Einhverra hluta vegna

Ég get vottað það persónulega með margvíslegum hætti að Alþingi Íslendinga er bæði ósköp venjulegur íslenskur vinnustaður og jafnframt í hæsta máta óvenjulegur.

Ég hef ekki bara fylgst náið með störfum Alþingis gegnum árin eins og kjósendur og landsmenn gera almennt. Ég fylgdist um nokkurt skeið með þingstörfum sem þingfréttaritari Morgunblaðsins og sat þá dagana langa á þingpöllum og fylgdist með; spjallaði við þingmenn í mötuneytinu og drakk í mig andrúmsloftið dag hvern við Austurvöll.

Nokkru síðar varð ég framkvæmdastjóri þingflokks og var í þinghúsinu löngum stundum sem slíkur, var með skrifstofu hinumegin við styttuna af Jóni Sigurðssyni og sat þingflokksfundi í græna herberginu þar sem Framsóknarflokkurinn hélt fundi sína allt frá því kaupfélögin réðu öllu á landi hér og samvinnuhreyfingin átti sinn sess í faðirvorinu.

Enn síðar kom ég þangað daglega sem aðstoðarmaður ráðherra, fyrst utanríkisráðherra og svo forsætisráðherra. Fylgdist með umræðum, spjallaði við þingmenn að tjaldabaki, hjálpaði til með ræður; undirbjó andsvör, átti vini í öllum flokkum.

Loks þegar ég var orðinn borgarfulltrúi og raunar formaður borgarráðs kom óvænt kall frá þinginu um að ég ætti að setjast á þing í tvær vikur í forföllum Jónínu Bjartmarz. Ég sinnti kallinu vitaskuld, sótti þingfundi og þingflokksfundi, sat yfir umræðum; flutti frumvörp og bar upp fyrirspurnir.

Ég þekki þvi þingið úr ýmsum áttum.

Og einmitt þess vegna get ég fullyrt með góðri vissu að það sé eitthvað mikið að á löggjafarsamkundunni okkar þessa dagana. Ekki aðeins blasir það við manni dag hvern í gegnum fjölmiðla og rás Alþingis í sjónvarpinu, heldur segja mér raunamæddir þingmenn að ástandið hafi aldrei verið jafn slæmt; stemningin sé ömurleg, illmælgin og heiftin allsráðandi, traustið langt fyrir neðan frostmark.

Hvað veldur?

Rifjum upp ræðu þingflokksformanns Vinstri grænna á fimmtudag:

    Ég vildi að ég gæti þakkað háttvirtum þingmanni svarið sem ég fékk reyndar ekki og virðist það nú vera skipulögð hernaðaráætlun stjórnarandstöðuflokkanna hér á þingi að hunsa mig í andsvörum einhverra hluta vegna.

Þetta hafði Björn Valur Gíslason skipstjóri og alþingismaður að segja að morgni fimmtudags þegar hann hafði veitt andsvar, málefnalegt andsvar að sögn, við ræðu Vigdísar Hauksdóttur þingmanns Framsóknarflokksins.

Raunar tók Björn Valur tvisvar til máls  í umræðum um frumvarp ríkisstjórnarinnar um veiðigjöld en Vigdís Hauksdóttir, þingmaður Framsóknarflokksins, kaus að veita honum ekki andsvör í millitíðinni. Þá létu aðrir þingmenn einnig látið það ógert að svara Birni Val.

Og þetta gerðu þingmennirnir, einhverra hluta vegna, að sögn Björns Vals sem vissi greinilega ekki hvaðan á hann stóð veðrið.

Þessi sami Björn Valur hafði raunar átt einhverja lágkúrulegustu innkomu allrar samanlagðrar þingsögu Íslendinga kvöldið áður er hann í pólitísku karpi bar á þingmann úr hópi Sjálfstæðisflokksins að hann væri undir áhrifum í ræðustól.

Væri fullur, réttara að segja.

