30. jan. 2012 - 15:00Björgvin G. Sigurðsson

Krónan kostar sitt

Fórnarkostnaður fámennrar þjóðar við að halda úti sjálfstæðri mynt í svo gott sem landamæralausum heimi nútímaviðskipta er hár. Tugmilljarða kostnaður fyrir heimili og fyrirtæki ár hvert, þegar allt leikur í lyndi, en við fall gjaldmiðils í kreppu margafaldast kostnaðurinn við krónuna og kemur fram á mörgum sviðum. Lánin hækka, matur og eldsneyti einnig  og almennt dregur úr kaupmætti fólks. Fyrir utan fasta tollinn sem kemur fram í viðvarandi hærri vöxtum á lánsfjármagn.
 
Þetta er vel dregið saman í leiðara Fréttablaðsins í dag. Þar kallar höfundur jafnframt eftir því að stjórnmálaflokkarnir skýri afstöðu sína og komi fram með valkosti við það ógnarástand sem við búum við nú. Ekki óhófleg krafa í ljósi alvarleika málsins en við blasir um leið vanmáttur flokkanna flestra við að fóta sig í úrlausn þess.
 
Samfylkingin hefur einn flokka svarað því hvert hún stefnir í þessu stærsta hagsmunamáli þjóðarinnar. Aðild að ESB og upptaka evru í framhaldi af því er okkar markmið og eini sjáanlegi valkosturinn við núverandi stöðu.
 
Um þetta munu næstu kosningar snúast að miklu leyti og þessu áttar almenningur sig á. Það skýrir held ég að meirihlutinn vill ljúka aðildarviðræðum við ESB og fá samninginn í þjóðaratkvæði í stað þess að slíta viðræðum og búa áfram við það ástand sem ríkir.
 
Yfirspenntur og allt of sterkur gjaldmiðill var birtingarmynd á kerfisbresti sem hlóð upp skelfilegum aðstæðum sem enduðu með ósköpum eftir nokkurra ára falskt góðæri. Hagfræðingar hafa lengi haldið því fram að það þurfi að lágmarki 3-4 milljónir manna til að standa undir kostnaði við eigin gjaldmiðil. Án þess baklands sé sjálfstæð mynt í alþjóðlegu hagkerfi undirseld hverskonar braski spákaupmanna. Á kostnað hins almenna skuldara og sparifjáreiganda.
 
Þetta eru staðreyndirnar sem blasa við okkur eftir dýrkeypta reynslu. Hverjar eru leiðirnar út? Eftir áralanga umræðu um einhliða upptöku annarra þjóða mynta liggur svarið fyrir: innganga í ESB og upptaka evru eða króna í höftum og verðtryggingu. 
 
Jens Stoltenberg forsætisráðherra Noregs svaraði því afdráttarlaust í upphafi árs 2009 hvort Íslandi stæði til boða að taka upp norsku krónuna. Nei, sagði hann. Evran er myntsamstarf Evrópuþjóða sem kjósa eða þurfa á samstarfi við aðrar þjóðir að halda um gjaldmiðilinn. Einhliða upptaka er ekki valkostur.
 
Stærstu álitaefnin í aðildarviðræðunum við Evrópusambandið eru að tryggja að Ísland haldi fullum yfirráðum yfir fiskimiðinum, helst með sérstöku fiskveiðistjórnarsvæði. Skapa landbúnaðinum og landsbyggðinni traustan stuðning til að mæta afnámi tollverndarinnar og semja um tenginu krónu við evru í kjölfar aðildar að ESB.
 
Gangi þetta fram er góður samningur í höfn. Önnur samningsatriði eru léttari vegna aukaaðildar okkar að sambandinu í gegnum EES samninginn. 
 
Hvort við berum gæfu til að yfirgefa það meingallaða fyrirkomulag sem EES er með því að gerast aðilar að ESB kemur í ljós fyrr en síðar. Nú eru eiginlegar samningaviðræður að hefjast og ekki óvarlegt að áætla að á næsta ári liggi samningur fyrir. 
 
Fljótlega eftir það fer fram þjóðaratkvæðagreiðsla þar sem kosið um samninginn. Kosið um það hvort við köstum af okkur krónuhlekkjunum með því að taka upp umgjörð peningamála sem skýtur traustum stoðum undir íslenskt samfélag og varnar þar með komandi kynslóðum frá kollsteypum og gengisfellingum fortíðar.



