Ólafur Arnarson
25. apr. 2012 - 13:01Ólafur Arnarson

Málamyndaréttarfar?

Það kom fáum á óvart að Landsdómur skyldi sýkna Geir H. Haarde af öllum efnislegum ákæruliðum í ákæru Alþingis. Þetta var rökrétt niðurstaða hjá öllum fimmtán dómurum Landsdóms, þótt ekki væru forsendurnar þær sömu hjá öllum dómurum og satt að segja var rökstuðningur minnihlutans fyrir sýknunni markvissari og trúverðugri en rökstuðningur meirihlutans. Níu dómarar sakfelldu svo Geir fyrir formsatriði og teygðu sig all langt til að komast að þeirri niðurstöðu. Engu líkara er en meirihlutinn hafi ætlað sér að finna einhverja málamiðlun í málinu til að allir fengju nú eitthvað og gætu gengið sáttir frá borði.

Með þessu kom meirihluti Landsdóms mér á óvart. Það er ekki hlutverk dómstóla að finna málamiðlanir. Þeir eiga að dæma eftir lögum.

Ég ákvað að tjá mig hvorki né skrifa um þennan dóm fyrr en ég væri búinn að lesa hann allan og nú er lestrinum lokið.

Ekki „mikilvæg stjórnarmálefni“

Sakfelling Geirs fyrir brot á 17. gr. stjórnarskrárinnar, sem kveður á um að ráðherrafundi skuli halda um mikilvæg stjórnarmálefni, byggir á því að Geir hafi verið ljóst – eða hljóti að hafa verið ljóst – allt frá febrúar 2008 að íslensku bankarnir riðuðu til falls og því hafi honum borið að ræða málefni bankanna á ríkisstjórnarfundum. Þarna stendur hnífurinn í kúnni. Aðeins ef ljóst var að mikil og skilgreind hætta steðjaði að íslenska bankakerfinu gátu málefni bankanna talist „mikilvæg stjórnarmálefni“ og raunar telja sumir lögspekingar þá skilgreiningu of víða þar sem „mikilvæg stjórnarmálefni“ vísi einungis til mála sem bera eigi upp í ríkisráði.

Þetta mat sitt á stöðu bankanna og vitneskju Geirs um hana virðist dómurinn að miklu leyti byggja á eftiráskýringum Davíðs Oddssonar á þeim tíðindum sem hann flutti forsætis- fjármála- og utanríkisráðherra á fundi í stjórnarráðinu 7. febrúar 2008. Á þeim fundi las Davíð upp úr minnispunktum af fundum sínum með bankamönnum og sérfræðingum matsfyrirtækja í London nokkrum dögum fyrr. Ekki verður þannig betur séð en að meirihluti Landsdóms hafi metið Davíð Oddsson sem lykilvitni til sakfellingar á Geir. Meirihluti Landsdóms ofmetur bersýnilega mikilvægi og umræður þessa fundar stórkostlega og misskilur eðli hans svo ekki sé fastar kveðið að orði.

Aðvaranir Davíðs ekki trúverðugar

Meirihlutinn skautar framhjá því að við vitnaleiðslur kom fram hjá bæði Geir sjálfum og Ingibjörgu Sólrúnu Gísladóttur að þau mátu orð Davíðs á þessum fundi alls ekki sem viðvörun um yfirvofandi fall bankanna. Minnisblað Davíðs var síðar gert opinbert og ég fjallaði um það í bók minni, Sofandi að feigðarósi (bls. 138). Í minnisblaðinu kemur glögglega fram að viðmælendur Davíðs í London höfðu lýst áhyggjum sínum af íslensku bönkunum og Davíð leggur áherslu á að stjórnendur Glitnis og Kaupþings hafi fengið vonda dóma hjá þeim. Stjórnendur Landsbankans hafi hins vegar fengið glimrandi dóma.

Allt passar þetta vel við afstöðu Davíðs sjálfs til stjórnenda bankanna, en alkunna var að hann hafði ímugust á eigendum og stjórnendum bæði Glitnis og Kaupþings en velþóknun á Landsbankanum. Það skýrir e.t.v. þá staðreynd að samkvæmt minnisblaðinu virðist Davíð hafa tekið til varna fyrir Icesave netreikninga Landsbankans á fundunum í London þegar sérfræðingar Moody’s lýstu áhyggjum sínum af því að þeir væru kvikir og háðir trausti og trúnaði á markaði. Davíð sagðist hafa reynt að sannfæra þá um ágæti og öryggi Icesave en tekur fram að ekki sé víst að tekist hafi að eyða öllum efasemdum þeirra um Icesave.

Þá ber að gæta að hinu, að framganga og framsetning Davíðs á þessum fundi með ráðherrunum var slík, að þeir tóku ekki mark á honum – fannst einfaldlega ekki mark á honum takandi ekki síst fyrir þá sök að í máli hans kvað við gamalkunnan tón um ágæti Landsbankans og fordæmingu á Kaupþingi og Glitni. Ingibjörg Sólrún lýsti því fyrir dómi hvernig Davíð hefði umhverfst á fundinum og farið mikinn. Fáir þekktu Davíð betur en Geir H. Haarde, sem manna best gerði sér grein fyrir því að þarna talaði stjórnmálamaðurinn Davíð en ekki faglegur seðlabankastjóri.

Alls ekki séríslensk krísa

Meirihluti Landsdóms horfir algerlega framhjá því að ekki var um íslenska bankakrísu að ræða heldur lausafjárkrísu í hinu alþjóðlega fjármálakerfi. Þá virðist meirihluti dómsins jafnframt horfa framhjá því að alþjóðlegu matsfyrirtækin mátu íslensku bankana mjög trausta allt fram til 29. september 2008, eftir að tilkynnt var um þjóðnýtingu Glitnis. Strax þann sama dag var lánshæfiseinkun Glitnis og íslenska ríkisins hins vegar lækkuð og óstöðvandi atburðarás komin af stað, sem endaði með því að allir þrír stóru bankarnir féllu.

