18. nóv. 2015 - 13:44Björn Jón Bragason

Er Grænland íslensk nýlenda?

Líklega þykir flestum spurningin í titli þessa pistils fjarstæðukennd. Á fyrri hluta síðustu aldar kom þetta álitaefni þó reglulega til umræðu hérlendis og samþykktar voru margar tillögur á Alþingi um að kannað yrði þjóðréttarlegt tilkall Íslendinga til Grænlands. Mikil skrif urðu um málið, en enginn af fjallaði þó um það af jafnmiklum lærdóm og dr. juris Jón Dúason.

Jón Dúason var fæddur árið 1888 í Fljótum í Skagafirði. Hann lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík 1913 og stundaði nám í samvinnufélagsfræðum í Danmörku og Skotlandi. Að því loknu nam hann hagfræði og lauk prófi frá Hafnarháskóla árið 1919. Því næst lagði hann stund á nám í bankafræðum í Bretlandi og á Norðurlöndum og starfaði um hríð fyrir borgarstjórn Kaupmannahafnar. Hann hóf eigin rekstur sem heildsali árið 1926 í Kaupmannahöfn, en hvarf brátt frá því og helgaði sig algjörlega frá þeim tíma rannsóknum á réttarstöðu Grænlands og sögu þess merka lands.

Áhugi á Grænlandi fer vaxandi

Um líkt leyti, eða um miðbik þriðja áratugarins, jókst áhugi hérlendra manna á Grænlandi fyrir þá sök að árið 1925 var Færeyingum veitt heimild til fiskveiða þar en aflabrestur hafði orðið við eyjarnar vegna ofveiði. Íslenskir útgerðarmenn veltu því eðlilega fyrir sér hvort og þá hvernig mætti tryggja Íslendingum sambærilegan rétt við Grænland. Þetta sama ár lögðu alþingismennirnir Magnús Jónsson, Tryggvi Þórhallsson og Benedikt Sveinsson (langafi núverandi fjármálaráðherra) fram tillögu um skipan nefndar sem falið yrði að kanna réttarstöðu Grænlands gagnvart Íslandi. Benedikt mælti fyrir tillögunni og sagði Grænland til forna hafa verið íslenska nýlendu, sem síðan hefði eyðst og týnst. Hann taldi Íslendinga geta haft margvísleg not af Grænlandi utan fiskveiða, því þar væru kol og málmar í jörðu, auk þess sem nægt væri beitiland fyrir sauðfé. Tillagan fékk mikinn byr á þinginu og var samþykkt. Skipuð var nefnd í kjölfarið, sem virðist ekki hafa orðið sérlega starfsöm.

Þessi mikli áhugi hér innanlands hefur væntanlega orðið til að hvetja Jón Dúason enn til dáða og skrifaði hann doktorsritgerð um þetta efni sem bar heitið „Grönlands Statretlige Stilling í Middelalderen“ og hana varði hann við Óslóarháskóla árið 1928. Athyglisvert er að niðurstöður ritgerðarinnar gengu í berhögg við þær kröfur sem Norðmenn höfðu þá uppi til Grænlands. En árið 1931 varð þjóðréttarleg staða Grænlands mjög í brennidepli er Norðmenn námu land á Austur-Grænlandi. Deilu Dana og Norðmanna um þetta efni var skotið til fasta alþjóðadómstólsins í Haag.

Jón Þorláksson, alþingismaður og formaður Sjálfstæðisflokksins, flutti um það tillögu á Alþingi að Íslendingar gættu hagsmuna sinna í deilu Norðmanna og Dana.  Jón velti því upp í ræðu sinni á þingi að Íslendingar þyrftu hugsanlega að leita út fyrir landsteinana við framþróun atvinnuvega á komandi árum og því rétt að tryggja möguleg réttindi þar vestra.

Þrátt fyrir að tillaga Jóns Þorláksson væri samþykkt varð ekkert úr því að Íslendingar hefðu sig frammi í deilunni fyrir fasta alþjóðadómstólnum. Það mun líklega til komið vegna álits Einars Arnórssonar lagaprófessors sem birtist í skýrslu hans um málið árið 1932. Einar taldi hvorki Noreg né Ísland geta gert sér nokkra von um að fá kröfu til Grænlands tekna til greina. Fasti alþjóðadómstóllinn dæmdi landnám Norðmanna á Grænlandi ólöglegt skömmu síðar.

