07. feb. 2011 - 21:00Gunnar Guðbjörnsson

Horft yfir sviðið - Kristinn Örn skrifar frá Berlín um niðurskurð tónlistarskóla

Frá Kristni Erni

Menningarpressunni barst í dag grein frá Kristni Erni Kristinssyni, píanóleikara um málefni tónlistarskólanna í Reykjavík en þar fjallar hann jafnframt um ástæður þess að íslenskt tónlistarlíf er svo blómlegt sem raun ber vitni.

 

Þegar ég var við tónlistarnám í Bandaríkjunum á síðari hluta síðustu aldar var ég stoltur af því að á Íslandi væri nánast engin stéttaskipting og lítil spilling. Þegar ég flutti heim var MacDonalds mættur á svæðið, stéttaskipting óx og nokkrum árum eftir Enron hneykslið hrundu íslensku bankarnir vegna spillingar og græðgi.

Þegar ég hef hitt kollega mína erlendis hef ég verið stoltur af tónlistarmenntun íslendinga og blómlegu tónlistarlífi. Þetta gæti líka breyst ef við höldum ekki vöku okkar.

En hvers vegna er tónlistarlífið svona blómlegt? Skoðum það nánar. Árið 1963 (2. apríl) birtist í Alþýðublaðinu grein með yfirsögninni: „Stuðningur við Tónlistarskóla þrefaldazt“ Þá hafði jafnaðarmaðurinn Gylfi Þ. Gíslason menntamálaráðherra lagt fram frumvarp sem gekk út á ef sveitarfélög stofnuðu tónlistarskóla kæmi ríkið með framlag á móti. Þriðjungur kostnaðar átti að vera greiddur af sveitarfélögum, þriðjungur af ríkinu og afgangurinn fjármagnaður með skólagjöldum. Ingvari Gíslasyni þótti ekki nóg að gert og vildi ganga lengra, hækka framlögin þannig að foreldrar þyrftu ekki að greiða skólagjöld. Jafnaðarstefna í hnotskurn, þó tilheyrði Ingvar framsóknarflokknum!

Þetta frumvarp var mikið gæfuspor fyrir tónlistarmenntun í landinu, og lagði grunninn að hinu öfluga tónlistarlífi á Íslandi í dag. Tónlistarskólar voru stofaðir út um allt land, og nú áttu börn í litlum fiskiþorpum úti á landi líka kost á því að stunda tónlistarnám, rétt eins og börn á stærri stöðum. Síðar var lögunum breytt þannig að ríkið kæmi ekki að rekstri tónlistarskóla, heldur yrði hann alfarið á könnu sveitarfélaganna. Tónlistarkennarar vöruðu við þessarri þróun.

Á daginn kom að það var ekki að ástæðulausu. Árið 2003 (sunnudaginn 21. sept) birtist grein í morgunblaðinu eftir Bergþóru Jónsdóttur sem bar nafið „Ímynd menningarborgar“. Þá var farið að halla undan fæti, þó var ekki komin kreppa og bankakrísa. Það voru breytt viðhorf sem réðu ferðinni, hvað hafði orðið af jafnaðarstefnunni? Í greininni segir:

Tónlistarskólarnir í borginni reka upp ramakvein vegna fyrirvaralítils niðurskurðar borgarinnar, sem bitnar verulega á starfsemi þeirra, og þjónusta við nemendur er dregin saman og deildum lokað.
Þá er þeim börnum sem stunda nám í reykvískum tónlistarskólum, en búa utan borgarinnar úthýst úr skólunum - borgin vill ekki lengur greiða með tónlistarnámi þeirra, eins og hún gerir með sínum eigin börnum.  „Hvað er eiginlega í gangi?“ - spyr fólk í undrun sinni, og ræðir þessi mál - á tónleikum, á sýningum, í leikhúsum, á kaffihúsum, á vinnustöðum og bara víðast hvar þar sem maður hittir mann. „Er borgin að missa allt niðrum sig í menningarmálunum? ...

...Niðurskurðurinn nú er þegar farinn að skaða starf tónlistarskólanna. Tónmenntaskólinn hefur boðað að þar verði deild lokað til að koma til móts við niðurskurðinn, og Tónlistarskólinn í Reykjavík hefur lokað bókasafni sínu til að bregðast við 19 milljóan króna niðurskurði. Það er þó eitt besta safn sinnar tegundar í landinu. Þetta er dapurleg afturför.