01.okt. 2017 - 07:00 Björgvin G. Sigurðsson

Uppnám og óvissa korteri fyrir kosningar

Upplausnarástand íslenskra stjórnmála áratuginn eftir hrun nær nýjum hæðum í aðdraganda skyndikosninganna í lok október. Nýtt framboð fyrrverandi formanns Framsóknarflokksins setur hægri vænginn í uppnám og er líklegt til að hafa veruleg áhrif á úrslit kosninga. Takist Sigmundi Davíð og félögum að fá öflugt fólk til liðs við sig getur flokkur hans orðið skæður keppinautur bæði Sjálfstæðisflokksins og Flokks fólksins, auk þess að sundra framsóknarmönnum kljúfa flokkinn í tvennt.
17.sep. 2017 - 10:00 Björgvin G. Sigurðsson

Mannúð í stað miskunnarleysis

Miskunnarlaus afstaða stjórnvalda í málefnum hælisleitenda hefur gengið fram af mörgum. Steininn tók úr þegar flóttastúlkunum Mary frá Niegeríu og Haniye, sem er af afgönskum ættum, var vísað frá landi í skjóli Dyflinar reglugerðarinnar, sem heimilar slíka brottvísun en fjarri því að skyldi stjórnvöld til þess. Það er ísköld pólitísk ákvörðun að vísa stúlkunum úr landi, út í óvissuna.
05.sep. 2017 - 15:14 Björgvin G. Sigurðsson

Átakavetur í aðsigi

Átök og óvissa einkenna stjórnmálin í aðdraganda sveitarstjórnarkosninga. Nýir flokkar reyna fyrir sér og stilla strengina til framtíðar og þeir gömlu freista þess að finna traust land undir fótum sér.
08.júl. 2017 - 17:00 Björgvin G. Sigurðsson

Paradís skotið á frest

Við andlát og útför Helmuts Kohl, fyrrverandi kanslara Þýskalands, rifjaðist rækilega upp sú stórkostlega hugsjón sem býr að baki stofnunar Evrópusambandsins. Það þurfti pólitíska risa, frá hægri og vinstri, á borið við kanslarann og Francois Mitterrand, fyrrum forseta Sósíalistaflokksins í Frakklandi, til að hrinda henni að fullu í framkvæmd.
27.jún. 2017 - 09:38 Björgvin G. Sigurðsson

Í kröppum krónudansi

Mikil og hröð styrking krónunnar hefur grafið undan útflutningsgreinum okkar og skyndilega eru blikur á lofti í ferðaþjónustunni. Gengisbreytingarnar koma harkalega niður á greininni sem á sama tíma hefur verið í fordæmislausum uppbyggingarfasa, til að mæta auknum gestakomum til landsins.
26.maí 2017 - 07:00 Björgvin G. Sigurðsson

Hin nýja miðja

Árangur Emmanuels Macron í frönsku forsetakosningunum á dögunum var afgerandi sigur umburðarlyndis, klassískrar velferðarstefnu og frjálsyndis yfir þjóðernisöfgum og hægri harðlínu Marine LePen. Hinsvegar er það mikið áhyggjuefni að meira en þriðjungur kjósenda studdi öfgaflokkinn Front National og spurt verður að leikslokum ef Macron lendir í vanda með að uppfylla væntingarnar.
11.maí 2017 - 18:00 Björgvin G. Sigurðsson

Skaðlegar skattahækkanir

Áform ríkisstjórnarflokkanna um að hækka virðisaukaskatt á ferðaþjónustuna koma illa við greinina, sem á sama tíma glímir við gengisstig krónunnar sem brennir upp ábatann af þessum stærsta atvinnuvegi landsins. Gangi skattahækkanir Sjálfstæðisflokks, Viðreisnar og Bjartrar framtíðar eftir er ört vaxandi grein í viðkvæmri stöðu greitt þungt högg.
10.maí 2017 - 08:47 Björgvin G. Sigurðsson

Við erum öll ein fjölskylda

Hryllingurinn og angistin sem milljónir barna í Sýrlandi og Jemen búa við dag hvern í stigmagnandi stríðsátökunum er fjarri okkur hér í friðsæld og velmegun Vesturlandanna. Hagsæld og friður byrgja sýn á mannlegan harmleikinn, nema þegar honum bregður fyrir í fréttamiðlunum.
28.apr. 2017 - 07:00 Björgvin G. Sigurðsson

