01. sep. 2010 - 15:00Jón Sigurðsson
Of margir háskólar?
Lengi hefur verið sagt að of margir háskólar séu á Íslandi. Er þá miðað við mannfjölda í landinu, nægilega traustar undirstöður undir gæði háskólastarfs og reyndar einnig kostnað við yfirstjórn að einhverju leyti.
Ef litið er á málið frá sjónarmiði námsmannsins skiptir hins vegar ekki öllu hvernig skipulagshættir eru í stofnuninni þar sem hann stundar nám sitt. Nánd, þjónusta og kennslugæði skipta námsmanninn miklu meira máli.
Samanburður við nágrannalöndin beggja vegna Atlantshafs leiðir aðra þætti fram í myndinni af stöðu háskólamála. Hvarvetna er talsverður fjöldi sérskóla á háskólastigi, einkum á grunnstigi þess. Hvarvetna hafa lengi starfað undergraduate colleges, Berufsakademien, Fachhochschulen, yrkeshögskolor, distriktshöjskoler, universitetsfilialer, technical colleges, community colleges, polytechnics og svo framvegis.
Aftur á móti eru þar miklu færri deildaskiptir háskólar sem einnig bjóða framhaldsnám og rannsóknanám og halda uppi rannsóknastörfum. Og ennþá færri stofnanir erlendis bjóða doktorsnám, doktorsgráður og starfsaðstöðu við doktorsrannsóknir.
Sérkenni þróunarinnar hérlendis hefur verið sókn allra háskóla til að fá viðurkenningu til starfa á framhaldsstigi háskólastigsins. Þetta er sérkenni háskólamálanna hér. Þegar herðir að verður þetta alvarlegur galli á íslenskum háskólamálum. Í þessum skilningi eru háskólar hér tiltölulega margir.
Fyrir rúmum tveimur áratugum hófst kennsla á sérhæfðu grunnstigi háskólastigs í nokkrum íslenskum skólum sem áður höfðu starfað á framhaldsskólastigi. Um var að ræða tölvunarfræði, viðskipti og stjórnun, félagsmál, iðngreinar og tæknifræði, nokkur svið heilbrigðisfræða og fleiri svið. Fyrir voru búnaðarfræði, vélfræði, skipstjórn, flugstjórn og fleira. Því miður var síðar horfið frá þessari eflingu sérskóla á háskólastigi og það kemur okkur í koll nú.
Ástæða er til að minna á þetta við þær aðstæður sem nú eru uppi. Augljóst virðist að stefna nú að sameiningu háskólastofnana og hagræðingu í verkaskiptingu þeirra. En jafnframt er tímabært að huga aftur að hlutverkum fagháskóla og sérskóla á grunnstigi háskólastigsins, ekki síst á sviði iðngreina, viðskipta og annarra starfsmennta og á sérsviðum heilbrigðisfræða.
31.des. 2011 - 12:00
Jón Sigurðsson
Nýkomin er Saga, tímarit Sögufélags, XLIX árgangur. Þetta er virðulegt sagnfræðirit og gefur oft tóninn um mat, ályktanir og söguskoðun. Í þessu hefti er grein eftir Björn Jón Bragason: ,,Sagan af einkavæðingu Búnaðarbankans". En greinin geymir ekki þessa sögu heldur boðskap um skilning og gremju Björgúlfs Thors Björgúlfssonar og samstarfsmanna hans vegna málsins. Í greininni er þessi afstaða gerð að ,,sagnfræði" og viðmiðun (norm) og því haldið fram að slíkur eigi ,,fræðilegur" dómur framtíðarinnar að verða.
05.des. 2011 - 09:00
Jón Sigurðsson
Allir sjá að Evrópusambandið (ESB) er í miklum vanda og aðild að því virðist ekki eftirsóknarverð í bili. Fregnir berast um tillögur ráðamanna þar um stóraukið miðstjórnarvald. Þá er eðlilegt að menn spyrji hvort forsendur aðildarumsóknar Íslendinga hafi raskast og hvort þessar nýju tillögur kollvarpi þessum forsendum.
