Foringi Ku Klux Klan varaði Íslendinga við

David Duke, fyrrverandi leiðtogi Ku Klux Klan í Bandaríkjunum, er ákafur aðdáandi íslensku þjóðarinnar eins og blaðamaður Samúels komst að raun um þegar hann átti við hann viðtal fyrir 17 árum. Kom þá í ljós að hann var nokkuð vel að sér um land og þjóð og hafði ákveðnar skoðanir á því er laut að menningu þjóðarinnar og framtíð. Fáeinum vikum áður en viðtalið fór fram gekk í gildi fríverslunarsamnningur milli Bandaríkjanna, Kanada og Mexíkó, en sá samningur var Duke mikill þyrnir í augum og varaði hann Íslendinga ákaft við því að vera of ginkeypta fyrir nánu Evrópusamstarfi.

„Hugmyndin að efnahagsbandalögum hefur yfirleitt ekki forsendur til að ganga upp að mínu mati nema ef þjóðirnar hafa mjög svipað efnahagsástand,” sagði Duke við Samúel snemma árs 1994. „Það hefur verið talað um aukið samstarf á milli Evrópulandanna og Tyrklands svo ég taki dæmi. Lífsgæði, umhverfislöggjöf og efnahagurinn er gjörólíkur þarna á milli. Þetta er ekki sanngjörn samkeppni. Eigið þið að lækka lífsgæðakröfurnar hjá ykkur eða er einhver leið til að hækka standarinn hjá þeim? Ég er frekar efins um það.“

ÍSLAND ER FJÁRSJÓÐUR FYRIR EVRÓPSK GILDI

„Fríverslunarsamband Bandaríkjanna, Kanada og Mexíkó á eftir að hafa hræðilegar afleiðingar í för með sér fyrir okkur,” hélt Duke áfram máli sínu. „Kostnaður vegna launa og mengunarvarna er miklu lægri í Mexíkó en hér og fyrirtækin múta embættismönnum í stað þess að borga skatta. Það hlýtur að vera augljóst að um leið og framleiðslan þaðan fær að hafa óhindraðan aðgang að Bandaríkjunum verður það til að eyðileggja bandarísk fyrirtæki og skapa atvinnuleysi. Það sama gæti gerst á Íslandi með auknu efnahagssambandi við Evrópu.
  Mér finnst sjálfsagt fyrir ykkur að auka vináttusambandið við Evrópu en ef þið getið ekki séð fram á það svart á hvítu að efnahagssamband sé ykkur hagkvæmt mundi ég fara varlega í það. Ég tala náttúrlega sem utanaðkomandi aðili og þið vitið sjálfsagt betur hvað ykkur er fyrir bestu. En ég finn til mikillar samkenndar með Íslendingum því ég er kynþáttalega 66% norrænn og við eigum sennilega sameiginlega forfeður ef við förum nógu langt aftur. Ég gleðst í hjarta mínu yfir að Ísland skuli vera til og ég er þakklátur fyrir það þrátt fyrir að fólksfjöldinn sé ekki mikill. Ísland er fjársjóður fyrir evrópsk gildi, menningararfleifð og líffræðilegar erfðir. Ég vona að það haldi áfram að vera til og þið ættuð að berjast með kjafti og klóm gegn öllu sem ógnar menningarlegri sérstöðu ykkar.”

MEÐ BLÖKKUMANN Í FORSETASTÓLI

David Duke var um það bil að ljúka beinni útsendingu útvarpsþáttar síns á stöð í New Orleans þegar blaðamaður Samúels heimsótti hann. Að útsendinu lokinni settust þeir á kaffihús og áttu saman langt spjall. „Það er einkennileg tilfinning að sitja á móti svona sakleysislegum manni sem er jafn greindur og raun ber vitni en hefur þessar öfgakenndu skoðanir sem fengju flesta til að blikna,“ segir blaðamaður Samúels í inngangi að viðtalinu.
  Árið 1969, árið sem Samúel hóf göngu sína, var Duke, að ljúka menntaskólanámi í Suðuríkjum Bandaríkjanna og leggja drög að því að komast til áhrifa í Ku Klux Klan, sem hafði heillað hann strax á skólaárunum. Hann varð leiðtogi þessara frægustu öfgasamtaka í heimi en varð síðar ljóst að orðspor samtakanna yrði honum fjötur um fót og stofnaði hann því eigin samtök. Árið 1989 var hann kosinn á þing Louisiana fylkis og skömmu síðar tapaði hann naumlega þegar hann bauð sig fram til fylkisstjóra. Þegar Samúel hitti Duke að  máli árið 1994 var hann fyrir löngu orðinn þekktasti rasisti heims. Þó að hann sé búinn að vera ötull í sínu starfi hefur honum ekki alveg miðað áfram sem skildi – með blökkumann sem Bandaríkjaforseta.

KYNÞÁTTASINNI EN EKKI KYNÞÁTTAHATARI

Duke er fróður um Ísland og veit meðal annars að við státum af elsta þingi í heimi. Hann hreifst greinilega af þeirri hugmynd að hingað til hafi aðeins hvíti kynstofninn búið á Íslandi. Samúel spurði hann að því hvort hann sé racist, sem hefur ranglega verið þýtt sem kynþáttahatari. Eðlilegra væri að tala um kynþáttasinna.
  „Orðið kynþáttasinni hefur öðlast neikvæða merkingu í okkar menningarheimi,” svaraði Duke. „Ég er þeirrar skoðunar að kynþátturinn hafi áhrif á menninguna og samfélagið. Ég held að Ísland hafi til dæmis sérkenni sín vegna þeirra  landnema sem sköpuðu þjóð ykkar og sama á við um aðrar þjóðir. Ég hafna því orðinu kynþáttasinni á þeim forsendum sem það er notað, en er fylgjandi því að hver þjóð og sá kynþáttur, sem hún samanstendur af, eigi að standa vörð um arfleifð sína og reyna að þróa hana án utanaðkomandi áhrifa.”

ÞAÐ VAR ÞRÆLAHALD Á ÍSLANDI, EKKI SATT?

Duke segir sannað að munur sé á greindarvísitölu hvítra og svartra. Hann benti líka á að sálfræðingar hafa fyrir löngu komist að þeirri niðurstöðu að kynþáttur hefur mikil áhrif á persónugerðina. „Mannfræðingar hafa líka bent á að yfirborðsáferð heilabarkarins er öðruvísi í hvítum og svörtum og heilinn í svertingjum er léttari.” Samúel spurði Duke þá hvort að þessi málflutningur hefði ekki aðeins verið til þess að réttlæta þrælahald áður fyrr.
  „Það var þrælahald á Íslandi, ekki satt,” svaraði Duke að bragði. „Þrælahald hefur alltaf verið til og það hefur ekki einskorðast við svarta þræla. Márarnir réðust t.d. inn í Spán og Suður-Frakkland og tóku þræla og svo mætti lengi telja. Það sem spurningin stendur um er hvort við höfum notið hags af sambandi okkar við annan kynþátt eða hvort það hefði orðið okkur til tjóns. Ef við metum stöðuna út frá vestrænu gildismati þá hefur svarti kynþátturinn notið hags af sambandinu við okkur. Svertingjar í Bandaríkjunum hafa það miklu betra en svartir í Afríku.“