09. okt. 2017 - 17:00

Vísindamenn komnir langt áleiðis með þróun gerviblóðs

Gamall draumur er að rætast. Nú eru vísindamennirnir komnir langt áleiðis við að setja saman blóð úr gerviefnum. Sumar þessara afurða eru þegar komnar í notkun. Aðrar eru enn á tilraunastigi.


Blóðefni sem kallast Oxycyte er gert úr efnum sem öll eru unnin í rannsóknastofum með framleiðsluaðferðum gerviefna. Þess vegna er þetta „gerviblóð“ mjólkurhvítt á lit.

Sú gamla flökkusögn að fólk af konungaættum hafi blátt blóð í æðum er að sjálfsögðu ekki sönn. En á hinn bóginn gæti farið svo innan tíðar að blóð sem geymt er á sjúkrahúsum til blóðgjafar í neyð, verði hvítt sem snjór. Um þessar mundir er  „rífandi gangur“ í þróun gerviblóðs. Sumt af því er unnið úr blóði manna og/eða dýra en sumt er hreinlega samsett frá grunni í rannsóknastofum og ber þess vegna ekki hinn vel þekkta blóðrauða lit.

En án tillits til þess hvaðan hráefnið kemur geta vísindamennirnir sérhannað blóðið til að leysa ákveðinn vanda. Nú þegar er á leiðinni gerviblóð sem sérstaklega er gert til að ráða bót á blóðtappa í heila, þrengingu kransæða, miklu blóðtapi á slysstað, eða þá til varðveislu ígræðslulíffæra að blóðgjafar á skurðarborði. Raunar vekur gerviblóðið ekki aðeins áhuga læknanna vegna þess að það leysir vanda sem ekki er unnt að leysa með venjulegu gjafablóði. Ástæðan er ekki síður vaxandi blóðskortur sem getur ógnað stórum hlutum heilbrigðisþjónustunnar. Fólksfjölgun og hækkandi hlutfall gamals fólks sem hefur oftar þörf fyrir t.d. hjartaaðgerðir eða mjaðmaaðgerðir, ásamt nýjum úrræðum á sviði lækninga, skapar allt saman aukna þörf fyrir blóð til blóðgjafar við skurðaðgerðir eða þegar fólk hefur misst mikið blóð í slysi. Í takt við aukna þörf á blóði verður æ erfiðara að útvega blóð. Í mörgum löndum hefur dregið úr vilja fólks til að gefa blóð, en annars staðar þarf oft að fleygja miklu blóði vegna þess að það reynist vera sýkt, t.d. af alnæmi eða öðrum hættulegum sjúkdómum.

Blóð er ekki unnt að geyma lengur en í sex vikur og þetta leiðir oft til blóðskorts síðla sumars þegar fastir blóðgjafar hafa ekki mætt vegna sumarleyfa. Áður en unnt er að gefa sjúklingi blóð þarf að ákvarða blóðflokk hans og þetta getur leitt til alvarlegra tafa einmitt þegar tafir mega síst verða, t.d. fyrst eftir slys. Við slíkar, lífshættulegar aðstæður er unnt að nota blóð af flokki 0, en því miður er skortur á slíku blóði.

Hráefni sótt í rauð blóðkorn

Rannsóknir gera þó mögulegt að leysa þessi vandamál. Hæfni blóðsins til að drekka í sig súrefni í lungunum og skila því síðan út í vefi líkamans, grundvallast á efninu hemóglóbín sem er að finna inni í rauðu blóðkornunum. Blóðflokkurinn ræðst á hinn bóginn af sykurefnum á yfirborði rauðu blóðkornanna, en tengist ekki hemóglóbíni. Þess vegna getur hemóglóbínþykkni hvort heldur er úr mönnum eða dýrum annast það verkefni að flytja súrefni, án tillits til blóðflokksins.

Þegar hemóglóbín er unnið úr blóði er byrjað á að einangra rauðu blóðkornin en þau eru meira en þriðjungur af samanlögðu blóðmagninu. Því næst eru frumuhimnurnar eyðilagðar og nú er hægt að einangra og vinna hemóglóbínið. Að lokum er hemóglóbínið svo leyst upp í saltvökva og þetta gerviblóð má nú nota til blóðgjafar.

Kúablóð notað í Suður-Afríku

Þegar árið 2001 fékk blóðlíkið Hemopure viðurkenningu stjórnvalda í Suður-Afríku til blóðgjafar við aðgerðir. Mjög stór hluti íbúanna er HIV-smitaður og veiran getur smitast með gjafablóði. Þess vegna er Hemopure unnið úr kúablóði. Í Vestur-Evrópu og Bandaríkjunum, þar sem áhættan á eyðnismiti í gjafablóði er miklu minni, fylgja kúablóði á hinn bóginn fleiri gallar en kostir. Kýrnar gætu nefnilega verið smitaðar af kúariðu sem veldur afar hættulegum heilasjúkdómi í mönnum, Creutzfeldt-Jakobs. Við þetta bætast svo siðrænar áhyggjur af þeim tilfinningum sem það vekti fólki að vera með kúablóð í æðum. Fyrirtækið sem framleiðir Hemopure verst á hinn bóginn með því að fullyrða að kýrnar sem blóðið er fengið úr komi undantekningarlaust af svæðum þar sem kúariða er ekki til og sú reynsla sem fengist hefur af þessu blóðlíki í Suður-Afríku er líka afar góð. Lyfjafyrirtækið reynir nú að fá leyfi til að markaðssetja blóðlíkið í Evrópusambandinu og Bandaríkjunum.

