22. okt. 2017 - 10:30

Nú vilja fræðimenn frelsa hinn leynda snilling okkar

Undir 50 manns í heiminum eru svonefndir afburða ofvitar eins og t.d. Stephen Wiltshire sem er með undravert sjónminni.

Undir 50 manns í heiminum eru svonefndir afburða ofvitar eins og t.d. Stephen Wiltshire sem er með undravert sjónminni.

Þetta er hreint ekki auðveld spurning, en kannski leynist svarið í heilaberki þínum? Rannsóknir á afar þroskaheftum manneskjum með snilligáfu á afmörkuðum sviðum hafa nefnilega fengið vísindamenn til að ætla að eðlilegur heili bæli dagsdaglega niður ótrúlega getu. Nú reyna fræðimenn að draga snilldina upp á yfirborðið.

Fyrir framan píanóið er John sannkallaður snillingur. Eftir einn af konsertum hans í Ontario, BNA, kom grein í tímariti þar sem honum var lýst sem „frábærlega hæfileikaríkum manni“. Þess þó heldur þar sem hann hefur aldrei hlotið leiðsögn í tónlist og spilar einvörðungu með vinstri hendi, enda kemur hægri hönd hans honum ekki að neinum notum. John hefur verið á stofnun frá því hann var fimmtán ára gamall. Hann er blindur, flogaveikur og illa vangefinn en hann getur spilað tunglskinssónötu Beethovens þannig að fólk fær gæsahúð.

John tilheyrir hópi manna með ofvita-heilkennið þar sem andleg þroskahömlun helst stundum hönd í hönd við furðulegustu hæfileika. Undir lok 19. aldar lýsti enski læknirinn John Langdon Down tíu sjúklingum, sem allir voru afar vangefnir en höfðu ótrúlega hæfileika á afmörkuðu sviði. Einn þeirra var tólf ára drengur sem gat margfaldað tvær þriggja talna tölur jafn hratt og það tók að skrifa þær niður á blað. Annar gat lesið bók einu sinni og því næst vitnað orðrétt í hana án þess að skilja nokkuð samhengi. En enginn af sjúklingunum gat útskýrt hvernig þeir báru sig að.

Upprunalega heiti Downs á fyrirbærinu – idiot savant, franska fyrir „vitandi fáviti“ – var varpað fyrir róða vegna óheppilegrar hljóðan. En hún fangaði nákvæmlega öfgafullar andstæður milli hæfileika og andlegrar fötlunar. John getur hvorki burstað tennur eða greitt hár sitt. Engu að síður gefur hann mörgum flinkum tónlistarmönnum ekkert eftir við hljóðfærið.

Ofvitar kenna okkur um heilann

Ofvita-heilkennið er það efni sem þjóðsögur spretta úr. Í myndinni Rain Man kom Hollywood með sína túlkun á fyrirbærinu þar sem Dustin Hoffman var í hlutverki hins einhverfa ofvita Raymond Babbit, sem var svo ótrúlega talnaglöggur að hann gat hjálpað litla bróður sínum að fá stóra vinninginn í spilavíti í Las Vegas. En þrátt fyrir frægðina er ofvita-heilkennið afar sjaldgæft: einungis 1 af hverjum 1.000 þroskaheftum mönnum hefur ofvita-hæfileika og birtast þeir í afar mismiklum mæli.

Ofvita-sérfræðingurinn og geðlæknirinn Harold Treffert við University of Wisconsin getur sér til að aðeins um 50 núlifandi persónur séu það sem hann kallar „afburða-ofvitar“ – menn eins og einhverfi Englendingurinn Daniel Tamment sem getur rakið gildi pí í 22.000 aukastafi og Stephen Wiltshire sem getur teiknað furðunákvæma mynd af miðborgum stórborga eftir minni eftir stutta þyrluferð. Þessi mótsagnakennda blanda af afburðagetu og þroskahömlun hefur lengi heillað leika sem lærða. Hvernig geta „hæfileikaeyjar“ skyndilega dúkkað upp í hafi þroskahömlunar? Án þess að fá sannfærandi svar við þessari spurningu getum við aldrei vonast til þess að skilja hvernig eðlilegur heili virkar, að mati Treffert.

Gamlar kenningar verða gjaldþrota

Í gegnum tíðina hafa verið gerðar margar tilraunir til að útskýra ofvita-heilkennið og tvær þeirra öðlast nokkrar vinsældir. Sálfræðingurinn Michael Howe var talsmaður þess sem kalla má æfingin skapar meistarann-útskýringuna. Sú gengur út á að sífelld endurtekning og einhliða áhugasvið leiði af sér öfgafulla hæfileika ofvitanna. En þrátt fyrir að ofvitar hafi hrikalega getu til að einbeita sér lengi yfir viðfangsefnum sem öðrum þætti skelfilega leiðinleg – símaskrár eru afar vinsælar – dugar æfingin ein og sér ekki. Kenningin útskýrir t.d. ekki hvers vegna ofvitar sýna hæfileika sína einatt umsvifalaust á unga aldri án nokkurrar æfingar. Einhverfa stúlkan Nadia er sláandi dæmi. Þriggja ára gömul tók hún skyndilega að teikna hesta með tækni sem margir fullorðnir gætu verið fullsæmdir af.