Lýðræðið og listamenn skrumsins

Í ólgu alþjóðastjórnmálanna í kjölfar fjármálahamfaranna fyrir áratug eru víða blikur á lofti um framtíð og þróun lýðræðisins. Sjálfum grundvelli vestrænna samfélaga. Heimspekin hefur það hlutverk að hugsa gagnrýnið um kjarna hvers máls og greina innstu rök tilverunnar. Sjá í henni merkingu, tilgang og hvað felist á bak við leiktjöld samtímans. Stjórnspekin er þannig einkar mikilvægt tæki til þess að rannsaka hver þróun samfélagsins er hverju sinni.
03.mar. 2017 - 07:00 Björgvin G. Sigurðsson

Glæpur og refsing í Guðmundar- og Geirfinnsmálum

Guðmundar- og Geirfinnsmál eiga sér enga hliðstæðu í íslenskri sögu og hefur harmleikurinn vakið athygli langt úr fyrir landhelgi Íslands. Hysterían sem greip um sig náði langt inní fjölmiðla og stjórnmál landsins á áttunda áratugnum og er sérstakur kapítuli í hörmungarsögunni allri. Eftir því sem lengra líður frá dómunum blasir við hvílíkur skelfingarferill átti sér stað, allt frá handtökum sakborninga þar til dómur gekk í Hæstarétti árið 1980.

18.feb. 2017 - 07:00 Björgvin G. Sigurðsson

Trump og tónarnir frá þriðja ríkinu

Framrás popúlískra rasistaflokka í kjölfar kreppu og vantrausts á hefðbundnum stjórnmálum hófsemi, mannúðar og lýðræðis er sláandi. Flestir hefðu talið óhugsandi fyrir nokkrum mánuðum að maður með málflutning og framgöngu Donalds Trump yrði kosinn forseti Bandaríkjanna eða að meirihluti kjósenda í Bretlandi kysi með úrgöngu úr ESB, eftir lengsta samfellda skeið hagsældar og friðar í álfunni.
05.feb. 2017 - 07:00 Björgvin G. Sigurðsson

Ferðaþjónustan tekur flugið

Fjölgun ferðafólks til landsins hefur haft ómæld áhrif á þjóðlífið. Fyrir það fyrsta dró ferðaþjónustan vagninn úr stöðnun og kreppu eftirhrunsáranna, og skóp hagvöxt og gjaldeyri sem dreifir sér um samfélagið allt. Uppbyggingin á sér stað víða um land og skapar mörgum mikil tækifæri við atvinnusköpun af ýmsu tagi. Hvort heldur er í gistingu, veitingasölu eða afþreyingu af ýmsu tagi.
22.jan. 2017 - 07:00 Björgvin G. Sigurðsson

Bjartar vonir og brostin fyrirheit

Engin leið er að segja til um það nú hvernig nýrri ríkisstjórn farnist landstjórnin, þó nauman hafi hún meirihlutann. Gangi efnahagsmálin vel og ekki gefi alvarlega á bátinn með verðbólguskoti og gengisfalli þá hefur nýja hægri stjórnin allar forsendur til þess að sitja út kjörtímabilið, nema óvænt átök rísi í millum flokkanna, út af til dæmis landbúnaðar- eða Evrópumálum. Ekkert bendir hinsvegar til þess að svo verði.
22.des. 2016 - 18:00 Björgvin G. Sigurðsson

Ógnaröldin í Aleppó

Ógnaröldin í Aleppó varpar djúpum skugga á helgihaldið í allsnægtum Vesturlanda sem nú búa við lengsta friðarskeið og mestu hagsæld í sögunni. Ólýsanlegur hryllingurinn er óraunverulegur okkur sem lifum forréttindi friðar og nútíma velferðarsamfélags.

16.des. 2016 - 13:11 Björgvin G. Sigurðsson

Kárason fer á kostum

Einar Kárason er einn af risum íslenskra bókmennta og margir sem bíða nýrra bóka frá kappanum með eftirvæntingu. Rithöfundarferill Einars er fádæma farsæll og líkast til hefur engin íslensk skáldsaga náð öðrum eins vinsældum og Þar sem djöflaeyjan rís/Gulleyjan/Fyrirheitna landið. Trílógía Eyjabókanna sem kom út 1983-1989. Kostulegar sögur sem lifa t.d. með okkur í formi söngleikja og sígildrar bíómyndar Friðriks Þórs Friðrikssonar.