27.okt. 2011 - 08:55
Jón Sigurðsson
Hr. Martin Wolf er aðalhagfræðingur breska stórblaðsins Financial Times. Greinar hans um efnahags- og viðskiptamál eru lesnar um víða veröld og hann nýtur mikils álits fyrir vönduð skrif. Nú hefur Martin Wolf talað um málefni Íslendinga, og á hann er hlustað af athygli.
26.okt. 2011 - 09:00
Jón Sigurðsson
Skuldakreppan í Evrópu hefur mikil áhrif á afstöðu almennings til umsóknar Íslands um aðild að Evrópusambandinu (ESB). Samkvæmt skoðanakönnunum er meirihluti um þessar mundir andvígur aðild, en hlynntur því að frumvarp um aðildarsamning verði lagt fyrir þjóðaratkvæði.
30.júl. 2011 - 16:30
Jón Sigurðsson
Fram er komið frumvarp stjórnlagaráðs til stjórnskipunarlaga, nýrrar stjórnarskrár. Mjög virðingarverðu starfi er lokið og mikilvægt mál í fyrsta áfanga. Starfið hófst með auðmýkingu en ráðið hefur unnið vel úr málum. Auðvitað er það galli að textinn lengist að mun.
14.jún. 2011 - 10:00
Jón Sigurðsson
Við ber að í fjölmiðlum birtist mishermi um olíumálið svokallaða sem mikla athygli vakti á árunum um og upp úr 1960. Oftast núorðið snýst þetta mishermi um þann þátt málsins sem tengdist Vilhjálmi Þór (1899-1972) sem á sínum tíma var kaupfélagsstjóri, Landsbankastjóri og utanríkisráðherra en síðar forstjóri SÍS, Seðlabankastjóri og bankastjóri við Alþjóðabankann. Þáttur Vilhjálms í olíumálinu var reyndar mjög lítill, en fjölmiðlaumfjöllunin styðst aldrei við athugun á skjölum málsins.
02.jún. 2011 - 14:00
Jón Sigurðsson
Í mörgum löndum, einkum í Evrópu, hefur fjármálahrunið breytst í efnahags- og stjórnmálakreppu. Í Evrópu hafa vandræði Grikkja, Portúgala, Íra og Spánverja vakið mesta athygli. En fleiri þjóðir glíma við mikinn vanda, þeirra á meðal Bretar. Þessum vandræðum er engan veginn lokið, og ráðandi líkur að þau endist næstu árin án bata. Vafalaust mun því reyna mjög á Evrópusamstarfið á næstu misserum.
16.maí 2011 - 16:30
Jón Sigurðsson
Deilur hafa lengi staðið um byggðir á svæðinu fyrir botni Miðjarðarhafs - sem nefnt er Landið helga - þar sem nú eru bæði Ísraelsríki og stjórnsvæði Palestínumanna. Áður taldist talsvert stærra svæði til Palestínu en nú er og náði hún einnig yfir konungsríkið Jórdaníu sem er um tveir þriðjungar alls svæðisins. Nútímaskeið þessara deilna verður rakið aftur til síðara hluta 19. aldar, en þá hófst verulegt aðstreymi Gyðinga aftur til landsins. - Meðal annars hefur verið skrifað um þetta nýlega í íslenskum dagblöðum.
06.maí 2011 - 13:00
Jón Sigurðsson
Það er fögur og göfug hugsjón að efla samhug og metnað með þjóð sinni, sjálfstraust og stolt yfir því sem vel er gert og skarar fram úr í menningu, þjóðháttum og arfi. Það er illt og ómannlegt að tengja þessa viðleitni við tilhæfulausar árásir á aðra, hatur eða fyrirlitningu í garð annarra samfélaga, kynþátta eða menningarsvæða. Hið fyrrnefnda er farsæl og framsækin stefna, en hið síðarnefnda er ótti, vanmetakennd og flótti. Hið fyrrnefnda er eðlileg þjóðerniskennd og þjóðhyggja, en hið síðarnefnda þjóðernisöfgar og ofstæki.
18.apr. 2011 - 20:00
Jón Sigurðsson
Nýtt banka- og fjármálakerfi er í mótun hér á landi. Nauðsynlegt er að almenningur reyni að fylgjast með þeirri þróun. Reynslan sýnir hve
mikið er í húfi fyrir allt samfélagið. Hér verða nokkur hugtök og sjónarmið kynnt og samhengi þeirra lítillega lýst.