Var Grænland hluti Íslands?

Víkjum þá aftur að Jóni Dúasyni. Heimkominn hélt hann áfram rannsóknum sínum á sögu Grænlands og þjóðréttarlegri stöðu þess. Til rannsókna sinna fékk hann dálítinn styrk úr ríkissjóði, en engin embætti stóðu honum til boða hér heima og bjó hann við fremur kröpp kjör alla tíð. Ekki bætti úr skák að hann var þjakaður af brjóstveiki mestan hluta ævinnar. Jón bjó hin seinni ár í Þingholtsstræti og hélt áfram rannsóknum sínum á Landsbókasafninu, en á heimili hans var jafnframt afgreiðsla ýmissa rita sem hann hafði tekið saman um Grænland. Hans mesta ritverk var „Réttarstaða Grænlands. Nýlendu Íslendinga“ um 1600 blaðsíður og litlu minna var bókin „Landkönnun og landnám Íslendinga í Vesturheimi“. Þarna fengust einnig ýmsir bæklingar sem báru nöfn eins og „Grænland á krossgötum“, „Íslendingar eiga Grænland“, „Á Ísland ekkert tilkall til Grænlands?“ og þá mátti þar einnig fá bæklinga á dönsku og þýsku um sama efni. Hús Jóns brann til kaldra kola árið 1957 og þar með mestur hluti útgáfunnar, þó svo að hann fengi bjargað merkilegustu handritunum.

Því er ekki að neita að Jón var af mörgum álitinn sérvitringur og hafður að háði af sumum. Samt var það svo að fáir treystu sér til að bera brigður á kenningar hans, enda þekking hans á málefninu einstök.

Hann var óþreytandi að rita greinar í blöð og tímarit um tilkall Íslendinga Grænlands og sýndi aðdáunarverða eljusemi við þá vinnu. En Jón Dúason var fjarri því einn um þá skoðun að Íslendingar ættu tilkall til Grænlands. Einar Benediktsson skáld viðraði oft slíkar hugmyndir og margir fleiri. Enginn rannsakaði efnið þó af jafnmiklum ákafa og Jón.

Hans meginröksemdir voru þær að lög þjóðveldisins, Grágás, þekkir ekki Grænland sem sérstakt þjóðfélag, heldur sé það hluti úr því sem kallað er „vár lög“. Sér-grænlenskur þegnréttur virðist ekki hafa verið til samkvæmt lögum þjóðveldisins, en talað er um færeyska menn, enska menn, sænska o.s.frv. Jón leiðir að því margvísleg rök í sínum fræðiritum að lög Íslands hafi gilt á Grænlandi og þegar rætt sé um í „várum lögum“ sé átt við að Grænland og Ísland hafi haft með sér sama lögþing, sömu lög, sama þegnskap og sömu dómstóla.

Jón lét ekki við það sitja að rannsaka stöðu Grænlands á fyrri öldum heldur lagði hann á það áherslu að Íslendingar hefðu aldrei afsalað sér Grænlandi. Þegar Íslendingar gengust Noregskonungi á hönd hefði Grænland einfaldlega fylgt með og það samband aldrei rofnað. Sú ályktun Jóns og fleiri verða að teljast hæpnar í meira lagi, en aðrar niðurstöður hans eru athygli verðar.

Við stofnun Sameinuðu þjóðanna var komið á fót verndargæslunefnd og var Dönum gert að skila nefndinni skýrslu um stjórnun sína á Grænlandi. Dönskum stjórnvöldum féll það illa og var ákveðið í nýrri stjórnarskrá Dana árið 1953 að Grænland skyldi innlimað í danska konungsríkið. Við þessa nýju skipan vöknuðu Grænlandsmálin til lífsins á ný á Íslandi. Þingmenn kröfðust þess að því yrði mótmælt á vettvangi Sameinuðu þjóðanna að Dönum yrði heimilt að hætta skýrslugerðinni og þess freistað að ná ítökum og réttindum til handa Íslendingum á Grænlandi.

