Níð í skjóli nafnleysis – hver er ábyrgur?

Eftirminnilegasti kúrs sem ég tók á háskólaárum mínum í heimspeki og sögu var málstofa Þorsteins Gylfasonar um réttlætið. Þorsteinn heitinn var þau misserinn á kafi í rannsóknum á kenningum um réttlæti og setti sem frægt varð sína eigin. Þorsteinn meðal annars að mesta ranglæti sem til væri sé að gagnvart nokkurri manneskju væri rógburður. Að bera á manneskju rangar sakir til þess að rægja hana, draga úr og laska mannorð viðkomandi með ósannindum og ófrægingum hverskonar. Ekki væri til meira óréttlæti en mannorðsníð og rógburður hverskonar.

Nú er óhætt að fullyrða að með tilkomu netsins hafi naflaus rógur gengið af meira afli yfir samfélagið en nokkru sinni fyrr. Huglausir vesalingar sitja nú í skjóli tölvunnar og níðast nafnlaust á hverjum þeim sem verðskuldar að mati rógberans níðið. Í kjölfar efnahagshruns og þrenginga hefur þetta gengið fram af meira afli en hægt var að ímynda sér og lítið er skjólið fyrir þá sem fyrir barðinu á ærumeiðingunum verða. Þetta á bæði við íslenskt samfélag og vestænan heim allan og umræðan um nafnlausar ærumeiðingar mun þroskaðri og lengra gengin erlendis en hér heima þar sem hún er rétt að byrja.

Og þá vaknar spurningin hver ber ábyrgðina í rauninni?

Fram að þessu hafa þeir sem halda úti farveginum, netsíðum til þess gerðar, fyrir nafnlausa róginn og ærumeiðingarnar vísað ábyrgðinni á nafnlausu níðingana sjálfa. Samanber ágæta úttekt Fréttablaðsins um nafnleysi á netinu í gær. Hitt kom skýrt fram í greininni að fjarri því er að lög um þetta séu nægjanlega skýr.

Að mínu mati ber sá sem heldur úti síðunni ábyrgðina. Það eru þeir sem leggja rörið fyrir óþverrrann og skrúfa frá. Þetta þarf að skýra og lögunum að breyta. Ekki síður með tilliti til nýfallins dóms í Bandaríkjunum um nafnlaust netníð. Þar var vefnum sem gerði nafnlausu vesalingunum kleift að níðast á nafnkunnu fólki að birta rétt nafn rógberans og standa skil á bótum til þess sem ærumeiðingin beindist að.

Þetta hefur verið mér mjög hugstætt síðustu misseri. Síðastliðinn vetur var því kerfisbundið logið upp á mig í gegnum net og tölvupósta að ég hefði fengið afskrifaðar skuldir í bönkum. Hrein lygi sem gekk svo langt að ég skrifaði um það grein í Moggann og hér á Pressuna til að bera af mér sakir og fékk minn viðskiptabanka til að votta sannleikann. En tilgangnum með rógnum var náð. Upp á mig stóð að bera af mér róginn eftir að hann hafði grafið undan mannorði mínu og trúverðugleika sem stjórnmálamanns og eitrað allt mitt líf.

Nú nýverið upplifði ég hinsvegar nýja vídd í nafnlausu níði og rógburði á netinu. Þar er farið af algjöru miskunnarleysi í mitt einkalíf og hátt reitt til höggs. Stofnaður var þráður af netníðingi undir dulnefni á síðunni er.is. Ekkert skyldi fara á milli mála og hét þráðurinn mínu nafni og því logið blákalt upp á mig að ég hefði verið drukkinn á skemmtistað og á kvennafari að auki.

Semsagt; fullur að halda framhjá.

Þessu var síðan dreift af list á neti og facebook. Meðal annars auðvitað á sambýliskonu mína. Til að hámarka árangurinn af níðinu. Þá var á sama hálftíma um miðja nótt miðvikudaginn 26. ágúst sagan send listavel skrifuð á Séð og heyrt. Þá búið að barna söguna og tiltekinn staður nefndur og dróttað að skilnaði hins sex barna föðurs.  Blaðið var svo vinsamlegt að senda mér afrit af rógburðinum og þá fyrst varð mér ljóst að um mig væri setið af dæmalausri hörku. Auðvitað leiðrétti ég lygina við blaðið og bað þá í öllum bænum að hafa samband við skemmtistaðinn og fá sannleikan staðfestann.

Þvílík niðurlæging og þvílík framganga hjá róberanum.

Fúslega viðurkenni ég það að mér fallast fullkomlega hendur gagnvart þessum óhugnaði. Aftur þarf ég að verja mannorð mitt og heiður gagnvart nafnlausum rógbera. Hið rétta í þessari makalusu sögu: Ég hef ekki komið inn á skemmtistað árum saman. Varla inn á kaffihús um miðjan dag hvað þá meira. Um hreinan uppspuna að ræða með þeim eina tilgangi að níðast á mannorði mínu og baneitra líf mitt sem mest má vera.

Þennan óhroða þarf að stoppa. Draga þarf þá til ábyrgðar fyrir róginn og nafnlausa níðið á netinu sem halda úti síðunum sem gera fólki kleift að hamast á æru fólks með lygum og róguburði í skjóli nafnleyndar.  Ljóst er að verulega þarf að skýra lög um ærumeiðingar og refsiábyrgð vegna hennar og mun ég beita mér að öllu afli til þess að hún fari fram og gangi hratt.

Verði það niðurstaðan að það sé löglegt og siðlegt að fólk níðist nafnlaust og án ábyrgðar á fólki á netinu skal það allavega liggja fyrir hver ber þá ábyrgðina og hvert skal hana sækja þegar um ærumeiðingar er að ræða.

Ekki verður hún sótt til nafnlausa hugleysingjans í það minnsta.