15. jún. 2012 - 15:05Björn Jón Bragason

Þegar Reykjavík glataði hluta af sálu sinni

Borgaryfirvöld hyggjast loka hluta Laugavegar í sumar um tveggja mánaða skeið, svo sem kunnugt er, án þess þó að nokkur skynsamleg rök mæli með lokun götunnar, en lokun götunnar hefur haft í för með sér mikinn samdrátt í verslun. Austurstræti var lokað fyrir bílaumferð sumarið 1973, fyrst „í tilraunaskyni‟. „Tilrauninni“ var þó fram haldið, þrátt fyrir að nánast hver einasti kaupmaður við Austurstræti ritaði nafn sitt undir mótmælaskjal gegn áframhaldandi lokun haustið 1973. Svo fór að lokun götunnar varð banabiti verslunar við Austurstræti og nálægar götur þar sem áður var miðpunktur verslunar í Reykjavík, en fjöldinn allur af glæsilegum búðum var áður við Hafnarstræti, Aðalstræti og fleiri götur í Kvosinni.

Bjarni Sigtryggsson skrifaði áhugaverð grein í Alþýðublaðið í nóvember 1973 og fjallaði um reynsluna af lokun götunnar. Þar sagði hann meðal annars:

Það var óneitanlega nokkur sjarmi yfir hugmyndinni um Austurstræti sem göngustíg þegar þær voru ræddar af alvöru í vor, og teiknimyndir af fólki á ferð í rólegheitum á hellulögðu planinu innan um trjágróður litu svo vel út, að um leið og þær birtust í blöðum var komið almannasamþykki fyrir hugmyndinni. En þetta samþykki var af þeirri gerðinni, sem grundvallast á nýjabrumi. Örfáum dögum áður en götunni var lokað var enn verið að æfa strætisvagnastjóra í að ná beygjunni úr Lækjargötu inn í Skólabrú án stórslysa, og gekk varla stórslysalaust.

Flest leit þó vel út í byrjun, þegar hér skyldi innleitt „Strik“ að danskri fyrirmynd. Grípum aftur niður í grein Bjarna:

En hvað gerðist í rauninni þegar Austurstræti var á einni nóttu kippt út úr kvæði Tómasar og inn í danska hugmynd? Við vitum það nú. Kaupmenn hafa, sem sannir umboðsmenn Mammons, fengið heim sönnur fyrir því að verzlun í búðum þeirra hefur dregizt saman. Ein meginástæða fyrir því er auðvitað sú, að flestir sem koma til að verzla, geta hvergi lagt bifreiðum sínum, og þá færast viðskiptin út í hverfin þar sem bílastæði eru næg.

Og mannlífið breyttist til verri vegar, líkt og kaupmennirnir bentu á í mótmælaskjali sínu haustið 1973. Bjarni komst svo að orði:

Það fólk, sem helst setti svip sinn á götuna varð útigangslýður og pörupiltar.

Bjarni staðnæmdist því næst við eitt merkilegasta menningarfyrirbæri Reykvíkinga:

Og síðast en ekki síst komum við að þeim breytingum, sem urðu á því sérkenni borgarlífsins í Reykjavík, sem ef til vill er okkar sérkenni, og víst er að margir erlendir komumenn hafa heillast að. Það var þegar rúnturinn dó. Ef til vill fór þessi sérstaka samkoma fram í óþökk einhverra ráðamanna, og vissulega voru ekki allir lögreglumenn hlynntir því líflega og litskrúðuga tilbrigði reykvísks mannlífs, sem tendraðist í miðborginni eftir kvöldmatartíma. Enginn mun nokkru sinni lýsa því betur en skáldið Tómas Guðmundsson, hverja sál Austurstræti hafði — og eftir hálfs misseris reynslu af lokun Austurstrætis vitum við það að miðborgin er ekki í dag sá samkomustaður borgarbúa sem hann hefur verið á kvöldin um áratuga skeið.

Versluninni hnignaði ár frá ári og svo að segja engar búðir finnast lengur á því svæði sem áður var miðpunktur verslunar í borginni. Enn er all nokkur verslun á Laugavegi, en rétt að spyrja sig hvort borgaryfirvöld ætli ekki að læra af reynslunni? Grípum niður í lokaorð greinar Bjarna Sigtryggssonar frá árinu 1973:

Það er engu líkara en Reykjavík hafi glatað hluta af sálu sinni. Og það er aðeins einni spurningu ósvarað ennþá: Í hvers þágu?




