að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda.

Gott og vel. Í ljósi loforðaflaumsins um aðgerðir í umverfismálum er ekki ósanngjarnt að gefa því gaum hvernig þeim málaflokki er sinnt í höfuðborginni. Skemmst er að minnast þess að óhreinsuðu skólpi frá dælustöð borgarinnar við Faxaskjól hafði verið dælt í hafið í tíu sólarhringa áður en borgarbúum var gert viðvart. Alls er um að ræða 750 lítra á sekúndu. Almenningi varð ekki kunnugt um þetta mengunarslys fyrr en fréttamenn komust á snoðir um það. Borgaryfirvöld skeyttu engu um öryggi þeirra fjölmörgu borgarbúa sem leika sér í fjörum og synda í sjónum. Þeim bar að lögum skylda til að upplýsa um mengunarslysið en kusu að gera það ekki.

Enn alvarlegri hætta stafar þó af fráveitumálum Reykjavíkur því margfalt meira magn plastagna fer út í sjó úr skólphreinsistöðvum borgarinnar heldur en frá slíkum stöðvum í öðrum borgum Norðurlanda. Nýleg norræn rannsókn sýndi að 6,3 milljónir plastagna berast úr skólphreinsistöðinni við Klettagarða á hverri klukkustund. Plastagnir eru alvarleg ógn við lífríki heimshafanna og Reykjavík ætti sem höfuðborg sjávarútvegsþjóðar að vera í fararbroddi við verndun lífríkis hafsins. Lítið hefur þó farið fyrir umbótum í þessu efni.

Ekki hefur skort á heitstrengingar vinstrimeirihlutans í borginni þegar kemur að loftslagsmálum. Nýlegar mælingar Ólafs Kr. Guðmundssonar umferðarsérfræðings sýna aftur á móti að Reykjavíkurborg sjálf er mesti mengunarvaldur hvað umferð varðar með miklum töfum. Samkvæmt rannsóknum Ólafs eykst eyðsla bílvéla um ríflega 131% í umferðarteppum í borginni samanborið við svæði þar sem akstur en hindrunarlaus. Á sama tíma hyggjast borgaryfirvöld víðs vegar hægja á umferð, en þar með mun útblástur aukast enn frekar. Þau vinna því beinlínis gegn yfirlýstum markmiðum.

Þá berast ítrekað fréttir af miklu magni svifryks í andrúmslofti í borginni sem reglulega mælist langt yfir heilsuverndarmörkum. Þýskir sérfræðingar bentu á það í fyrra að malbik er jafnan ekki nógu heitt þegar það er lagt á götur borgarinnar og í ofanálag er notað íslenskt grjót í malbik, þegar harðari bergtegundir, eins og kvarts, ættu miklu betur við. Þá er slitlag hér mun þynnra en alþjóðlegir staðlar mæla fyrir um. Þetta lélega malbik er laust í sér, verður hæglega fyrir frostskemmdum, brotnar upp og rykið fýkur út í andrúmsloftið. Dr. Larry G. Anderson, bandarískur sérfræðingur um þessi mál, benti á það á dögunum að svifryksmengun í Reykjavík mælist meiri en í stórum iðnaðarborgum vestanhafs. Sú einfalda aðgerð að þrífa götur reglulega kynni að draga verulega úr svifryksmengun, en borgaryfirvöld hafa ekki einu sinni ljáð máls á auknum þrifum og skellt skolleyrum við öðrum þeim ábendingum sem hér eru nefndar.

Önnur loftmengun snýr einnig að borgaryfirvöldum og það er losun brennisteinsvetnis frá virkjunum á Hellisheiði. Langtímaáhrif þess í lágum styrk á heilsu fólks eru ekki vel rannsökuð, en styrkur þess í andrúmslofti nærri borgarmörkunum hefur jafnvel mælst nærri heilsverndarviðmiði Alþjóða heilbrigðismálastofnunarinnar. Vísindamenn á borð við Sigurð Þór Sigurðsson, lungnalækni og sérfræðing í atvinnu- og umhverfissjúkdómum, hafa bent á að þetta aukna magn brennisteinsvetnis í andrúmslofti kunni að hafa ófyrirséðar afleiðingar fyrir heilsu fólks til langs tíma litið. Lítið ber þó á aðgerðum borgaryfirvalda í þessu efni.