Á hinn boginn er önnur útskýring sú að ofvitar séu snillingar frá fæðingu sem því miður hafi orðið fyrir heilaskaða. Þeir hluta heilans sem stjórna meðfæddum hæfileikum hafa einhvern veginn sloppið undan skaðanum. En sú skýring virðist heldur ekki fullnægjandi. Því þrátt fyrir að innan sumra fjölskyldna megi finna aragrúa af sérstökum hæfileikum eru engu að síður mörg tilvik þar sem ofvita-hæfileikar spretta fram upp úr þurru. Það bendir til að það séu meira en bara gen í húfi hér. Sálfræðingurinn Robin Young við Linders University í Ástralíu álítur að við séum einfaldlega ófær um að útskýra fyrirbæri á grunni hefðbundinna kenninga um greind og heilastarfsemi. Hins vegar bendir Young á aðra róttæka skýringu sem eðlisfræðingurinn Allan Snyder hefur nú boðið á borð. Snyder prófessor er akademískur ævintýramaður sem hefur um margra ára skeið sveiflast milli sjóneðlisfræði, upplýsingatækni og taugalíffræði. Sem forstöðumaður Center for the Mind við University of Sydney hefur hann á síðustu árum einhent sér í rannsóknir á sköpun og snilligáfu – innblásinn af undraverðum hæfileikum ofvitanna. Hann starfar út frá þessari ögrandi spurningu: „Hvað ef hæfileikar ofvitanna myndast ekki þrátt fyrir heldur vegna þroskahömlunar þeirra?“ Hvað ef slíkur taugafræðilegur skaði hefur leyst úr læðingi snilligáfu sem blundar í okkur öllum?

Hugmyndin kann að vera sérkennileg en Sneyder er full alvara – nokkuð sem fjölmörg verðlaun hans innan vísinda eru til vitnis um. Og þegar farið er í saumana á heilanum er ráðgátan kannski í raun fremur sú hvers vegna við erum ekki öll dagsdaglega stærðfræðisnillingar. Meðalheili inniheldur um 100 milljarða af taugafrumum og hver þeirra er í tengslum við allt að 10 þúsund aðrar. Þar sem sérhver taugafruma getur sent frá sér eitt boð á hverri millisekúndu þarf hver fruma að hafa stjórn á tíu þúsund mismunandi boðum á hverri millisekúndu. Á tölvumáli samsvarar það yfirburða klukkutíðni fyrir allan heilann sem nemur einum milljarði gígarið, sem er um 500 milljón sinnum hraðvirkara en venjuleg heimilistölva.

Í ljósi þessa samanburðar er erfitt að skilja hvers vegna menn þurfa að hafa blað og blýant til að margfalda 37 með 37. Og að líkindum þurfum við þess ekki að áliti Alan Snyder, ef við bara öðlumst aðgang að leyndum og ómeðvituðum möguleikum okkar.

Heilaskaðar veita ofurgetu

Einn góðan sumardag árið 1979 var Orlando Serrell að spila hafnarbolta í bæ nokkrum í Virginiu. Hann var tíu ára gamall og harla venjulegur drengur. Á harða stökki á leið í fyrstu höfn varð hann fyrir boltanum, sem skall harkalega í vinstra gagnauga hans. Eftir að hafa legið nokkra stund á jörðinni stóð hann á fætur og hélt leiknum áfram. En hann þagði yfir atvikinu og fór því aldrei á sjúkrahús.

En eitthvað hefur komið fyrir heila Serrels þegar boltinn small á honum. Eitthvað sem fól í sér að hann getur munað hvernig veðrinu var háttað hvern einasta dag frá óhappinu og hann er nú skyndilega fær um dagatalsútreikninga á eldskjótan máta, þ.e.a.s. upplýsa vikudag tiltekinnar dagsetningar mörg ár fram eða aftur í tímann. Báðir þessir hæfileikar koma oft fyrir hjá ofvitum. Samkvæmt Snyder er áunnið ofvitaheilkenni Serrells til marks um að hæfileika þessa er að finna í okkur öllum. Sumir ofvitar hafa einnig náð sínum sérstöku hæfileikum eftir skaða eða sjúkdóma í miðtaugakerfinu.

Sjúklingar urðu listmálarar

Einhver mest sannfærandi dæmi um áunnin ofvita-heilkenni er að finna hjá fólki með heilasjúkdóminn frontotemporal demens. Bruce Miller prófessor og félagar hans við University of California lýstu undir lok síðustu aldar mörgum sjúklingum sem þróuðu með sér furðumikla listræna hæfileika, allt eftir því sem þau glötuðu niður tungumáli, minni og afstæðri hugsun. Flestir þeirra höfðu áður engan áhuga á list en tóku skyndilega að mála myndir eins og þeir hefðu aldrei gert annað. Myndirnar voru fullar af smáatriðum en lausar við afstæða eða táknræna eiginleika. Aðrir sjúklingar urðu heillaðir af tónlist og tóku sjálfir að semja tónverk.

Athuganir Millers voru sérstaklega spennandi í ljósi þess að þessir nýuppgötvuðu listamenn áttu allir við vandamál að stríða í sama svæði heilans. Skannanir sýndu að einkum var það fremsti hluti vinstra gagnaugablaðs sem um var að ræða meðan bæði aftasti hluti heilans og hægra heilahvel voru ósködduð.

Athuganir á víðfrægum listamönnum með heilaskaða renna stoðum undir rannsóknir Millers. Hið heimsfræga sígilda tónskáld Ravel hélt t.d. ótrauður áfram að semja tónverk meðan sjúkdómur eyðilagði hægt og rólega stóran hluta vinstra heilahvels hans og gerði honum ókleift að tala og skrifa. Á hinn boginn getur blóðfall í hægra heilahveli eyðilagt listræna hæfileika þó tungumálageta haldist óskert.

Þetta stafar af því að heilahvelin tvö hafa hvort sitt sérsvið. Tungumálageta, rökleg hugsun og afstæð hugtök eru jafnan viðfangsefni vinstra heilahvels. Hægra heilahvel sinnir fremur m.a. tónlist og rýmisskynjun. Þegar vinstra heilahvel horfir ævinlega til yfirskipunar og samhengis, tekur hið hægra allt bókstaflega og gaumgæfir smáatriði.