Í rökstuðningi meirihlutans fyrir sakfellingu gætir nokkurrar oftrúar á eftiráskýringar seðlabankastjórans fyrrverandi, sem allt frá bankahruni hefur haldið því fram að hann hafi varað við falli bankanna allt árið 2008. Aðgerðir Seðlabankans á því herrans ári benda hins vegar ekki til að mönnum þar innan dyra hafi verið ljós sú mikla vá, sem framundan var. Er það engin furða þar sem engum var ljóst hve mikil hætta steðjaði að íslenska bankakerfinu fyrr en eftir að Lehman Brothers varð gjaldþrota 15. september 2008. Jafnvel þá virðast margir ekki hafa gert sér grein fyrir stöðunni. Eftir fall Lehman virðist Davíð Oddsson enn hafa verið þeirrar trúar að vel væri hægt að bjarga íslensku bönkunum. Engin önnur skýring er á þeirri ákvörðun hans að ríkið, með tilstuðlan Seðlabankans, legði 600 milljónir evra í Glitni og keypti hlutafé í bankanum og gerði þannig íslenska skattgreiðendur ábyrga fyrir skuldbindingum bankans í stað þess að lána þá peninga gegn tryggum veðum.

Dómurinn hunsaði trúverðug vitni og trúði trúðum

Því miður virðist meirihluti landsdóms þannig byggja sakfellingu sína á eftiráskýringum seðlabankastjórans, sem einn allra seðlabankastjóra í heiminum setti banka sinn á hausinn með því að lána hundruð milljarða gegn vonlausum ástarbréfum bankanna allt árið, sem hann nú segist hafa varað við að bönkunum yrði ekki bjargað. Það er erfitt að átta sig á því hvers vegna dómararnir reiða sig svo á framburð seðlabankastjórans fyrrverandi en gera t.d. lítið með framburð Stefáns Svavarssonar, fyrrverandi endurskoðanda Seðlabankans, sem tjáði dóminum að engin ástæða hafi verið fyrir Geir H. Haarde eða aðra til að efast um góð uppgjör bankanna allt árið 2008. Þau hefðu verið staðfest af viðurkenndum alþjóðlegum endurskoðunarfyrirtækjum. Einnig hefðu bankarnir staðist öll álagspróf sem Seðlabankinn og FME hefðu gert.

Raunar má segja að málflutningur flestra starfsmanna Seðlabanka Íslands fyrir Landsdómi hafi verið sérkennilegur og jafnvel ótrúverðugur. Hver á fætur öðrum komu þeir fyrir Landsdóm og yfirbuðu næsta mann. Einn sagði að ekki hefði verið hægt að bjarga bönkunum eftir 2006 og annar sagði að allt frá 2003 hefði björgun íslensku bankanna verið vonlaus. Raunar viðurkenndu sumir þeirra að um eftiráspeki væri að ræða og erfitt að gera nú, fjórum árum eftir hrun, greinarmun á því sem menn nú vita og því sem menn vissu þá. Meirihluti Landsdóms virðist hafa kosið að túlka framburð Davíðs og annarra seðlabankamanna svo að allt sem þeir sögðu fyrir dómi hafi verið ljóst snemma árs 2008. Svo var hins vegar ekki.

Landsdómur reynir að setja sig í biblíustellingar

Þannig blasir við að sú forsenda, sem dómararnir níu gefa sér fyrir sakfellingu, stenst ekki. Í öllu falli virðir meirihluti Landsdóms ekki þá meginreglu að vafi skuli metinn sakborningi í hag. Það er athyglisvert að rökstuðningur fyrir sakfellingu gengur að vissu marki gegn rökstuðningi sömu dómara fyrir sýknu í fyrstu þremur ákæruliðunum. Skýrist það væntanlega af því að sakfellingin án þess að gera sakborningi refsingu fyrir formbrot er síður byggð á lögfræði og meira á hinu að dómararnir reyna að setja sig í stellingar Salómons konungs til að finna málamiðlun í málinu.

Þetta er misráðið hjá Landsdómi. Málamiðlanir verða í samningum aðila á milli. Dómstólar eiga hins vegar að dæma eftir lögum og gera ríka kröfu til sönnunarbyrði saksóknara áður en þeir sakfella sakborninga. Sú staðreynd að Geir er ekki gerð refsing og ríkið er dæmt til að greiða allan málskostnað sýnir vitanlega svo ekki verður um villst að Geir vinnur málið. Það er hins vegar dapurlegt að meirihluti Landsdóms – þar af fjórir hæstaréttardómarar og fleiri löglærðir menn – skuli standa hér fyrir einhvers konar málamiðlunardómi. Getur slíkur dómur nokkurn tíma orðið annað en birtingarmynd málamyndaréttarfars? Telja dómararnir fjórir frá Hæstarétti, sem tóku þátt í því að sakfella Geir, að sönnunarbyrði saksóknara sé léttvægari fyrir Landsdómi en fyrir Hæstarétti?

Efnisleg niðurstaða Landsdóms sýnir vitanlega svart á hvítu að ákæra Alþingis á hendur Geir H. Haarde átti aldrei rétt á sér. Ákæran var pólitísk, réttarhöldin voru pólitísk og eins dapurlegt og það er þá er sakfelling meirihluta Landsdóms í besta falli hæpin.

Axlar einhver ábyrgð?