 „Fyrir hrausta og harðfenga menn“

„Á Grænlandi eru framtíðarskilyrði fyrir hrausta og harðfenga menn.“

Þannig hljómaði niðurlag þingsályktunartillögu Péturs Ottesen alþingismanns sem hann flutti í nóvember 1954. Meginefni tillögunnar var að gerður yrði gangskör að því að viðurkenna rétt Íslendinga til atvinnurekstrar á Grænlandi og við strendur þess. Þetta var síður en svo í fyrsta sinn sem Pétur flutti tillöguna. Hann hafði flutt hana margoft frá árinu 1945. Í tillögum sínum ræddi hann um margvísleg nyt sem Íslendingar gætu haft af Grænlandi, ekki einasta sjávarafla, heldur einnig málma í jörðu og mikinn og góðan útigang fyrir sauðfé. Þar mætti stunda loðdýrarækt og hafa nyt af selum og rostungum, auk þess sem hreindýr og sauðnaut þrifust þar vel. Þar væru því margháttuð „framtíðarskilyrði fyrir hrausta og harðfenga menn“.

Ríkisstjórnin lagði þó fram sína eigin tillögu Sú tillaga var samþykkt með 30 atkvæðum gegn 20. Tillögu stjórnarinnar flutti Kristinn Guðmundsson utanríkisráðherra, en forveri hans í embætti, Bjarni Benediktsson, hafði árið áður sett á laggirnar nefnd til að rannsaka mögulegar kröfur Íslands í og við Grænland. Niðurstöður þeirrar nefndar voru ekki til þess fallnar að styrja möguleika Íslendinga til ítaka á Grænlandi. Í kjölfarið var fulltrúum Íslendinga á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna skipað að sitja hjá við atkvæðagreiðsluna.

Mörgum fannst sem ríkisstjórnin hefði átt að taka upp mun harðari afstöðu. Farmanna og fiskimannasamband Íslands ályktaði meðal annars um málið og vildi að látið yrði reyna á það til þrautar hvort Íslendingar ættu einhvern rétt við Grænland. Á sama tíma og tillagan var flutt stóð yfir þing Alþýðusambands Íslands þar sem sambærileg tillaga var borin upp og samþykkt einróma og þess krafist að fulltrúar Íslands á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna greiddu atkvæði „gegn innlimun Grænlands í Danmörku“ eins og það var orðað í ályktuninni.

Kristján Albertsson, sem var fulltrúi Íslands á umræddu þingi Sameinuðu þjóðanna, mótmælti þeim Íslendingum sem vildu gera tilkall til Grænlands í blaðagrein í desember 1954. Þar sagði hann fólkið sem byggi á Grænlandi eiga landið, en ekki Íslendinga og fullyrti að á milli Íslands og fornrar byggðar norrænna manna á Grænlandi hefðu aldrei verið nein stjórnarfarsleg tengsl. Kristján benti einnig á í grein sinni að hvort tveggja Alþingi og ríkisstjórn hefðu ítrekað leitað álits fremstu þjóðréttarfræðinga landsins á mögulegu tilkalli Íslendinga til Grænlands og svör þeirra alltaf verið neikvæð. Jón Dúason svaraði grein Kristjáns og nefndi að Grænlendingar væru ekki og hefðu aldrei verið sérstök þjóð og ættu ekkert tilkall til þessar réttar að vera fullvalda þjóð.

Það fór ekki svo að „hraustir og harðfengir“ íslenskir menn hæfu rostungsveiðar og loðdýrarækt á Grænlandi. Jón Dúason lést árið 1967 og síðan þá hefur verið hljótt um rannsóknir hans.

Heimildir: Vísir, Alþingistíðindi og rit dr.juris Jóns Dúasonar. - Birtist fyrst í DV




07.jún. 2016 - 18:30 Reykjavík vikublað

Nýir háskólagarðar HR

Háskólinn í Reykjavík.
Brátt hefjast framkvæmdir við Háskólagarða við rætur Öskjuhlíðar, nærri Háskólanum í Reykjavík. Þar áformar skólinn að reisa 350 nýjar íbúðir og einstaklingsherbergi, auk leikskóla og þjónustusvæðis.