Hægra heilahvel leikur lausum hala

Bæði hjá manneskjum sem eru fæddar ofvitar og hinum sem öðlast hæfileikana seinna á ævinni takmarkast skaðarnir oftast við vinstra heilahvel. Serrell varð fyrir höggi vinstra megin á höfðinu og skannanir á heila tónlistarofvitans Johns hafa sýnt hið sama.

Sumir fræðimenn telja að of stórir skammtar af karlkynshormóninu testósteron á fósturstigi hafi áhrif á þroska heilans. Það myndi einnig útskýra hvers vegna það eru miklu fleiri karlmenn sem þjást af einhverfu og hafa ofvitaheilkenni. Þegar eistun þroskast í drengjafóstri losnar nefnilega nokkuð magn af testósteroni, en of miklir skammtar þess geta haft neikvæð áhrif á þroska heilans. Þetta á einkum við um vinstra heilahvelið sem þróast hægar en það hægra. Vísindamenn telja að valdajafnvægið í heilanum hliðrist til þannig að hægra heilahvel bæti upp fyrir skaðann á því vinstra. Og án stjórnar vinstra heilahvels verður meira aðgengi að öflugum ómeðvituðum ferlum í þeim hluta heilabarkarins sem vinnur úr hráum skynhrifum. Ef meðvitund okkar hefði aðgang að fyrstu úrvinnslu heilabarkarins gætum við t.d. líkt og ofvita-tvíburarnir Georg og Charles ráðið í nákvæma tölu eldspýtnahrúgu á gólfinu.

Segulsvið slær heilann út

Þegar tvíburunum Georg og Charles var fyrst lýst sem ofvitum voru það einkum eldskjótir dagatalsútreikningar þeirra sem heilluðu menn og tveir fræðimenn við University of Oklahoma vildu því kanna hvort þeir gætu leikið þetta eftir tvíburunum. Þeir töldu sálfræðinemann Benj Langdon á að læra eina af aðferðum við dagatalsútreikning sem m.a. fól í sér að hann þurfti að læra níu síðna langa töflu utan að. Langdon æfði sig dag og nótt og varð að lokum nokkuð fær þrátt fyrir að vera hálfdrættingur á við tvíburana.

Dag nokkurn uppgötvaði hann að hann stóð þeim jafnfætis hvað hraða varðaði. Heili hans hafði gert ferlið sjálfvirkt svo hann gat framkvæmt útreikningana ómeðvitað án þess að fara í gegnum þá þrep fyrir þrep. Einhverfusérfræðingurinn Bernard Rimland, sem nú er látinn, taldi að ferlið hafi á einhverjum tímapunkti hnykkst til frá vinstra heilahveli til þess hægra. Þannig höfðu fjölmargir útreikningar farið fram samhliða afar hratt og ómeðvitað, í stað þess að vera í runu hægt og meðvitað. Í Sydney telur Snyder nú sig hafa fundið aðferð til að gabba náttúruna svo við þurfum ekki að læra hlutina með sama hætti og Langdom. Með koparspólu að vopni sendir Sneyder öflugt segulsvið í gegnum höfuðkúpuna og inn í fremsta hluta vinstri gagnaugablaðs – sama stað sem hafði skaddast hjá sjúklingum Millers.

Repetitive Transcraniel Magnetic Stimulation, rTMS, virkar með því að hamla virkninni í hlutum heilabarkarins. Þetta kann að hljóma skelfilega en er það ekki enda eru áhrifin skammvinn eftir að slökkt er á tækinu. Hugmyndin er að með því að halda aftur af stjórn vinstra heilahvels megi frelsa önnur heilasvæði sem jafnan eru nokkuð bæld. Með því að kveikja á tækinu hyggst Sneyder gera okkur kleift að læra ný tungumál reiprennandi, auka hraða okkar við útreikninga, bæta minnið og jafnvel sjálfa sköpunargáfuna.

Fræðimenn laða snilldina fram

Til þessa hafa verið birtar þrjár rannsóknir sem nota rTMS á þátttakendur með það að markmiði að losa um ofvita-getu. Þrátt fyrir að vísindamennirnir hafi ekki framleitt hvern snillinginn á fætur öðrum hafa þeir uppgötvað ákveðin áhrif.

Í fyrsta lagi fundu félagar Sneyders að fjórir af hverjum ellefu þátttakendum öðluðust nákvæmari teiknistíl eftir rTMS. Hluti þeirra var einnig færari við prófarkalestur sem bendir til aukinnar athygli við smáatriði. Hópurinn prófaði einnig að kanna hvort líkja mætti eftir getu Georg og Charles til að áætla samstundis fjölda. Þeim tókst að gera 10 af 12 þátttakendum færari við að áætla fjölda dýra á tölvuskjá, en þátttakendur gátu samt ekki getið upp á nákvæmri tölu þeirra. Í annarri rannsókn könnuðu Young og félagar hans umfangsmeira val af ofvitahæfileikum eftir rTMS. Young uppgötvaði að 5 af 17 þátttakendum urðu betri í teikningu, almennum reikningi og dagatalsútreikningi. Samt voru þeir ekkert nærri getu sannra ofvita.

Snyder og Young telja að tilraunirnar renni stoðum undir tilgátu þeirra um innri Rain Man okkar allra meðan þeir undirstrika að núverandi rTMS-tækni sé bæði gróf og óörugg: það er örðugt að vita nákvæmlega hvar og hve mikið heilinn verður fyrir áhrifum. Þess vegna fyrirhuga þeir nýjar nákvæmari og markvissari rannsóknir. Þangað til getum við glatt okkur yfir því að heili okkar stendur tölvunni langtum framar á mörgum sviðum. Og það er vissulega hentugt ef við viljum vera annað en bara hreinar reiknivélar.




