09. okt. 2017 - 17:00

Vísindamenn komnir langt áleiðis með þróun gerviblóðs

Gamall draumur er að rætast. Nú eru vísindamennirnir komnir langt áleiðis við að setja saman blóð úr gerviefnum. Sumar þessara afurða eru þegar komnar í notkun. Aðrar eru enn á tilraunastigi.


Blóðefni sem kallast Oxycyte er gert úr efnum sem öll eru unnin í rannsóknastofum með framleiðsluaðferðum gerviefna. Þess vegna er þetta „gerviblóð“ mjólkurhvítt á lit.

Sú gamla flökkusögn að fólk af konungaættum hafi blátt blóð í æðum er að sjálfsögðu ekki sönn. En á hinn bóginn gæti farið svo innan tíðar að blóð sem geymt er á sjúkrahúsum til blóðgjafar í neyð, verði hvítt sem snjór. Um þessar mundir er  „rífandi gangur“ í þróun gerviblóðs. Sumt af því er unnið úr blóði manna og/eða dýra en sumt er hreinlega samsett frá grunni í rannsóknastofum og ber þess vegna ekki hinn vel þekkta blóðrauða lit.

En án tillits til þess hvaðan hráefnið kemur geta vísindamennirnir sérhannað blóðið til að leysa ákveðinn vanda. Nú þegar er á leiðinni gerviblóð sem sérstaklega er gert til að ráða bót á blóðtappa í heila, þrengingu kransæða, miklu blóðtapi á slysstað, eða þá til varðveislu ígræðslulíffæra að blóðgjafar á skurðarborði. Raunar vekur gerviblóðið ekki aðeins áhuga læknanna vegna þess að það leysir vanda sem ekki er unnt að leysa með venjulegu gjafablóði. Ástæðan er ekki síður vaxandi blóðskortur sem getur ógnað stórum hlutum heilbrigðisþjónustunnar. Fólksfjölgun og hækkandi hlutfall gamals fólks sem hefur oftar þörf fyrir t.d. hjartaaðgerðir eða mjaðmaaðgerðir, ásamt nýjum úrræðum á sviði lækninga, skapar allt saman aukna þörf fyrir blóð til blóðgjafar við skurðaðgerðir eða þegar fólk hefur misst mikið blóð í slysi. Í takt við aukna þörf á blóði verður æ erfiðara að útvega blóð. Í mörgum löndum hefur dregið úr vilja fólks til að gefa blóð, en annars staðar þarf oft að fleygja miklu blóði vegna þess að það reynist vera sýkt, t.d. af alnæmi eða öðrum hættulegum sjúkdómum.

Blóð er ekki unnt að geyma lengur en í sex vikur og þetta leiðir oft til blóðskorts síðla sumars þegar fastir blóðgjafar hafa ekki mætt vegna sumarleyfa. Áður en unnt er að gefa sjúklingi blóð þarf að ákvarða blóðflokk hans og þetta getur leitt til alvarlegra tafa einmitt þegar tafir mega síst verða, t.d. fyrst eftir slys. Við slíkar, lífshættulegar aðstæður er unnt að nota blóð af flokki 0, en því miður er skortur á slíku blóði.

Hráefni sótt í rauð blóðkorn

Rannsóknir gera þó mögulegt að leysa þessi vandamál. Hæfni blóðsins til að drekka í sig súrefni í lungunum og skila því síðan út í vefi líkamans, grundvallast á efninu hemóglóbín sem er að finna inni í rauðu blóðkornunum. Blóðflokkurinn ræðst á hinn bóginn af sykurefnum á yfirborði rauðu blóðkornanna, en tengist ekki hemóglóbíni. Þess vegna getur hemóglóbínþykkni hvort heldur er úr mönnum eða dýrum annast það verkefni að flytja súrefni, án tillits til blóðflokksins.

