Líflátshótanir eftir viðtal við Samúel

Aðal myndin með viðtalinu við Hörð 1975. Það tók augnablik að mynda hann og blaðamanninn við styttuna að loknum drjúgum tökutíma í Hljómskálagarðinum. Þeir voru þá á leið til bíla sinna. Mynd Björgvin Pálsson.

Sumarið 1969, þegar fyrsta tölublað Samúels kom á markaðinn, bárust fréttir af því frá New York að hommar og lesbíur hefðu gert uppreisn í kjölfar lögreglurassíu á kránna Stonewall, einn þekktasta samkomustað samkynhneigðra þar í borg. Átökin stóðu í næstum viku og urðu sögufræg endu höfðu þau afgerandi áhrif á réttindabaráttu samkynhneigðra. Sex árum síðar, fyrir sléttum 35 árum, birti Samúel viðtal við vísnasöngvarann og leikstjórann Hörð Torfason þar sem hann viðurkenndi samkynhneigð sína fyrstur íslenskra homma. Mogginn hafði ekki þorað að birta viðtalið en Samúel hikaði ekki. Viðbrögðin voru hatröm. Herði var hótað lífláti, hvað þá annað. Hann flúði land og bjó í Danmörku í áratug. Viðtalið varð þó til þess að hommar og lesbíur treystu sér fljótlega upp úr því til að hefja réttindabaráttu sína. Hún hefur borið þann árangur, að í dag er Ísland talið einna lengst komið í að viðurkenna fullan tilverurétt samkynhneigðra. Pressan birtir hér í heild sinni viðtal Guðjóns Smára Valgeirssonar við Hörð. Viðtalið var kynnt á forsíðu Samúels sem viðtal ársins, en hefur gjarnan verið nefnt viðtal aldarinnar á liðnum árum.

SAMÚEL, JÚLÍ 1975: „Hómósexualisti?” „Hvern fjandann meinar maðurinn?” „Hmmm...” „Jú, alveg rétt, helvítis hommaviðbjóður!” Vangavelturnar um hómósexualisma hér á undan má leggja í munn margra, ótrúlega margra. Þetta er nokkurs konar þverskurður af áliti fólks á hómósexualisma. Hann er hart dæmdur og vægðarlaus. Hann á fáa að sem taka á málum hans af einhverri sanngirni og skilningi. Og fólk kafar ekki djúpt í dómum sínum, tekur ekkert mið af tilfinningum og ástæðum, hómósexualisti er hommi og þar með aumingi, búið mál. En einn er sá sem ekki hræðist sorptunnu almennings, hefur reyndar aldrei hræðst. „Ég er hómósexualisti og skammast mín ekkert fyrir það“, þannig farast Herði Torfasyni orð þegar þessi mál ber á góma. Hann hefur nú gengið fram fyrir skjöldu, ef svo má segja. Lagt spilin á borðið. Hann afvopnar kjaftakerlingarnar sem sitja slefandi yfir kaffibollunum með illgirnisglampa í augum hvískrandi og ljúgandi um einkamál náungans. Hörður segir hlutina eins og þeir eru, kemur málunum á hreint. Við fáum að skyggnast inn í heim sem við þekkjum ekki. Samt hafa flest okkar fordæmt og fyrirlitið þá sem í þessum heimi hrærast. Þetta er ekki heimur fullur af sora og skítalykt, þvert á móti. Ef fólk sest niður og gerir dálítin samanburð og úttekt, þá er þetta ekki svo langt frá því sem við ætlum sjálfum okkur og finnst ekkert athugavert. Ég ætla þá ekki að hafa þennan formála lengri, en vona að við lestur þessa viðtals, öðlist lesendur betri og ríkari skilning á þessum málum og taki mið af því í dómum sínum á fólki sem er hómósexualt.

Telur þú afstöðu þína í kynferðismálum vera af sálrænum orsökum? 