Sýkna Landsdóms í öllum efnisatriðum ákærunnar dregur fram brotalamir í niðurstöðum rannsóknarnefndar Alþingis og þingmannanefndarinnar, sem samdi ákærurnar á hendur Geir. Það var greinilega aldrei ástæða til málshöfðunar. Hér var reynt að nota réttarkerfið til pólitísks uppgjörs. Hver ætlar að axla ábyrgð á því? Frá því að skýrsla rannsóknarnefndarinnar, sem því miður verður götóttari við hverja yfirferð, kom út fyrir tveimur árum er búið að verðlauna nefndarmennina þrjá með margvíslegum hætti. Alþingi hefur endurkjörið einn þeirra sem umboðsmann Alþingis, annar hefur fengið dómarastöðu á vegum íslenska ríkisins við EFTA dómstólinn og sá þriðji er orðinn framkvæmdastjóri hjá Seðlabanka Íslands. Nú hefur Landsdómur fellt áfellisdóm yfir störfum rannsóknarnefndarinnar. Ætlar einhver að axla ábyrgð?

Hvað með þá þingmenn sem sömdu ákærurnar? Landsdómur hefur talað. Ætla flutningsmenn ákærunnar á hendur Geir og fleirum á Alþingi að axla ábyrgð á mistökum sínum? Eða á bara að yppta öxlum og hengja sig í dúsuna sem meirihluti Landsdóms gaf með sakfellingu á afar hæpnum forsendum?

Hvað með þingmenn sem samþykktu málshöfðunina í atkvæðagreiðslu? Finnst fjórmenningunum, sem tryggðu að Geir einn yrði ákærður, engin ástæða til að axla ábyrgð á gjörðum sínum? Nógu mikill var heilagleikinn þegar þeir hlífðu sínu fólki og köstuðu Geir fyrir ljónin. Og hvað með saksóknara Alþingis, sem kaus að fara fram með mál, sem Landsdómur svo hafnaði að öllu leyti efnislega? Ber hann enga ábyrgð?

Stjörnuvitni saksóknara

Geir hefur sjálfur viðurkennt að hafa gert mistök og sjálfsagt er vandfundinn sá stjórnandi sem ekki gerði mistök í aðdraganda bankahruns. Það er mannlegt að gera mistök. Stærstu mistök Geirs felast sjálfsagt í því að halda hlífiskildi yfir seðlabankastjóranum, sem Geir sjálfur vissi að ekki var mark á takandi. Manninum, sem svo kom fyrir Landsdóm og varð stjörnuvitni saksóknara gegn Geir. Illa launaði Davíð Oddsson velgjörð Geirs, sem fórnaði ríkisstjórn sinni til að Davíð þyrfti ekki að axla ábyrgð sína sem versti seðlabankastjóri nýrrar aldar. Í þeirra boði sitjum við nú uppi með ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur. Það er þungur kross að bera en fyrir það var ekki ákært í Landsdómsmálinu.

Nú væri hægt að nota dóm Landsdóms sem fordæmi til að draga ráðherra núverandi ríkisstjórnar fyrir Landsdóm. Steingrímur J. Sigfússon og Jóhanna Sigurðardóttir fengu ríkisstjórn sína til að samþykkja Icesave I óséð og ætluðust til að þingið gerði hið sama. Steingrímur sagði þinginu ósatt um stöðu Icesave málsins tveimur sólarhringum áður en gengið var frá samningi við Breta og Hollendinga. Hann ráðstafaði hlut ríkisins í nýju bönkunum til kröfuhafa gömlu bankanna án þess að hafa til þess skýra heimild frá Alþingi. Meðferð Steingríms á málum SPKef og Byrs þolir enga stjórnsýslulega skoðun og hefur líkast til valdið þjóðinni tugmilljarða tjóni.

Já, þau eru ærin tilefnin til að draga ráðherra núverandi ríkisstjórnar fyrir Landsdóm. Vonandi bera þó forystumenn stjórnarandstöðunnar gæfu til þess að beita sér fremur fyrir því að Landsdómur verði lagður af. Við bætum ekki ósóma með ósóma. Stjórnmálamenn eiga að bera ábyrgð gagnvart kjósendum og pólitískar deilur á ekki að útkljá með pólitískum réttarhöldum.




18.feb. 2014 - 14:31 Ólafur Arnarson

Aðeins meira um viðtalið

Ég setti litla stöðufærslu á Facebook ás sunnudaginn, þar sem ég gagnrýndi Gísla Martein Baldursson þáttastjórnanda hjá RÚV yfir framgöngu sína í viðtali sem hann tók við Sigmund Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra þennan sama dag. Ég skrifaði að Gísli Marteinn hefði verið eins og skrækur og glefsandi smáhundur.
24.jan. 2014 - 17:47 Ólafur Arnarson

Varnarræða verðtryggingar

Meirihluti starfshóps sem falið var að koma með tillögur um afnám verðtryggingar af neytendalánum hér á landi í samræmi við stjórnarsáttmála ríkisstjórnar Framsóknarflokksins og Sjálfstæðisflokksins og þingsályktunartillögu, sem Alþingi samþykkti 28. júní 2013, kaus að leggja fram tillögur um viðhald verðtryggingar í stað þess að fara eftir skipunarbréfi hópsins og leggja fram tímasetta áætlun um afnám hennar.
10.sep. 2013 - 11:04 Ólafur Arnarson

Fúskarinn í Seðlabankanum hlóð í snjóhengjuna og skapaði skotleyfið

Ef seðlabankastjórinn hefði verið í vinnunni eða ráðið við starf sitt væri það Seðlabankinn, sem ætti kröfurnar á gömlu bankana og þar með nýju bankana, en ekki gammarnir.
26.apr. 2013 - 11:14 Ólafur Arnarson

Stjórn gegn heimilunum?