10.des. 2016 - 07:00 Björgvin G. Sigurðsson

Ár trúðsins

Uppgangur nýfasista og þjóðernissinnaðra popúlista hefur verið ævintýralegur árin eftir alþjóðlegu fjármálakreppuna, þó Ísland sé blessunarlega eitt fárra landa að mestu ósnortið af þeirri andstyggilegu pólitík. Stærsta breytingin á landslagi stjórnmálanna hér heima er sú að enn á ný eru sósíaldemókratar skiptir í marga flokka og hreyfingar, og eru fyrir vikið sundraðir og áhrifalitlir.

11.nóv. 2016 - 13:02 Björgvin G. Sigurðsson

List hins mögulega

Sjaldan hafa eftirmál kosninga til Alþingis á Íslandi skilað jafn mikilli óvissu um næstu ríkisstjórn. Í öllum þingkosningum síðustu 20 ára hefur það ýmist legið fyrir hvert yrði líklegasta módelið eða það fljótlega tekið á sig mynd.
22.okt. 2016 - 07:00 Björgvin G. Sigurðsson

Clinton og leiðin í Hvíta húsið

Leið Hillary Rodham Clinton að kosningunum um næsta forseta Bandaríkjanna er stórbrotin og litrík. Allt frá fyrstu árum hennar og Bills í Little Rock í Arkansas til þess að hún er fáeina metra frá því að verða fyrsta konan í Hvíta húsinu og annar Demókratinn í röð hefur Hillary vakið verðskuldaða athygli og lengi verið orðuð við embættið.

06.okt. 2016 - 07:30 Björgvin G. Sigurðsson

Flokkar í flóknum málum

Staða stjórnmálaflokkanna er flókin í aðdraganda kosninga til Alþingis  í lok október. Helst er að Vinstri grænir sigli lygnan sjó, enda verið ágæt samstaða um menn og málefni í flokknum eftir hatrömm átök og klofning á síðasta kjörtímabili. Nýju framboðin eru mörg og hart er keppt um athygli kjósenda og málefnalega sérstöðu.

24.sep. 2016 - 07:00 Björgvin G. Sigurðsson

Fátækragildrur á fasteignamarkaði

Aldrei hafa önnur eins fyrirheit verið gefin um nýja tíma á íbúðamarkaði og fyrir síðustu kosningar. Ekkert af þeim fyrirheitum gekk eftir, að því er virðist. Leigumarkaðurinn er sama svívirðan og áður. Ekkert bólar á nýja Breiðholtinu félagsmálaráðherrans og verðtrygging er ekki undantekning á útleið heldur almenn og ríkjandi regla í lánaviðskiptum.


Björgvin G. Sigurðsson
Björgvin Guðni er ritstjóri Suðra, landshlutablaðs Vefpressunnar.

Björgvin sat á Alþingi fyrir Samfylkinguna á árunum 2003 til 2013 og var viðskiptaráðherra á árunum 2007 til 2009.

Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 07.10.2017
Voru bankarnir gjaldþrota?
Aðsend grein
Aðsend grein - 07.10.2017
Skilyrðislaus ást
- 07.10.2017
Stundarbilun
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 10.10.2017
Þessu er ég ekki búinn að gleyma!
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 09.10.2017
Blekkingin er algjör
Gunnlaugur Jónsson
Gunnlaugur Jónsson - 16.10.2017
Við hvaða tölu innflytjenda verður þú rasisti?
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 11.10.2017
Bagalegt að Samfylkingin sé enn í henglum
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 14.10.2017
Þriðja stærsta gjaldþrotið?
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 18.10.2017
Einfaldur sannleikur setur allt á annan endann
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 13.10.2017
Samfélagsbanki fyrir íslenskan almenning
Börkur Gunnarsson
Börkur Gunnarsson - 17.10.2017
Missti af þessum látum á Stundinni
Kristinn H. Gunnarsson
Kristinn H. Gunnarsson - 21.10.2017
Aðskilnaður stjórnmála og viðskipta
Fleiri pressupennar