Margvíslegt gerviblóð sem byggist á hemóglóbíni úr mönnum er í þróun um þessar mundir og gerðar hafa verið klínískar tilraunir með slíkt blóðlíki í mörg ár. Þótt ekkert þessara efna hafi enn öðlast viðurkenningu, er þó eitt þeirra þegar komið í notkun. Þetta blóðlíki kallast PolyHeme og er ætlað til stórra blóðgjafa á skömmum tíma. Í sumum tilvikum hafa sjúklingar með miklar blæðingar fengið allt að 20 skammta af blóði - sem sagt 9 lítra - á 20 mínútum. Þetta samsvarar því að öllu blóði líkamans hafi verið skipt út tvisvar á þessum tíma.

Sjúkrabílar flytja að jafnaði ekki gjafablóð í útkalli, bæði vegna skamms endingartíma og svo hins að nauðsynlegt er að ákvarða blóðflokk áður en unnt er að hefja blóðgjöf. PolyHeme er þar með eina lausnin sem hægt er að grípa til í verstu neyðartilvikunum og sérstakt ákvæði í bandarískum lögum leyfir notkun þessa blóðlíkis, þrátt fyrir að það hafi ekki öðlast viðurkenningu. Lyfjafyrirtækið sem framleiðir PolyHeme lauk hins vegar á síðasta ári við stóra klíníska rannsókn og heilbrigðisyfirvöld í Bandaríkjunum fara nú yfir niðurstöðurnar með tilliti til þess hvort viðurkenna skuli þetta blóðlíki.

Hvítt blóð úr eggjarauðu og tefloni

Önnur gerð blóðlíkis er ætluð nokkuð þröngt afmörkuðum hópi sjúklinga. Þetta er Oxycyte, sem raunar líkist blóði ekki hið minnsta, heldur er hvítt að lit og minnir helst á mjólk. Oxycyte er hreint gerviefni og mætti nánast segja framleitt úr eggjarauðum og tefloni af steikarpönnu. Afraksturinn er afar virkt blóðlíki sem er fært um að sjá líkamanum fyrir mun meira súrefni en venjulegt blóð. Súrefnisbindingin stafar af notkun svonefndra perflúorkarbónata eða PCF, sem eru keðjulaga kolvetnissameindir þar sem flúor er sett í stað vetnis. PFC er vökvi sem hefur gríðarlega getu til að draga í sig súrefni og getur innihaldið allt að 50% súrefni, sem er miklu meira en í venjulegu lofti. Það er meira að segja mögulegt að fylla lungun af þessum vökva og "anda" súrefninu úr honum. Sú aðferð hefur verið notuð við fyrirbura í stað öndunarvélar.

En rétt eins og vatn hrekkur af teflonhúð, blandast PCF ekki blóðinu og til að geta notað efnið er því nauðsynlegt að grípa til sérstakra ráða. Hér kemur til sögunnar efnið lecitín sem unnið er úr eggjarauðum og er þess umkomið að pakka PCF-sameindum inn í örlitlar kúlur, sem aðeins eru 0,0002 mm í þvermál. Þessar kúlur blandast vatni auðveldlega og það er einmitt sú blanda sem er notuð sem blóðlíki.

Einn af stærstu kostunum við Oxycyte er einmitt smæð kúlnanna sem flytja súrefnið. Verði heilinn fyrir miklu höggi í slysi, bólgnar vefurinn og þrengir að æðunum þannig að blóðið kemst ekki leiðar sinnar. Um leið hættir heilanum að berast hið lífsnauðsynlega súrefni. En Oxycyte-kúlurnar eru svo smágerðar að þær komast gegnum hverja minnstu smugu og þetta blóðlíki getur því bjargað lífi sjúklings við slíkar aðstæður. Ekki er til nein önnur læknisfræðileg aðferð gagnvart heilaskaða af þessu tagi og þriðji hver sjúklingur deyr. Klínísk tilraun sem gerð var árið 2006 leiddi í ljós að ef sjúklingarnir voru meðhöndlaðir með Oxycyte strax eftir slysið, lækkaði dánartíðnin niður í einn af hverjum átta.

Það er þó ákveðnum vandkvæðum bundið að nota Oxycyte og önnur blóðlíki sem byggjst á FPC, þar eð þau virka því aðeins að sjúklingurinn andi að sér 100% súrefni gegnum öndunargrímu. Venjulegt blóð virkar ágætlega þegar súrefni í innöndunarloftinu er 5% en PFC-blóð þarf miklu hærra súrefnisinnihald en þau 20% sem eru í venjulegu lofti til að geta flutt súrefni um líkamann.

Erfið verkefni framundan

Eitt vandamál er sameiginlegt öllum gerðum gerviblóðs. Þetta blóð heldur virkni sinni í líkamanum aðeins í skamman tíma. Blóðlíki sem byggt er á hemóglóbíni virkar í fáeina daga en PCF-blóð dugar ekki nema í nokkrar klukkustundir. Önnur vandkvæði tengjast einnig hemóglóbíngerviblóði. Hemóglóbíni er frá náttúrunnar hendi ætlað að virka inni í rauðu blóðkornunum, en þegar efninu er sleppt lausu í blóðinu, leiðir það af sér ýmsar aukaverkanir. Úti við æðaveggina bindur hemóglóbínið sig við sameindir köfnunarefnis og súrefnis (NO) en þetta er það boðefni sem kemur æðunum til að víkka. Þegar þetta efni er ekki lengur til staðar, draga æðarnar sig saman og blóðþrýstingurinn hækkar. Annað vandamál hefur verið fólgið í því að fá hemóglóbínið til að gefa frá sér súrefnið þegar það berst út í vefi líkamans. Inni í rauðu blóðkornunum er að finna efni sem kallast 2,3-DPG og dregur úr “vilja” hemóglóbínsameindanna til að halda súrefninu og fær þær þannig til að sleppa því lausu. Þetta efni fer hins vegar forgörðum við framleiðslu gerviblóðs. Þessi vandi hefur reyndar verið leystur með sérstöku gerviefni sem fest er við hemóglóbínsameindirnar og hefur sömu áhrif. Og í blóðlíkinu Hemopure er vandinn alls ekki til staðar, vegna þess að hemóglóbín úr kúm virkar á annan hátt.

