Segja fallin eignarhaldsfélög ekkert hafa með afskriftir til heimila og fyrirtækja að gera

Kjartan Broddi Bragaon, hagfræðingur, segir afskriftir á skuldum eignarhaldsfélaga engin áhrif hafa á svigrúm bankanna til að afskrifa skuldir heimila og fyrirtækja. Þingmaður segir gæði lánasafnanna bankanna batna með auknum afskriftum.

Fram hefur komið í fréttum að lánasöfn gömlu bankanna voru færð yfir í þá nýju á allt af helmings afslætti. Þetta hefur valdið reiði víða, ekki síst í ljósi þess að þessar afskriftir skila sér ekki til heimila og fyrirtækja. Efnahags- og viðskiptaráðherra sagði við Pressuna í gær að stórar skuldir eignarhaldsfélaga minnkuðu svigrúmið fyrir afskriftir til annarra aðila.

Það er því miður þannig að það innheimtist mjög lítið af lánum til eignarhaldsfélaga. Mestu afskriftirnar eru þar. Það er hreinlega tapað fé. Það tapaða fé býr ekki til neitt svigrúm til að afskrifa annars staðar.

Hagfræðingurinn Kjartan Broddi Bragason, sem meðal annars gerði skýrslu um skuldastöðu heimilanna fyrir Neytendasamtökin, er hins vegar á öðrum máli. Hann bendir á að í september 2008 hafi heildarútlán innlánsstofnana numið 4.800 milljörðum króna, samkvæmt tölum Seðlabanka Íslands. Þar af voru 1.600 milljarðar til eignarhaldsfélaga, um 2.000 milljarðar til rekstrarfélaga og um 1.000 milljarðar til heimila.

Samkvæmt nýjustu tölum frá bönkunum eru þessi lán hins vegar metin á 1.500 milljarða. Af þessari upphæð eru eignarhaldsfélög skráð fyrir um 200 milljörðum, heimili fyrir 400 milljörðum og rekstrarfélög fyrir 1.000 milljörðum. Inn í þessar upphæðir vantar tölur frá innlánsstofnunum öðrum en stóru viðskiptabönkunum þremur, svo sem Sparisjóðum og Straumi, en Kjartan Broddi segir þær upphæðir ekki stórar.

Éins og tölurnar koma fram á á að vera svigrúm til 40 til 50 prósenta afskrifta, óháð því hvað þarf að afskrifa hjá eignarhaldsfélögum.

Tryggvi Þór Herbertsson, þingmaður Sjálfstæðisflokks, tekur undir með Kjartani Brodda og segir stærstu skuldir eignarhaldsfélaga hafa verið skildar eftir í gömlu bönkunum. Það sé því ekki rétt sem Gylfi segir að þau félög veiti ekki mikið svigrúm til afskrifta hjá heimili og fyrirtækjum.

Tryggvi segist skilja hugsun bankanna að ráðast ekki í miklar afskriftir, en því meira sem þeir nái að innheimta af lánunum, því meiri verður hagnaður þeirra. Bankarnir gefi því minni afslátt í þeirri von að sem mest fáist fyrir lánin. Hann segir þó ákveðinnar hugsunarvillu gæta þarna, því eftir sem afskriftirnar verða meiri því meiri gæði verði á lánasöfnum bankanna.

Tryggvi undrast hins vegar tregðu stjórnvalda til að ráðast í afskriftir. Gefið sé að auknar afskriftir skili sér í aukinni neyslu og þar af leiðandi auknum umsvifum í hagkerfinu. Staða annarra skuldara batnar og um leið breikki skattstofn ríkissjóðs.

Það virðsist vera hræðsla hjá þessari ríkisstjórn við allt sem kemur hagkerfinu af stað. Það er eins og að minn gamli kollegi minn hann Gylfi megi ekki sjá slæman málsstað án þess að verja hann.