Þegar hemóglóbín er unnið úr blóði er byrjað á að einangra rauðu blóðkornin en þau eru meira en þriðjungur af samanlögðu blóðmagninu. Því næst eru frumuhimnurnar eyðilagðar og nú er hægt að einangra og vinna hemóglóbínið. Að lokum er hemóglóbínið svo leyst upp í saltvökva og þetta gerviblóð má nú nota til blóðgjafar.

Kúablóð notað í Suður-Afríku

Þegar árið 2001 fékk blóðlíkið Hemopure viðurkenningu stjórnvalda í Suður-Afríku til blóðgjafar við aðgerðir. Mjög stór hluti íbúanna er HIV-smitaður og veiran getur smitast með gjafablóði. Þess vegna er Hemopure unnið úr kúablóði. Í Vestur-Evrópu og Bandaríkjunum, þar sem áhættan á eyðnismiti í gjafablóði er miklu minni, fylgja kúablóði á hinn bóginn fleiri gallar en kostir. Kýrnar gætu nefnilega verið smitaðar af kúariðu sem veldur afar hættulegum heilasjúkdómi í mönnum, Creutzfeldt-Jakobs. Við þetta bætast svo siðrænar áhyggjur af þeim tilfinningum sem það vekti fólki að vera með kúablóð í æðum. Fyrirtækið sem framleiðir Hemopure verst á hinn bóginn með því að fullyrða að kýrnar sem blóðið er fengið úr komi undantekningarlaust af svæðum þar sem kúariða er ekki til og sú reynsla sem fengist hefur af þessu blóðlíki í Suður-Afríku er líka afar góð. Lyfjafyrirtækið reynir nú að fá leyfi til að markaðssetja blóðlíkið í Evrópusambandinu og Bandaríkjunum.

Margvíslegt gerviblóð sem byggist á hemóglóbíni úr mönnum er í þróun um þessar mundir og gerðar hafa verið klínískar tilraunir með slíkt blóðlíki í mörg ár. Þótt ekkert þessara efna hafi enn öðlast viðurkenningu, er þó eitt þeirra þegar komið í notkun. Þetta blóðlíki kallast PolyHeme og er ætlað til stórra blóðgjafa á skömmum tíma. Í sumum tilvikum hafa sjúklingar með miklar blæðingar fengið allt að 20 skammta af blóði - sem sagt 9 lítra - á 20 mínútum. Þetta samsvarar því að öllu blóði líkamans hafi verið skipt út tvisvar á þessum tíma.

Sjúkrabílar flytja að jafnaði ekki gjafablóð í útkalli, bæði vegna skamms endingartíma og svo hins að nauðsynlegt er að ákvarða blóðflokk áður en unnt er að hefja blóðgjöf. PolyHeme er þar með eina lausnin sem hægt er að grípa til í verstu neyðartilvikunum og sérstakt ákvæði í bandarískum lögum leyfir notkun þessa blóðlíkis, þrátt fyrir að það hafi ekki öðlast viðurkenningu. Lyfjafyrirtækið sem framleiðir PolyHeme lauk hins vegar á síðasta ári við stóra klíníska rannsókn og heilbrigðisyfirvöld í Bandaríkjunum fara nú yfir niðurstöðurnar með tilliti til þess hvort viðurkenna skuli þetta blóðlíki.

Hvítt blóð úr eggjarauðu og tefloni

Önnur gerð blóðlíkis er ætluð nokkuð þröngt afmörkuðum hópi sjúklinga. Þetta er Oxycyte, sem raunar líkist blóði ekki hið minnsta, heldur er hvítt að lit og minnir helst á mjólk. Oxycyte er hreint gerviefni og mætti nánast segja framleitt úr eggjarauðum og tefloni af steikarpönnu. Afraksturinn er afar virkt blóðlíki sem er fært um að sjá líkamanum fyrir mun meira súrefni en venjulegt blóð. Súrefnisbindingin stafar af notkun svonefndra perflúorkarbónata eða PCF, sem eru keðjulaga kolvetnissameindir þar sem flúor er sett í stað vetnis. PFC er vökvi sem hefur gríðarlega getu til að draga í sig súrefni og getur innihaldið allt að 50% súrefni, sem er miklu meira en í venjulegu lofti. Það er meira að segja mögulegt að fylla lungun af þessum vökva og "anda" súrefninu úr honum. Sú aðferð hefur verið notuð við fyrirbura í stað öndunarvélar.