Genagræddar bakteríur mynda blóð

Hin ýmsu blóðlíki sem byggð eru á hemóglóbíni eru afar misjöfn í einu mikilsverðu tilliti. Hver hemóglóbínsameind er gerð úr fjórum prótínkeðjum, en þær falla iðulega sundur í vinnsluferlinu og eru þá ekki lengur færar um að gegna því hlutverki sínu að flytja súrefni. Þær sameindir sem þannig rofna þarf því að tengja saman aftur með efnafræðilegum aðferðum, en það má reyndar gera á ýmsa vegu. Einfaldasta lausnin er að tengja einfaldlega prótínkeðjurnar fjórar saman. Útkoman minnir þá mjög á eðlilega hemóglóbínsameind. Sú aðferð er notuð við framleiðslu á blóðlíkinu Hemolink, sem búið er að ganga í gegnum klínískar tilraunir og bíður nú viðurkenningar til nota við hjartaaðgerðir. En aðferðin hefur þann galla að þessar tiltölulega litlu sameindir komast auðveldlega út um æðaveggina og hverfa því fljótlega úr blóðrásinni.

Hjá þessum galla má komast með því að tengja saman tvær eða fleiri sameindir í stærri eind, eins og gert er bæði í PolyHeme og Hemopure. Þriðji möguleikinn er svo sá að koma einni eða fleiri hemóglóbínsameindum fyrir í eins konar hylki úr fituhimnu eða hlaupfilmu og búa þannig beinlínis til eftirlíkingu af rauðu blóðkorni. Kosturinn við þetta er sá að hemóglóbínið bindur sig ekki jafn auðveldlega við köfnunarefnissúrefnissameindirnar og þar með dregur verulega úr hættunni á of háum blóðþrýstingi. Annar kostur er sá að súrefni sem er bundið við hemóglóbínið kemst ekki í beina snertingu við efni í blóðinu. Súrefni getur nefnilega ráðist gegn öðrum efnum og líkaminn þarf því að verja sig gegn lausu súrefni. Í blóðlíkinu Hemospan er hemóglóbíni komið fyrir í himnuvörðum hylkjum og á þessu blóðlíki er nú verið að gera klínískar rannsóknir í Svíþjóð og fleiri Evrópuríkjum.

Sumir vísindamenn hafa á hinn bóginn farið allt aðra leið og genabætt plöntur eða örverur til að framleiða mannlegt hemóglóbín með bestu hugsanlegu eiginleikum. Strax 1997 tókst frönskum vísindamönnum að fá tóbaksplöntu til að framleiða hemóglóbínsameind þar sem prótínkeðjurnar voru tengdar þannig saman að þær gátu ekki sundrast. Þetta plöntuhemóglóbín var reyndar aldrei prófað sem gerviblóð, en öðru máli gegnir um hemóglóbín úr colibakteríum. Með genabreytingu á þessum örverum tókst að koma þeim til að framleiða hemóglóbín sem ekki þurfti á efninu 2,3-DPG að halda til að losa súrefni út í vefinn og þetta hemóglóbín helst jafnframt lengur í líkamanum. Niðurstöður þessara rannsókna leiddu af sér blóðlíkið Optro sem notað var í klínískum tilraunum. Ýmsar aukaverkanir urðu þó til þess að Optro náði aldrei lengra.

Þótt gerviblóð, grundvallað á hemóglóbíni eða PCF, feli í sér margvíslega möguleika, er þó ekki ætlunin að það komi í stað hefðbundins gjafablóðs. Gerviblóðið getur nefnilega aðeins flutt súrefni, en venjulegt blóð gegnir mörgum fleiri hlutverkum. Það flytur lífsnauðsynleg næringarefni, sölt, hormón og boðefni um allan líkamann. Í því er líka að finna hið bráðnauðsynlega storknunarefni og síðast en ekki síst ónæmiskerfið með mótefnum og hvítum blóðkornum.

En í neyðartilvikum, þegar öllu máli skiptir að tryggja súrefnisflæði til heilans og annarra hluta líkamans, má um stundarsakir slá á frest öðrum verkefnum blóðsins en því einu að flytja súrefni. Og á slíkum stundum hefur gerviblóðið þá stóru kosti að hægt er að geyma það í allt að þrjú ár, auk þess sem það hentar öllum blóðflokkum.

Ertu með athyglisverða ábendingu eða frétt sem á heima á Pressunni?
Sendu okkur póst á pressan@pressan.is - Fyllsta trúnaðar gætt, sé hans krafist.