Hvernig þessi mál hafa þróast í framhaldinu má sjá á línuriti á Menningarpressunni þar sem borin eru saman framlög Reykjavíkur til tónlistarkennslu annars vegar og íþrótta og tómstundastarfs hins vegar. (http://www.pressan.is/Menningarpressan/Lesa_Sigild_tonlist/framreiknadur-samanburdur-a-styrkjum-vegna-greinar-vikings-heidars)

Og Reykjavík hefur ótvíræða forustu í niðurskurði: „Samkvæmt könnun sem FT framkvæmdi í mars 2009 hljóðaði meðaltals breyting á milli áranna 2009 og 2010 upp á tæplega 1% niðurskurð hjá tónlistarskólum utan Reykjavíkur. Í Reykjavík var niðurskurður upp á rúm 21%.”  (Bréf til borgarstjóra: www.ki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=10436)

Nú er enn boðaður niðurskurður á framlögum til tónlistarkennslu í Reykjavík meðan framlög hækka til íþrótta- og tómstundamála. Á sama tíma er það yfirlýst stefna Besta flokksins að gera listir að grunnþætti í skólastarfi í samræmi við „Vegvísi fyrir listfræðslu“, stefnumörkunarskjal UNESCO, þar sem megin inntakið er að listir og menning þurfi að öðlast miðlægan sess í menntakerfum þjóða (Bréf til borgarstjóra: www.ki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=10436)

Hlutfall tónlistarnemenda í grunnskólum er lægra í Reykjavík en annarsstaðar, eða 19 % miðað við 34% utan höfuðborgarinnar. Skólarnir í Reykjavík eru sjálfstæðir, ekki reknir af sveitarfélaginu eins og víðast hvar annars staðar, skólagjöld eru hærri en í öðrum sveitarfélögum. Kennslutímabil tónlistarkóla í Reykjavík hefur verið stytt og er nú víða 30 vikur á ári en 36 í nágrannasveitarfélögum.  Þannig hefur þróun síðustu ára orðið til þess að foreldrar tónlistarnemenda í Reykjavík eru að borga sífellt hærri skólagjöld fyrir sífellt styttra námstímabil! Finnst foreldrum þetta allt í lagi eða vita þeir ekki af þessu?

Það þarf að snúa þessarri óheillaþróun við, áður en það er of seint. Afleiðingar aukins niðurskurðar munu koma skýrt í ljós á næstu áratugum ef ekkert verður að gert. Þá gæti farið svo að Reykjavík verði ekki jafn eftirsóknarverður staður til að heimsækja vegna öflugs tónlistarlífs eins og nú er samkvæmt áliti blaðamanns NY Times.
(Sjá. http://www Times sem lítur á.pressan.is/Menningarpressan/Lesa_Sigild_tonlist/tonlistin-er-malid-hja-ny-times---gerir-landid-ad-spennandi-afangastad)

Undirritaður er í námsleyfi í Berlín um þessar mundir og hefur fylgst með tónlistarnemendum í Tónlistarháskólum Berlínar. Skólagjöld eru þar nánast engin. Þar er stór hluti nemenda frá öðrum löndum og fjöldi nemenda af asískum uppruna mjög áberandi. Það er vegna þess að skólinn tekur inn eftir hæfni umsækjenda á hljóðfæri sitt, en ekki eftir þjóðerni. Þýskaland meinar ekki íbúum annarra þjóða um skólavist, þótt ekki fylgi þeim peningar. Þýska ríkið hefur metnað til að kosta þessa listmenntun á hæsta stigi, vegna listarinnar sjálfrar. Vegna þess að það hefur metnað til að reka tónlistarháskóla í fremstu röð, listarinnar vegna, ekki peninganna vegna. Þeir eru stoltir af skólunum sínum. Það væri óskandi að slík viðhorf rötuðu inn á borð hjá ráðamönnum Reykjavíkurborgar. Óskandi að þeir hefðu það stolt og þá framtíðarsýni að höfuðborg Íslands ætti að vera í fararbroddi við að fjárfesta í tónlistarmenntun allri þjóðinni til heilla.



