Sögulegt símtal

Það hefði að öllum líkindum verið hægt að afgreiða Icesave fyrir lítið brot af þeirri upphæð sem nú er til umræðu. Það sem hér fer á eftir er byggt á afar traustum heimildum.

Helgina áður en Landsbankinn var tekinn yfir af ríkinu átti sér stað æsileg atburðarrás.

Fyrr í vikunni hafði breska fjármálaeftirlitið krafið Landsbankann um 200 milljónir punda vegna hættu á að gert yrði áhlaup á Icesave reikningana. Þetta var mikið högg fyrir Landsbankann, en þó ekki óyfirstíganlegt.

En svo kom stóra höggið. Á föstudagseftirmiðdegi var yfirmaður Landsbankans í London að gera sig kláran til að fara heim úr vinnunni þegar hann fékk símtal. Breska fjármálaeftirlitið var á línunni og tjáði honum að doka aðeins við og fara ekki heim, því að það væri á leiðinni bréf.

Bréfið kom og þar kom fram að breska fjármálaeftirlitið krefðist þess að Landsbankinn greiddi 400 milljónir punda í viðbót sem tryggingu fyrir Icesave, þar sem allt stefndi í áhlaup á reikningana strax eftir helgina.
Upphæðin átti að berast strax á mánudagsmorgninum. Landsbankinn hafði ekki gert ráð fyrir neinu í líkingu við þetta og því var þetta reiðarslag.

Þarna héldu yfirmenn Landsbankans um höfuð sitt, en rothöggið var enn eftir. Á sama klukkutímanum komu skilaboð frá evrópska seðlabankanum, sem tilkynnti að vegna stöðunnar á Íslandi yrðu íslensk ríkisskuldabréf sem bankinn hafði lagt fram sem veð ekki metin neins. Landsbankinn skyldi því reiða fram 400 milljónir punda þar líka strax eftir helgina.

Þegar þarna var komið sögu sendi Landsbankinn einföld skilaboð til seðlabanka Íslands:

,,Annað hvort fáum við lán eða við erum búnir.“

Á laugardeginum var farið í að skoða stöðuna betur og eftir hundruð símtala og ótal fundi fóru hlutirnir að þokast í nýja átt. Upp kom sú hugmynd að skipta eigum Glitnis á milli Landsbankans og Kaupþings. Skuldirnar yrðu skyldar eftir í rústunum.

Þetta var rætt á stöðugum fundum íslenskra ráðamanna og yfirmanna bankanna þarna um helgina og til stóð að gera alvöru úr þessu.

Það sem gerðist í kjölfarið var að evrópski seðlabankinn endurskoðaði afstöðu sína til íslensku ríkisskuldabréfanna og hætti við að krefja Landsbankann um greiðslu strax eftir helgina.

Fjármálaeftirlitið breska gaf líka eftir þegar fréttist af stöðu mála á Íslandi. Beðið er um 200 milljónir í stað 400 og ef það gangi komi vel til greina að Icesave verði fært yfir í dótturfélag og úr ábyrgð Íslendinga.

Á sunnudagskvöldinu átti sér stað lykilsímtal þar sem þetta var rætt. Fyrir þessu hef ég afar traustar heimildirm, eins og fyrir allri atburðarrásinni hér á undan.

Bankastjórar Landsbankans, Sigurjón Árnason og Halldór J. Kristjánsson áttu þá símtal við Hector Sants, yfirmann fjármálaeftirlits Bretlands, þar sem hann tekur vel í þá hugmynd að Icesave verði tekið yfir til Bretlands gegn því að lagðar verði fram 200 milljónir punda. Þessi upphæð er í krónum talið um það bil 40 milljarðar. Há upphæð vissulega, en aðeins brot af þeirri upphæð sem nú er rædd vegna Icesave.

Þetta símtal var mjög langt, næstum klukkutími að lengd og margt kom þar fram.

Símtalið var tekið upp og nú hefur rannsóknarnefnd Alþingis upptökuna undir höndum.

Leiða má að því sterkum líkum að þetta sé eitt af því sem Tryggvi Gunnarsson er að vísa í þegar hann segist gráti næst yfir því sem ekki var gert.

Með þessu móti hefði verið hægt að afgreiða Icesave fyrir lítinn hluta af þeirri upphæð sem nú er rætt um að málið muni kosta okkur. Að sjálfsögðu hefði ýmislegt fleira þurft að ganga upp til þess að svo hefði mátt verða. En tækifærið var gott og það var til staðar.

Síðla kvölds á sunnudeginum eftir símtalið örlagaríka var allt sett í stopp og ekkert meira gerðist. Einu samskiptin sem áttu sér stað á milli yfirmanna Landsbankans og stjórnvalda voru símtöl Landsbankamanna við aðstoðarmenn ráðherra þarna um nóttina. Mánudagurinn rann upp og eftirleikinn þekkja allir.