Ég hef oft verið að velta þessu fyrir mér - og held það ... og þó. Ég held að þetta sé líka mikið spursmál í sambandi við nýtingu kynlífs og þess sem ég legg upp úr því.

Nú ert þú það sem kalla má sætur maður og getur vafið kvenfólki um fingur þér. Heldurðu að þú sért einfaldlega búinn að fá leið á kvenfólki?

Það er satt, ég vafði kvenfólki um fingur mér og notfærði mér það hér áður fyrr þegar ég var að byrja að djamma. Hins vegar segir þetta ekki allt, að mínu áliti. Kvenfólk hefur truflandi áhrif á mig – við vinnu til dæmis.

Finnst þér erfitt að vinna með kvenfólki sem leikstjóri?

Nei, alls ekki. Þú verður að athuga hvernig ég tek þetta. Ég kyngreini fólk lítið í þeim efnum. Hins vegar, ef ég er að vinna eitthvað sem krefst mikillar nákvæmni og næðis, þá á ég bágt með að þola kvenfólk nærri mér. Þær eru leiðinlega hnýsnar og forvitnar. Reyndar geri ég afar lítið af því að umgangast kvenfólk í daglega lífinu.

Hvenær fórstu fyrst að dragast að karlmönnum fremur en kvenfólki?

Mjög fljótlega. Maður fór auðvitað fyrst út með því hugarfari að ná sér í píu. En strax eftir fyrstu kynni mín af samlífi við karlmann fór þetta að beinast nær eingöngu í þá áttina.

Hvernig vildi það til að þú byrjaðir að vera með karlmönnum?

Hún var nú ekki beint kræsileg, fyrsta reynsla mín á þessu sviði. Þá varð ég fyrir því að vera hálfpartinn nauðgað af karlmanni. Samt held ég að það hafi ekki gert útslagið með þetta. Mér þótti það gott, að vísu. Þetta skeði svo ekki aftur fyrr en ég var farinn að nálgast tvítugsaldur.

Hvernig?

Það var, að ég held, alger tilviljun. Það sakar ekki að geta þess, að þetta átti sér stað í heljarmiklu fylliríspartýi.

Var þetta alvarlegt samband?

Já, það var gengið alla leið. Þarna fann ég eitthvað nýtt, í sjálfum mér. Eitthvað nýtt, sem ég hafði ekki orðið var við áður. Þetta varð mikil barátta, sérstaklega orðrómurinn, og miklir sálrænir örðugleikar.

Þú hefur liðið fyrir þetta?

Já, það fer ekki hjá því. Þarna uppgötvar maður sjálfan sig og maður veit að þetta er ... ja, maður veit nákvæmlega ekkert um þetta. Ég varð að finna mér fótfestu og það tók sinn tíma. Ég mundi eftir köllum í þá daga sem voru eltir uppi á götunum og kallaðir hommar. Maður skyldi strax að þetta var rangt ..., fannst það vera rangt. Það er ekki rangt! Það er það ekki! Svo framarlega sem maðurinn er eðlilegur og sjálfum sér samvkæmur. Það er miklu betra að vita af því að maður er hommi, vegna þess að hann leynir því ekki, en að vita það ekki og lenda svo kannski í einhverju klandri. Þetta er miklu hreinni afstaða.

En sigla menn ekki gjarna undir fölskum seglum?

Jú, jú, mikil ósköp. Þetta skiptist. Til dæmis sérðu hér menn sem eru hommar og gangast upp í því að vera það. Þeir eru ekki í feluleik, fá meira að segja á baukinn fyrir það, sumir hverjir. Þeir eru svo miklu fleiri, sem fela sig. Þeir fara mikið til annara landa. Maður hefur oft hitt þessa kalla í klúbbum erlendis. Ólíklegustu menn, jafnvel giftir og ráðsettir, með konu og börn. En neita öllu, sé gengið á þá.

Ertu með kvenfólki ef svo ber undir?

Ef í hart fer, meinarðu?

Já, við getum orðað það svo.