22.nóv. 2017 - 16:00 Kynning

Boðtækni kynnir: Einfaldar sorppressur í úrvali

Pressurnar frá Ekobal eru einfaldar í notkun. Boðtækni ehf býður uppá pressur í hinum ýmsu stærðum sem henta bæði fyrirtækjum eða félagasamtökum. Pressurnar koma úr smiðju Ekobal og eru í senn áreiðanlegar, traustar og endingagóðar. Með því að nota pressurnar er hægt að minnka rúmmál á pappa ca. fimmfalt og á plasti ca. tífalt.
22.nóv. 2017 - 13:19 Kynning

Tölvutek: Jólagjöfin í ár! Star Wars drónar!

Tölvutek hefur fengið í sölu glæsilega dróna í takmörkuðu upplagi og eru þeir á frábæru tilboði næstu daga, hafa lækkað úr 29.990 niður í 19.990 kr. Tilboðið gildir út mánudaginn 27. nóvember.

17.nóv. 2017 - 20:00

Varúð: 20 verstu jólagjafirnar

Nú er aðeins rúmur mánuður til jóla og eru margir eflaust farnir að leiða hugann að jólagjöfum fyrir vini og vandamenn. Ef þú ert ekki búinn að kaupa gjafirnar þá eru hér nokkur dæmi um það sem ber að varast við jólagjafainnkaupin. Það er betra að lesa listann yfir því ekki viltu gefa gjöfina sem gæti eyðilagt jólin.
16.nóv. 2017 - 22:00

Fótboltaleikur dauðans

Árið 1942 var Kiev, höfuðborg Úkraínu, undir járnhæl nasista. Nokkrir knattspyrnumenn Dynamo Kiev komu saman og stofnuðu lið og kepptu á móti þýskum herdeildum þar sem hart var barist. Frægasti leikurinn var við liðið Flakelf, sem skipað var hermönnum úr Luftwaffe. Úkraínumennirnir léku stórkostlega í leiknum og það hafði afdrifaríkar afleiðingar.
16.nóv. 2017 - 21:00

Hann var dæmdur í fangelsi fyrir hrottalegan glæp: Síðan kom í ljós að hann var saklaus eftir 46 ár í fangelsi

Wilbert Jones, 65 ára karlmaður í Baton Rouge í Louisiana í Bandaríkjunum, er laus úr fangelsi, tæplega 50 árum eftir að hann var dæmdur í lífstíðarfangelsi fyrir mannrán og nauðgun. 
16.nóv. 2017 - 20:00

Úrsúla sýnir Sigurbjörgu stuðning: „Gamla konan grét mikið og var óhuggandi“ – Dó stuttu síðar

„Seinna þegar ég var komin í annað húsnæði vildi ég heimsækja hana en þá var mér tjáð að hún hefði skyndilega látist skömmu áður.“ Þetta segir Úrsúla Jünemann, kennari á eftirlaunum og leiðsögumaður, í aðsendri grein í Fréttablaðinu í dag.

15.nóv. 2017 - 21:00

Þessi mynd var kveikjan að morðrannsókn

Meðfylgjandi mynd ber kannski ekki mikið yfir sér. Staðreyndin er sú að þessi mynd varð til þess að ákæra var gefin út á Englandi á hendur 71 árs karlmanni, David Dearlove, vegna gruns um að hann hafi banað stjúpsyni sínum, Paul Booth, árið 1968. 

15.nóv. 2017 - 20:00

Breskur ævintýramaður hvarf á Papúa Nýju-Gíneu

Ekkert hefur spurst til breska ævintýramannsins Benedict Allen í nokkrar vikur, eða frá því að hann fór frá Bretlandi í ferðalag um eyríkið Papúa Nýju-Gíneu í Suðvestur-Kyrrahafi. 
14.nóv. 2017 - 13:00 Kynning

The Saga Bites: Fiskisnakk fyrir fólk á ferðinni

The Saga Bites sækir innblástur í sögur víkinga á Íslandi. The Saga Bites er ný vara sem kom á markað ekki alls fyrir löngu. Um er að ræða íslenskan þorsk sem hefur verið þurrkaður í einum háþróaðasta þurrkunarklefa á Íslandi, sem gerir það að verkum að bitarnir verða bæði stökkir og bragðgóðir – og minna um leið á eitthvað sem kalla mætti fiskisnakk.
02.nóv. 2017 - 10:20 Kynning

Fjáröflun.is: Einfaldar einstaklingum og hópum að fara í fjáraflanir

„Við stofnuðum fjáröflun.is í byrjun árs og viðbrögðin hafa verið vonum framar. Hugmyndin  á bak við fjáröflun.is var að einfalda allt ferlið fyrir einstaklinga og hópa við fjáraflanir og það hefur tekist mjög vel. Í gegnum tíðina hefur vinna við fjáraflanir oft verið að leggjast á foreldrana sem hafa þurft að halda utan um pantanir og fjármagn en það vandamál heyrir nú sögunni til.
29.okt. 2017 - 20:00

Ráðgátan um dauða Jam Master Jay

Nú þegar fimmtán ár eru liðin síðan Jam Master Jay, liðsmaur rapptríósins Run DMC, var myrtur er lögregla engu nær um að leysa málið. 
29.okt. 2017 - 16:00

Mel B vill launahækkun

Kryddpían fyrrverandi Mel B vill launahækkun ef hún á að halda áfram sem dómari í America's Got Talent. Söngkonan, sem er 42 ára, er sögð óska eftir tuttugu prósenta hækkun frá Simon Cowell en hún stendur þessa dagana í skilnaði við Stephen Belafonte. 
25.okt. 2017 - 17:30

Gulli trylltist þegar Jóhannes hringdi: „Nú hringi ég bara á lögregluna“ - hlustaðu á upptökuna