Vilhjálmur Birgisson, verkalýðsleiðtogi frá Akranesi, greinir frá því í pistli á Pressunni að honum hafi borist upplýsingar um að hafnar séu viðræður um myndun þriggja flokka ríkisstjórnar Sjálfstæðisflokks, Samfylkingar og Bjartrar framtíðar. Þetta sama hef ég heyrt eftir heimildum sem ég tek mark á.
11.apr. 2013 - 11:58 Ólafur Arnarson

Stöngin inn

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Framsóknarflokksins, settist í yfirheyrslustólinn hjá fréttamönnum RÚV í gærkvöldi. Svo sem við var að búast var hann aðallega spurður um tillögur flokksins um skuldaleiðréttingu heimilanna og milljarðana sem hann vill sækja til bankanna.
08.mar. 2013 - 14:55 Ólafur Arnarson

Þrætubókarlist fyrir lengra komna

Af síðasta pistli Þórólfs Matthíassonar hér á Pressunni verður ekki annað skilið en að hagfræðiprófessorinn sé kominn í hörku rifrildi við sjálfan sig þegar horft er til fyrri skrifa hans um núvirðingu.
05.mar. 2013 - 14:37 Ólafur Arnarson

Lestrarkennsla fyrir byrjendur?

Þórólfur Matthíasson hagfræðiprófessor birtir mikinn langhund hér á Pressunni í gær til að réttlæta Krýsuvíkurleiðina sem hann og Kristinn H. Gunnarsson kjósa að fara við núvirðingu lána.
02.mar. 2013 - 12:02 Ólafur Arnarson

Kann Robert Shiller ekki að reikna, Þórólfur?

Þórólfur Matthíasson er prófessor í hagfræði við Háskóla Íslands. Raunar segir sagan að matsnefnd hafi hafnað honum sem óhæfum í starfið á sínum tíma. Þá hafi önnur og umburðarlyndari matsnefnd verið sett í að fara yfir málið og hún hafi gefið honum heimild til að skreyta sig með hinum akademíska starfstitli. Í hjáverkum fæst hann við dómsdagsspádóma og föðurlegar umvandanir.
28.feb. 2013 - 15:23 Ólafur Arnarson

Akademísk ruslakista?

Það er vissulega áhyggjuefni ef hagfræðideild Háskóla Íslands er einhvers konar akademísk ruslakista með þann tilgang helstan að standa vörð um verðtryggingu með öllum tiltækum og ótiltækum ráðum.
23.feb. 2013 - 10:38 Ólafur Arnarson

Kristinn H. Gunnarsson fer með rangt mál

Í pistli sem birtist hér á Pressunni í fyrradag, 21. febrúar, sakar Kristinn H. Gunnarsson fyrrverandi alþingismaður Vilhjálm Birgisson formann Verkalýðsfélags Akraness um ósanningi og villandi málflutning.
25.jún. 2012 - 11:30 Ólafur Arnarson

Hvaða spurningar var Þóra hrædd við?

Í gærkvöldi [fyrrakvöld] hafði Stöð 2 aftur samband við mig og tjáði mér að framboð Þóru Arnórsdóttur hefði gert athugasemdir við að ég sitji í þessum panel þar sem ég væri andsnúinn framboði hennar. Því væri verið að endurskoða panelinn. Í dag [gær] var mér tilkynnt að hætt hefði verið við að hafa panelinn í þættinum. Upphaflega hafði ekki verið gert ráð fyrir panel í þessum þætti og því er eðlilegt að Stöð 2 hætti við að gera breytingar á þættinum, sem frambjóðendur gera athugasemdir við.
16.jún. 2012 - 14:30 Ólafur Arnarson

Evrópa upplifir íslenskan veruleika

Leiðin út úr kreppunni á evrusvæðinu felst hins vegar ekki í því að breyta skuldum einkabanka í þjóðarskuldir. Hún felst í því að viðurkenna vond útlán banka sem töpuð og afskrifa þau frekar en að setja heilu þjóðirnar að veði til að þýskir bankar og bandarískir vogunarsjóðir geti haldið upp á jólin með stæl. Að því leytinu til er sterkur samhljómur á milli ástandsins í Evrópu og ástandsins hér á Íslandi. Leiðin til endurreisnar felst ekki í því að hengja skuldamyllusteininn um háls heimilanna heldur liggur hún um allt aðra götu. Í þeirri götu axla bankar og aðrar fjármálastofnanir afleiðingar af óvarkárum útlánum og eigin spákaupmennsku en ekki heimilin eða skattgreiðendur. Þá skapast von fyrir endurreisn og góðan hag raunhagkerfisins, sem á endanum þarf að standa undir lífskjörum í hverju landi.
14.jún. 2012 - 14:30 Ólafur Arnarson

Nýr vefmiðill hefur göngu sína

Á þessum tímamótum vil ég þakka Birni Inga, Arnari Ægissyni og öðrum starfsmönnum Pressunnar fyrir ákaflega ánægjulegt samstarf undanfarin þrjú ár. Það samstarf hefur verið hnökralaust og hvergi fallið skuggi á. Það er með eftirsjá sem ég kveð Pressuna til að setja á fót minn eigin vefmiðil. Ég tel samt að það sé rétta skrefið fyrir mig vegna þess að ég tel mig geta sinnt skrifum mínum og samfélagsgagnrýni betur á mínum eigin miðli þar sem ég er ekki bundinn af pistlaforminu.

Björn Ingi hefur góðfúslega boðið mér að pistlar mínir, sem hér eftir munu birtast á Tímarími, birtist enn um sinn líka hér á Pressunni. Fyrir það er ég þakklátur. Ég óska félögum mínum á Pressunni alls hins besta.
12.jún. 2012 - 14:01 Ólafur Arnarson

Hvað gera fjórmenningarnir við Steingrím?

Nú er komið á daginn að ríkið þarf ekki að leggja 11 milljarða með SpKef inn í Landsbankann heldur 25 milljarða. Ákvörðunin um að halda rekstri Sparisjóðs Keflavíkur áfram eftir að eiginfjárhlutfall hans var komið undir lögbundin mörk, í stað þess að setja hann í slitameðferð, hefur semsagt kostað skattgreiðendur 30 milljarða. Sparisjóður Keflavíkur var ekki kerfislega mikilvægur banki. Það var engin ástæða til að halda rekstri hans áfram. Þetta er dýrt spaug hjá Steingrími J. Sigfússyni, sem hann getur ekki kennt bankahruninu 2008 um vegna þess að eftir að tekið hafði verið tillit til áhrifa þess var eigið fé Sparisjóðs Keflavíkur 5,4 milljarðar. Það eru ákvarðanir Steingríms sem hafa valdið ríkissjóði – og þar með skattgreiðendum – þessu 30 milljarða tjóni.
06.jún. 2012 - 14:30 Ólafur Arnarson

Hvað með vændiskaupandann?

