14. jan. 2010 - 07:55Sölvi Tryggvason
Stærsta leyndarmálið í íslensku bankakerfi varðar peningana sem er búið að afskrifa af fasteignalánum í nýju bönkunum. Þegar lánasöfnin voru færð yfir voru þau keypt á eitthvað nálægt 30% af upphaflegu verði. Þetta er misjafnt á milli bankanna, en tölurnar eru þarna nærri. Inni í þessum lánasöfnum eru auðvitað lán sem ekki fást til baka nema að mjög litlu leyti, eins og lán til hlutabréfakaupa og fleira.
En stóra fréttin er að það er þegar búið að afskrifa mjög stóran hluta af fasteignalánunum á Íslandi. Fyrst var mér sagt þetta af einum lykilmanni í íslensku bankakerfi, svo öðrum og loks þeim þriðja. Þannig að ég fór að skoða þetta betur.
Samkvæmt þeim upplýsingum sem ég hef aflað mér er búið að afskrifa að minnsta kosti 30% af öllum fasteignalánum á Íslandi. Það er að segja nýju bankarnir gera ekki ráð fyrir að fá nema 70% af andvirði lánanna til baka.Þá vaknar spurningin, af hverju er ekki búið að segja fólkinu í landinu þetta? Hvers vegna eru þúsundir manna látnar vakna með kvíðahnút á hverjum einasta morgni, af ótta við að missa húsnæðið sitt?
Jú, vegna þess að af sumum lánum mun ekkert afskrifast, en af öðrum mjög mikið. Ef það næst meira inn en áætlanir gera ráð fyrir, er svo spurning hvort kröfuhafarnir, sem nú eru að einhverju leyti eigendur nýju bankanna líti ekki svo á að þeir eigi heimtingu á peningunum, frekar en að hér verð fasteignalán afskrifuð í stórum stíl.
En það sem þetta segir okkur á hinn bóginn er að það er búið að búa til mjög mikið svigrúm til afskrifta og það geta bara verið tvær skýringar á því að stjórnvöld hafi ekki sagt frá því.
1) Þau eru bara ekki nógu vel inni í rekstri nýju bankanna. Ótrúlegt nokk hafa lykilmenn í bankakerfinu haldið þessu fram við mig
2) Þau þora því ekki, vegna þess að það er búið að halda því svo stíft fram að hér sé ekki hægt að afskrifa nema mjög lítið af lánum.
Það eitt er ljóst að svigrúmið er nógu mikið til þess að forsvarsmenn ríkisstjórnarinnar geta komið fram og sagt: ,,Hér verður enginn borinn út á næstu mánuðum.“ Stjórnvöldum ber skylda til að gera það, þó ekki væri nema bara til að bjarga geðheilsu þúsunda Íslendinga.
Það tapa allir á því ef fólk verður látið missa íbúðirnar sínar, enda sér það hver sem er að bankarnir geta ekki hent 10 þúsund fasteignum út á markaðinn og þannig kolfellt hann. Hinn kosturinn er þá að þeir sitji á mannlausum fasteignum sem enginn borgar af og þá koma engir peningar í kassann. Hvort tveggja er galið plan!