Eitt þekktasta símaat útvarpssögunnar, hvorki meira né minna, er þegar Jóhannes Ásbjörnsson reyndi að ná sambandi við Gulla nokkurn. Sá sem svaraði hét Friðgeir og var ekki skemmt yfir hverju símtalinu á fætur öðru frá Jóhannesi. Símtölin áttu sér stað í þætti Jóhannesar og Sigmars Vilhjálmssonar, eða Simma og Jóa. Fyrir neðan má hlusta á símtalið sem ættu að fá alla til að hið minnsta brosa út í annað. Dæmi eru um að menn haldi að hrekkurinn sé leikinn en Pressan hefur það staðfest að svo er ekki. Nú þegar stjórnmálin hafa heltekið landann er ágætt að rifja upp þennan magnaða hrekk og gleyma sér í augnablik.
25.okt. 2017 - 11:00

Björgvin Halldórsson lagður í einelti: „Ég er alls ekki hrokafullur“

Það er ekki laust við að töffaraímynd hafi fylgt þér í gegnum tíðina og þú ert þekktur fyrir að vera snöggur að svara fyrir þig. Er töffaraskapurinn brynja eða kannski bara leikur?

14.okt. 2017 - 20:00

Flugræninginn og dularfulla fallhlífin: Sagan á bak við eitt undarlegasta mál bandarískrar flugsögu

Eitt dularfyllsta mál bandarískrar flugsögu er atvik sem varð um borð í flugvél Northwest Orient-flugfélagsins þann 24. nóvember árið 1971. Þann dag rændi maður, sem er enn ófundinn 45 árum síðar, flugvél flugfélagsins og tókst á ótrúlegan hátt að komast undan með 200 þúsund Bandaríkjadali með því að stökkva út úr flugvélinni. DV rifjar hér upp þessa mögnuðu sögu og nýlega opinberun sem gæti varpað ljósi á málið.
13.okt. 2017 - 10:00 Kynning

Nýjar vörur frá geoSilica slá í gegn: Kísilsteinefnið inniheldur hreinan jarðhitakísil

geoSilica hefur eflt vöruþróun á síðustu misserum. Kísilsteinefnið geoSilica inniheldur hreinan jarðhitakísil sem unninn er úr jarðhitavatni Hellisheiðarvirkjunar. Læknisfræðilegar rannsóknir hafa leitt í ljós að kísill gegnir mikilvægu hlutverki í mannslíkamanum og er honum nauðsynlegur.
12.okt. 2017 - 10:00 Kynning

Marteinn rannsakar dularfullt mannshvarf: Umsátur er næstum því óbærilega spennandi

Umsátur eftir Róbert Marvin er drungaleg, ófyrirsjáanleg og stundum nánast óbærilega spennandi glæpasaga sem gerist í litlu þorpi á Vesturlandi. Dreifbýlislöggan Marteinn fer fyrir tilviljun að rannsaka gamalt mannshvarfsmál sem virðist tengjast ýmsum óvæntum uppákomum sem verða í litla samfélaginu.
29.sep. 2017 - 16:40 Kynning

Sólgleraugnadagar í Eyesland - 20% afsláttur

Fjölbreytt úrval í boði! Nú eru sólgleraugnadagar í Eyesland gleraugnaverslun og 20% afsláttur af öllum sólgleraugum. Fjölbreytt úrval er í boði svo allir ættu að finna eitthvað við sitt hæfi. Eyesland leggur metnað sinn í að bjóða góðar vörur á góðu verði og því ætti engan að undra að finna má sólgleraugu frá 2900 kr. og upp úr eftir því hvað er valið.
22.sep. 2017 - 09:00 Kynning

Boðleið inn í framtíðina: „Engin verk eru of stór eða of lítil“

Boðleið er í samstarfi við fjórtán endursöluaðila í Noregi. Boðleið þjónusta er tæknifyrirtæki sem býður heildarlausn í net- og símamálum fyrir fyrirtæki og stofnanir. Boðleið var stofnað í október 2001 með samninga við NEC og Panasonic um sölu og þjónustu á símalausnum þeirra á Íslandi. Ári síðar voru starfsmenn orðnir fjórir og viðskiptavinum fjölgaði stöðugt ásamt því að þjónusta við önnur símkerfi jókst.
17.sep. 2017 - 20:00 Guðrún Ósk Guðjónsdóttir

Algengustu draumarnir og hvað þeir þýða

Draumar geta veitt okkur furðulega innsýn í undirmeðvitundina og reynist oft erfitt að ráða þá. 
Hér eru nokkrir af algengustu draumunum og hvað þeir gætu þýtt fyrir þig. Þetta er einungis lauslegur leiðarvísir, aðeins dreymandinn sjálfur getur túlkað hvað sé í gangi í hausnum hans. 
15.sep. 2017 - 10:00 Kynning

Hágæði og hagstætt verð: Heitir pottar og saunavörur

Fyrirtækið Goddi, Auðbrekku 19 Kópavogi, er með afar fjölbreytt vöruúrval og er meðal annars framarlega í sölu á heitum pottum, lokum yfir heita potta, infrarauðum saunaklefum og hitaklefum, auk hefðbundinna gufubaða og ýmiss konar búnaðar þeim tengdum.
08.sep. 2017 - 10:50

Stórsókn þýska gæðagripsins: 311% söluaukning á Audi

Næstum fjórir af hverjum 10 nýjum tengiltvinnbílum á árinu eru af gerðinni Mitsubishi Outlander PHEV. Þýski bílarisinn AUDI hefur slegið í gegn á árinu en AUDI er nú næst stærsta vörumerkið í sölu á tengiltvinnbílum fyrstu átta mánuði ársins 2017. Þannig er AUDI A3 e-tron næst söluhæsti tengiltvinnbílinn og jókst salan um 128% frá sama tíma í fyrra.
07.sep. 2017 - 14:45

Hversu há er upplausn mannsaugans?