Eðlilegt væri að Héraðsdómur Reykjavíkur setti Grím af sem skiptastjóra í þrotabúi Milestone þar til fullnægjandi skýring hefur komið fram um það í hvaða tilgangi og í hvers þágu hann greiddi næstum 30 milljónir fyrir 17 blaðsíðna skýrslu innan úr embætti sérstaks saksóknara. Raunar virðist full ástæða fyrir héraðsdómstóla að setja fyrirvara við skipan Gríms sem skiptastjóra þrotabúa almennt í ljósi framgöngu hans og þess að hann hefur sjálfstætt viðskiptasamband við Arion banka.
31.maí 2012 - 11:34 Ólafur Arnarson

Prófessorinn heldur ekki þræði

Samrýmist það markmiðum Háskóla Íslands um að komast í hóp 100 bestu háskóla í heimi að vera með starfandi prófessor sem dæmdur hefur verið fyrir bæði ritþjófnað og rógburð og stundar helst þau skrif að senda lesendabréf í erlend blöð, þegar hann er ekki upptekinn við að safna saman verkum annarra eða níða skóinn af náunganum?
30.maí 2012 - 16:15 Ólafur Arnarson

Prófessorinn samur við sig

Er ekki óvenjulegt að háskólaprófessorar séu með svo fáar birtar greinar í viðurkenndum vísindatímaritum? Í mörgum háskólum eru gerðar kröfur um að prófessorar og aðrir kennarar birti reglulega greinar í virtum fræðitímaritum. Í mörgum deildum Háskóla Íslands eru gerðar ríkar kröfur til prófessora. Stjórnmálafræðin er kannski undantekning frá reglunni? Kannski dugar hótfyndni til að fá framgang í þeirri deild?
28.maí 2012 - 17:30 Ólafur Arnarson

Þöggunarkefli eða gjallarhorn?

En kannski þykir LÍÚ það fullmikið að láta mig verjast í fleiri en einu meiðyrðamáli í einu. Þá er hætt við að þöggunarkeflið breytist í gjallarhorn. Og þá er nú gott að geta kallað í prófessor Hannes sem aldrei hefur brugðist kallinu. Hann getur snúið guðspjallinu upp á andskotann og reynt að útmála mig sem marxista.
22.maí 2012 - 15:01 Ólafur Arnarson

Marx og Lenín í útgerð á Íslandi?

Það er að sjálfsögðu ekki hægt að treysta markaðinum til að miðla upplýsingum um bæði framboð og eftirspurn. Nei, það sér hver maður að miklu skilvirkara er að útgerðin hafi þetta allt á sinni hendi. Tuttugasta öldin sýndi líka og sannaði yfirburði miðstýringar og áætlunarbúskapar framyfir markaðshagkerfið. Öll þekkjum við söguna um Bandaríkin og Vestur-Evrópu sem markaðshagkerfið hneppti í ánauð fátæktar og vöruskorts á meðan frjáls lýðurinn í Sovétríkjunum og Austur-Evrópu naut ávaxta miðstýrðs áætlunarbúskapar að hætti þeirra félaga Marx og Leníns – hinna miklu hugsuða, sem höfðu svo mikla innsýn í þarfir neytenda að þeir hefðu líkast til plumað sig vel sem útgerðarmenn á Íslandi. Í öllu falli skildu þeir mikilvægi þess að halda virðiskeðjunni óslitinni á einni hendi.
15.maí 2012 - 16:15 Ólafur Arnarson

Gott hjá Ólínu

Það er í sjálfu sér ekkert athugavert við það að menn verji hagsmuni sína. Þessar auglýsingar, sem tala máli LÍÚ, minna mig hins vegar óþægilega mikið á gíslamyndböndin, sem voru algeng hér á árum áður þegar hryðjuverkasamtök í mið-austurlöndum tóku gísla og létu þá lofsyngja málstað samtakanna framan í myndavél og grátbiðja stjórnvöld um að verða við kröfum þeirra. Engum kemur til hugar að þar hafi gíslarnir talað frá hjartanu nema þá kannski þeir sem þjáðir voru orðnir af hinu alræmda Stokkhólmsheilkenni. En ég er vitanlega ekki að líkja LÍÚ við mið-austurlensk hryðjuverkasamtök.
10.maí 2012 - 16:20 Ólafur Arnarson

Nú er nóg komið!

Þetta er undir okkur sjálfum komið. Ef við sitjum bara heima og bölvum í hljóði gerist ekki neitt. Þá komast bankarnir upp með hvað sem er. Þá borgum við stökkbreyttu lánin og kaupaukana hjá rukkurunum.
09.maí 2012 - 18:01 Ólafur Arnarson

Skuggastjórnendur Sjálfstæðisflokksins?

Forysta Sjálfstæðisflokksins hefur ekki mikinn tíma til að snúa við blaðinu og sýna í verki að henni sé alvara með að fylgja stefnu flokksins en ekki vernda sérhagsmuni skuggastjórnendanna. Sé þá einhver alvara í málinu. Það dugar ekki að koma með friðþægingu rétt fyrir kosningar. Það hvílir mikil ábyrgð á þeim sem veljast til forystu í Sjálfstæðisflokknum. Kjósendur gera meiri kröfur til hans en annarra flokka. Betur má ef duga skal.
08.maí 2012 - 15:30 Ólafur Arnarson

Dodge eða norræn velferð?

