23. jún. 2012 - 16:00
Frá þjóðgarðinum á Þingvöllum
Ferðaþjónustan á Íslandi stefnir í fyrsta sinn í það að standa jafnfætis sjávarútvegi og orkufrekum iðnaði í gjaldeyristekjum. Vilhjálmur Birgisson, formaður Verkalýðsfélags Akraness, segir þetta ánægjuleg tíðindi en það sé bláköld staðreynd að launakjör starfsmanna í ferðaþjónustunni séu umtalsvert lakari en í orkufrekum iðnaði og í sjávarútvegi. Ennfremur séu kjarasamningsbrot hvergi algengari en í þessari atvinnugrein.
Þetta kemur fram í pistli Vilhjálms á
Pressunni. Þar segir hann að á formannafundi Starfsgreinasambands Íslands hafi málefni ferðþjónustunnar verið til umfjöllunar og komu fram á fundinum áhyggjur formanna af því hversu algengt það er að verið sé að svíkja starfsfólk í greininni hvað varðar kjör og önnur kjarasamningsbundin réttindi.
Hann segir einnig vísbendingar um svarta atvinnustarfsemi í meiri mæli en í öðrum atvinnugreinum.
Það er einnig rétt að rifja upp átaksverkefnið sem Ríkisskattstjóri, ASÍ og SA stóðu að vegna svartrar atvinnustarfsemi fyrir nokkru síðan. Niðurstöður úr þessu átaksverkefni sýndu ákveðnar vísbendingar um að ástandið sé einna verst í hótel- og veitingaþjónustu hvað varðar svarta atvinnustarfsemi. Tap þjóðarbúsins vegna svartrar atvinnustarfssemi nemur 13,8 milljörðum á ári.
Ferðaþjónustan skilar nú 19-20% af gjaldeyristekjum þjóðarinnar og sjávarútvegur og stóriðja 26% hvor atvinnugrein.
Erna Hauksdóttir, framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar, segir að ferðaþjónustan sé ákaflega fjölbreytt atvinnugrein.
Það er talsvert mikið af ófaglærðu fólki innan greinarinnar, margir iðnaðarmenn, þ.e. matreiðslu- og framreiðslumönnum og fjöldi starfsmanna innan flugsins. Ég held að Vilhjálmur horfi einungis til þeirra sem eru innan hans félags sem eru ófaglært fólk sem er einungis hluti af ferðaþjónustunni. Þetta er flóknara og fjölbreyttara en svo að hægt sé að alhæfa með þessum hætti,
segir Erna.
Hún dregur enga dul á það að talsvert er um svarta atvinnustarfsemi í ferðaþjónustunni og segir að Samtök ferðaþjónustunnar hafi í áraraðir gert alvarlegar athugsemdir um þetta við stjórnvöld.
Eftirlitið er mjög lélegt. Menn geta rekið fyrirtæki án leyfis í leyfisskildum rekstri án þess að nokkur skipti sér af því nema helst Samtök ferðaþjónustunnar. Við höfum gert leit að leyfislausum fyrirtækjum og sent þær upplýsingar til stjórnvalda. Það á þó ekki að vera í okkar verkahring að gera þetta heldur hins opinbera. En við gerum þetta því þarna er um óþolandi samkeppnismismun að ræða gagnvart okkar félagsmönnum sem eru með leyfi til rekstursins.
Hún segir gríðarlegan fjölda íbúða bjóðast erlendum ferðamönnum til leigu í Reykjavík. Þetta sé dæmi um leyfisskildan rekstur sem er stundaður án leyfa. Erna segir að sér teljist til að þær séu 400 talsins eða þar um bil. Hún segir þetta talsvert hátt hlutfall af allri gistingu í Reykjavík þar sem fjöldi einstaklinga í hverri íbúð getur verið talsverður.