Það kemur oft fyrir, en það er þá vegna þess að þær höfða sérstaklega til mín. Eitthvað við þær sem er spennandi.

Þú gætir þá alveg eins komið heim með kvenmann ef þú skryppir í Klúbbinn?

Já, en það er eitt í þessu. Ef fólk fer í Klúbbinn, eða bara hvert sem er, þá fer það, sem einstaklingar, til að ná í eitthvað. Bara eitthvað. Það skiptir oftast engu máli í hvað þeir ná eða í hverju þeir lenda. Stór hópur fólks, karlmenn og kvenfólk, sem er kynvillt fer út. Ég sé þetta, vegna þess að ég þekki þetta. Kannski fimmtán hommar á einu balli og flestir ef ekki allir ná sér í strák.

Hvernig er að vera stimplaður hommi?

Það er erfitt. Fólki hættir til að taka manni með sérstakri varúð. Það er eins og það viti ekki alveg hvernig það á að umgangast mann.

Á þetta við um fólk, sem þú vinnur með í sambandi við leiklist?

Nei, þetta er yfirleitt ekki til innan þess hóps sem ég umgengst í sambandi við starf mitt. Það þekkir mig bara sem leikstjóra. Ég kann mitt starf og vinn það vel. Það tekur mér bara eins og ég er. Svo er fólk, utanaðkomandi, sem á til ólíklegustu hluti. Ég er kannski að ganga úti á götu, fæ snjóbolta í hausinn og það er kallað: Helvítis homminn þinn, eða: Komdu þér burtu.

Er þetta algengt?

Já , nokkuð. Eflaust mest vegna þess hvað ég er þekktur út á við.

Og þá í gegnum þinn söngferil, ekki svo?

Sennilega. Þegar ég útskrifaðist úr leiklistarskólanum söng ég inn á plötu. Stuttu seinna fer ég erlendis. Þegar ég svo kem heim, eftir tæpt ár erlendis, þá kem ég inn í nýjan heim. Andlitið þekkt, nafnið sömuleiðis og jafnvel VIÐMÓT líka. Það var litið half skringilega á mann. Þetta var mikið reiðarslag. Nú á ég til dæmis erfitt með að fá sumarvinnu.

Hvers vegna?

Ég er Hörður Torfason, það liggur í hlutarins eðli. Þetta kemur líka fram í því að fá leigt húnsæði. Það er bókstaflega ekki hægt. Nema kannski með því að fá aðra til að leigja fyrir sig. Fá einhvern til að búa á móti sér. Og hún, því yfirleitt hefur það verið kvenfólk, ráði húnsæðinu og lofi mér svo að flytja inn.

Hver er ástæðan?

Að ég er Hörður Torfason, með allar kjaftasögurnar á bakinu. Ég meina, ég sé engar aðrar ástæður. Það kemur hik á fólk um leið og nafnið er nefnt.

Settirðu þetta ekkert í samband við orðróminn um hið altalaða gleðilíf fólks í leiklistinni?

Þetta er rangt hjá fólki. Við erum að vísu opnara folk, enda búin að stúdera mannlífið í gegn um okkar nám og farin að sjá vissa hluti, sem eru bara húmbúkk, plat. Þessi hversdagsgríma. En við erum ekki neitt sukksamari en gerist og gengur.

Hefurðu orðið fyrir ásókn manna, sama sinnis og þú ert, á þeim stöðum úti á landi, þar sem þú hefur verið að vinna?

Meinarðu menn sem vilja fá mig upp í rúm með sér?

Já. Hvað gerirðu þá?

Ræði hlutina og kem þeim á hreint. Það er prinsip hjá mér að þegar ég er að vinna þá er ég að vinna. Ég rugla ekki mínu einkalífi saman við mína vinnu. Það sitja allir á gægjum, á þessum smástöðum úti á landi og líka í smástaðnum Reykjavík, Fylgjast með. Til dæmis ef einhver er á labbi með mér á götu er viðbúið að hann verði álitinn hommi. Þetta er nú einu sinni svona!

