30. júl. 2010 - 08:00Vignir Már Lýðsson
Kristinn Brynjar Bjarnason tók lán í íslenskum krónum sem tengt var gengi japanska jensins og svissneska frankans hjá Glitni banka hf. í febrúar árið 2008. Hann er einn af þeim fjölmörgu Íslendingum sem orðið hafa fyrir barðinu á geigvænlegu falli krónunnar og innheimtuaðgerðum bankanna en í viðtali við Pressuna lýsir hann samskiptum sínum Íslandsbanka hf.
Eftir að dómur Hæstaréttar féll um ólögmæti gengistryggingarinnar svokölluðu þann 16. júní síðastliðinn bjóst Kristinn við því að Íslandsbanki leiðrétti höfuðstól lánsins sem hann tók í samræmi við niðurstöðu dómsins.
Þegar næsti greiðsluseðill barst síðan nokkrum dögum síðar með gjalddaga 2. júlí brá honum hins vegar í brún. Bankinn hafði tekið einhliða ákvörðun um að reikna afborgun af láninu og greiðslu líkt og ekkert hefði í skorist með fullri gengistryggingu og vöxtum.
Ég hafði alltaf staðið í skilum á mínu láni en greiðslubyrðin var orðin gríðarleg, það er engin venjuleg fjölskylda sem getur staðið undir svona afborgunum. Þegar bankinn sendir svo þennan greiðsluseðil með útreikningum þvert á niðurstöðu Hæstaréttar var mér nóg boðið.
Þann 1. júlí sendi Kristinn bréf til innheimtudeildar Íslandsbanka þar sem hann krafðist þess að sér yrði sendur rétt reiknaður greiðsluseðill út frá niðurstöðu Hæstaréttar og sagðist myndu hætta af greiða af láninu.
Þess í stað stofnaði hann sérstakan reikning hjá Íslandsbanka þar sem hann lagði rétt reiknaða greiðslu inn á og tilkynnti að ekkert yrði hreyft við reikningum. Á hverjum gjalddaga, þangað til lánið yrði leiðrétt, myndi hann gera slíkt hið sama og nota svo upphæðina sem safnast hefði til að greiða það sem honum bæri að greiða til baka.
Ég tek skýrt fram að ég ætla að borga til baka allt það sem mér ber að greiða samkvæmt lögum. Þetta er komið út fyrir öll velsæmismörk.
Í stað þess að svara Kristni með útskýringum á því, hvers vegna ákveðið hefði verið að reikna lánið með þeim hætti sem gert var en ekki í samræmi við niðurstöðu Hæstaréttar, fékk hann innheimtuviðvörun frá bankanum þann 9. júlí vegna ógreidds gjalddaga.
Sendi Kristinn þá annað bréf þann 16. júlí þar sem hann hélt kröfum sínum til streitu um að lánið yrði endurreiknað í samræmi við lög þar sem gengistryggingin hefði verið dæmd ólögleg.
Í samtali við Pressuna sagði Kristinn að eftir að hann sendi seinna bréfið hefði bankinn sett aukna hörku í innheimtuaðgerðirnar og sett málið í milliinnheimtu með tilheyrandi kostnaði.
Þetta eru skýr lög, gengistryggingin er ólögleg hvort sem það eru bíla- eða húsnæðislán sem um ræðir. Bankinn bar fyrir sig að ekki væri búið að dæma í Hæstarétti sérstaklega um gengistryggð húsnæðislán en það liggur fyrir að lögin banna það að lán í íslenskum krónum sé tengt gengi erlendra gjaldmiðla.
Segir Kristinn fjölmiðlaumfjöllun hafa verið mjög einhliða og svo virtist sem þeir margir fjölmiðlar héldu hlífiskildi yfir fjármálastofnunum landsins.
Ég vil bara að farið verði að lögum og ég ætla mér að fara að lögum. Ef þetta er orðið þannig að einhver er hafinn yfir það að fara að lögum til hvers er þá verið að setja lög?
Í kæru sem Kristinn sendi efnahagsbrotadeild Ríkislögreglustjóra kemur fram að hann telji að innheimtuaðgerðir bankans standist ekki lög þar sem téð gengistrygging hafi verið dæmd ólögmæt.
Í lögum um vexti og verðtryggingu nr. 38 frá árinu 2001 kemur fram í 13. og 14. gr. laganna að óheimilt sé að verðtryggja lán öðruvísi en með vísitölu neysluverðs. Í greinargerð með frumvarpinu sem lögð var fram á sínum tíma er síðan sérstaklega fjallað um að lagagreinarnar hafi verið settar inn til þess að taka af allan vafa um að gengistrygging lána í íslenskum krónum væri óheimil.
Bendir Kristinn á í kærunni að Íslandsbanki hafi tekið yfir lánið úr bókum gamla Glitnis og hafi með því gerst lögbrjótur.
Telur hann Fjármálaeftirlitið einnig ábyrgt og jafnvel hafa tekið þátt í að hylma yfir með bankanum þar sem lögum samkvæmt hefði borið skylda að gæta þess að fjármálaþjónusta færi fram lögum samkvæmt. FME hafi haft ríkar heimildir til að grípa inn í ólöglega starfsemi og stöðva ef svo bæri undir.
Ég er alveg gríðarlega ósáttur við þessa stöðu, það voru bankarnir sem komu okkur í þetta, ekki ég. Það er fjallað um það í skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis að bankarnir tóku vísvitandi stöðu gegn íslensku krónunni á sama tíma og þeir otuðu gengistryggðum krónulánum að fólki.
Mál Kristins er nú til meðferðar hjá ríkislögreglustjóra og óvíst hvenær og hvaða niðurstaða fáist í málið.