15.des. 2016 - 15:00

Guitar Islancio með rafmagnaða rokktónleika: „Við erum rokkhundar inn við beinið“

„Þessu átti enginn von á og allra síst ég sjálfur. En við félagarnir, Bjössi Thor, Gunnar Þórðarson, Jón Rafnsson og Fúsi Óttars ætlum að halda rafmagnaða tónleika í orðsins fyllstu merkingu á Cafe Rosenberg föstudagskvöldið 16. desember. Við erum rokkhundar inn við beinið og ætlum að sýna það og sanna. Guitar Islancio ætlar að bjóða upp á rafmagnað rokk, kraftmikinn blús og hvað eina á tónleikum sem verður talað um næstu árin.“
08.jún. 2016 - 17:00 Bleikt

Andri Freyr gefur út lagið Fyrirgefðu: „Var búinn að missa allt“

Andri Freyr Alfreðsson gaf út lagið Fyrirgefðu í dag en með honum í laginu eru gospelsöngkonan Eyrún Eðvalds og Pollapönkarinn Heiðar Örn.  Andri Freyr hefur verið að semja tónlist síðan 2001 og gaf út lagið Heimurinn er minn árið 2013.

11.jan. 2016 - 10:34 Ágúst Borgþór Sverrisson

Síðasta lagið frá Bowie: Kveðja til okkar frá manni sem vissi að hann var að deyja - Myndband

„David Bowie bjó til listaverk úr dauða sínum,“ segir Tony Visconti, leikstjóri tónlistarmyndbandsins við lagið Lazarus, en erfitt er að verjast þeirri tilhugsun að þar sé Bowie að yrkja um eigin dauðastund. Texti lagsins og myndbandið vekja sterk hughrif í ljósi þess að Bowie er nýlátinn.
04.nóv. 2015 - 16:31

Kvennakór Garðabæjar hlaut gull- og silfurverðlaun í alþjóðlegri kórakeppni á Spáni

Kvennakór Garðabæjar, skipaður áhugasöngkonum úr Garðabæ og nágrenni, vann til tvennra verðlauna í alþjóðlegri kórakeppni Canta al mar á Spáni sem fór fram dagana 21.- 25. október. Kórinn vann til gullverðlauna í flokki kvennakóra og var sigurvegari þess flokks og í flokki kirkjuverka vann kórinn til silfurverðlauna. Ingibjörg Guðjónsdóttir er kórstjóri og stofnandi Kvennakórs Garðabæjar.
08.jún. 2015 - 21:00

Þegar tveir ungir menn hurfu í Reykjavík: „Voru þetta bara tveir listrænir strákar á megabömmer yfir lífinu?“

„Handan við hafdjúpin bláu. Hugur minn dvelur hjá þér. Ég vil að þú komir og kyssir. Kvíðann úr hjarta mér,“ eru upphafsorð lagsins Hvítra máva eftir Björn Braga Magnússon, en lagið og höfundurinn var efni pistils Dr.Gunna í tilefni Sjómannadagsins. Hvítir mávar komu út árið 1959 í flutningi Helenu Eyjólfsdóttur, með lagi eftir Walter Lange og texta eftir Björn Braga. Er þetta hans þekktasti texti en hann samdi einnig textann við Allt á floti.
02.maí 2015 - 17:27

Egill gagnrýnir Jón Gnarr harðlega: Gunnar Jökull var veikur, ekki bjáni

Egill Helgason ferð hörðum orðum um grein Jóns Gnarr í Fréttablaðinu í morgun sem fjallar um svokallað bjánapopp. Ástæða gagnrýninnar er sú að Jón Gnarr dregur Gunnar Jökul Hákonarson, fyrrverandi trommuleikara Trúbrots, inn í umræðuna. „Ég segi eins og er – mér finnst það ljótt,“ segir Egill.
02.maí 2015 - 11:41

Gleyma öllu um Hallbjörn, hendir plötu Gylfa í ruslið: Bjánapoppið er dautt

Jón Gnarr, leikari og fyrrverandi borgarstjóri, gerir upp við bjánapoppið sem hann kallar svo í nýjum pistli og segir það dautt, þar sem margar helstu hetjur þess á íslenskum vettvangi hafi gerst sekar um glæpi eða óásættanlega framkomu.
27.apr. 2015 - 20:48