Augað virkar ekki á sama hátt og myndavél, en ef við gætum einbeitt sjóninni að öllu sjónsviðinu í einu væri upplausnin hátt í 600 megadílar. Er hægt að mæla skerpu sjónarinnar í dílum eins og gildir um stafrænar myndavélar? Hæfni mannsaugans til að greina sundur tvo punkta er skilgreind sem horn þar eð skerpan fer eftir fjarlægðinni milli augna og hlutar. Þetta horn er um 0,005 gráður og við getum því aðgreint 200 punkta á einnar gráðu bili.
06.sep. 2017 - 11:00 Kynning

Heilsaðu haustinu mjúkri röddu: Vilt þú vinna kassa af Voxis?

Er ekki kominn tími til að hætta þessum endalausu hóstaköstum? Í tilefni þess að haustið er nú gengið í garð hér á Fróni ætlar Pressan í samvinnu við SagaMedica að gefa fimm heppnum lesendum kassa af Voxis hálstöflum. Þann 12. september drögum við svo út fimm heppna vinningshafa og látum þá vita. Taktu þátt!
05.sep. 2017 - 14:50 Kynning

Öryggismyndavélar frá Boðtækni: Eina sem þú þarft er þráðlaust net

Myndavélarnar eru mjög notendavænar og auðveldar í notkun. Boðtækni býður upp á mjög góðar þráðlausar háskerpumyndavélar frá Zmodo. Þessar myndavélar eru gríðarlega vinsælar og auðveldar í notkun. Um er að ræða nokkrar gerðir af wifi myndavélum sem hægt er að koma fyrir hvar sem er, til að fylgjast með hverju sem er. Það eina sem þarf er rafmagnstengill og þráðlaust net.
01.sep. 2017 - 14:30 Kynning

Tölvutek 11 ára: Afmælisveisla á heimsmælikvarða – og þér er boðið!

Þér er boðið í veislu! 11 ára afmælisveisla Tölvuteks verður flautuð á laugardaginn 2. september kl. 12:00 í Hallarmúlanum. Þennan sama dag í fyrra mættu þúsundir fólks í 10 ára afmæli Tölvuteks og tóku þátt í einstökum viðburði sem að sjálfsögðu verður endurtekinn í ár. Kynntu þér dagskrána hér!
01.sep. 2017 - 10:00 Kynning

Loksins gæludýraverslun í Vesturbæinn: Gæludýr.is opnar sína fjórðu verslun – Opnunarhátíð á laugardaginn

„Við verðum með fullt af opnunartilboðum, þrautabraut fyrir hundana, vörukynningar fyrir hunda sem geta fengið að smakka og svo ætlar grillvagninn frá Veisluspjóti að grilla pylsur ofan í tvífætlingana. Ennfremur verða happadrætti og alls konar húllum hæ.“

31.ágú. 2017 - 10:50 Kynning

geoSilica á kynningarafslætti alla Ljósanótt

Nýju vörurnar frá geoSilica Nýverið hefur geoSilica þróað þrjár nýjar vörur þar sem íslenskur kísill er sem fyrr í aðalhlutverki. Þessar vörur eru nú komnar í sölu og það á kynningarafslætti til 17. september. Um er að ræða Renew, Repair og Recover en allar hafa þessar vörur mismunandi virkni.
31.ágú. 2017 - 10:15 Kynning

Brauð & co: Grundvallarforsenda fyrir góðum degi

Eitt heitasta fyrirtækið í bakarísbransanum í dag er Brauð & co. Frá því fyrsta bakaríið var opnað á Frakkastíg í miðbæ Reykjavíkur í fyrra, hafa tvö önnur Brauð & co bakarí risið. Fyrirtækið opnaði þar á meðal nýjan stað í Mathöllinni á Hlemmi á dögunum og hefur staðnum verið afar vel tekið.
30.ágú. 2017 - 16:40 Kynning

Jómfrúin: Kantine smörrebröd og hin heilaga þrenning

„Okkur finnst gaman að leika okkur hér á Hlemmi og spila eftir eyranu. Við erum ekki með neinn matseðil, erum bara með stóran kæli sem við fyllum á og seljum úr. Í smurbrauðsfræðunum heitir þetta kantine smörrebröd, þetta er tilbúið þegar það er keypt, en niðri í Lækjargötu erum við meira að matreiða fyrir hvern og einn viðskiptavin eftir pöntun.“
30.ágú. 2017 - 11:40 Kynning

Þá var kátt í höllinni: Te og kaffi Micro Roast

Það hefur heldur betur verið kátt í Mathöllinni að undanförnu. Þar opnaði Te og kaffi nýjan Micro Roast stað þar sem tilraunagleði og kaffinördismi eru allsráðandi, ásamt hækkuðu þjónustustigi í vali á kaffipökkum og drykkjaúrvali.
29.ágú. 2017 - 16:17 Kynning

Bánh Mí: Ekta víetnamskar samlokur slá í gegn

„Það er frábært að vinna í Mathöllinni. Það er svo einstakt andrúmsloft hérna, tónlistin er frábær og þetta er staður þar sem fólk kemur saman," segir Anna María Trang Davíðsdóttir hjá víetnamska staðnum Bánh Mí.
18.ágú. 2017 - 10:20 Kynning

Vogir og vönduð framleiðslukerfi frá Boðtækni

Boðtækni ehf er rótgróið og framsækið tæknifyrirtæki. Boðtækni ehf er rótgróið og framsækið tæknifyrirtæki sem sérhæfir sig í lausnum á sviði límmiða og öllu því sem þeim fylgja. Hvort sem um er að ræða miðana sjálfa, prentara, hugbúnað eða skanna. Fyrirtækið leggur mikla áherslu á góða og vandaða þjónustu fyrir einstaklinga jafnt sem fyrirtæki, Boðtækni býður gæðavörur á samkeppnishæfu verði. Fyrirtækið hefur verið starfrækt frá upphafi árs 2002 og hefur því mikla reynslu á þessu svið.
15.ágú. 2017 - 18:00 Þorvarður Pálsson