En rétt eins og vatn hrekkur af teflonhúð, blandast PCF ekki blóðinu og til að geta notað efnið er því nauðsynlegt að grípa til sérstakra ráða. Hér kemur til sögunnar efnið lecitín sem unnið er úr eggjarauðum og er þess umkomið að pakka PCF-sameindum inn í örlitlar kúlur, sem aðeins eru 0,0002 mm í þvermál. Þessar kúlur blandast vatni auðveldlega og það er einmitt sú blanda sem er notuð sem blóðlíki.

Einn af stærstu kostunum við Oxycyte er einmitt smæð kúlnanna sem flytja súrefnið. Verði heilinn fyrir miklu höggi í slysi, bólgnar vefurinn og þrengir að æðunum þannig að blóðið kemst ekki leiðar sinnar. Um leið hættir heilanum að berast hið lífsnauðsynlega súrefni. En Oxycyte-kúlurnar eru svo smágerðar að þær komast gegnum hverja minnstu smugu og þetta blóðlíki getur því bjargað lífi sjúklings við slíkar aðstæður. Ekki er til nein önnur læknisfræðileg aðferð gagnvart heilaskaða af þessu tagi og þriðji hver sjúklingur deyr. Klínísk tilraun sem gerð var árið 2006 leiddi í ljós að ef sjúklingarnir voru meðhöndlaðir með Oxycyte strax eftir slysið, lækkaði dánartíðnin niður í einn af hverjum átta.

Það er þó ákveðnum vandkvæðum bundið að nota Oxycyte og önnur blóðlíki sem byggjst á FPC, þar eð þau virka því aðeins að sjúklingurinn andi að sér 100% súrefni gegnum öndunargrímu. Venjulegt blóð virkar ágætlega þegar súrefni í innöndunarloftinu er 5% en PFC-blóð þarf miklu hærra súrefnisinnihald en þau 20% sem eru í venjulegu lofti til að geta flutt súrefni um líkamann.

Erfið verkefni framundan

Eitt vandamál er sameiginlegt öllum gerðum gerviblóðs. Þetta blóð heldur virkni sinni í líkamanum aðeins í skamman tíma. Blóðlíki sem byggt er á hemóglóbíni virkar í fáeina daga en PCF-blóð dugar ekki nema í nokkrar klukkustundir. Önnur vandkvæði tengjast einnig hemóglóbíngerviblóði. Hemóglóbíni er frá náttúrunnar hendi ætlað að virka inni í rauðu blóðkornunum, en þegar efninu er sleppt lausu í blóðinu, leiðir það af sér ýmsar aukaverkanir. Úti við æðaveggina bindur hemóglóbínið sig við sameindir köfnunarefnis og súrefnis (NO) en þetta er það boðefni sem kemur æðunum til að víkka. Þegar þetta efni er ekki lengur til staðar, draga æðarnar sig saman og blóðþrýstingurinn hækkar. Annað vandamál hefur verið fólgið í því að fá hemóglóbínið til að gefa frá sér súrefnið þegar það berst út í vefi líkamans. Inni í rauðu blóðkornunum er að finna efni sem kallast 2,3-DPG og dregur úr “vilja” hemóglóbínsameindanna til að halda súrefninu og fær þær þannig til að sleppa því lausu. Þetta efni fer hins vegar forgörðum við framleiðslu gerviblóðs. Þessi vandi hefur reyndar verið leystur með sérstöku gerviefni sem fest er við hemóglóbínsameindirnar og hefur sömu áhrif. Og í blóðlíkinu Hemopure er vandinn alls ekki til staðar, vegna þess að hemóglóbín úr kúm virkar á annan hátt.