07.jún. 2016 - 15:00 Reykjavík vikublað

Átta brúðhjón sama daginn

Þórhallur Heimisson, sóknarprestur í Breiðholtskirkju.
Séra Þórhallur Heimisson, sóknarprestur í Breiðholtskirkju, bauð sl. laugardag upp á svokallaðan „drop-in“ skírnadag, en þar voru börn skírð án endurgjalds og alls voru sjö börn skírð þennan daginn. Ellefta júní nk. verður síðan boðið upp á „drop-in“ hjónavígslu þar sem pör geta tekið vígslu með litlum fyrirvara sér að kostnaðarlausu. 

06.jún. 2016 - 20:00 Reykjavík vikublað

Anton: „Ég fór á alla heimaleiki Íslands í undankeppni EM og hrópaði: Áfram Ísland!“

Anton Vsevolodovich Vasiliev, sendiherra Rússa hér á landi, er heillandi maður með glæsilega feriskrá. 
04.jún. 2016 - 08:15 Reykjavík vikublað

Davíð Oddsson: Horfum heim

Davíð Oddsson, forsetaframbjóðandi.
Varla hefur farið fram hjá neinum að einn kunnasti Íslendingur okkar samtíðar, Davíð Oddsson, er í kjöri til embættis forseta. Davíð á að baki langan feril sem borgarstjóri, forsætisráðherra, utanríkisráðherra, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins. Ég hitti Davíð á dögunum og spurði hann fyrst af öllu hvers vegna hann hefði veitt svo fá viðtöl hin síðari ár.

26.maí 2016 - 15:00 Reykjavík vikublað

Vorverkin, akstur og mengun

Höfundur er Ólafur Kr. Guðmundsson, alþjóðlegur dómari í akstursíþróttum.
Vorið er komið og farið að örla á sumri. Gróðurinn að taka við sér. Þessu fylgja vorverkin. Raka saman laufi, leifum af flugeldum og klippa runna og tré. Allt endar síðan af hrúgum af úrgangi sem þarf að koma til Sorpu.

25.maí 2016 - 19:30 Reykjavík vikublað

Uppskrift vikunnar: Lönguflök að austurlenskum hætti

Úlfar Eysteinsson, matreiðslumeistari. Að þessu sinnu gefur Úlfar Eysteinsson matreiðslumeistari okkur uppskrift að löngu: „Þessi réttur var þróaður hér á Þremur Frökkum og er ávallt vinsæll. Kryddið, sem við notum í réttinn, er frá Miðjarðarhafinu og austar en rétturinn er þeim kostum gæddur að vera fremur hitaeiningasnauður.
25.maí 2016 - 14:00 Reykjavík vikublað

Húsin í bænum: Dugguvogur 2

Húsið í dag.
Lóðinni við Dugguvog nr. 2 var úthlutað til flutningafyrirtækis Gunnars Guðmundssonar (1924–2004) árið 1971 og þar reisti hann iðnaðar- og skrifstofuhús undir starfsemi flutningafyrirtækisins sem bar nafn hans. Uppdrætti að Dugguvogi 2 gerði Karl-Erik Rocksén arkítekt. Guðmundur var ekki alls kostar sáttur með útlit hússins og ræddi málið við kunningjakonu sína, Gerði Helgadóttur myndhöggvara (1928–1975). Úr varð að Gerður kom með tillögu að lágmyndum á útveggi hússins til að fegra það. Innblásturinn sótti hún í form bílavarahluta og undirvagna bíla. 
25.maí 2016 - 11:15 Reykjavík vikublað

Falleg minningar- og sigurhátíð í Fossvogskirkjugarði

Það var fallegur og sólríkur dagur sem rann upp í Reykjavík 9. maí sl. Þann dag halda Rússar hátíðlegan ár hvert til að minnast þeirra mörgu sem féllu í baráttunni við nasisman í seinni heimsstyrjöldinni, en 71 ár er liðið frá lokum hildarleiksins, sem Rússar kalla föðurlandsstríðið mikla. 