Johnny Depp skellti sér í sjóræningjagallann og gladdi börn á sjúkrahúsi - Myndir

Jack Sparrow virðir fyrir sér þyrilsnældu ungs drengs. Bandaríski stórleikarinn Johnny Depp hefur á löngum ferli leikið ófáar eftirminnilegar persónur en á síðari árum er óhætt að segja að enginn hafi öðlast viðlíka vinsældir og sjóræninginn drykkfelldi Jack Sparrow, sem fyrst kom fram á sjónarsviðið í Pirates of the Caribbean árið 2003. Depp skellti sér í búning Sparrow og heimsótti sjúkrahús nokkuð í Vancouver í Kanada fyrr í dag við ómælda ánægju þeirra barna sem þar dvelja.
15.ágú. 2017 - 11:42 Kynning

Helmingur allra rafmagnsbíla frá Heklu: Outlander PHEV vinsæll

MMC Outlander PHEV. 328% söluaukning varð á Mitsubishi Outlander PHEV fyrstu sex mánuði þessa árs borið saman við sama tímabil í fyrra og er óhætt að fullyrða að Mitsubishi hafi enn og aftur slegið í gegn hjá Íslendingum.
04.ágú. 2017 - 01:16 Kynning

Arna ís & kaffibar: Fullkomin leið til þess að enda góðan göngutúr

Arna ís & kaffibar opnaði 5. nóvember í fyrra á Eiðistorgi. „Síðan þá hafa viðskiptin verið að aukast jafnt og þétt, og sérstaklega í sumar. Það eru mjög margir sem fara í kvöldgöngur í kringum nesið enda er þar einstök náttúrufegurð. Svo enda margir á því að fá sér ís eða kaffi hér í Arna ís & kaffibar. Þetta er náttúrulega alveg fullkomin leið til þess að enda góðan göngutúr,“ segir Arna María Hálfdánardóttir, framkvæmdastjóri Arna ís og kaffibar. Þess má geta að alla miðvikudaga er tveir fyrir einn af bragðarefum hjá Arna ís & kaffibar!

03.ágú. 2017 - 18:19 Kynning

Álfurinn í Kopavogi: Góður matur og enn betri ís

Þær eru orðnar sjaldséðar sjoppurnar á Höfuðborgarsvæðinu en ein af þeim eftirstandandi er Álfurinn í Kópavogi. Hann Hákon, eigandi Álfsins til fimm ára, hefur staðið þar vaktina og unnið það þakkláta starf að selja dösuðum sundlaugargestum og nemendum Kársnesskóla dæmigerðan og ljúffengan sjoppuvarning. Þar má fram telja dýrindis SS pylsur, gómsæta hamborgara, sælgæti, snakk, og síðast en ekki síst, klassískan Kjörís með ýmsu girnilegu meðlæti.

03.ágú. 2017 - 14:18 Kynning

Ísbúð Vesturbæjar: Á vörum Íslendinga síðan 1971

Ísbúð Vesturbæjar er án efa ein frægasta ísbúð Reykavíkur. Þekktastir eru þeir fyrir „gamla ísinn“ sem hefur verið á vörum landsmanna síðan fyrsti afgreiðslustaðurinn var opnaður árið 1971 á Hagamelnum í Reykjavík. „Í dag eru afgreiðslustaðirnir orðnir hvorki meira né minna en sex, sem ber vitni um gífurlegar vinsældir íssins frá Ísbúð Vesturbæjar. Það er líka alltaf fullt út úr dyrum í öllum veðrum hjá okkur,“ segir Kristmann Óskarsson, framkvæmdastjóri Ísbúðar Vesturbæjar.

03.ágú. 2017 - 14:02 Kynning

Ísbúð Breiðholts: Klassískur ís í Hraunberginu

Í Hraunberginu á milli sundlaugarinnar og Fjölbrautaskólans í Breiðholti er að finna vel staðsetta ísbúð, Ísbúð Breiðholts. Þar má yfirleitt hitta fyrir ferska nýlaugaða sundlaugagesti og svanga menntaskólanema sem úða í sig gómsætum rjómaís í ýmsum útfærslum. „Ætli þetta sé ekki svona stærsti kúnnahópurinn auk fólksins úr hverfinu sem kemur hingað að fá sér ís og annað sem fæst hér,“ segir Linda eigandi Ísbúðar Breiðholts.
02.ágú. 2017 - 15:39 Kynning

Alltaf ferskur ís hjá Ísgerðinni Akureyri

Ísgerðin á Akureyri hefur verið að ryðja sér til rúms sem ein fjölbreyttasta ísbúð Norðurlands. Þar fæst allt svalt á milli himins og jarðar og má þar fá bæði ljúffengan jógúrtís í sjálfsafgreiðslu og mjúkan klassískan mjólkur- og rjómaís. Þar er einnig að finna eitt flottasta kúluísborðið þó víða væri leitað, þar sem boðið er upp á kúluís í ýmsum bragðtegundum. Þar eru einnig ljúffengir vegan og sykurlausir valkostir. Svo fæst bæði gómsætur ís úr skyri sem og laktósafrírri mjólk.

02.ágú. 2017 - 15:21 Kynning

Skalli: Goðsagnakennd ísbúð

Skalli er eflaust ein goðsagnakenndasta ísbúð Reykjavíkur enda hefur hún verið starfrækt í fjölda ára. Skalli hóf starfsemi sem sjoppa og ísbúð í Lækjargötu árið 1973 og fékk nafn sitt frá uppátektarsömum menntaskólanemum, þar sem sjoppan var rekin af sköllóttum manni. Nú er Skalli í eigu Jóns Magnússonar sem hefur rekið ísbúðina um árabil.

