Rannsóknarnefnd Alþingis

Frá blaðamannafundi Rannsóknarnefndar í vikunni. Mynd: Maggi

Hinn karlnefndarmaðurinn lét svo þau orð falla á blaðamannafundi í vikunni að hann væri gráti næst við nefndarstarfið tíu til tólf tíma á dag og vildi að þjóðin fengi þriggja daga frí til að lesa skýrsluna eftir útkomu hennar.

Konan í nefndinni hefur ekkert tjáð sig í fjölmiðlum hér á landi. Vék hins vegar einhverjum almennum orðum að fjármálaeftirlitinu íslenska í skólablaði vestur í Bandaríkjunum, þar sem hún er kennari. Einhver vakti athygli formanns nefndarinnar á orðum konunnar og velti því upp við hann, hvort konan kynni að vera vanhæf til frekari rannsóknarstarfa. Nefndarformaður taldi svo ekki vera samkvæmt stjórnsýslulögum.

Enginn veit við hverja nefndin hefur talað á grundvelli 6. gr. laga um nefndina. Engar fréttir hafa borist af því að nefndin hafi beitt rannsóknarúrræðum 7. gr. sömu laga. Kannski var beiting rannsóknarúrræða óþörf, því allir hafa verið fúsir til samvinnu og komið fyrir nefndina til spjalls við nefndarmenn – sagt þeim hvað þeir teldu orsakir bankahrunsins. Vera má líka að einhverjir hafi komið með gögn með sér. Hver veit?

Um nefndarstarfið og starfsmenn hennar er ekkert vitað annað en að meðal starfsmanna nefndarinnar var fyrrum starfsmaður fjárfestingarsjóðs og kúlulánþegi. Sú fékk fyrir skömmu starf forstöðumanns bankasýslu ríkisins.

Kúlulán nefndarstarfsmannsins fyrrverandi skiptir kannski engu fyrir hrunið fremur en önnur slík lán, sem veitt voru starfsmönnum viðskiptabankanna og velunnurum þeirra.

Sé skýrsla nefndarinnar í raun og veru tilbúin að efni til, þarf væntanlega að senda hana til allra þeirra sem komið hafa fyrir nefndina og eru með einum eða öðrum hætti taldir hafa orsakað bankahrunið með athöfnum sínum eða athafnaleysi sbr. 13. gr. og 3. mgr. 14. gr. laganna. Hér koma til álita stjórn og bankastjórn Seðlabanka Íslands, Fjármálaeftirlitið og stjórn þess, ráðherrar, ráðuneytisstjórar og aðrir embættismenn í stjórnsýslu ríkisins, stjórnendur og stjórnir viðskiptabanka, fjárfestingarbanka, sparisjóða, fjárfestingafélaga, endurskoðendur, lögmenn og svo mætti lengi telja.

Hefur kannski enginn þessara aðila komið fyrir nefndina?

Þeir, sem nefndin telur í skýrslu sinni, hafa með athöfnum sínum eða athafnaleysi orsakað bankahrunið eiga rétt á því að fá aðgang að öllum gögnum sem þá varða og skýrslan byggir á áður en skýrslan verður birt til að neyta andmælaréttar síns. Annað verklag af hálfu nefndarinnar felur í sér brot á andmælarétti. Brot gegn andmælarétti leiðir jafnan til þessi í stjórnsýslurétti að ákvörðun stjórnvalds telst ógild.

Dugar mánuður til andmæla, ef skýrslan er jafn svört og orð nefndarformannsins í fjölmiðlum hafa gefið  til kynna, eða verður útgáfu hennar frestað á nýjan leik í næsta mánuði?

Bið Alþingis eftir skýrslunni heldur því áfram. Það er kannski líka best fyrir þjóðina að Alþingi bíði sem lengst eftir skýrslunni, því geta þess til meðferðar hennar svo sómi verði af fyrir þing og þjóð, er engin.