29. sep. 2010 - 15:00Þórarinn Jón Magnússon

Á tæpum 30 árum hefur fjölgað um helming í gítarsafni eins vinsælasta gítarleikara landsins. Sólóplöturnar eru orðnar fleiri. Það er löngu búið að leggja heimasmíðaða gítarnum með nærbuxnateygjunni. Ljsm.: Gunnlaugur Rögnvaldsson og ÞJM
Samúel heimsótti Björn Thoroddsen árið 1981 á heimili hans við Fálkagötuna á Grímsstaðarholti til að mynda hann með gítarsafn hans sem þá taldi níu gripi. Núna, 29 árum síðar, lék okkur forvitni á að vita hvort ekki hafi fjölgað í safninu. Í ljós kom að það hafði tvöfaldast. Hann segist þó yfirleitt ekki taka með sér nema einn gítar þegar hann er að fara að spila opinberlega. “Godin kassagítarinn verður oftast fyrir valinu, en GL Legacy gítarinn er líka í uppáhaldi,” segir Björn. “Það eru þó ekki dýrustu gítararnir í safninu. Það er ekki alltaf samasem merki á milli verðs og gæða. Dýrasti gítarinn minn var smíðaður á sínum tíma eftir séróskum mínum og kostaði eðlilega meira en nýr gítar út úr búð. Hann þótti mjög sérstakur þá því hann var búinn Floyd Rose, en það þýðir að hann gat ekki afstillst, jafnvel þó hann yrði undir vörubíl.”
“Ég er góður vinur Andrésar í Tónastöðinni og hef oftast valið úr hans góða safni þannig að ég er alsæll og hef ekki séð ástæðu til að láta sérsmíða fyrir mig annan gítar.”
Strengirnir nærbuxnateygjur á krossviðsplötuAllra fyrsti gítar Björns var raunar sérsmíðaður. Þá var Björn aðeins í kringum tíu ára gamall. “Ég hef nú aldrei verið sérlega handlaginn en smíðaði gítar úr tveimur krossviðsplötum og venjulegri spítu,” sagði gítarleikarinn í viðtali við Gunnlaug Rögnvaldsson 1981. “Þetta var ekki mjög vel gert og ég hafði ekki efni á að kaupa nema þrjá strengi. Rafmagnsgítarstrengir urðu þetta að vera og í stað hinna tveggja sem vantaði notaði ég nærbuxnateygju. Fyrir stillitakka notaði ég skrúfur og böndin voru afeinangraður rafmagnsvír og grisjað á millibilið.”
Björn segir að þafi nú aldrei verið spilað neitt lag á heimasmíðaða gítarinn, en þegar hann loks eignaðist sinn fyrsta alvöru gítar, tólf ára að aldri, hafi hann þó haldið áfram að spila á þann heimasmíðaða fyrst í stað en fikraði sig svo smátt og smátt yfir á hinn.
Örlögin ráðin - en Iðnskóliunn tekinn til vonar og varaMeð nýja gítarnum voru örlögin ráðin. Björn varð þá staðráðinn í því að verða gítarleikari þegar hann yrði stór. En það var ekki jafn auðvelt þá og nú að verða sér úti um gítarkennslu. “Maður lærði gripin hjá kunningjunum. Algengt var að maður keypti þau. Eitt grip t.d. í skiptum fyrir leikararmyndir.”
Það voru ekki allir jafn hrifnir af framtíðardraumi Björns og til vonar og vara féllst hann á að fara í Iðnskólann í útvarpsvirkjun. Eftir það fór hann í Tónskóla Sigursveins D. Kristinssonarog lærði hjá Gunnari H. Jónssyni og Haraldi Arngrímssyni. Hæfileikarnir leyndu sér ekki og leiðin lá því í góðan skóla í Los Angeles. Síðan hefur honum tekist að hafa lifibrauð af því að spila á gítar.
Sólóplöturnar orðnar tuttugu og tværBirni telst til að hann hafi gefið út 22 plötur undir sínu nafni, en til viðbótar hefur hann spilað með öðrum á hljómplötur, þar á meðal tríói sínu Guitar Islancio. Hann hefur hlotið eftirsóknarverð verðlaun og viðurkenningar fyrir leik sinn og má þar nefna IAJE í Toronto í Kanada. Hann býr núna í Kópavogi, en átti heima í Garðabæ um tíma og var þá gerður að Bæjarlistamanni þar. Hann hefur líka oftast verið tilnefndur til Íslensku tónlistarverðlaunanna og var kjörinn Jassleikari ársins 2003 og Jasstónskáld ársins 2005.