Almenn umhirða borgarlandsins er svo kapítuli út af fyrir sig. Sláttur á opnum svæðum borgarinnar og við umferðargötur hefur til að mynda verið langt frá því viðunandi síðan vinstrimenn tóku við völdum árið 2010. Rusl blasir við hvert sem litið er. Borgararnir keppast við að hirða lóðir sínar en þegar komið er út fyrir þær blasir við óræktin á borgarlandinu, hvort sem það eru óslegin tún eða úr sér vaxið illgresi sem kæfir jafnvel runna.

Og sorphirðugjöld hækka ár frá ári á meðan þjónustu Reykjavíkurborgar hrakar stöðugt. Sú var tíð að sorpílát voru tæmd vikulega. Nú líður hálfur mánuður milli losunar og ekki nema vonlegt að víða blasi við yfirfullar tunnur við heimili borgarbúa. Lífsskilyrði holræsarottunnar í Reykjavík hafa á sama tíma batnað verulega. Annað meindýr, minkurinn, virðist einnig fjölga sér hratt innan borgarmarkanna.

Ekki er einasta holur hljómur í skrúðmælgi Dags B. Eggertssonar og vinstrimeirihlutans í umhverfismálum heldur er um slík öfugmæli að ræða að leitun er að öðru eins. Ekki þarf frekari vitna við. Reykjavíkurborg ber með réttu nafnbótina versti umhverfissóði landsins.




24.des. 2015 - 16:20 Björn Jón Bragason

„Staðarákvörðun ókunn, allir á lífi“ Í haust eru liðin 65 ár frá Geysisslysinu – Björgunarvél festist á Vatnajökli

Geysir, milllandavél Loftleiða, átti að lenda á Reykjavíkurflugvelli tíu mínútum eftir miðnætti föstudaginn 15. september 1950, en vélin hafði haldið frá Lúxemborg klukkan 16:30 að íslenskum tíma. Engir farþegar voru um borð, aðeins sex manna áhöfn. Eðlilegt loftskeyta- og talsamband var við vélina frá Reykjavíkurflugvelli er hún var í nánd við Færeyjar. Þá var klukkan 21:30. Tæpri hálfri klukkustund síðar náðist aftur samband við vélina og taldi flugstjórinn hana nærri landi. Flugvélin yrði á undan áætlun og myndi lenda í Reykjavík klukkan 23:30.
06.des. 2015 - 21:00 Björn Jón Bragason

Lögreglustöðin grýtt og bílum hvolft

Mörgum finnst nóg um sprengingar, ærsl og læti á gamlárskvöld nú til dags. Þau ólæti eru þó ekkert í líkingu við það sem tíðkaðist í höfuðstaðnum á fyrri hluta síðustu aldar. Snemma varð það siður í Reykjavík eftir klukkan 21:00 á gamlárskvöld að fólk safnaðist saman í götum bæjarins til að kasta skoteldum, kínverjum og púðursprengjum. Árið 1924 keyrðu sprengingar í Austurstræti svo fram úr hófi að stórar rúður í búðargluggum sprungu.
18.nóv. 2015 - 13:44 Björn Jón Bragason

Er Grænland íslensk nýlenda?

Líklega þykir flestum spurningin í titli þessa pistils fjarstæðukennd. Á fyrri hluta síðustu aldar kom þetta álitaefni þó reglulega til umræðu hérlendis og samþykktar voru margar tillögur á Alþingi um að kannað yrði þjóðréttarlegt tilkall Íslendinga til Grænlands. Mikil skrif urðu um málið, en enginn af fjallaði þó um það af jafnmiklum lærdóm og dr. juris Jón Dúason.
20.sep. 2015 - 13:32 Björn Jón Bragason

Pólitískir óvitar

Vinstrimeirihluti Dags B. Eggertssonar í borgarstjórn samþykkti á dögunum – að óathuguðu máli – að sniðganga vörur frá Ísrael, svo sem frægt er orðið að endemum. En borgarstjórinn var gerður afturreka með viðskiptabannið þegar ljóst var að hann hafði stórskaðað íslenska hagsmuni. Ætla má að grundvöllur ákvörðunarinnar hafi verið ólögmætur, því „kveðjugjöf“ til borgarfulltrúa Samfylkingar mun seint teljast málefnaleg sjónarmið. Sjálfur hefur borgarstjórinn þegið boðsferðir til Kínverska alþýðulýðveldisins sem á heimsmet í mannréttindabrotum, en ekki hefur hann þó ljáð máls á að borgin leggi viðskiptabann á Kína.
05.sep. 2015 - 13:28 Björn Jón Bragason