Verðurðu mikið var við slíkt?

Svo mikið að mér er meinilla við að labba með fólki úti á götu. Ég var með Benna bróður mínum í Klúbbnum um daginn. Þá rauk náungi á mig og sagði: „Helvítis svínið þitt, þú ert búinn að pikka þér einn sætann.“ Ég spurði við hvað hann ætti. Þá benti hann á Benna og sagði: „Þykir þér þessi sætur, ertu ánægður með að fá hann í rúmið með þér?“ Ég sagðist ekki hafa hugsað það langt með hann. Aftur á móti væri þetta mitt mál, ekki hans. Ef hann ætlaði að vera einhver riddari á hvítum hesti og bjarga Benna, þá ætti hann frekar að snúa sér til hans og vara hann við.

Er þetta eitt af mörgum dæmum?

Rétt, bara eitt af mörgum. Það er ekki þar með sagt, að allir sem sjást með manni, séu hommar. Ég held einmitt síst af öllu að ég færi að láta sjá mig með homma úti á götu. Svo er eitt mjög algengt hjá fólki. Karlmaður með hring, giftur eða trúlofaður, getur í þeirra augum ekki verið hommi.

Er það rétt að þú hafir einhverntíma gift þig úti í Danmörku?

Þetta er ein af ótal kjaftasögum sem maður fær að heyra. Þetta eru mjög absúrd sögur, en mér finnst þetta voða sniðugt og skemmtilegt. Alveg í anda hinnar miklu söguþjóðar. Þeir eru bara að spara skinnið, þess vegna eru sögurnar ekki skrifaðar upp.

Áttu fasta ástmenn eða stundarðu veiðar?

Nei, ég stunda aldrei veiðar. Ég er ógurlega passívur maður með það, að ég leita aldrei á fólk. Það hefur jú komið fyrir í fylliríi að ég hafi gefið eitthvað í skyn með orðum og sagt að mig langaði til að fá viðkomandi upp í rúm og slíkt. En káfi og þess háttar hef ég viðbjóð á. Ég hef viðbjóð á fólki sem fæst við þess háttar veiðar.

Áttu þá bara þína föstu kunningja?

Auðvitað eru í svona samböndum, eins og öðrum, tilfinningar sem máli skipta. En staðreyndin er sú að það er eyðilagt af utanaðkomandi fólki. Það er að troða sér inn í einkamál annara. Það er með einhverjar ákveðnar skoðanir um að þetta sé ljótt og rangt og allt það. Það gerir sitt besta til að eyðileggja fyrir manni. Það gerir það svo sannarlega.

Þér finnst þetta sem sagt eðlilegt líf?

Þetta er mér eðlilegt. Ég vil þetta heldur, að vísu með undantekningum. Ég er búinn að velja. Þetta eru mínar hvatir.

Ertu sannfærður um það sjálfur?

Ég er það! Þetta er allt á hreinu hjá mér. Að öðrum kosti mundi ég sennilega reyna að leyna því. Það er alveg sama á hvaða sviði maður kemur að fólki, það er alltaf mesta vandamálið hjá því, að taka þessa hversdagsgrímu af sér og sýna sitt rétta andlit. Fólk er alltaf að reyna að halda þessari grímu. Það er rangt óeðli að mínu áliti.

Þú getur átt karlmenn sem vini þess utan?

Maður sem er listmálari, hann þekkir ekki bara listmálara. Karlmaður getur þekkt kvenmann án þess að vera kynferðislega tengdur honum. Hann er ekki upp á hverjum einasta kvenmanni sem hann kemst í tæri við.

Eru til kynferðislega brjálaðir hommar?

Já, alveg jafnt og hjá öðrum. Menn sem taka allt, bara ef þeir geta fullnægt hvötum sínum. Útlit og innræti skiptir þá engu máli.