22.okt. 2017 - 08:04

Lögreglan rannsakar líkamsárás á öryggisvörð Securitas

Klukkan 03:04 í nótt var óskað eftir aðstoð lögreglu í miðborginni en þar var ráðist á öryggisvörð frá Securitas. Málið er í rannsókn. Rétt eftir hálf fjögur í nótt var umferðaróhapp við Miklubraut og Lönguhlíð. 
21.okt. 2017 - 21:15

Er hægt að vera talnablindur?

Sumir eiga í erfiðleikum með tölur og ruglast t.d. á 6 og 9. Er hægt að vera blindur á tölur og á það þá eitthvað skylt við lesblindu? Talnablinda er vissulega til. Hún er þó afar misjöfn. Sumir eru aðeins lítils háttar talnablindir en aðrir geta átt í erfiðleikum með að ákvarða hvort 57 sé hærri tala en 54 eða telja saman smápeningana sem þeir fá til baka í verslun.
21.okt. 2017 - 21:00 Akureyri vikublað

Níels Hafstein í yfirheyrslu

Níels Hafstein
Níels Hafstein er sjötugur myndlistarmaður og safnstjóri Safnasafnsins á Svalbarðsströnd. Fullt nafn, aldur og starfstitill: „Níels Hafstein, 70 ára, myndlistarmaður og safnstjóri.“ Nám? „Myndlistar- og handíðaskóli Íslands.“ Fjölskylduhagir: „Kvæntur, á einn son, tengdadóttur og þrjá sonarsyni.“
21.okt. 2017 - 20:00 Guðrún Ósk Guðjónsdóttir

Silja Dögg fæddi dóttur sína óvænt heima: „Blessað barnið vildi komast út og það strax“

Silja Dögg á mjög skemmtilega fæðingarsögu. Hún fæddi dóttur sína heima hjá sér en það var ekki vegna þess að hún vildi fæða heima fyrir heldur gerðist það óvænt. Silja Dögg var mjög spennt fyrir stóra baðkarinu á fæðingardeild en dóttir hennar ákvað skyndilega að drífa sig í heiminn með látum. Silja Dögg hafði verið með fyrirvaraverki í tvo daga fyrir fæðingu og nokkra sentimetra í útvíkkun.
21.okt. 2017 - 18:00 Vestfirðir

Allt þetta fólk

Út er komin bók um Þormóðsslysið eftir sr Jakob Hjálmarsson fyrrverandi sóknarprest á Ísafirði. Þormóðru BA 291 fórst fyrir rúmum sjötíu árum, þann 18. febrúar 1943. Í upphafsorðum bókarinnar segir að Þormóðsslysið sé mesta blóðtaka sem nokkurt íslenskt byggðarlag hafi orðið fyrir.
21.okt. 2017 - 17:00 Sælkerapressan

Snúðar með kærkiberjum og sultu

Jæja. Ég setti það í dóm Snapchat-hersins míns um daginn hvort ég ætti að búa til snúða úr krækiberjunum mínum eða ostaköku. Snúðar höfðu vinninginn þannig að ég gat ekki skorast undan þeirri áskorun.
21.okt. 2017 - 16:30 Reykjanes

Leikskólakennarar framtíðarinnar

Hluti nema í leikskólakennarafræðum ásamt Helga Arnarsyni sviðsstjóra Fræðslusviðs og Ingibjörgu Bryndísi Hilmarsdóttur leikskólafulltrúa Alls 18 starfsmenn Reykjanesbæjar stunda nú nám í leikskólakennarafræðum. Stór hluti nemenda hefur starfað lengi í leikskólum og er hópurinn mjög fjölbreyttur. Þar sem umræðan hefur lengi verið á þá leið að fjölga þurfi karlmönnum í stéttinni þá er ánægjulegt til þess að vita að tveir karlmenn eru í nemendahópnum.
21.okt. 2017 - 16:00

Una Stef lenti í vandræðalegu atviki í ræktinni: „Var ég búin að nefna að ég var berrössuð?“

Una Stef söngkona lenti í vandræðalegu atviki í ræktinni um daginn. Una segir í samtali við Pressun að þetta hafi ekki verið hennar stoltasta augnablik en hún hefur mjög gaman af atvikinu. „Ég elska allt sem er vandræðalegt og þá sérstaklega ef ég er vandræðaleg,“ segir Una og gaf Pressunni góðfúslegt leyfi að deila sögu hennar með lesendum. Hún sagði fyrst frá atvikinu í Facebook-hópnum Motivation stelpur og hafa yfir 300 meðlimir hópsins líkað við færsluna.

21.okt. 2017 - 15:00 Doktor.is

Af hverju fær maður blöðrubólgu?

Blöðrubólgu er skipt í annars vegar bráða blöðrubólgu og hins vegar langvinna (króníska, e. chronic) blöðrubólgu. Bráð blöðrubólga er mjög algeng og fá konur hana mun oftar en karlar. Jafnvel er talið að allt að 70% kvenna hafi einhvern tíma fundið fyrir einkennum bráðrar blöðrubólgu. 
21.okt. 2017 - 14:00 Vestfirðir

Fiskmarkaður Íslands færir út kvíarnar

Fiskmarkaður Íslands hefur hafið starfsemi í Bolungavík. Fyrirtækið er með starfsemi á 9 stöðum á landinu en höfuðstöðvar þess eru í Ólafsvík. Snorri Harðarson, starfsmaður fyrirtækisins í Bolungavík staðfestir að veitt sé löndunarþjónusta og að aðstaða þess sé í húsnæði Kampa ehf. Snurvoðabátar landa hjá Fiskmarkaði Íslands  og gengið sé frá fiskinum til flutnings til kaupenda. Aron Baldursson, framkvæmdastjóri fyrirtækisins segir að ástæðan sé sú að bátar sem eru í viðskiptum við markaðinn hafi fært útgerð sína til Vestfjarða á ákveðnum tíma ársins og með þessu sé þeim veitt áframhaldani þjónustu þótt þeir landi í annarri verstöð.
21.okt. 2017 - 13:00 Ari Brynjólfsson