Genagræddar bakteríur mynda blóð

Hin ýmsu blóðlíki sem byggð eru á hemóglóbíni eru afar misjöfn í einu mikilsverðu tilliti. Hver hemóglóbínsameind er gerð úr fjórum prótínkeðjum, en þær falla iðulega sundur í vinnsluferlinu og eru þá ekki lengur færar um að gegna því hlutverki sínu að flytja súrefni. Þær sameindir sem þannig rofna þarf því að tengja saman aftur með efnafræðilegum aðferðum, en það má reyndar gera á ýmsa vegu. Einfaldasta lausnin er að tengja einfaldlega prótínkeðjurnar fjórar saman. Útkoman minnir þá mjög á eðlilega hemóglóbínsameind. Sú aðferð er notuð við framleiðslu á blóðlíkinu Hemolink, sem búið er að ganga í gegnum klínískar tilraunir og bíður nú viðurkenningar til nota við hjartaaðgerðir. En aðferðin hefur þann galla að þessar tiltölulega litlu sameindir komast auðveldlega út um æðaveggina og hverfa því fljótlega úr blóðrásinni.

Hjá þessum galla má komast með því að tengja saman tvær eða fleiri sameindir í stærri eind, eins og gert er bæði í PolyHeme og Hemopure. Þriðji möguleikinn er svo sá að koma einni eða fleiri hemóglóbínsameindum fyrir í eins konar hylki úr fituhimnu eða hlaupfilmu og búa þannig beinlínis til eftirlíkingu af rauðu blóðkorni. Kosturinn við þetta er sá að hemóglóbínið bindur sig ekki jafn auðveldlega við köfnunarefnissúrefnissameindirnar og þar með dregur verulega úr hættunni á of háum blóðþrýstingi. Annar kostur er sá að súrefni sem er bundið við hemóglóbínið kemst ekki í beina snertingu við efni í blóðinu. Súrefni getur nefnilega ráðist gegn öðrum efnum og líkaminn þarf því að verja sig gegn lausu súrefni. Í blóðlíkinu Hemospan er hemóglóbíni komið fyrir í himnuvörðum hylkjum og á þessu blóðlíki er nú verið að gera klínískar rannsóknir í Svíþjóð og fleiri Evrópuríkjum.

Sumir vísindamenn hafa á hinn bóginn farið allt aðra leið og genabætt plöntur eða örverur til að framleiða mannlegt hemóglóbín með bestu hugsanlegu eiginleikum. Strax 1997 tókst frönskum vísindamönnum að fá tóbaksplöntu til að framleiða hemóglóbínsameind þar sem prótínkeðjurnar voru tengdar þannig saman að þær gátu ekki sundrast. Þetta plöntuhemóglóbín var reyndar aldrei prófað sem gerviblóð, en öðru máli gegnir um hemóglóbín úr colibakteríum. Með genabreytingu á þessum örverum tókst að koma þeim til að framleiða hemóglóbín sem ekki þurfti á efninu 2,3-DPG að halda til að losa súrefni út í vefinn og þetta hemóglóbín helst jafnframt lengur í líkamanum. Niðurstöður þessara rannsókna leiddu af sér blóðlíkið Optro sem notað var í klínískum tilraunum. Ýmsar aukaverkanir urðu þó til þess að Optro náði aldrei lengra.

Þótt gerviblóð, grundvallað á hemóglóbíni eða PCF, feli í sér margvíslega möguleika, er þó ekki ætlunin að það komi í stað hefðbundins gjafablóðs. Gerviblóðið getur nefnilega aðeins flutt súrefni, en venjulegt blóð gegnir mörgum fleiri hlutverkum. Það flytur lífsnauðsynleg næringarefni, sölt, hormón og boðefni um allan líkamann. Í því er líka að finna hið bráðnauðsynlega storknunarefni og síðast en ekki síst ónæmiskerfið með mótefnum og hvítum blóðkornum.