30.ágú. 2010 - 13:00
Jón Sigurðsson
Mikið er rætt um undanþágur frá meginreglum Evrópusambandsins og þær taldar skipta máli fyrir Íslendinga. Andstæðingar aðildar Íslands að ESB reyna að skjóta undanþágurnar í kaf. Þessi umræða er full af misskilningi.
27.júl. 2010 - 11:07
Jón Sigurðsson
15.jún. 2010 - 10:36
Jón Sigurðsson
Það er skynsamleg ákvörðun að Íslendingar leiti aðildar að Evrópusambandinu. Í EES erum við áhrifalaust annars flokks fylgiríki og sú staða er allsendis ófullnægjandi til lengdar. Í annan stað erum við um þessar mundir að taka nýja viðspyrnu til framtíðar eftir alvarlegt hrun. Því er einmitt tímabært að taka aðild að ESB inn í stefnumótun þjóðarinnar núna. Þetta gerum við sem frjáls og fullvalda þjóð.
18.maí 2010 - 08:00
Jón Sigurðsson
Miklar umræður hafa orðið um stjórnskipan Lýðveldisins Íslands upp á síðkastið. Mikilvægt er að menn hafi einhver dæmi við að miða í þessum umræðum. Eitt dæmi er vitaskuld núgildandi stjórnarskrá okkar. Hér verður gerð tilraun til að lýsa gjörólíkri tillögu.
22.apr. 2010 - 19:40
Jón Sigurðsson
Við Framsóknarmenn berum fulla meðábyrgð á forsendum og aðdraganda hrunsins. Pólitískir bláþræðir voru í einkavæðingu bankanna, en þrátt fyrir það var hún nauðsynleg og framkvæmdin ekki að öllu leyti mistök.
12.apr. 2010 - 17:10
Jón Sigurðsson
Loksins er skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis komin út. Við fyrstu sýn virðist hún vönduð, rækileg og málefnaleg. Efnið er tekið föstum tökum og ályktanir eru hiklausar. Fyrsta viðbragð er að ályktanirnar séu trúverðugar og rökstuddar enda þótt auðvitað verði menn ekki allir á eitt sáttir.
27.mar. 2010 - 10:05
Jón Sigurðsson
Einmitt núna er tímabært að Íslendingar taki framtíðarstefnu með aðildarumsókn að Evrópusambandinu (ESB). Aðildarumsókn byggist á eigin vilja og framtíðarsýn Íslendinga frekar en beinni nauðsyn. Einangrunarstefna er minnimáttarkennd og flótti. Aðildarumsókn lýsir sjálfstrausti og sóknarhug til sterkara Íslands.
22.feb. 2010 - 12:00
Jón Sigurðsson
Samtök atvinnulífsins hafa látið frá sér fara myndarlegt yfirlit um tillögur sínar til endurreisnar í íslensku atvinnulífi og efnahag þjóðarinnar. Mikil vinna liggur greinilega að baki þessum viðamiklu tillögum sem hafa það að markmiði að vísa þjóðinni leið til endurreisnar, kröftugs atvinnulífs og bættra lífskjara. Auðvitað verða skiptar skoðanir um ýmislegt í þessum tillögum SA, en viðleitnin er mjög jákvæð.
20.feb. 2010 - 11:02
Jón Sigurðsson
Ritun sögu Seðlabanka Íslands fyrir hálfrar aldar afmæli stofnunarinnar er opinbert verkefni og óþarft að dylgjur séu um það. Síðsumars 2007 leitaði bankastjórn til mín um að taka saman heimildir og gögn verkinu til undirbúnings, en þetta hafði lengi verið til umræðu innan bankans. Ég vann að þessu í hlutastarfi frá september til ársloka 2007 og skilaði því þá af mér. Þá var sú mynd komin á verkið að bankastjórn bað mig að halda áfram, og var skipuð ritnefnd til að fylgja málinu eftir. Ég hélt því áfram í samstarfi við ritnefndina allt árið 2008. Launagreiðslum lauk í árslok 2008 og verkið var afhent fullbúið um vorið 2009.