Móðir deilir bráðsniðugu ráði til að ná í burt flís

Það er alveg óþolandi að fá flís og enn verra ef það er barnið manns. Flísatangir og plokkarar virka í allflestum tilvikum en nú hefur móðir deilt með sér bráðsniðugu ráði til að losna við flísar sársaukalaust og án vandræða.
21.okt. 2017 - 11:50 Guðrún Ósk Guðjónsdóttir

Helgi Hrafn segir karlmenn verða að axla ábyrgð á umræðunni um ofbeldi: „Karlamenning sjálf ákveðin þöggunarmenning“

„Karlmenn verða að axla ábyrgð á umræðunni um ofbeldi og sérstaklega kynferðisofbeldi. Konur eru réttilega orðnar frekar þreyttar og pirraðar á því að þurfa að berjast fyrir þessu upp á eigin spýtur meðan karlar útskýra fyrir þeim hvers vegna þeir kalli sig femínista, jafnréttissinna eða eitthvað annað; eitthvað sem kemur málinu ekki við. Þetta snýst ekki um hvaða merkimiðar láta körlum líða vel með sjálfa sig,“ skrifar Helgi Hrafn Gunnarsson í einlægum pistli á Facebook-síðu sinni.
21.okt. 2017 - 10:35 Ritstjórn

Sérsveitin fann sveðju, rafbyssu og rafsuðutæki við húsleit

Umtalsvert magn af fíkniefnum fannst við húsleit sem Lögreglan á Suðurnesjum fór í, með aðstoð sérsveitar Ríkislögreglustjóra, í vikunni. Þá leikur sterkur grunur á að sá sem þar dvaldi hafi stundað sölu fíkniefna.
21.okt. 2017 - 10:30 Eyjan

Áherslur flokkanna: Samgöngumálin

Eyjan mun fram að kjördegi bjóða framboðum sem taka þátt í Alþingiskosningunum 28. október næstkomandi að svara spurningum um ýmis málefni, allt frá landbúnaðarmálum til afstöðu flokkanna til veru Þjóðkirkjunnar á fjárlögum.
21.okt. 2017 - 09:00 Akureyri vikublað

Útvega hreinar nálar

Rauði krossinn við Eyjafjörð undirbýr þessa dagana verkefni sem hefur þann tilgang að ná til fólks sem sprautar sig í æð og útvega því hreinar nálar, sprautur og nálabox. Verkefnið er unnið að fyrirmynd verkefnisins Frú Ragnheiðar á höfuðborgarsvæðinu sem hófst árið 2009. Gunnar Frímannsson, formaður Rauða krossdeildarinnar við Eyjafjörð, staðfestir að verkefnið sé í undirbúningi og segir þörfina vissulega fyrir hendi.
21.okt. 2017 - 07:56 Ritstjórn

Kona handtekin vegna heimilisofbeldis

Rétt fyrir átta í gærkvöldi var tilkynnt um eld í ruslageymslu fjölbýlishúss í austurborginni. Eldurinn reyndist minniháttar og sá slökkvilið um að slökkva eldinn. Klukkan 01:19 í nótt var tilkynnt um innbrot í húsnæði tjaldsvæðisins í Laugardal. Ekki er vitað meira um málið eins og er.

20.okt. 2017 - 22:00

Ráðgáta í Danmörku: Lögregla engu nær eftir að beinagrind kornabarns fannst

Danska lögreglan er enn engu nær um beinagrind af kornabarni sem fannst grafin í garði í Kaupmannahöfn á mánudag. Lögregla vonast þó til að ná tali af konu sem náðist á upptöku athafna sig á svæðinu skömmu áður en beinagrindin fannst. 

20.okt. 2017 - 21:00

Frægir Íslendingar í framboði: „Ég hef verið að pæla í þessum stjórnmálaflokkum í mörg ár“

Tíu stjórnmálaflokkar bjóða fram í öllum kjördæmum, auk tveggja flokka sem bjóða fram í einstaka kjördæmum. Alls eru 1.370 manns á framboðslistum flokkanna og þar innan um er fólk sem skarað hefur fram úr á ýmsum sviðum öðrum en stjórnmálum. Í helgarblaði DV er fjallað um nokkra þekkta einstaklinga sem finna má á framboðslistum.
20.okt. 2017 - 20:00 Aníta Estíva Harðardóttir

Sandra skilar skömminni: „Í dag hef ég trú á sjálfri mér og veit hvers virði ég er“

Fallegt kvöld í júní og árið er 2012. Sandra Ólafsdóttir er stödd í heimabæ sínum og er á leið út á lífið. Hún er full tilhlökkunar en kvöldið á eftir að breytast í martröð. Það hefur hún hins vegar ekki hugmynd um þar sem hún er að hafa sig til. Hún veit ekki að síðar þetta sama kvöld á hún eftir að hitta tvo menn sem áttu eftir gjörbreyta lífi hennar.
20.okt. 2017 - 19:00 Eyjan