Væri hér á Íslandi efnahagsbrotalögregla og fjármálaeftirlit, sem ekki væru með störu á baksýnisspegilinn, myndu þessir aðilar ráðast inn í bankana og fjármálafyrirtækin og stöðva þá löglausu starfsemi, sem þar fer fram. Fólkið í Armani fötunum og Dior drögtunum væri leitt út í járnum og látið svara fyrir gjörðir sínar og aðgerðaleysi.
02.maí 2012 - 19:01 Ólafur Arnarson

Atvinnubótavinna fyrir eftiráspekinga?

Annað hvort átta félagarnir úr viðskiptadeild Háskóla Íslands sig ekki á þessu eða þeim stendur á sama. Verðmat þeirra á Aurum Holding byggir á eftiráspekinni, sem er svo vinsæl hér á landi nú um stundir. Í ljósi þess fjandskapar sem Gylfi Magnússon hefur opinskátt sýnt gagnvart stjórnendum föllnu bankanna er full ástæða til að taka verðmati hans af fullri tortryggni. Þá er ástæða til að leita staðfestingar á fullyrðingum mannsins, sem sagði Alþingi ósatt um gengislánin og þurfti að gjalda fyrir með embættismissi.
01.maí 2012 - 20:49 Ólafur Arnarson

Takk fyrir það, þingmenn!

Frá því að landsfundur sjálfstæðisflokksins samþykkti að afnema skyldi verðtryggingu af neytendalánum hafa verðtryggð lán heimilanna hækkað um meira en 40 milljarða – bara svona rétt á meðan þingflokkurinn er að skoða málin og berjast fyrir hagsmunum LÍÚ. Frá hruni eru þetta næstum 300 milljarðar.
27.apr. 2012 - 17:03 Ólafur Arnarson

Er Gylfi réttur maður?

Gylfi lét af ráðherraembætti 2. september 2010, eftir að hafa orðið uppvís að því að segja þinginu ósatt um gengislánin, en honum hafði verið ljóst allt frá vori 2009 að verulegur vafi hið minnsta léki á lögmæti þeirra þótt hann segði Alþingi annað. Í stuttu máli má segja að hann hafi verið látinn hætta sem ráðherra í byrjun september vegna þess að fyrirsjáanlegt var að ella myndi Alþingi á hann vantraust vegna ósannsöglinnar um leið og þing kæmi saman nokkrum dögum síðar.
26.apr. 2012 - 15:01 Ólafur Arnarson

Afkoman er tvöfalt betri

Í þessu litla dæmi sjáum við að afkoma útgerðarinnar, sem selur sinn fisk á markaði, er meira en tvöfalt betri en afkoma þeirrar sem veitir aflanum áfram til eigin vinnslu á skiptaverði Verðlagsstofu. Það er ekki nóg með að framlegð og afkoma útgerðarinnar brenglist mjög þegar skiptaverðið er notað heldur sjáum við glögglega að þessi tvöfalda verðlagning hefur gríðarleg áhrif á aflahlut sjómanna og hafnargjöld, sem renna til sveitarfélaga. Hér er ekki horft á óbeina þætti s.s. tekjuskatt og útsvar sjómanna og skattgreiðslur útgerða.
17.apr. 2012 - 16:01 Ólafur Arnarson

Jóhannes aftur á matvörumarkaðinn?

Þegar Jóhannesi var bolað út úr Högum eignaðist hann hlut í færeyskri matvörukeðju, sem hann hefur nú selt. Einhverjar vangaveltur hafa verið um að hann hyggist nota afraksturinn af þeirri sölu til að hasla sér nýjan völl á íslenskum smásölumarkaði. Endurkoma Jóhannesar í Bónus væri happafengur fyrir íslenska neytendur. Jóhannes er kaupmaður af lífi og sál. Það þekkja þakklátir íslenskir neytendur. Ekki veitir af lágvöruverðsverslun, sem sannur kaupmaður stýrir en ekki atvinnufjárfestar.
13.apr. 2012 - 15:31 Ólafur Arnarson

Bretar brenna sig á sérstökum saksóknara

Það verður væntanlega bið á því að SFO rjúki í viðamiklar húsleitir og handtökur á grunni upplýsinga frá sérstökum saksóknara á Íslandi. Brennt barn forðast eldinn. Hvenær ætli íslenskir dómstólar taki þá bresku sér til fyrirmyndar og hætti að vera gúmmístimpill fyrir sérstakan saksóknara?
12.apr. 2012 - 14:50 Ólafur Arnarson

Blessuð sé minning hennar

Ein og sér er þessi ákvörðun framkvæmdastjórnar ESB gild ástæða til að snúast gegn aðild Íslands að ESB. Ekki vegna þess að hún sé Íslandi fjandsamleg, sem hún vissulega er, heldur vegna þess að hún bendir til þess að framkvæmdastjórnin sé ófær um að taka skynsamlegar ákvarðanir með hagsmuni ESB að leiðarljósi.
08.apr. 2012 - 14:36 Ólafur Arnarson

Jafnréttisþankar á páskum

Við getum ekki flutt meðgöngu og barnsburð af konum yfir á karla en við getum látið karla taka að sér ýmsar skyldur og fjarvistir frá vinnu, sem til skamms tíma hafa verið hlutskipti kvenna. Við getum tryggt að þegar barn fæðist sé það ekki einungis móðirin, sem þarf að hverfa af vinnumarkaði um stund, heldur líka faðirinn. Virkt fæðingarorlof karla mun einnig stuðla að virkari þátttöku feðra í ummönnun barna eftir að fæðingarorlofi lýkur. Faðir, sem annast hefur barn sitt í fæðingarorlofi, er líklegri til að vera heima yfir því veiku heldur en sá, sem aldrei hefur þurft að sinna barni sínu einn.
04.apr. 2012 - 17:01 Ólafur Arnarson

Gylfaginning hin seinni?