Alvogen heldur styrktartónleika fyrir börn í Nepal: Retro Stefson, Amabadama og Ylja boðað komu sína

Lyfjafyrirtækið Alvogen hefur ákveðið að halda styrktartónleika í Hörpu þann 6. júní næstkomandi í samstarfi við UNICEF og Rauða krossinn en samtökin standa nú fyrir landssöfnun til styrktar þolendum jarðskjáltans mikla í Nepal. Alvogen mun bera allan kostnað vegna tónleikanna þannig aðgangseyrir renni óskertur til samtakanna vegna neyðaraðstoðar sem þau standa fyrir í kjölfar hamfaranna. Stefnt er að því að safna yfir 5 milljónum króna vegna tónleikanna sem renna óskert til UNICEF og Rauða krossins með stuðningi Alvogen. Andvirði miðasölu verður skipt jafnt á milli samtakanna. Jafnframt mun Alvogen leggja 4 milljónir króna í beinum fjárstuðningi til UNICEF fyrir sama málefni. Með stuðningi Alvogen og beinu fjárframlagi er stefnt að því að 9 milljónir króna renni til UNICEF og Rauða krossins vegna neyðaraðstoðar í Nepal.
27.apr. 2015 - 20:21

Páll Óskar, Dúndurfréttir, Magni og Skítamórall spila á Kótelettunni

Mikil stemmning var á hátíðinni í fyrra Páll Óskar og Dúndurfréttir ásamt Magna Ásgeirssyni munu spila á Kótelettunni BBQ Festival, stærstu grill-tónlistarveislu Íslands sem haldin verður á Selfossi 12-14 júní. Þá munu Skítamórall og Stuðlabandið einnig troða upp á hátíðinni. Unnið er að því að fá fleiri öflug tónlistaratriði á hátíðina og verða þau opinberuð á næstunni að sögn Einars Björnssonar, aðalskipuleggjanda Kótelettunnar.Einar bætir við:
17.mar. 2015 - 11:50

„Hver er þessi maður? Svo sætur og fyndinn“: OMAM og Siggi Sigurjóns lofuð í hástert á Youtube

Nýtt lag og myndband hljómsveitarinar Of Monsters and Men hefur nú verið skoðað ríflega 240.000 sinnum á Vevo-rásinni á Youtube. Fjölmargir skrifa ummæli við myndbandið og lofa bæði lagið og myndbandið. Frammistaða Sigurðar Sigurjónssonar leikara vekur mikla athygli netverja.
26.feb. 2015 - 19:20

Er sjaldgæfasta plata Íslandssögunnar fundin? Hún kom aldrei út

,,Þessi plata kom aldrei út og því er auðvitað um sögulegan fund að ræða,“ segir Gunnar Lárus Hjálmarsson, betur þekktur sem Dr. Gunni en hann datt heldur betur í lukkupottinn á dögunum þegar hann var að gramsa eftir fjársjóðum í skransölunni Notað og Nýtt í Kópavogi. Kom hann höndum yfir svokallaða ,,test pressu“ en um er að ræða prufu-plötu úr vínylpressu sem við nánari athugun reyndist afar sjaldgæfur fundur.
11.feb. 2015 - 17:00

Nýjung á úrslitakvöldi Söngvakeppninnar: Sum lögin verða sungin á ensku

Lokakeppni forkeppni fyrir Eurovision verður á laugardagskvöldið næstkomandi. Þá verður bryddað upp á þeirri nýjung að hvert lag verður sungið á því tungumáli sem það yrði sungið á ef það yrði framlag Íslands til Eurovision í Austurríki í maí.
10.feb. 2015 - 10:16 Ragnheiður Eiríksdóttir

Skilja allir hommabrandara nema ég?: Hundur í óskilum í Borgarleikhúsinu

Dúettinn glettni Hundur í óskilum heldur upp á 20 ára starfsafmæli sitt um þessar mundir. Í tilefni þess standa þeir nú fyrir sýningunni Öldin okkar á nýja sviði Borgarleikhússins. Sýningin er á mörkum þess að vera tónleikar, uppistand og leikrit - og reynir sannarlega á hæfileika hundanna á öllum þessum sviðum.
05.feb. 2015 - 14:48