Deilt á skattablekkingarleik vinstri flokkana: „Kjósendur eru ekki fífl“

Hörður Ægisson ritstjóri Markaðarins deilir harkalega á tillögur Vinstri grænna og Samfylkingarinnar um verulega aukningu ríkisútgjalda í leiðara Fréttablaðsins í dag, segir hann að málflutningur um að það eigi ekki að hækka skatta á almenning standist enga skoðun:
20.okt. 2017 - 16:28 433

Freyr: Þrjár mínútur liðu eins og þrjár vikur

Þýskalandi tók á móti Ísland í undankeppni HM kvenna í dag en leiknum lauk með 3-2 sigri íslenska liðsins.
20.okt. 2017 - 16:14 433

Magnaður sigur Íslands á Þýskalandi staðreynd

Þýskalandi tók á móti Ísland í undankeppni HM kvenna í dag en leiknum lauk með 3-2 sigri íslenska liðsins. Dagný Brynjarsdóttir kom íslenska liðinu yfir strax á 15. mínútu en Alexandra Popp jafnaði metin fyrir heimakonur á 41. mínútu og staðan því 1-1 í hálfleik.
20.okt. 2017 - 15:43 Ari Brynjólfsson

Tugir látnir eftir sjálfsmorðssprengjuárás á mosku

Minnst þrjátíu manns liggja í valnum eftir öfluga sjálfsmorðssprengjuárás á mosku í borginni Kabúl, höfuðborg Afghanistans, fyrr í dag. Fórnarlömbin voru saman komin í föstudagsbæn í moskunni þegar árásarmaðurinn réðst inn og skaut á viðstadda með hríðskotabyssu. Hann sprengdi sig síðan í loft upp.
20.okt. 2017 - 15:30

Ný rannsókn: Þegar við deyjum vitum við það því heilinn starfar enn

Þegar við deyjum þá vitum við að við erum dáin því heilinn starfar enn og við vitum hvað er að gerast í kringum okkur. Þetta hefur komið fram í nýrri rannsókn sem bandarískir vísindamenn vinna nú að. Þeir eru að rannsaka mál mikils fjölda fólks í Evrópu og Bandaríkjunum sem hefur fengið hjartaáfall  þar sem rafboð hafa hætt að berast til hjartans og það hætt að slá.
20.okt. 2017 - 15:20 Aníta Estíva Harðardóttir

Þrjár týpur af fólki sem líklegt er að haldi framhjá

Það líkar engum við fólk sem svindlar, hvort sem það er í íþróttum eða spilum. Allra verst er þó fólk sem svindlar í samböndum sínum og heldur framhjá makanum. Komist hefur verið að því að það eru aðallega þrjár týpur af manneskjum sem eru líklegri en aðrar til þess að halda framhjá.
20.okt. 2017 - 14:01 Eyjan

Hannes og Gunnar Smári í átökum: Öfund, dóni, mykjudreifari og ruglukollur

Hannes Hólmsteinn Gissurarson prófessor í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands deilir á gagnrýnendur Bjarna Benediktssonar formann Sjálfstæðisflokksins, segir Hannes á Fésbók að öfund vinstrimanna í garð Bjarna sé öflugri en allar vatnsafls- og jarðvarmavirkjanir á Íslandi. Þeim orðum svaraði Gunnar Smári Egilsson Sósíalistaforingi og fyrrverandi útgefandi á eftirfarandi hátt:
20.okt. 2017 - 12:58

Pressan setur aðsóknarmet: 330 þúsund einstakir notendur

Pressan setti glæsilegt aðsóknarmet í vikunni sem leið. Það kom í ljós þegar lestrartölur voru birtar á Gallup í vikunni. Gallup sér um að mæla vinsælustu vefsvæði landsins.
20.okt. 2017 - 12:12 Aníta Estíva Harðardóttir

Sigrún var lögð inn á spítala vegna meðgöngueitrunar: „Blóðþrýstingurinn hækkaði, ég fékk sjóntruflanir og mikinn höfuðverk“

Sigrún Sigurpáls ætti að vera mörgum Íslendingum kunn en hún heldur úti einu vinsælasta þrifasnappi landsins. Fyrir stuttu átti Sigrún sitt fjórða barn en meðgangan var henni mjög erfið og fæddist dóttir hennar sex vikum fyrir settan dag og var því fyrirburi.
20.okt. 2017 - 11:28 433

Ronaldo borgar sjúkrakostnað fyrir 370 einstaklinga – Miklir eldar í Portúgal

Cristiano Ronaldo er með gott hjarta og hann hefur ákveðið að greiða allan sjúkrakostnað fyrir fólk vegna elda í Portúgal.
20.okt. 2017 - 11:00 Aníta Estíva Harðardóttir

Tarantino viðurkennir að hafa vitað af hegðun Weinstein

Leikarinn og leikstjórinn Quentin Tarantino hefur viðurkennt að hann hafi vitað af óviðeigandi hegðun Harvey Weinstein gagnvart konum í mörg ár. Tarantino kveðst ósáttur við sjálfan sig að hafa ekki gert neitt til þess að hjálpa á sínum tíma.
20.okt. 2017 - 09:49 Eyjan

Þingmaður Pírata um Sjálfstæðisflokkinn: „Þessir lygarar hafa blóð á höndum sínum – Blóð vina minna“

„Þetta er ljótasta lygi sem ég hef séð í þessari kosningabaráttu. Það var Sjálfstæðisflokkurinn sem bannaði Óttari og Viðreisn að gera umbætur,“ segir Gunnar Hrafn Jónsson þingmaður Pírata í umræðu inni í Fésbókarhópnum Geðsjúk þar sem meðlimur hópsins setti inn færslu Sjálfstæðisflokksins þar sem segir að flokkurinn vilji ljúka framkvæmd geðheilbrigðisstefnunnar og fylgja henni eftir.
19.okt. 2017 - 22:00