24.maí 2016 - 10:00 Hafnarfjörður / Garðabær

Fyrsta hverfið á Íslandi til að fá vistvottun

Gunnar Einarsson bæjarstjóri með vistvottunarskjal Urriðaholts ásamt Cary Buchanan, fulltrúa BREEAM Communities. Urriðaholt í Garðabæ er fyrsta hverfið á Íslandi til að fá vistvottun frá alþjóðlegu samtökunum BREEAM Communities. Vottunin staðfestir að skipulag hverfisins taki mið af sjálfbærri þróun og hafi virðingu fyrir umhverfi og samfélagi að leiðarljósi. Þetta kemur fram á vef Garðabæjar.
23.maí 2016 - 17:00 Reykjavík vikublað

Borgarfulltrúi: Óvissuástand á leikskólum borgarinnar

Ráðhús Reykjavíkur. Fjölmargir foreldrar ungbarna og barna á leikskólaaldri hafa að undanförnu upplifað mikla óvissu um í hvað stefnir varðandi örugga dagvistun barna þeirra.
02.maí 2016 - 17:00 Reykjavík vikublað

Landspítali er og verður við Hringbraut

Stofnfundur Spítalans okkar. Þorkell Sigurlaugsson hefur langa reynslu af fjárfestingastarfsemi og skipulagsmálum. Að loknu námi í viðskiptafræði við Háskóla Íslands (HÍ) starfaði hann lengst af sem framkvæmdastjóri hjá Eimskip og síðan hjá Burðarási, sem var fjárfestingafélag Eimskipafélagsins. Þorkell hefur komið að frumkvöðlastarfi en líka annars konar verkefnum sem stjórnarformaður Framtakssjóðs Íslands.
17.apr. 2016 - 19:00

Litið inn til myndlistarmanns: Sigursveinn H. Jóhannesson tekinn tali

Sigursveinn H. Jóhannesson myndlistarmaður úti í garð við heimili sitt á Lambastaðabraut. Mynd/Sigtryggur Ari
„Ég fæddur uppi á lofti í félagsheimili Fríkirkjunnar í Hafnarfirði árið 1933. Foreldrar mínir voru þá nýflutt í bæinn og þekktu fólkið sem átti húsið. Þá var búið alls staðar. Svo fluttum við í Gunnarssund og þaðan á Selvogsgötu, síðan á Hamarsbraut og svo á Strandgötu 50.“

17.apr. 2016 - 18:00 Reykjavík vikublað

Húsin í bænum: Laugavegur 118

Svona lítur hornhúsið út eftir að tveimur hæðum hafði verið bætt við á áttunda áratugnum.
Í ágústmánuði 1931 fékk Egill Vilhjálmsson leyfi til að byggja hús undir verslun og bifreiðavinnustofu á horni Laugavegar og Rauðarárstígs. Fyrirtæki sitt hafði hann stofnað árið 1929, en hann hafði fyrstur Íslendinga lært bifreiðaviðgerðir í Bandaríkjunum árið 1917.
16.apr. 2016 - 19:00 Reykjavík vikublað

Ragnar Arnalds: Orðinn rammpólitískur innan við fermingu

Ragnar Arnalds. Mynd/Sigtryggur Ari
Ragnar Arnalds er óþarft að kynna. Hann er fæddur í Reykjavík 1938 og nam lögfræði við Háskóla Íslands. Ragnar var þingmaður Alþýðubandalagsins 1963–1999, formaður flokksins um skeið og ráðherra sömuleiðis. Mér lék forvitni á að fræðast meira um þennan reynda stjórnmálamann og settumst við yfir kaffibolla á dögunum. Ég spurði Ragnar í byrjun um uppruna hans:

12.apr. 2016 - 13:00 Reykjavík vikublað

Ólafur Elíasson: Alveg magnaður symbólismi í verkum Bachs

Ólafur Elíasson. Mynd/Sigtryggur Ari
Ólafur Elíasson píanóleikari hefur nú vikulega í heilt ár leikið nokkrar prelódíur og fúgur Johanns Sebastians Bachs á flygilinn í Dómkirkjunni, en um að ræða hluta af hinu mikla verki Bachs Das wohltemperierte Klavier. Tónleikarnir fara fram á hverju þriðjudagskvöldi kl. 20:30 og aðgangur er ókeypis. Ég hlýddi á tónleika Ólafs á dögunum og mér lék forvitni á að fræðast um þetta fræga verk og líka um störf Ólafs í InDefence-hópnum. Við fengum okkur því kaffi saman og ég spurði hann fyrst af öllu að því hvenær tónlistaráhuginn hefði kviknað:

08.apr. 2016 - 18:00 Reykjavík vikublað

„Okkur rennur blóðið til skyldunnar“

Guðlaugur Gauti Jónsson arkítekt og Ása Steinunn Atladóttir hjúkrunarfræðingur. Mynd: Sigtryggur Ari. Guðlaugur Gauti Jónsson og Ása Steinunn Atladóttir kynntust nýlega í Samtökum um betri spítala á betri stað. Þau eiga það sameiginlegt að þekkja vel til málsins frá ólíkum sjónarhornum og segja að allt beri að sama brunni: Áframhaldandi uppbygging nýs Landspítala á svæði sem afmarkast frá Hringbraut í suðri og Eiríksgötu í norðri geti aldrei endað nema sem skipulagslegt stórslys. Þau eru eldhugar en eiga engra annarra hagsmuna að gæta en innilega ósk um velferð spítalans og þess fólks sem hann á að þjóna.
30.mar. 2016 - 20:00

Sigurði Sigurðssyni, 66 ára atvinnubílstjóra, er nóg boðið 

Sigurður Sigurðsson hefur verið atvinnubílstjóri í 41 ár. Mynd: Sigurlaug Sigurðardóttir

Sigurður Sigurðsson atvinnubílstjóri kom að máli við tíðindamann Reykjavíkur vikublaðs og sagði farir sínar ekki sléttar vegna ástands gatna í Reykjavík, sem að hans sögn hefur aldrei verið verra en í tíð núverandi meirihluta borgarstjórnar. Gefum Sigurði orðið: „Ég er fæddur fyrir 66 árum í Reykjavík og hef borgað mitt útsvar hér alla tíð án þess að mögla við yfirvöld „en svo má brýna deigt járn að bíti“. Ég hef verið atvinnubílstjóri í 41 ár, leiðsögumaður í 14 ár og hjólreiðamaður enn lengur. Þannig þekki ég göturnar í borginni og nágranasveitarfélögunum yfir langt tímabil. Núverandi ástandi verður best lýst með einu orði; eyðileggingu.“


21.feb. 2016 - 19:30

Segir leigulóðir vélabrögð: Vill að borgin afsali sér leigulóðum til húseigenda

Fasteign er í lögum skilgreind sem afmarkaður hluti yfirborðs jarðar ásamt þeim mannvirkjum sem fest eru við jarðarhlutann. Í hugtakinu fasteign er því fólgið annað en bara hús eða óhreyfanlegt mannvirki. Þrátt fyrir þetta hefur Reykjavíkurborg og flest önnur sveitarfélög fylgt þeirri stefnu um árabil að lóðir undir húsum borgaranna séu í eigu sveitarfélagsins en ekki húseigendanna.
21.feb. 2016 - 13:00

„Forsenda skatts getur ekki byggst á viðskiptum sem aðrir stunda!“ - Rætt við nokkra húseigendur um hækkun fasteignagjalda

Borgarbúar hafa nú nýverið fengið senda álagningarseðla vegna fasteignagjalda, en mörgum ofbjóða miklar hækkanir, sér í lagi eigendum verslunarhúsnæðis í miðbænum. Fasteignaskattur reiknast af fasteignamati húss og lóðar. Álagningarprósentan á atvinnuhúsnæði er 1,65%. Ég hitti fyrir nokkra eigendur atvinnuhúsnæðis í miðbænum af þessu tilefni. Við rýndum í álagningarseðlana og skoðuðum þá breytingu sem orðið hefur á gjöldunum milli ára.
20.feb. 2016 - 19:00

Fjármögnun mosku í Sogamýri

Fyrirhugaða mosku í Sogamýri bar á góma á fundi borgarráðs 28. janúar sl. Forsaga málsins er sú að í mars í fyrra bárust af því fregnir að Sádi-Arabar hygðust leggja rúma eina milljón Bandaríkjadala eða 135 milljónir króna til byggingar mosku í Reykjavík. Við það tækifæri var haft eftir Degi B. Eggertssyni borgarstjóra að umrætt fjárframlag þarfnaðist skýringa, m.a. hvort framlagið hefði verið þegið og hvort því fylgdu einhver skilyrði. Sagði borgarstjóri að borgaryfirvöld myndu afla upplýsinga um fjármögnun erlendra aðila varðandi umrædda byggingu.
20.feb. 2016 - 13:30