15.nóv. 2013 - 10:35 Björn Jón Bragason

Fallegri og betri úthverfi

Viðhald eigna borgarinnar, svo sem gatnakerfis og skóla, hefur setið algjörlega á hakanum, sér í lagi í efri byggðum borgarinnar. Á sama tíma er milljörðum eytt í uppkaup á ónýtum húskofum og önnur gæluverkefni vestar í borginni.
09.nóv. 2013 - 20:31 Björn Jón Bragason

Framtíðarflugvöllur í Vatnsmýri – glænýtt myndband

Sú mikla óvissa sem ríkt hefur um Reykjavíkuflugvöll hefur hamlað allri uppbyggingu flugs og flugtengdrar starfsemi á vellinum. Gríðarleg tækifæri hafa því farið forgörðum.  Festum flugvöllinn í sessi í Vatnsmýri til hagsbóta fyrir reykvískt atvinnulíf og samgöngur.
07.nóv. 2013 - 19:18 Björn Jón Bragason

Að hrekja ungt fólk úr landi

Ég átti spjall við mann á sjötugsaldri á dögunum sem hefur unnið við sölu á byggingarefni áratugum saman. Hann hafði keypt sér hús í Reykjavík árið 1986 fyrir 4,5 milljónir króna.
04.nóv. 2013 - 15:02 Björn Jón Bragason

Betra veður í Reykjavík, takk fyrir!

Líklega eru þeir fáir staðir á jarðarkringlunni þar sem sveiflast jafnört og hér á landi. Og ætli það sé ekki helst rokið sem angrar okkur flest, það magnar kuldann og gerir alla útiveru erfiðari.
01.nóv. 2013 - 10:53 Björn Jón Bragason

Opnun kosningamiðstöðvar í Grafarvogi

Ég hef ákveðið að gefa kost á mér í prófkjöri reykvískra sjálfstæðismanna fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Til að kynna mig og mín viðhorf í borgarmálum verð ég með kosningamiðstöð í Hverafold 1 í Grafarvogi, þar sem Búnaðarbankinn var áður.
22.okt. 2013 - 10:48 Björn Jón Bragason

Áfram Reykjavík!


07.okt. 2013 - 12:42 Björn Jón Bragason

Hentugt húsnæði á viðráðanlegu verði

Líklega hafa fá málefni verið meira rædd undanfarin ár heldur en húsnæðisskuldir almennings. Í umræðum um þau mál er jafnan einblínt á skuldahliðina en minna fjallað um kostnaðarhliðina.
23.sep. 2013 - 10:50 Björn Jón Bragason

Hroki og hleypidómar Jóns Gnarrs

Flestum ætti að vera í fersku minni íbúafundurinn í Grafarvogi snemma á þessu ári þar sem borgarstjórinn í Reykjavík var spurður beinskeyttra spurninga um margvísleg borgarmálefni, en mikil réttmæt reiði er ríkjandi meðal íbúa hverfisins vegna framferðis vinstrimeirihlutans í borginni í hinum margvíslegu málum.
16.sep. 2013 - 15:00 Björn Jón Bragason

Glæný mynd um eyjabyggð

Við Arnar Ingi Gunnarsson verkfræðinemi og Vignir Már Lýðsson hagfræðingur gerðum stutta heimildarmynd í sumar sem fjallar um framtíðarbyggð úti á Sundunum. Í myndinni er rakin stuttlega saga byggðar í eyjunum, en langt fram eftir tuttugustu öld var búið í Viðey, Engey og Þerney. Þá eru í myndinni reifaðir ýmsir möguleikar á byggð í eyjunum og á uppfyllingum úti fyrir strönd borgarinnar við Sundin.
20.ágú. 2013 - 11:30 Björn Jón Bragason

Vagga flugsins er í Vatnsmýri

Flugrekstur á Íslandi stendur undir 6,6 prósentum af landsframleiðslu, en þetta hlutfall er með því allra hæsta í heiminum. Þá eru störf tengd flugi hér á landi 9.200 talsins, en það er sem svarar 5,5 prósentum vinnuaflsins. Þessi umfangsmikla flugstarfsemi er ein aðalforsenda sívaxandi ferðamannaþjónustu hér á landi.