Borgarstjóri þolir ekki dagsljósið

Fáir stjórnmálamenn þrá athygli fjölmiðla jafnheitt og Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri Samfylkingarinnar. Til marks um það eru 14 manns á launum hjá borgarbúum við að sinna kynningarmálum fyrir borgarstjórann í sérstakri áróðursmáladeild. Þetta gekk meira að segja svo langt í sumar að myndir birtust af borgarstjóranum á strætisvagnaskýlum borgarinnar, þó svo að enn séu þrjú ár til kosninga.
03.júl. 2015 - 09:00 Björn Jón Bragason

Þingmennskan á aldrei að vera fullt starf

Fyrir tæpri hálfri öld deildu þeir um það Bjarni Benediktsson og Eysteinn Jónsson hvort þingmennskan ætti að vera fullt starf eða einungis hlutastarf. Bjarni taldi að þingmennskan ætti aldrei að verða fullt starf; það væri nauðsynlegt fyrir þingmenn að gegna samhliða öðrum störfum úti í þjóðlífinu. Að mati Bjarna mætti ekki rjúfa lífræn tengsl þingsins við atvinnulífið í landinu með því að gera alla þingmenn að atvinnustjórnmálamönnum. Þvert á móti bæri að ýta undir að til þingstarfa veldust menn sem áunnið hefðu sér traust, hver á sínu sviði þjóðlífsins. 
24.jún. 2015 - 18:51 Björn Jón Bragason

Er versluninni að blæða út?

Á umliðnum árum og áratugum hefur sérvöruverslun í miðbæ Reykjavíkur hnignað mjög og fyrir því eru ýmsar ástæður.
12.maí 2015 - 15:35 Björn Jón Bragason

Að ráðast á Alþingi


06.maí 2015 - 11:01 Björn Jón Bragason

Vinstri grænir talibanar?

Margrét Frímannsdóttir sigraði naumlega í kjöri um formann Alþýðubandalagsins árið 1995, en flestir bjuggust við að keppinautur hennar og „erfðaprins“ flokksins, Steingrímur J. Sigfússon, næði kjöri. Margrét tók til við að uppfylla kosningaloforð sitt um stofnun nýs sameinaðs flokks vinstrimanna og árið 1998 var stofnaður þingflokkur Samfylkingarinnar, nýs flokks sem átti að sameina flokka á vinstri væng stjórnmálanna. Ýmsum hörðum vinstrimönnum mislíkaði sameiningin og þeir stofnuðu nýjan flokk, Vinstrihreyfinguna – grænt framboð. Þetta flokksbrot úr Alþýðubandalaginu bauð fyrst fram árið 1999 með Steingrím J. Sigfússon í broddi fylkingar. Ætla má að saga íslenskra vinstrimanna hefði orðið allt önnur hefði Steingrímur haft betur í formannskjörinu 1995.

Björn Jón Bragason
Björn Jón Bragason er sagnfræðingur og lögfræðingur. Eftir hann liggja fjölmargar fræðigreinar, auk bókanna Hafskip í skotlínu, Bylting og hvað svo og Gjaldeyriseftirlitið – Vald án eftirlits, en sú síðastnefnda hefur líka komið út í enskri þýðingu.
(22+23) Tölvutek: Black Friday - nóv
Arnaldur Máni Finnsson
Arnaldur Máni Finnsson - 13.11.2017
Grasrótin og greinar trjánna
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 11.11.2017
Banki í glerhúsi
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 17.11.2017
Ég fresta skýrslunni: Hvers vegna?
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 16.11.2017
Málinu drepið á dreif
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 18.11.2017
Fjórði fundurinn
Indíana Ása Hreinsdóttir
Indíana Ása Hreinsdóttir - 18.11.2017
Um daður, áreitni og afleiðingar
Kristinn H. Gunnarsson
Kristinn H. Gunnarsson - 18.11.2017
Uppreist æra í stað siðbótar
Davíð Már Kristinsson
Davíð Már Kristinsson - 20.11.2017
Íslands nýjasta nýtt
Sigurður Jónsson
Sigurður Jónsson - 19.11.2017
Stór mál fyrir íbúa Suðurnesja
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 21.11.2017
Mismunandi niðurstöður jafn réttar
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 21.11.2017
Lífræn grasrótarþjóðkirkja
Börkur Gunnarsson
Börkur Gunnarsson - 22.11.2017
Nafnar
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 23.11.2017
Dómarar gæta hagsmuna sinna
Fleiri pressupennar
SushiSocial: jól 2017