Þessu slengdi Björn Valur fram og þegar á hann var gengið nafngreindi hann tiltekinn þingmann, sem kom þegar í stað í pontu og bar af sér sakir.

Í ljós kom að Björn Valur hafði nákvæmlega ekkert fyrir sér, þegar hann ákvað að setja fram svo ömurlegar og lágkúrulegar ásakanir. Í pólitískum hita hafði hann gleymt að ræða málefnið og fór þess í stað í manninn með þessum ömurlegu afleiðingum fyrir heiður Alþingis og það litla sem eftir var af heiðri Björns Vals sjálfs.

Þessi sami Björn Valur hefur nefnilega oft áður sett fram sambærileg ummæli sem áttu að stækka hann en smækka aðra, en gerðu þveröfugt. Björn Valur kallaði forsetann okkar forsetaræfilinn, svo smekklegt sem það nú var. Og hann hefur kallað aðra þingmenn öllum illum nöfnum, borið endalaust sakir á pólitíska andstæðinga og jafnan gelt hátt að þeim sem Steingrími J. Sigfússyni hefur verið uppsigað við það og það sinnið.

En jafnvel forhertustu vígamenn geta farið algjörlega yfir strikið. Það gerði Björn Valur Gíslason í þingræðum og baðst afsökunar á því daginn eftir. Hann hafði geð í sér til að dylgja í garð annars manns án þess að hafa nokkuð fyrir sér, af því að sá var ekki sammála honum í pólitík.

Um þetta segir Björn Bjarnason fyrrverandi ráðherra á heimasíðu sinni:

Björn Valur Gíslason, þingflokksformaður vinstri-grænna, er dæmigerður fulltrúi Jóhönnu-stjórnarinnar. Hann ræðst á andstæðinga sína með ásökunum um drykkjuskap í sölum alþingis. Björn Valur er þó skárri en Jóhanna að því leyti að hann biðst afsökunar á dónaskap sínum. Ekkert slíkt kemst að hjá Jóhönnu. Hvenær skyldi þingflokkur Samfylkingarinnar sjá að sér og ýta forsætisráðherra til hliðar?

Þegar minnst er á að þingmenn séu undir áhrifum áfengis í þingsal kemur mér alltaf í hug það sem breski ráðherrann Richard Crossman segir í dagbókum sínum, að hann hafi stundum orðið að átta sig á því með lestri á Hansard, bresku þingtíðindunum, hvað hann sagði kvöldið áður – hann hefði fengið sér of mörg glös með kvöldmatnum.

Það er mikill misskilningur ef menn halda að saga alþingis geymi engin dæmi um að kaupstaðarlykt hafi fundist af þingmönnum í ræðustól. Hitt lýsir ákveðinni tegund af  skepnuskap að úthrópa þingmann vegna þess og enn meiri ótugtarhátt að hafa ekkert fyrir sér í málinu en eigin illvilja.

Svö mörg voru þau orð.

En Björn Valur undraðist svo viðbrögð annarra þingmanna daginn eftir.

Hann sem hafði brotið öll prinsipp í mannlegum samskiptum og í þinglegu samhengi og dylgjað og smækkað bæði þingið og sjálfan sig ætlaði að mæta í ræðustól Alþingis eins og ekkert hefði í skorist daginn eftir  og spjalla um pólitík og ræða landsins gagn og nauðsynjar, eins og það heitir víst enn.

En þá bar svo við að enginn vildi tala við þennan mann. Hann var ekki einu sinni virtur svars.

Einhverra hluta vegna, eins og þingmaðurinn sjálfur orðaði það í spurnartón, sakleysið uppmálað.

Maður sem hefur gengisfellt virðingu Alþingis og kann greinilega ekki að skammast sín.

Af hverju ætti einhver að taka Björn Val Gíslason alvarlega meðan hann beitir slíkum meðulum í sinni pólitík?

Af hverju ætti að taka nokkra aðra þingmenn alvarlega, sem láta sér sæma að beita slíkum meðulum; gera hróp að öðru fólki, bera á það sakir af engu tilefni og láta öllum illum látum?