Það er almennt álit fólks að hómósexualismi sé tiltölulega algengur meðal þeirra sem leggja stund á leiklist. Telurðu það rétt?

Nei, það er rangt. Þetta er ekki og verður ekki bundið við neina eina atvinnustétt annari fremur.

Hefurðu orðið fyrir ofsóknum?

Já, mikið. Fengið hótunarbréf, hvað þá annað.

Mér finnst of mikið gert af því hér, að ofsækja fólk, vegna þess að það er eitthvað frábrugðið öðrum. Í sjálfu sér er það óeðli að ofsækja mann bara fyrir það eitt hvað hann er. Ef þú öskrar á eftir kripplingi á götu, átt þú þá ekki talsvert bágt? Kripplingurinn er ofsóttur fyrir það eitt að vera frábrugðinn fjöldanum. Samt er það krafa allra að lífið sé ekki grámygla og hversdagsleiki. En um leið og einhver er eitthvað öðruvísi en þetta fína form segir til um þá er um að gera að ofsækja hann.

Kynntistu þessu þegar þú varst erlendis?

Já, í Bandaríkjunum. Það er mjög strangt tekið á þessu. Sum ríki ganga svo langt að viðhafa dauðarefsingu. En þetta er ekki ólöglegt hér. Svo fremi sem viðkomandi er orðinn 18 ára þá er hann ábyrgur sinna gerða í kynferðismálum. Það kemur andskotanum engum Pétri eða Páli við hvað hann gerir í sínu rúmi.

Hvort ertu karlmaður eða kvenmaður í samskiptum þínum við aðra karlmenn?

Ég held að það sjáist á mér.

Ja, ég veit það ekki...

Já, nei, ég veit það, þú þekkir þetta ekkert. En ég er ekki kvenlegur á neinn hátt. Allir halda að hommar hljóti að vera mjög kvenlegir. En það er ekki rétt. Þetta skiptist alveg niður. Sumir eru kvenlegir og aðrir mjög karlmannlegir, með djúpann og sterkan bassa. Ólíklegustu menn geta verið hommar.

Þú ert þá karlmaður?

Já, andskotinn hafi það, ég fæddist karlmaður og er karlmaður, þó svo ég kjósi mitt eigið kyn í kynferðismálum.

Hvernig fer samlíf tveggja manna fram?

Þetta er það sem fólk langar alltaf til að vita og er allt í lagi að spyrja um. Ég skal alveg segja þér hvernig ég sé þessa spurningu. Og ég get ekki svarað þessu á nema einn hátt. Ef þú horfir í þinn barm og hver horfir í sinn barm, þá veist þú og ég veit það, allir vita það. Ef þú skiptir um manneskju, þá skiptir þú um teknik. Þannig að það er aldrei hægt að segja: Þannig er þetta gert. Þetta fer eftir aðstæðum. Ertu heima hjá þér í rúminu, ertu úti í náttúrunni eða ertu heima á stofugólfi. Þetta er bara eins og annað kynlíf.

Kannski einstaklingsbundið?

Já, mjög. Algerlega undir hugkvæmni og fjölbreytni komið. Oft hittir maður karlmann, fer með honum heim og hann er að kenna manni eitthvað nýtt. Dálítið sniðugt. Fyrir utan hvað maður hefur lesið af allskonar bókum og ritum um þessi efni.

Hittirðu menn á böllum sem hafa áhuga á nánari kynnum?

Það er sama hvar maður kemur. Það eru alltaf einhverjir sem koma til manns og fara að ræða málin. Gefa manni smá punkta. Gaman að hitta mann á eftir og því um líkt. Eru jafnvel að bjóða heim til sín. Auðvitað með þetta eitt í huga. Af þessum mönnum lærir maður oft.

Hvernig menn eru þetta?

Ég hef lent í því að giftir menn hafa boðið mér í partý. Sem er í sjálfu sér allt í lagi og ég fer oft. Annars er mér illa við að fara í partý þar sem ég þekki ekki fólkið. Ég vil helst umgangast fólk sem ég þekki. Ég nenni ekki að standa í neinu veseni.