Umsátursástand í Rússlandi: Ísbirnir sitja um 600 íbúa þorp

Hálfgert umsátursástand er komið upp í rússneska þorpinu Ryrkaypiy í austurhluta Rússlands. Hópur ísbjarna hefur gert íbúum lífið leitt og hafa einhverjir reynt að brjóta sér leið inn í íbúðarhús.
19.okt. 2017 - 21:00 Akureyri vikublað

Guðjón Brjánsson alþingismaður í yfirheyrslu

„Lauk stúdentsprófi frá MA, félagsráðgjafarnámi frá Sosialhøgskolen í Stavanger, Noregi, stundaði um eins árs skeið stjórnunarnám á öldrunarsviði í Flórída og lauk masternámi í lýðheilsufræðum (MPH) við Nordiska högskolan for folkhälsovetenskap í Gautaborg.“
19.okt. 2017 - 20:48 433

Stuðningsmenn Breiðabliks ósáttir með tíðindi dagsins – Glötuð stjórn

Þetta hefur verið erfiður dagur fyrir stuðningsmenn Breiðabliks en í dag hafa tveir uppaldir leikmenn samið við önnur lið.
19.okt. 2017 - 20:30 Vesturland

Minntust 125 ára afmælis Innra-Hólmskirkju

Sunnudaginn 1. október var þess minnst í hátíðarguðþjónustu að í ár eru 125 ár síðan kirkjan var vígð að Innra-Hólmi. Hún stendur við mynni Hvalfjarðar nokkru vestan við nyrðri mynni Hvalfjarðarganga. Á Innra-Hólmi er landnámsjörð og hugsanlega elsti kirkjustaður landsins.
19.okt. 2017 - 20:00 Einar Þór Sigurðsson

Svona náði Portúgal yfirhöndinni í stríðinu gegn fíkniefnum

Ekki þarf að leita marga áratugi aftur í tímann til að finna tímabil þar sem staða fíkniefnamála var sambærileg í Bandaríkjunum og Portúgal. Bæði lönd glímdu við fíkniefnavanda og fór neytendum harðra fíkniefna eins og heróíns ört fjölgandi. 

19.okt. 2017 - 18:51 Eyjan

Viðskiptablaðið borgar Facebook til að dreifa óhróðri um Kötu Jak

Viðskiptablaðið er komið í kosningaham. Í nokkuð harðorðum nafnlausum pistli sem merktur er Týr er spjótunum beint að Katrínu Jakobsdóttur, formanni VG, og skattahugmyndum flokks hennar. Vísað er á pistilinn af Facebook-síðu Viðskiptablaðsins og athygli vekur að ritstjórnin hefur greitt Facebook fyrir þjónustu sem tryggir að pistillinn berist sem víðast.
19.okt. 2017 - 18:44 Vesturland

Skógarperla undir Akrafjalli

„Margir höfðu áhuga á skógrækt en líka félagslífinu sem fylgdi. Þetta var í reynd eins konar ungmennafélag og því fylgdi starfsemi með mannamótum svo sem leiksýningar, böll og þess háttar,“ segir Bjarni Þóroddsson formaður Skógræktarfélags Skilmannahrepps.
19.okt. 2017 - 17:18 Aníta Estíva Harðardóttir

Bráðfyndnar myndir af foreldrum fyrir og eftir að þau áttu barn

Margir foreldrar hafa tekið sig til og sett saman myndir af sjálfum sér frá því áður en þau áttu börn og svo eftir að þau áttu börn. Útkoman er vægast sagt bráðfyndin og líklega flestir foreldrar sem geta tengt við myndirnar.
19.okt. 2017 - 15:11 Eyjan

Meirihluti landsmanna á móti lögbanninu – Sjálfstæðismenn mest fylgjandi

Meirihluti Íslendinga er andvígur lögbanni Sýslumannsins í Reykjavík á fréttaflutning Stundarinnar úr gögnum Glitnis, eða 77%. Einungis 11,4% Íslendinga var fylgjandi lögbanninu og kváðust 11,6% hvorki fylgjandi né andvígir. Þetta kemur fram í niðurstöðum nýrrar könnunar MMR.
19.okt. 2017 - 14:38 Aníta Estíva Harðardóttir

Umtalsvert magn af amfetamínvökva í Norrænu

Tveir erlendir karlmenn sitja nú í gæsluvarðhaldi eftir að tollverðir fundu umtalsvert magn af amfetamínvökva í bifreið þeirra í Norrænu. Efnið fannst fyrir um það bil hálfum mánuði við komu ferjunnar til Seyðisfjarðar.
19.okt. 2017 - 13:50

Segir að ISIS sé að undirbúa stóra hryðjuverkaárás sambærilega 11. september

Hryðjuverkasamtökin ISIS eru að undirbúa stóra hryðjuverkaárás sambærilega þeirri sem var gerð 11. september 2001. Þetta segir Elaine Duke þjóðaröryggisráðgjafi Bandaríkjanna á blaðamannafundi í bandaríska sendiráðinu í Lundúnum í morgun.
19.okt. 2017 - 12:10 Akureyri vikublað

Ásta Rún:„Mikilvægt að viðhalda fordómaleysi barnanna"