Spilað út um allan heimÍ fyrra kom út þægilegur diskur með gítarleik Björns og söng Andreu Gylfadóttur. Ber hann heitið Fram í heiðanna ró. Abdrea kemur líka við sögu á næsta diski sem Björn ber ábyrgð á. Það er diskur með þeim lögum sem Björn valdi til flutnings á tónleikum tileinkuðum Sigfúsi Halldórssyni í Salnum í Kópavogi fyrir skemmstu. Auk Andreu syngja á diskinum þau Hera Björk, Egill Ólafsson og Stefán Hilmarsson.
Loksins, loksins, kunna margir að segja þegar upplýst er að væntanlegur er safndiskur með því besta frá Guitar Islacio. Það vinsæla tríó hans verið hefur verið skipað ýmsum stórleikurum frá því það var stofnað fyrir 12 árum og árin 2000 og 2001 var tríóið útnefnt Tónlistarhópur Reykjavíkur.
Guitar Islacio var stofnað af þeim Birni, Gunnari Þórðarsyni gítarleikara og Jóni Rafnssyni kontrabassaleikara. Gunnar er hættur og yngri maður kominn í hans stað.
“Við höfum gert ansi víðreist,” segir Björn og telur upp Norðurlöndin og síðan Þýskaland, Lettland, Bandaríkin, Bretland, Kanada, Japan, Kína og Spán. Geisladiskarnir eru orðnir fimm talsins og hafa allir fengið fínar viðtökur. Náði sá fyrsti fljótlega gullsölu. Þess má líka geta að tveir diskanna voru tilnefndir til Íslensku tónlistarverðlaunanna sem Bestu djassdiskarnir. Að sjálfsögðu verður efnt til tónleika þegar safndiskurinn kemur út.
Ótrúlega mörg járn í eldinum
En það eru fleirri tónlistarhópar sem Björn er að spila með og nefnir hann BT tríó og Andreu Gylfa. “Ég spila líka með nokkrum kanadískum gítaristum, t.d. Greg Low og Duane Andrews. Og svo auðvitað hljómsveitinni minni í Kanada, Cold Front,” segir Björn. “Svo erum erum við Jón Rafnsson margt að bralla saman. Erum meðal annars að vinna að spennandi verkefni í Mexikó.”
Þess má svo geta að Birni hlotnaðist nýverið sá heiður að vera tekinn inn í Bandarísk samtök sem bera nafnið The Embassy Series. Það þýðir enn fleri ferðalög til viðbótar því að þetta hefur í för með sér að Björn verður að spila með hinum og þessum tónlistarsnillingum hér og hvar fyrir auðuga Bandaríkjamenn á litlum en íburðarmiklum tónleikum. "Það er mikill virðingarvottur í því fólginn að vera boðið í þessi samtök," sagði Björn.
Saknar gítarkennslunnar
Björn starfrækti lengi gítarskóla en segist hafa gefist upp á því þegar tíðar utanlandsferðir voru farnar að gera honum það erfitt. Segist samt gjarnan getað hugsað sér að hefja kennslu að nýju á næstunni.
Eins og fram hefur komið er hann að koma fram víða um heim og vinna sömuleiðis oft að hljóðritunum erlendis, en gítarleikur hans hefur svo sannarlega fallið fleirum vel í geð en samlöndum hans. Tónlist hans hefur verið gefin út á öllum Norðurlöndunum sem og í Mexikó, Japan og Kína.
Á hvað hlustar gítarsnillingurinn?
Öll tegund tónlistar virðist leika í fimum höndum hans, en hvaða tónlist skildi vera í mestu uppáhaldi hjá honum? “Djass, ekki spurning,” svarar hann snöggt, en bætir svo við að sér finnist líka blús æðislegur. “Svo þykir mér gott að hlusta á klassíska tónlist þegar ég slaka á. En ég hlusta líka á rokk eins og t.d. nýjasta diskinn með AC/DC.”
SMELLTU HÉR til að sjá heimasíðu Björns Thoroddsen.
SMELLTU HÉR til að sjá heimasíðu Guitar Islancio.