Hvernig veseni?

Það á kannski að tilla manni upp við vegg fyrir eitthvað ákveðið. Ég hef oft lent í partýum þar sem allir ætla sér að taka mann í gegn. Það er nefnilega algengur misskilningur hjá fólki, að halda að allir hommar séu skræfur. En það er alveg eins misjafnt með homma og bara annað fólk. Menn eru misjafnlega hugrakkir. Ég er engin skræfa.

Verða allir hommar, sem einhverntíma prófa samlíf í samkyni?

Einhversstaðar hef ég lesið að um eða yfir 50% allra karlmanna prufi einhverntíma á ævinni samkyn. Ég hef lesið gífurlega mikið um þetta, maður verður jú að hafa einhvern fastan grundvöll til að standa á.

Er það einhver stakur aldur?

Þetta er yfirleitt á þeim aldri þegar kynþroskinn er að byrja. Þá er viðkvæmnin mest og lítið má út af bera svo allt fjúki ekki upp.

Eru einhverjir annmarkar á því að lifa kynlífi með karlmanni?

Nei. Eini annmarkinn sem ég veit um er í sambandi við barneignir. Þetta á að sjálfsögðu einnig við um lesbíur og þeirra samlíf.

Gætirðu hugsað þér að stofna heimili með karlmanni?

Já, ég gæti það mjög.

Hvernig heldur þú að það mundi ganga?

Ég held að það yrði afskaplega erfitt hér. Allir mundu gang í það að eyðileggja fyrir. Þetta er staðreynd. Það mundi heppnast hvað einstaklingana snertir. Skiptir ekki máli hvort það eru tveir karlmenn, tvær konur eða karlmaður og kvenmaður. Hins vegar er það pressan utan frá. Pressa frá fólki sem ber ekki virðingu fyrir tilfinningum annara.

Geturðu nefnt dæmi?

Já, ég veit um aðila sem stofnuðu heimili saman, en ágengni og pressa frá utanaðkomandi aðilum varð til þess að annar aðilinn brotnaði saman og framdi sjálfsmorð. Þetta er staðreynd sem talar sínu máli.

Hefurður sjálfur prófað þetta?

Nei, ég mundi ekki leggja í þetta hérna. Ég læt ekki fara illa með mig.

Þú vilt sem sé ekki tefla í neina tvísýnu?

Ég væri alveg til með að gera það. En til þess verð ég að finna rétta aðilann. Mann sem hefði sama vilja og ég í þessu máli. En ég veit að veiki punkturinn hjá okkur báðum yrði þessi gífurlega utanaðkomandi pressa. Þetta fólk með þennan illgjarna hugsunarhátt. Vilja eyðileggja. Vilja ekki skilja að hvernig sem menn standa í kynferðismálum, þá eiga þeir sínar tilfinningar. Þú átt þínar tilfinningar gagnvart öðru fólki, hvort sem það er kvenfólk eða karlmenn. Ég held að enginn hommi sé svo heilsteyptur hommi, að hann geti ekki borið tilfinningar til kvenmanns. Fólk, sem er kynvillt, vill oft sjá tilveruna sem eina mannveru, það kyngreinir tilveruna ekki. Maður, sem er svo þjakaður að utanaðkomandi pressu að hann fremur sjálfsmorð, hann er ekki morðinginn. Það er fólkið sem knýr hann til verknaðarins. Gerir það í algeru hugsunarleysi. Haldið rakalausum fordómum.

Ef þú stofnaðir heimili með karlmanni, mundi þér ekki finnast leiðinlegt að þið gætuð ekki eignast börn?

Nei, ég er búinn að gera þessa hluti upp við mig, fyrir mörgum árum. Ég gæti náttúrulega falsað sjálfan mig, tekið að mér konu og eignast með henni barn. En ég mundi bara aldrei bjóða henni uppá það, né heldur barninu. Maður verður að hugsa út í hvað maður gerir. Ef ég uppgötvaði það nú einn daginn, að ég þyldi þetta ekki lengur, færi til einhvers karlmanns. Hvar yrði þá barnið statt í lífinu?