En í neyðartilvikum, þegar öllu máli skiptir að tryggja súrefnisflæði til heilans og annarra hluta líkamans, má um stundarsakir slá á frest öðrum verkefnum blóðsins en því einu að flytja súrefni. Og á slíkum stundum hefur gerviblóðið þá stóru kosti að hægt er að geyma það í allt að þrjú ár, auk þess sem það hentar öllum blóðflokkum.

Ertu með athyglisverða ábendingu eða frétt sem á heima á Pressunni?
Sendu okkur póst á pressan@pressan.is - Fyllsta trúnaðar gætt, sé hans krafist.



11.des. 2017 - 14:00 Bleikt

Notendur Twitter lýsa árinu 2017 í fjórum orðum og það er ekki jákvætt

Það eru þrjár vikur eftir af árinu 2017 og fólk er þegar byrjað að taka saman yfirlit yfir það besta og versta sem árið færði okkur. Notendur Twitter eru þar engin undantekning en fjölmargir notendur hafa tekið sig til og dregið árið saman í aðeins fjórum orðum.
11.des. 2017 - 13:42 Ari Brynjólfsson

Einn handtekinn eftir sprengingu í New York - Myndband

Einn hefur verið handtekinn eftir að rörsprengja var sprengd í New York. Ekki er talið að neinn hafi látið lífið en nokkrir munu hafa slasast. Sprengingin varð nálægt 8. breiðgötu og 42. stræti á Manhattan ekki langt frá Times Square. Talið er að sprengjan hafi sprungið í strætisvagni eða nærri strætisvagni. Mikill fjöldi lögreglumanna er á vettvangi og hefur Trump forseti verið látinn vita.
11.des. 2017 - 12:21

Móðir grátbiður fólk um að gefa ekki heimilausum syni hennar pening, föt eða mat

Móðir vill hafa son sinn hjá sér næstu jól en ekki í gröfinni. Hún hefur skrifað opið bréf þar sem hún biður almenning um að gefa ekki syni hennar pening, föt eða mat. Sonur hennar er fíkill og er heimilislaus.
11.des. 2017 - 11:00

Unnustinn fannst í bakgrunninum á mynd í fjölskyldualbúminu

Það þarf ekki að efast um tilvist örlaga þegar kemur að ástinni, sérstaklega í þessu tilviki. Fyrir meira en áratug fór Verona Koliqi ásamt fjölskyldu sinni í strandferðalag í Svartfjallalandi. Eins og gengur og gerist voru teknar nokkrar myndir af henni og fleirum að leika sér á ströndinni. Þegar Verona var að fara yfir fjölskyldualbúmin ásamt unnusta sínum, Mirand, þá tók hann eftir strák á vindsæng sem hafði laumað sér inn á eina myndina. Þetta var hann.
11.des. 2017 - 10:01

Hætt að sofa hjá karlmönnum eftir að hafa „sofið hjá 20 draugum“

Bresk kona heldur því fram að hún hafi „stundað kynlíf“ með 20 mismunandi draugum síðastliðin tólf ár. Hún segir einnig að draugar séu betri en karlmenn í rúminu. Amethyst Realm er 27 ára og er frá Bristol í Bretlandi. 
11.des. 2017 - 09:16 Eyjan

„Þessi gjaldtaka er án fordæma og án alls samtals við ferðaþjónustuna“

Fyrirtæki í ferðaþjónustu ráða nú ráðum sínum eftir að Isavia tilkynnti um fyrirhugaða gjaldtöku á stæðum fyrir hóferðabíla við flugstöð Leifs Eiríkssonar sem hefst þann 1. mars. Mun gjaldið vera 7,900 krónur fyrir hópbifreiðar með 19 eða færri  sæti en 19,900 fyrir bifreiðar með fleiri en 20 sæti.
11.des. 2017 - 08:00