Rúnturinn í Reykjavík: Viltu ferðast aftur í tímann? - MYNDASYRPA

Öll þekkjum við rúntinn, en hann er í nútímanum gjarnan kenndur við tilteknar ökuleiðir um miðbæinn. Rúnturinn á sér langa og merkilega sögu, en lengst af var um gönguleiðir að ræða. Indriði Einarsson lýsti rúntinum svo um 1865: „Við göngum niður Aðalstræti austur Fortogið [Austurstræti], suður með Austurvelli að austan, vestur Kirkjubrú [Kirkjustræti] inn í Aðalstræti aftur, og höfum þá gengið litla runt ... En við gjörum betur en þetta og göngum stóra runt. Þá göngum við Aðalstræti, Austurgötu [Austurstræti] alveg að læknum, þar förum við suður „Heilagsandastræti“ [Lækjargötu], vestur Kirkjubrúna, og inn Aðalstræti aftur.“
20.feb. 2016 - 13:00

Arnar Darri til liðs við Þrótt

Þróttur Reykjavík heldur áfram að styrkja leikmannahóp sinn fyrir komandi átök í efstu deild karla í knattspyrnu. Að þessu sinni hefur Arnar Darri Pétursson markvörður gengið til liðs við félagið, en hann kemur frá Stjörnunni.
12.jan. 2016 - 11:10 Björn Jón Bragason

Ólafur: Bíllinn er ekkert til að skammast sín fyrir

Ólafur Kr. Guðmundsson er af mörgum kunnur fyrir störf sín að umferðaröryggismálum og hann hefur reglulega skrifað um þau mál hér í blaðið.  Hann er borinn og barnfæddur Reykvíkingur, kvæntur Sigrúnu Konráðsdóttur og saman eiga þau þrjú uppkominn börn og fjögur barnabörn. Hann hefur nú í meira en áratug unnið að öryggisúttektum á íslenskum vegum, en einnig er hann eini Íslendingurinn sem starfar sem alþjóðlegur dómari í akstursíþróttum hjá Alþjóða bílasambandinu (FIA). Þar dæmir hann í ýmsum greinum, þar á meðal Formúlu 1.  Hann hefur um árabil setið í stjórn Félags íslenskra bifreiðaeigenda (FÍB) og verið varaformaður undanfarin ár og tæknistjóri EuroRAP, sem er verkefni sem miðar að öryggisúttektum á vegum. Mér lék forvitni á að vita hvar áhugi Ólafs á sprengihreyflinum og bílum hefði byrjað.
24.des. 2015 - 16:20 Björn Jón Bragason

„Staðarákvörðun ókunn, allir á lífi“ Í haust eru liðin 65 ár frá Geysisslysinu – Björgunarvél festist á Vatnajökli

Geysir, milllandavél Loftleiða, átti að lenda á Reykjavíkurflugvelli tíu mínútum eftir miðnætti föstudaginn 15. september 1950, en vélin hafði haldið frá Lúxemborg klukkan 16:30 að íslenskum tíma. Engir farþegar voru um borð, aðeins sex manna áhöfn. Eðlilegt loftskeyta- og talsamband var við vélina frá Reykjavíkurflugvelli er hún var í nánd við Færeyjar. Þá var klukkan 21:30. Tæpri hálfri klukkustund síðar náðist aftur samband við vélina og taldi flugstjórinn hana nærri landi. Flugvélin yrði á undan áætlun og myndi lenda í Reykjavík klukkan 23:30.
06.des. 2015 - 21:00 Björn Jón Bragason

Lögreglustöðin grýtt og bílum hvolft

Mörgum finnst nóg um sprengingar, ærsl og læti á gamlárskvöld nú til dags. Þau ólæti eru þó ekkert í líkingu við það sem tíðkaðist í höfuðstaðnum á fyrri hluta síðustu aldar. Snemma varð það siður í Reykjavík eftir klukkan 21:00 á gamlárskvöld að fólk safnaðist saman í götum bæjarins til að kasta skoteldum, kínverjum og púðursprengjum. Árið 1924 keyrðu sprengingar í Austurstræti svo fram úr hófi að stórar rúður í búðargluggum sprungu.
20.sep. 2015 - 13:32 Björn Jón Bragason