30.júl. 2017 - 12:00 Þorvarður Pálsson

8 ára drengur safnaði fyrir nýjum hjólastól handa besta vini sínum

Þeir félagar Paul og Kamden. Þegar þeir Paul Burnett og Kamden Houshan hittust í leikskóla varð þeim fljótt til vina enda deildu þeir áhuga á ofurhetjum og að gera kjánaleg myndbönd. Það sem flestir taka eftir þegar þeir sjá Kamden er að hann er í hjólastól en það hefur aldrei skipt Paul neinu máli fyrr en hjólastól Kamden fór að vefjast fyrir honum í leik og starfi. Þá greip Paul til sinna ráða.
30.júl. 2017 - 09:00 Þorvarður Pálsson

Kanínur björguðu sér úr flóði með frumlegum hætti – Myndband

Fyrir skömmu varð mikið flóð á Otago svæðinu á Suðurey Nýja-Sjálands. Þar í landi má finna mikið magn sauðfjár og flæddi meðal annars yfir tún nágranna bóndans Ferg Horne sem stundað hefur landbúnað í 50 ár. Þegar Horne fór að athuga með fjörtíu kindur nágrannans kom hann auga á nokkuð sem hann hafði ekki séð á sinni löngu ævi og náðist atvikið á myndband.
29.júl. 2017 - 09:00 Þorvarður Pálsson

Köttur sem hafði gengt embætti bæjarstjóra í tæp tuttugu ár allur

Stubbs á góðri stundu í fyrra. Árið 1998 kusu íbúar smábæjarins Talkeetna í Alaska sér kött sem bæjarstjóra. Hinn gulleiti Stubbs gegndi embættinu með miklum sóma allar götur síðan en hefur nú kvatt þennan heim eftir langa ævi en hann varð 20 ára og þriggja mánaða gamall. Hinn fjórfætti og loðni bæjarstjóri laðaði ferðamenn til bæjarins en þar búa 900 manns. Ekki er búið að ákveða hver tekur við embætti bæjarstjórans en að sögn eiganda Stubbs er einn kettlingur í þeirra eigu reiðubúinn að feta í fótspor Stubbs.
28.júl. 2017 - 19:00 Þorvarður Pálsson

Keypti sér 27 milljón króna Ferrari – Var búinn að klessukeyra hann klukkustund síðar

Ferrari 430 Scuderia. Það tók hann aðeins klukkustund að stúta nýja sportbílnum. Ökumaður í Suður-Yorkshire á Englandi er með sært stolt og léttari pyngju eftir að hafa gjöreyðilagt glænýja Ferrari bifreið sína sem hann hafði fest kaup á einungis klukkstund áður en hann rústaði honum. Hann getur huggað sig við það að hann slapp án þess að slasast alvarlega.
25.júl. 2017 - 19:00 Þorvarður Pálsson

Ný auglýsing KFC vekur hörð viðbrögð – „Ef þetta lætur þig vilja borða kjúkling ertu geðsjúklingur“

Frábær ný auglýsingaherferð eða algjörlega misreiknað klúður? Skyndibitarisinn KFC er í miklu uppáhaldi hjá mörgum Íslendingum en keðjan var sú fyrsta af stóru bandarísku skyndibitakeðjunum til að opna hér á landi og er óhætt að segja að vinsældir hennar séu miklar. Fyrir skömmu hóf KFC í Bretlandi nýja auglýsingaherferð sem er óhætt að segja að fari misvel í fólk.
25.júl. 2017 - 16:00 Þorvarður Pálsson

Heimsþing jólasveina haldið í Kaupmannahöfn – Láta ekki veðurblíðuna stöðva sig

Það er sannarlega hásumar í Danaveldi en það stoppar ekki jólasveina víðsvegar að úr heiminum í að sækja höfuðborgina Kaupmannahöfn heim. Þar hittast jólasveinarnir á árlegum heimsþingi sínu þessa dagana, World Santa Claus Congress en þetta er í 60. árið sem það er haldið. Sveinarnir láta ekki veðurblíðuna sem nú gælir við frændur vora Dani koma í veg fyrir að þeir klæðist hefðbundnum jólasveinaklæðnaði.
22.júl. 2017 - 12:00 Þorvarður Pálsson

Sjálfan olli meira en 20 milljón króna skemmdum - Myndband

Fólk leggur ýmislegt á sig fyrir réttu myndina en það er vissara að fara varlega þegar stillt er upp. Konu nokkurri sem reyndi að taka sjálfu við listaverk tókst ekki betur upp en svo að hún datt aftur fyrir sig með þeim afleiðingum að hún olli tugmilljón króna skemmdum í listagalleríi nokkru í Los Angeles borg í Bandaríkjunum.
20.júl. 2017 - 16:20 Kynning

Atomstation vinnur nýja plötu með fyrrum upptökustjóra Ramones: „Partívænt rokk og ról“

Atomstation vinnur að nýrri plötu. Hljómsveitin Atomstation var að senda frá sér lagið Ravens of Speed, sitt fyrsta í 9 ár. Bandið vinnur nú að sinni þriðju breiðskífu sem tekin var upp í Cassette Recordings í Los Angeles í samvinnu við Scott Hackwith fyrrum upptökustjóra Ramones. Skífan mun bera nafnið Bash og er væntanleg á næstu mánuðum.
20.júl. 2017 - 15:45 Kynning

Úlfur Úlfur Úlfur: Fyrsti íslenski Triple IPA-bjórinn kominn á markað

Vínbúðirnar og Fríhöfnin í Keflavík hefja í dag sölu á bjórnum Úlfur Úlfur Úlfur Nr.50 frá Borg Brugghúsi. Bjórinn er merkilegur fyrir þær sakir að hann er fyrsti íslenski bjórinn í stílnum Triple IPA og hafa íslenskir bjóráhugamenn beðið hans með mikilli eftirvæntingu undanfarnar vikur.