Góð ráð til að halda innbrotsþjófum frá heimilinu

Jólin eru hátíð hjá mörgum innbrotsþjófum enda margir að heiman og því á stundum auðvelt að athafna sig í mannlausum húsum. Það er enginn fögnuður af því að fá innbrotsþjófa inn á heimilið og þá kannski sérstaklega ekki um jólin. En við getum sjálf gert ýmislegt til að reyna að halda þeim fjarri. Hér verða talin upp nokkur atriði sem geta einmitt gagnast við þetta.
10.des. 2017 - 21:00

Dularfull mannshvörf farþega skemmtiferðaskipa

Þann sjötta apríl á þessu ári gekk John Halford frá fatnaði sínum niður í ferðatösku og setti hana fyrir framan klefa sinn um borð í skemmtiferðaskipinu Thomson Spirit. Það var síðasti dagur vikulangrar siglingar og Halford var að undirbúa brottför sína.
10.des. 2017 - 20:00 Aníta Estíva Harðardóttir

Geðhjúkrunarfræðinemar fara í sjálfboðaliðastarf til Indónesíu: „Ég er pínu stressuð þar sem ég hef aldrei gert neitt þessu líkt“

Rebekka og Alice/Mynd úr einkasafni Rebekka Rut Maríusdóttir og Alice Davies eru báðar að læra geðhjúkrunarfræði í Háskólanum í Bangor, Wales. Á dögunum fengu þær tækifæri til þess að fara sem sjálfboðaliðar til Bali í Indónesíu að læra á geðheilsumenninguna þar, kenna ensku og aðstoða börn með hegðunarvandamál.
10.des. 2017 - 19:00 DV

„Að hafa hunda á skrifstofunni bætir andrúmsloftið“

Í Bandaríkjunum og víðar er árlega haldið upp á dag með yfirskriftinni „taktu hundinn með þér í vinnuna“. Á þeim degi, sem yfirleitt er föstudagurinn eftir feðradag Bandaríkjamanna, eru starfsmenn hvattir til að taka hunda sína með sér í vinnuna.
10.des. 2017 - 17:30

Samviskusamir eru hraustari

Persónuleiki þinn litar það hvernig þú sérð heiminn og samkvæmt nýrri rannsókn virðist persónuleikinn einnig hafa áhrif á heilsuna.
10.des. 2017 - 16:00

Óhreinar nærbuxur koma upp um ótrúa maka

Að koma upp um framhjáhald getur verið kostnaðarsamt og tímafrekt en Bandaríkjamenn hafa tekið þá iðju skrefinu lengra líkt og flest annað og bjóða upp á DNA-prófun til að koma upp um svikula maka. Fyrirtækið The Paternity Lab Center býður fólki upp á aðstoð til að koma upp um framhjáhald.
10.des. 2017 - 14:30

„Feika“ fullnægingu fyrir sig

Konur sem gera sér upp fullnægingu í kynlífi gera það fyrir eigin unaðsauka. Rætt var við ungar, einhleypar konur sem viðurkenndu að hafa gert sér upp fullnægingu. Í niðurstöðum rannsóknarinnar kom fram að fjórar ástæður fyrir uppgerðinni reyndust líklegri en aðrar.
10.des. 2017 - 13:00 DV

Tekur á að rifja upp sárar minningar

Í bókinni Anna eins og ég er segir Anna Kristjánsdóttir sögu sína sem Guðríður Haraldsdóttir skráir. Flestir Íslendingar þekkja til sögu Önnu sem vissi snemma að hún hefði fæðst í röngum líkama, fór í kynleiðréttingu og barðist fyrir tilveru sinni sem kona.
10.des. 2017 - 11:30 Aníta Estíva Harðardóttir