Gylfi Arnbjörnsson á að vita betur en svo að láta draga sig á asnaeyrum í máli sem snýst meira um samkeppni á flugmarkaði en kjarasamninga. Vissulega eru íslenskar flugfreyjur að sönnu yndislegar og nánast eins og gyðjur og ávallt er eins og maður sé kominn alla leið heim þegar þær bjóða mann velkominn um borð í íslenska flugvél eftir langferðir erlendis, en er mögulegt að þær hafi ginnt Gylfa líkt og ásynjurnar ginntu nafna hans svo sem Snorri segir frá í Gylfaginningu? Er kannski rétt að tala nú um Gylfaginningu, hina seinni?
03.apr. 2012 - 15:01 Ólafur Arnarson

Er ráðuneytið deild innan LÍÚ?

Einnig gæti efnahags- og viðskiptaráðherra krafið sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra um skýringar á því hver stjórnskipuleg staða Sjávarútvegsráðuneytisins er. Er það sjálfstætt ráðuneyti eða er búið að koma því fyrir í skipuriti LÍÚ? Kröfugerðin til SKE bendir til þess ráðuneyti sjávarútvegs heyri undir boðvald LÍÚ en ekki öfugt.
30.mar. 2012 - 15:30 Ólafur Arnarson

Takk fyrir okkur!

Ekki fáum við að vita hvaða efni Kjartan hefði valið mér vegna þess að á lokadegi keppninnar barst áheit upp á 70 þúsund krónur frá Auðuni Má Guðmundssyni. Auðun á því hæsta áheitið og fær að velja mér umfjöllunarefni í einum pistli, sem væntanlega verður skrifaður á næstunni. Ég hef ekki enn fengið fyrirmæli frá Auðuni. Þegar sá pistill birtist verður þess að sjálfsögðu getið að hann sé skrifaður gegn stuðningsframlagi til Krabbameinsfélagsins.
29.mar. 2012 - 16:19 Ólafur Arnarson

Aðeins klukkutími eftir!

Þetta breytir samt ekki því að það eru auðvitað viss vonbrigði að það skuli virkilega ekki vera einhver stórbokki þarna úti sem er til í að borga a.m.k. 100 þúsund kall fyrir pistil að eigin vali. En, svona er mikið að marka sorpmiðlana í þessu landi.
26.mar. 2012 - 13:30 Ólafur Arnarson

Leigupenni í boði - einstakt tækifæri!

En hugmyndin er góð. Ef það er svona mikill áhugi á að leigja pennann minn býð ég hann hér með til leigu til styrktar góðu málefni. Takist liðinu, The Sellecks, að safna 50 þúsund krónum alls fyrir Krabbameinsfélagið með áheitum áður en söfnuninni lýkur um næstu helgi mun ég skrifa einn pistil fyrir þann sem mestu hefur heitið á liðið, hvort sem áheitin hafa verið á mig, Örn son minn eða liðið sjálft. Öll áheit á okkur feðga teljast til áheita á liðið. Leigjandinn fær að velja efni pistilsins (innan eðlilegra velsæmismarka að sjálfsögðu).
20.mar. 2012 - 17:01 Ólafur Arnarson

Verðmætum kastað í sjóinn

Í kvótakerfinu felst ríkisstuðningur við þau fyrirtæki, sem fá úthlutað aflaheimildum. Engin rök standa til þess að leyfa þessum fyrirtækjum að njóta sérkjara á framleiðslumarkaði þar sem þau keppa við sjálfstæða framleiðendur. Þegar við blasir að þetta fyrirkomulag er beinlínis skaðlegt fyrir þjóðarbúið í heild hljóta ráðamenn að leggjast á eitt til að lagfæra kerfið.
18.mar. 2012 - 18:35 Ólafur Arnarson

Bravo! Bravi! Bravissimo!

Gissur Páll er að stíga sín fyrstu skref í burðahlutverki og það var sérstök upplifun að fá að hlusta á hann í þessu glæsilega tónlistarhúsi. Rödd hans er einhver sú tærasta og tónfegursta tenórrödd sem ég hef nokkru sinni heyrt. Hann hefur þetta „klang“ sem ekki er öllum gefið. Það er ekki hægt að lýsa því – maður bara þekkir það þegar maður heyrir það. Pavarotti hafði þetta sama „klang“. Gissur er vitanlega ekki jafn kraftmikill söngvari og Pavarotti enda stærðarmunurinn mikill. Líklega hægt að nota yfirhafnir Pavarottis sem neyðartjöld í fjölmennum flóttamannabúðum. Það kemur hins vegar engan veginn að sök og maður fær gæsahúð þegar hann syngur aríuna frægu í 1. þætti, Che gelida manina. Ég fullyrði að Gissur Páll er ný stórstjarna!
16.mar. 2012 - 09:01 Ólafur Arnarson

Enga eftiráspeki hér...

Saksóknari nefndi margoft í ræðu sinni í gær að Geir hefði átt að gera hitt og þetta en ekki gert. Ekki væri ljóst hverju hinar og þessar aðgerðir hefðu breytt eða jafnvel hvaða afleiðingar þær hefðu en hann hefði átt að gera bara eitthvað til að gera eitthvað. Í einu orðinu gagnrýndi saksóknari Geir fyrir fyrir að hafa ekki verið tilbúinn til að fórna einum banka til að bjarga kerfinu en í því næsta gagnrýndi hún hann fyrir að hafa látið undir höfuð leggjast að bjarga einum banka þegar allir vissu að félli einn banki myndi kerfið allt falla. Á köflum varð málflutningurinn ein hringaveitleysa. Ekki fór hjá því að málflutningur saksóknara í gær litaðist af því að hann teldi Geir H. Haarde hafa tekið rangar pólitískar ákvarðanir.

Ólafur Arnarson
Ólafur Arnarson er fæddur í Reykjavík 1963. Að loknu stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík 1983 hóf hann nám við Háskóla Íslands. Hann flutti sig um set til New York og lauk BBA prófi í hagfræði frá Baruch College við City University of New York árið 1989.

