03. feb. 2010 - 12:05Kaffistofan
Hver rannsakar umboðsmann?

Tryggvi Gunnarsson umboðsmaður Alþingis. Mynd: Maggi
Merk grein sem birtist í Morgunblaðinu í fyrri viku eftir Bergþór Ólason, fjármálastjóra og fyrrverandi aðstoðarmann ráðherra, fékk minni athygli en efni stóðu til.
Í greininni vék Bergþór athygli manna að hinni umtöluðu Rannsóknarnefnd Alþingis sem á að fjalla um ástæður íslenska efnahagshrunsins, ekki síst þátt stjórnsýslunnar í henni. Og hann bendir á giska athyglisverðan punkt, sem ekki hefur komið mikið til umræðu fram að þessu:
En hætt er við að ein eftirlitsstofnun ríkisins, og sú sem einna mestar hefur heimildirnar, verði lítt skoðuð að sinni. Samkvæmt lögum nr. 85/1997 um umboðsmann alþingis skal umboðsmaður hafa eftirlit með allri stjórnsýslu ríkisins og gæta þess að hún fari fram í samræmi við lög og vandaða stjórnsýsluhætti. Umboðsmaður er ekki bundinn við kvartanir borgaranna heldur getur tekið mál upp að eigin frumkvæði, sjái hann ástæðu til þess. Umboðsmaður hefur afar víðtækar heimildir við eftirlitsstörf sín og getur samkvæmt lögunum „krafið stjórnvöld um þær upplýsingar og skriflegar skýringar sem hann þarfnast vegna starfs síns, þar á meðal getur hann krafist afhendingar á skýrslum, skjölum, bókunum og öllum öðrum gögnum sem mál snerta.“ Þá getur hann kallað starfsmenn stjórnsýslunnar á sinn fund og fengið frá þeim upplýsingar og skýringar sem varða einstök mál og á frjálsan aðgang að öllum starfsstöðvum stjórnvalda til athugana í þágu starfs síns.
Bergþór bendir á að umboðsmaður Alþingis hafi þannig mikil úrræði og geti gert Alþingi og stjórnvöldum viðvart verði hann þess áskynja að ekki sé farið að lögum og reglum í stjórnsýslunni.
En svo bætir hann við:
Ekki veit ég hvort embætti umboðsmanns alþingis svaf á verðinum í aðdraganda bankahrunsins. Ég veit ekki hvort ætlast hefði mátt til þess að umboðsmaður hefði beitt eftirlitsheimildum sínum varðandi þá aðila stjórnsýslunnar sem hafa áttu auga með fjármálafyrirtækjum. Vel mætti segja mér að ekkert sé við umboðsmann að sakast, þrátt fyrir eftirlitshlutverk og eftirlitsheimildir hans. En hitt er ljóst að væntanleg álitsgerð rannsóknarnefndar alþingis mun ekki taka af neinn vafa um það því að af snilligáfu sinni ákvað alþingi að setja umboðsmann alþingis einmitt í nefndina sem sett var til höfuðs stjórnsýslunni, og „eftirlitsstofnunum“ alveg sérstaklega. Það var óráð, með fullri virðingu fyrir núverandi umboðsmanni alþingis og annáluðum hæfileikum hans við að þefa uppi jafnvel smæstu aðfinnsluefni stjórnsýsluvaldshafa.
Í framhaldi af þessum orðum Bergþórs spyrja menn á kaffistofunni: Er líklegt að Rannsóknarnefnd Alþingis muni í skýrslu sinni finna að aðgæsluleysi Umboðsmanns Alþingis í aðdraganda bankahrunsins?
Ertu með athyglisverða ábendingu sem gæti átt heima á Kaffistofu Pressunnar?
Sendu okkur póst á
kaffistofan@pressan.is - fyllsta trúnaðar gætt.
16.mar. 2010 - 10:46
Kaffistofan
Það er óhætt að segja að það hafi ekki glatt Íslendinginn í Amsterdam þegar allir - og bróðir hans - virtust þekkja Icesave-málið í þaula.