Facebook fjarlægði mynd af fæðingu barns – Telja myndina deilingu á klámi

Læknir sem hjálpaði konu að taka á móti sínu eigin barni fékk leyfi hjá nýbökuðu móðurinni til þess að deila myndinni á Facebook . Myndin lifði hins vegar ekki lengi á síðu hans þar sem Facebook bannaði hana með þeirri yfirskrift að læknirinn væri að deila klámi.
10.des. 2017 - 10:00

Einfalt og sniðugt í örbylgjuofninn

Oft langar mann að fá sér gott snarl en hefur kannski ekki mikinn tíma til þess að baka. Þá er gott að geta sett saman einfaldar en góðar uppskriftir með lítilli fyrirhöfn. Hér koma nokkrar uppskriftir sem þú einfaldlega skellir í bolla og hitar í örbylgjuofninum.
10.des. 2017 - 09:00

Hreinsaðu líkamann með þessum

Þessi drykkur er afar hreinsandi og inniheldur innan við 100 kaloríur. Hann hentar því vel sem drykkur með næringarríkum morgunverð eða sem millimál.
09.des. 2017 - 22:11 433

Var reynt að ræna Eið Smára í Barcelona í gær

Fimm einstaklingar reyndu að ræna Eið Smára Guðjohnsen í Barcelona í gær. Frá þessu greinir hann á Twitter.
09.des. 2017 - 21:30

Þess vegna áttu alltaf að geyma vínflöskur á hlið

Helgin og hátíðirnar nálgast og því nota margir tækifærið og opna vínflösku í lok annasams dags. Margir hafa lent í því að opna skemmt vín eða jafnvel þurft að nota sigti til að losna við brotinn kork úr víninu. Það er að mörgu að huga þegar kemur að víni og hvernig það er geymt. Vín skal aldrei vera geymt inni í heitri geymslu eða úti í glugga. Einnig á alltaf að geyma vínflöskur á hlið, en hvers vegna?
09.des. 2017 - 20:00 Eyjan

Björn Valur um prósentin 78: Áfall fyrir Samfylkinguna

Björn Valur Gíslason, skipstjóri og fyrrum þingmaður Vinstri grænna, hefur verið einn einlægasti stuðningsmaður nýrrar ríkisstjórnar. Hann segir það ekki koma sér á óvart að stuðningur við stjórnina mælist í 78%.
09.des. 2017 - 18:30

Egg stuðla að betri svefni

Svefnvandamál eru mjög algeng og oft er erfitt að eiga við þau. Sum fæða er sögð stuðla að betri svefni. Egg eru þar á meðal en þau innihalda meðal annars amínósýrur sem örva frumur sem framleiða boðefnið órexín. 
09.des. 2017 - 17:00

Góð ráð fyrir eldamennskuna

Eldamennska er bæði skemmtilegt og gefandi áhugamál en henni fylgir gjarnan mikill tími og vinna. Ýmislegt má þó gera til að auðvelda sér verkin. Hér eru nokkur einföld ráð sem auðvelda þér lífið í eldhúsinu til muna.
09.des. 2017 - 15:30 DV

„Það verður ekki einkavætt á minni vakt“

Svandís Svavarsdóttir tók við sem heilbrigðisráðherra fyrir rúmri viku. Heilbrigðismálin hafa verið í deiglunni síðustu ár, málaflokkurinn er gríðarlega stór og ljóst að mikið mun mæða á nýjum heilbrigðisráðherra, þeim sjötta á tíu árum, á þessu kjörtímabili.
09.des. 2017 - 14:00 Ari Brynjólfsson

Alvöru ‘Bada Bing!‘ staðnum lokað vegna tengsla við mafíuna

Strippbúllan Satin Dolls, sem notaður var sem staðurinn Bada Bing! í Sopranos-þáttunum, hefur verið lokað af kröfu ríkissaksóknara New Jersey vegna tengsla við mafíuna og skipulagða glæpastarfsemi. Í Sopranos-þáttunum var Bada Bing! einskonar bækistöð glæpastarfsemi á borð við peningaþvott sem Tony Soprano og félagar stunduðu. Allnokkrir létust inni á staðnum eða fyrir utan í þáttunum vinsælu sem sýndir voru á RÚV en eru nú sýndir á Stöð 3.
09.des. 2017 - 12:30 Aníta Estíva Harðardóttir