Tónlistarhátíðin Sónar hefst í Hörpu í næstu viku

Hátt í 70 listamenn og hljómsveitir koma fram á stærstu Sónar Reykjavík tónlistarhátíðinni til þessa, sem fram fer í Hörpu í næstu viku. Aldrei hafa jafn margir listamenn komið fram á hátíðinni. Aldrei hefur jafn mikið verið lagt í hljóð, umgjörð og hinn sjónræna þátt hennar -
29.jan. 2015 - 12:00

Sesar A frumsýnir tvö myndbönd og gefur nýtt lag - Náðu í það hér

Í tilefni af frumsýningu nýrra tónlistarmyndbanda Sesar A og enduropnun heimasíðunnar, www.sesar-a.com verður slegið upp gleðskap á Gauknum í kvöld.
18.jan. 2015 - 13:39

Dimma og Bubbi í Eldborg: Miðasala hafin á aukatónleikana

Bubbi og Dimma halda tónleika í Eldborg 6 og 7. mars næstkomandi. Uppselt er á fyrri tónleikana og er miðasala hafin á aukatónleikanna.  Á tónleikunum verða flutt lögin af plötu Utangarðsmanna Geislavirkir og af plötu Das Kapital, Lily Marlene. 
14.des. 2014 - 18:14

Snorri Helgason opnar sig

Snorri Helgason tónlistarmaður segir það nauðsynlegt að búa sér til þægindaramma m.a. svo hægt sé að sprengja ramman utan af sér. Hér segir hann frá því þegar hann fór eitt sinn út fyrir kassann sinn þegar hann samdi lag með aðstoð vinar síns Sindra Má Sigfússyni:
11.des. 2014 - 12:25

Systur flytja söngljóð, aríur og dúetta

Systurnar og söngkonurnar Erla Björg og Rannveig Káradætur koma fram á tónleikum í safnaðarheimili Vídalínskirkju í Garðabæ þann 14. desember næstkomandi. Á tónleikunum verða flutt söngljóð, aríur og dúettar úr ýmsum vel þekktum óperum. Allir eru hjartanlega velkomnir en aðgangseyrir er 2000 krónur og hefjast tónleikarnir á slaginu 20:00.
12.nóv. 2014 - 08:00

Bubbi ljóstrar upp gömlu leyndarmáli: Þess vegna byrjuðu tónleikar Dylans svona brösuglega

Bubbi Morthens hefur afhjúpað gamalt leyndarmál úr bransanum: Þegar Bob Dylan lék á Listahátíð í Laugardalshöll árið 1990 þótti flutningur fyrstu laganna á tónleikunum vera með slakasta móti. Nú hefur komið í ljós að Bubbi átti óbeinan þátt í því að svo fór.
06.nóv. 2014 - 11:00

Trommari AC/DC ákærður fyrir að hafa reynt að láta myrða tvo menn: Reiðarslag, segir íslenskur aðdáandi

Phil Rudd, trommari rokkhljómsveitarinnar AC/DC, kom fyrir rétt á Nýja-Sjálandi í gær, ákærður fyrir að hafa reynt að ráða leigumorðingja til að myrða tvo menn. Rudd ákvað að tjá sig ekki um sakarefnin og var hann látinn laus gegn tryggingu.

Pressupennar
nýjast
Kristinn H. Gunnarsson
Kristinn H. Gunnarsson - 18.11.2017
Uppreist æra í stað siðbótar
Indíana Ása Hreinsdóttir
Indíana Ása Hreinsdóttir - 18.11.2017
Um daður, áreitni og afleiðingar
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 18.11.2017
Fjórði fundurinn
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 16.11.2017
Málinu drepið á dreif
Arnaldur Máni Finnsson
Arnaldur Máni Finnsson - 13.11.2017
Grasrótin og greinar trjánna
Davíð Már Kristinsson
Davíð Már Kristinsson - 01.11.2017
Vinstri hægri snú
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 31.10.2017
Allra heilagra og Allra sálna messa
Fleiri pressupennar