Mér fannst vanta bók sem gæti hjálpað foreldrum, kennurum og öðrum að ræða um mismunandi fjölskyldur á þægilegan hátt og ákvað að bæta úr því. Sjálf er ég gift konu og saman eigum við einn son og annað barn á leiðinni. Mig langar að stuðla að því að okkar fjölskylduform sé álitið jafn eðlilegt og önnur.
19.okt. 2017 - 11:28 Eyjan

Sýslumaður segir starfsfólk hafa tekið ásakanir nærri sér – Ekki lögbann á umfjöllun heldur illa fengnar upplýsingar

Ekki er verið að leggja lögbann á umfjöllun Stundarinnar, heldur er lagt lögbann á að Stundin megi nota illa fengnar upplýsingar þar sem það bryti í bága við lög að nota þær upplýsingar. Þetta kom fram í máli Brynjars Kvaran sviðsstjóra fullnustusviðs hjá embætti Sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu. Brynjar mætti ásamt Þórólfi Halldórssyni sýslumanni og Þuríði Árnadóttur sviðsstjóra hjá embættinu á opinn fund stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar í morgun.
19.okt. 2017 - 09:35 Eyjan

Oddviti Viðreisnar hjólar í Miðflokkinn, Framsókn, Flokk fólksins og verkalýðsleiðtoga: „Blekking“ og „glæfraleg vitleysa“

„Það er umhugsnarvert þegar fjöldi stjórnmálamanna leggur sig fram um að blekkja almenning með yfirlýsingum sínum um að hægt sé að lækka vexti verulega með því einu að banna verðtryggingu. Þetta er sennilega ein glæfralegasta og vitlausasta hugmynd sem sett hefur verið fram af stjórnmálamönnum hér á landi í seinni tíð.“
19.okt. 2017 - 08:00

Konurnar byrjuðu að spjalla og steingleymdu manninum: Úr varð skemmtileg saga

Mynd úr safni. Á þriðjudaginn kom 88 ára maður inn á lögreglustöð. Hann var í fínum fötum og með fallegan blómvönd. Blómvöndurinn var þó ekki ætlaður lögreglumönnum á vakt því gamli maðurinn var kominn til að leita hjálpar hjá lögreglunni en hann var í miklum vanda.
18.okt. 2017 - 22:00

Aldrei gefast upp: Kona sem missti fóstur 18 sinnum varð loks móðir, 48 ára gömul

Óhætt er að segja að Louise Warneford hafi verið orðin vonlítil um að eignast barn þegar hið ómögulega loksins gerðist. Louise og lífsförunautur hennar, eiginmaðurinn Mark, höfðu reynt að eignast barn í tuttugu ár og varð Louise ófrísk alls átján sinnum. Því miður missti hún fóstrið í öll skiptin. 
18.okt. 2017 - 20:14 Eyjan

Össur segir Sigmund Davíð kominn langt með að tryggja vinstri stjórn eftir kosningar

„Sigmundur Davíð er kominn langleiðina með að tryggja að einhvers konar vinstri stjórn er líklegasta niðurstaða komandi þingkosninga,“ segir Össur Skarphéðinsson, fyrrverandi ráðherra og þingmaður, á Facebook-síðu sinni.
18.okt. 2017 - 20:00

Rifrildi um borð í togara: Háseti braut andlitið á matsveini

Héraðsdómur Norðurlands eystra hefur dæmt karlmann í fjögurra mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir líkamsárás. 
18.okt. 2017 - 19:01 Eyjan

Urgur í vinstra fólki vegna „lyga“ og „ógeðs“ í skjóli nafnleyndar

YouTube-myndband sem kennt er við „Skatta glöðu skatta Kötu“ hefur farið víða undanfarið Vinstri grænum til lítillar gleði. Myndbandið tekur til ýmsar upphæðir með hvassri gagnrýni á skattahugmyndir VG og er eitt dæmi um nafnlausan kosningaáróður sem flæðir yfir internetið í aðdraganda kosninga.

Veðrið
Klukkan 06:00
Heiðskírt
SSA1
1,6°C
Skýjað
SSA1
0,4°C
Léttskýjað
VSV2
3,2°C
Lítils háttar súld
V1
5,6°C
Lítils háttar rigning
NNA1
5,2°C
Skýjað
N4
3,6°C
Spáin
(9-31+) Gæludýr.is: Nagdýrafóður - okt
 SushiSocial: Volcano  rulla  2017
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 10.10.2017
Þessu er ég ekki búinn að gleyma!
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 09.10.2017
Blekkingin er algjör
Gunnlaugur Jónsson
Gunnlaugur Jónsson - 16.10.2017
Við hvaða tölu innflytjenda verður þú rasisti?
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 11.10.2017
Bagalegt að Samfylkingin sé enn í henglum
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 14.10.2017
Þriðja stærsta gjaldþrotið?
Brynjar Nielsson
Brynjar Nielsson - 18.10.2017
Einfaldur sannleikur setur allt á annan endann
Vilhjálmur Birgisson
Vilhjálmur Birgisson - 13.10.2017
Samfélagsbanki fyrir íslenskan almenning
Börkur Gunnarsson
Börkur Gunnarsson - 17.10.2017
Missti af þessum látum á Stundinni
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 21.10.2017
Ísland og Púertó Ríkó
Kristinn H. Gunnarsson
Kristinn H. Gunnarsson - 21.10.2017
Aðskilnaður stjórnmála og viðskipta
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 21.10.2017
Response to frequent questions by foreign journalists
Indíana Ása Hreinsdóttir
Indíana Ása Hreinsdóttir - 22.10.2017
#églíka
Fleiri pressupennar