Pólitískir óvitar

Vinstrimeirihluti Dags B. Eggertssonar í borgarstjórn samþykkti á dögunum – að óathuguðu máli – að sniðganga vörur frá Ísrael, svo sem frægt er orðið að endemum. En borgarstjórinn var gerður afturreka með viðskiptabannið þegar ljóst var að hann hafði stórskaðað íslenska hagsmuni. Ætla má að grundvöllur ákvörðunarinnar hafi verið ólögmætur, því „kveðjugjöf“ til borgarfulltrúa Samfylkingar mun seint teljast málefnaleg sjónarmið. Sjálfur hefur borgarstjórinn þegið boðsferðir til Kínverska alþýðulýðveldisins sem á heimsmet í mannréttindabrotum, en ekki hefur hann þó ljáð máls á að borgin leggi viðskiptabann á Kína.
05.sep. 2015 - 13:28 Björn Jón Bragason

Borgarstjóri þolir ekki dagsljósið

Fáir stjórnmálamenn þrá athygli fjölmiðla jafnheitt og Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri Samfylkingarinnar. Til marks um það eru 14 manns á launum hjá borgarbúum við að sinna kynningarmálum fyrir borgarstjórann í sérstakri áróðursmáladeild. Þetta gekk meira að segja svo langt í sumar að myndir birtust af borgarstjóranum á strætisvagnaskýlum borgarinnar, þó svo að enn séu þrjú ár til kosninga.
03.júl. 2015 - 09:00 Björn Jón Bragason

Þingmennskan á aldrei að vera fullt starf

Fyrir tæpri hálfri öld deildu þeir um það Bjarni Benediktsson og Eysteinn Jónsson hvort þingmennskan ætti að vera fullt starf eða einungis hlutastarf. Bjarni taldi að þingmennskan ætti aldrei að verða fullt starf; það væri nauðsynlegt fyrir þingmenn að gegna samhliða öðrum störfum úti í þjóðlífinu. Að mati Bjarna mætti ekki rjúfa lífræn tengsl þingsins við atvinnulífið í landinu með því að gera alla þingmenn að atvinnustjórnmálamönnum. Þvert á móti bæri að ýta undir að til þingstarfa veldust menn sem áunnið hefðu sér traust, hver á sínu sviði þjóðlífsins. 
24.jún. 2015 - 18:51 Björn Jón Bragason

Er versluninni að blæða út?

Á umliðnum árum og áratugum hefur sérvöruverslun í miðbæ Reykjavíkur hnignað mjög og fyrir því eru ýmsar ástæður.

Akureyri vikublað
Akureyri vikublað - 14.2.2017
Algjör gaur
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 18.2.2017
Hvar eru gögnin um spillinguna?
Indíana Ása Hreinsdóttir
Indíana Ása Hreinsdóttir - 13.2.2017
Um hvítvín og umhverfissubbur
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 19.2.2017
Hugleiðingar á 64 ára afmælinu
Indíana Ása Hreinsdóttir
Indíana Ása Hreinsdóttir - 17.2.2017
Taktu afstöðu og dansaðu
Aðsend grein
Aðsend grein - 19.2.2017
Kúldrast í kotbýlum
Akureyri vikublað
Akureyri vikublað - 17.2.2017
Hin dásamlegu mistök
Vesturland
Vesturland - 17.2.2017
Verkfall sjómanna – til umhugsunar
Aðsend grein
Aðsend grein - 18.2.2017
Einelti er samfélagsmein
Ingrid Kuhlman
Ingrid Kuhlman - 20.2.2017
Orð hafa mátt – vöndum valið
Björgvin G. Sigurðsson
Björgvin G. Sigurðsson - 18.2.2017
Trump og tónarnir frá þriðja ríkinu
Magnús Þór Hafsteinsson
Magnús Þór Hafsteinsson - 19.2.2017
Verkfallið
Kristinn Karl Brynjarsson
Kristinn Karl Brynjarsson - 22.2.2017
Rafretturugl ráðherra
Fleiri pressupennar