Þú vilt þá halda þig við það sem þú ert?

Ég vil ekki stofna til einhvers án þess að framfylgja því til enda. Ef ég mætti ráða yrðu skilnaðarlögin þyngd til muna. Fólk hleypur hvort frá öðru en gleymir að hugsa um börnin. Þetta lendir verst á þeim.

Telurðu hómósexualisma til úrkynjunar?

Nei, á engan hátt. Úrkynjun táknar eyðileggingu. Maðurinn er skapaður til að geta börn með konunni. Og þannig á fólk að vera. En það er ekki þannig. Menn reyna að móta visst form til að lifa eftir. Þú ert fæddur með tippi og stelpurnar með píku – þið eigið að geta barn saman. En þeir gleyma tilfinningunum. Ef þú ferð ekki eftir þessu kerfi, og ég held að fæstir geri það, þá ertu talinn úrkynjaður. Menn geta orðið 25 ára og 30 ára og þá fyrst uppgötva þeir að þeir eru hommar. Eru þeir úrkynjaðir fyrir bragðið? Nei. Þetta eru aðstæður, þetta er umhverfið, þetta eru ótal ástæður í einkalífi viðkomandi. Þetta er bara niðurstaða sem þeir komast að einn góðan veðurdag.

Það er þá engin patentlausn til á þessu?

Alls ekki. Ég er á móti þessu fólki sem er með einhverja patentlausn á því hvernig á að lifa. Það hefur þetta svo á hreinu, að það lokar sjálft sig inni með allskonar komplexa og er eins og veggur, grjót. Ég, fyrir mitt leyti, get ekki komið með neina ákveðna skýringu á því hvernig lífið eigi að vera. Auðvitað get ég sett fram einhverjar kenningar um það hvernig ég vil að lífið sé, en þær koma aldrei til með að standa.

Hver er afstaða þín til lesbískra kvenna?

Þetta er bara samkvæmt minni þekkingu kynvillt folk. Fólk sem kýs sér sitt eigið kyn í kynferðismálum.

Hefur þú kynnst lesbíu sem telur sig vera karlmann?

Aha, rétt. Ég kalla  þær alltaf vörubílstjóra. Já, ég hef kynnst  þeim.

Gæti orðið af nánari  kynnum?

Nei, það væri nú hápunktur alls, held ég. Það gæti aldrei orðið neitt af nánari  kynnum. Hvernig áhrif heldurðu að þetta viðtal komi til með að hafa út á við?

Það verður sprenging, á vissum stöðum. En ég held að það sé líka vel þess virði. Ég fæ sennilega mest af þessu á mig. Það verður samt aldrei verra en það hefur verið.

Meinarðu ofsóknirnar?

Já, bæði það og svo er alls konar  fólk sem kemur og vill ganga hreint  til verks. Drepa mann, ef ekki vill betur. Svo þessi meinloka í þjóðfélaginu. Maður er þekktur og fólk fer eftir kjaftasögum. Líka útilokun í sambandi við sumarvinnu og húsnæði. Það getur enginn metið fólk að verðleikum eftir kynlífi þess. Fólki hættir til dæmis til þess að dæma þann mann aumingja sem sefur hjá karlmönnum. En nú ætti fólk að hafa þetta allt á hreinu með tilkomu þessa viðtals.

Landsbankinn birti opnuauglýsingu í Morgunblaðinu á Gleðidegi samkynhneigðra 2008 og var hún endurgerð aðal ljósmyndarinnar sem fylgdi viðtalinu við Hörð Torfason í Samúels 1975. Þú getur séð mjög áhugavert videó um gerð auglýsingarinnar ásamt vídeóviðtali við Hörð með því að SMELLA HÉR