15.mar. 2010 - 15:37
Kaffistofan
Það þarf oft ekki að leita langt yfir skammt og stundum er styttra í tengingarnar en menn halda. Það kemur vel fram í sjónvarpsþættinum Rétti.
15.mar. 2010 - 09:58
Kaffistofan
Hátt hlutfall tekna Ríkisútvarpsins kemur af sölu og birtingu auglýsinga og er óhætt að segja að auglýsingarnar standi undir launakostnaði ófárra starfsmanna stofnunarinnar. Samt virðist talað gegn auglýsingum...
14.mar. 2010 - 11:40
Kaffistofan
Finnbjörn Hermannson, formaður Samiðnar, hlýtur að eiga ummæli vikunnar.
13.mar. 2010 - 09:30
Kaffistofan
Á kaffistofunni er nú fullyrt að margboðuð skýrsla Rannsóknarnefndar Alþingis sé loksins að verða tilbúin og nú séu prentvélarnar byrjaðar að rúlla.
12.mar. 2010 - 14:45
Kaffistofan
Margir eru um hituna í kapphlaupinu um starf dagskrárstjóra Ríkisútvarpsins, eins og sést á listanum yfir umsækjendurna 37 sem Pressan birti í dag.
11.mar. 2010 - 16:28
Kaffistofan
Enn heyrist ekkert frá Gunnari I. Birgissyni, fyrrverandi bæjarstjóra í Kópavogi, um hvort hann ætli að una niðurstöðu prófkjörs sjálfstæðismanna.
10.mar. 2010 - 14:29
Kaffistofan
Unnið er að því finna mögulega forsetakandídata fari svo að Ólafur Ragnar Grímsson gefi ekki áfram kost á sér í kosningunum eftir tvö ár. Á kaffistofunni heyrist eitt nafn nefnt oftar en önnur...
09.mar. 2010 - 22:26
Kaffistofan
Á kaffistofuna berast nú þau stórtíðindi að besti skopmyndateiknari landsins, Halldór Baldursson, hafi nú sagt upp störfum á Morgunblaðinu og ráðið sig á aðalkeppinautinn, Fréttablaðið.
09.mar. 2010 - 13:02
Kaffistofan
Jón Bjarnason, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, má eiga það að hann bindur bagga sína ekki sömu hnútum og samferðarmennirnir.
08.mar. 2010 - 15:06
Kaffistofan
Honum var hampað, svo var hann skammaður og nú er honum hampað aftur, bóndanum á Bessastöðum.
08.mar. 2010 - 11:07
Kaffistofan
Það er óhætt að segja að tíðindin úr fjölmiðlaheiminum hafi komið á óvart - Ellý Ármanns er hætt á Vísi.
08.mar. 2010 - 09:14
Kaffistofan
Það er óhætt að segja að skilaboð íslensku þjóðarinnar hafi verið skýr í þjóðaratkvæðagreiðslunni um helgina. Dúndrandi nei, sagði stærsta blað Noregs til að mynda.
07.mar. 2010 - 16:19
Kaffistofan
Enginn vafi er á því að maður helgarinnar er forseti Íslands, Ólafur Ragnar Grímsson, sem synjaði Icesave-lögunum staðfestingar, og hefur síðan baðað sig í sviðsljósi heimspressunnar og talaði máli þjóðarinnar hvar og hvenær sem er.
06.mar. 2010 - 23:00
Kaffistofan
Á kaffistofunni telja menn að engum geti hafi dulist hversu mjög Jóhönnu Sigurðardóttur forsætisráðherra og Steingrími J. Sigfússyni fjármálaráðherra var þrátt fyrir allt brugðið í beinni sjónvarpsútsendingu úr Ráðhúsinu í kvöld þegar fyrstu tölur úr þjóðaratkvæðagreiðslunni um Icesave lágu fyrir.