Meðfram námi var Ólafur fréttaritari DV í New York. 1989 – 90 starfaði Ólafur sem fréttamaður í afleysingum á fréttastofu Ríkissjónvarpsins og sem fréttaritari RÚV í New York. Vorið 1990 tók Ólafur við starfi framkvæmdastjóra þingflokks sjálfstæðismanna og gegndi því starfi þar til hann tók við starfi aðstoðarmanns menntamálaráðherra í ágúst 1991.

Haustið 1994 hóf Ólafur MBA nám við Owen Graduate School of Management við Vanderbilt háskóla í Nashville í Tennessee fylki í Bandaríkjunum. Að námi loknu, 1996, réð hann sig sem fjármálastjóra í heilsuvörudeild Procter & Gamble í Frankfurt í Þýskalandi. 1998 flutti hann sig um set og tók við starfi í hlutabréfaafleiðudeild Dresdner Kleinwort Benson fjárfestingabankans í London. Seint á árinu 1999 tók hann við framkvæmdastjórastarfi hjá Lehman Brothers í London og stýrði eignastýringu fyrir Norðurlönd.

2003 flutti Ólafur ásamt fjölskyldu sinni aftur heim til Íslands. Hann hefur starfað með íslenskum fyrirtækjum í tengslum við fjárfestingar í Bretlandi og Skandinavíu. Einnig hefur hann tekið að sér verkefni fyrir banka og fjármálastofnanir. Þá hefur Ólafur unnið með alþjóðlegum eignastýringarfyrirtækjum, sem leitað hafa fyrir sér með viðskipti við íslenska fagfjárfesta. Árið 2008 starfaði Ólafur að viðskiptaþróun hjá Landic Property.

Ólafur skrifaði bókina „Sofandi að feigðarósi“, sem JPV útgáfa gaf út í apríl 2009. Þetta var fyrsta bókin, sem beinlínis var skrifuð um bankahrunið haustið 2008 og fór hún beint í fyrsta sæti metsölulista Eymundsson og sat þar sleitulaust næstu 6 vikur.

Ólafur er kvæntur Sólveigu Sif Hreiðarsdóttur viðskiptafræðingi og eiga þau fjögur börn.

Vinsælustu pistlarÓlafs Arnarsonar
  1. Aðeins meira um viðtalið Ólafur Arnarson
PressuúttektirÓlafur Arnarson
  1. Pressuúttekt Ólafs Arnarsonar: Fjárlagafrumvarp Steingríms J. byggir á óskhyggju
  2. Pressuúttekt Ólafs Arnarsonar: Icesave bjargaði Ögmundi - ríkisstjórnin líka hólpin
  3. Pressuúttekt Ólafs Arnarsonar: Bankarnir brjóta eigin reglur - og komast upp með það
  4. Pressuúttekt Ólafs Arnarsonar: Ræða Obama í nótt: Mótum framtíðina en óttumst hana ekki
  5. Pressuúttekt Ólafs Arnarsonar: Viljum við missa þetta fólk? Megum við missa það?
  6. Pressuúttekt Ólafs Arnarsonar: Þetta eru andlitin á bak við skuldirnar, kæra Jóhanna
  7. Pressuúttekt Ólafs Arnarsonar: Ætlum við að drepa okkur?
  8. Pressuúttekt Ólafs Arnarsonar: Hverjir ættu að biðjast afsökunar - og á hverju?
  9. Pressuúttekt Ólafs Arnarsonar: Fellur ríkisstjórnin? Hverjir yrðu þá ráðherrar?
  10. Pressuúttekt Ólafs Arnarsonar: Sjálfseyðingarhvöt Íslendinga
  11. Pressuúttekt Ólafs Arnarsonar: Köld eru kvennaráð
  12. Pressuúttekt Ólafs Arnarsonar: Íslendingar borga ekki Icesave...einir!
  13. Pressuúttekt Ólafs Arnarsonar: Hin vanhelgu vé Davíðs, Kjartans og Björgólfsfeðga
  14. Pressuúttekt Ólafs Arnarsonar: Umsóknin samþykkt - hvað nú?
  15. Pressuúttekt Ólafs Arnarsonar: Icesave margfalt verri en Versalasamningurinn
  16. Pressuúttekt Ólafs Arnarsonar: Þarf alltaf að byrja að skera á Grensás?
  17. Pressuúttekt Ólafs Arnarsonar: Spron var tekinn af lífi
  18. Pressuúttekt Ólafs Arnarsonar: Trúgirni og átrúnaður Íslendinga
  19. Pressuúttekt Ólafs Arnarsonar: Ó vakna þú mín Þyrnirós...
  20. Pressuúttekt Ólafs Arnarsonar: Hvernig varð Seðlabankinn gjaldþrota?
Sjá fleira
Sigurður G. Guðjónsson
Sigurður G. Guðjónsson - 16.10.2014
Réttarhöld í Kastljósi
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 13.10.2014
Jónas trúgjarnastur? Illgjarnastur!
Ágúst Borgþór Sverrisson
Ágúst Borgþór Sverrisson - 18.10.2014
Enginn munur á virkum í athugasemdum og elítunni
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 11.10.2014
Fróðleg ferð til New York
Aðsend grein
Aðsend grein - 15.10.2014
Þjófagengi í jakkafötum
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 17.10.2014
Netið gleymir engu
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 23.10.2014
Ræða ASÍ
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 15.10.2014
Ættu að íhuga að fara í annað lið
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 14.10.2014
Trúarpælingar IV – Jesús, óskilgetinn!
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 20.10.2014
Ný stjórnarskrá mun engu breyta ...
Ágúst Borgþór Sverrisson
Ágúst Borgþór Sverrisson - 23.10.2014
Ritdómur: Eftirminnilegt sálfræðidrama
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 20.10.2014
Sigurjón og Elín sýknuð
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 18.10.2014
Trúarpælingar V. Krossinn - skuldauppgjör við Guð?
Fleiri pressupennar