Jólakraftaverk fjórða árið í röð: „Alltaf hellingur af nýjum fjölskyldum sem leita aðstoðar ár hvert“

Samsett mynd: Alda Björk og Védís Kara Árið 2014 stofnaði Védís Kara Facebook síðuna Jólakraftaverk. Í kjölfarið fór Alda Björk að hjálpa henni og hefur verið aðalstjórnandi síðunnar. Síðan sér um að hjálpa þeim sem minna mega sín fyrir jólin.
09.des. 2017 - 11:30 DV

Klevis var stunginn með hnífi á Austurvelli: Endaði lífið á Íslandi aðeins tvítugur – Fjölskylda hans þarf stuðning

Hann heitir Klevis Sula, ungi maðurinn frá Albaníu sem lét lífið eftir hnífstunguárás á Austurvelli um síðustu helgi. Hann var aðeins tvítugur aldri, fæddur 31. mars árið 1997. Klevis bjó og starfaði á Íslandi. Um síðustu helgi var Klevis staddur á Austurvelli ásamt félaga sínum er kom til orðaskipta milli þeirra og 24 ára gamals Íslendings. Íslendingurinn lagði til beggja Albananna með hnífi og stakk hann Klevis mörgum sinnum. Hinn meinti árásarmaður situr nú í gæsluvarðhaldi.
09.des. 2017 - 10:30

Elstu dætur eru klárastar

Vísindamenn hafa fundið út að konur sem eru elstar í sínum systkinahópi eru líklegri til að skara fram úr í lífinu.
09.des. 2017 - 09:00

Bestu og verstu ávextirnir

Sérfræðingar eru sammála um að mataræði sem inniheldur fjölbreytt úrval af ávöxtum og grænmeti er besti kosturinn. Ávextir innihalda nauðsynleg næringarefni, trefjar og hafa jákvæð áhrif á heilsuna. Hins vegar er gott að hafa í huga að líkt og á við um allan mat þá innihalda sumir ávextir fleiri hitaeiningar en aðrir og þá er magn sykurs einnig mismunandi milli tegunda. 
08.des. 2017 - 21:30 Aníta Estíva Harðardóttir

Maðurinn segist hafa drekkt hundunum vegna nöldurs eiginkonunnar

Mynd:CEN Karlmaður bíður nú dóms eftir að réttað var yfir honum og eiginkonu hans vegna hrottalegra morða á hundunum þeirra. Segir maðurinn að hann hafi losað sig við hundana vegna nöldur eiginkonu sinnar.
08.des. 2017 - 20:00 Doktor.is

Athyglisbrestur, athyglisbrestur með ofvirkni, kækir, árátta og þráhyggja

Hér er fjallað um hegðunar- og þroskaraskanir hjá grunnskólabörnum. Þær innihalda almennar upplýsingar þar sem tilgangurinn er að miðla upplýsingum um viðfangsefnið svo lesandinn verði betur í stakk búinn til að leita nánari leiðbeininga en ávallt skal leita til sérfræðinga um atriði sem tengjast ákveðnum einstaklingum.
08.des. 2017 - 18:00 Bleikt

Lindex og UNICEF fagna samstarfi um Sannar gjafir

Þriðja árið í röð taka Lindex og UNICEF höndum saman og bjóða viðskiptavinum upp á Sannar Gjafir sem bæta hag barna um heim allan.
08.des. 2017 - 16:30 Sælkerapressan

Himnesk súkkulaðikaka með súkkulaðikremi

Þessi súkkulaðiterta er allavega svo góð að það er ómögulegt að standast hana. Þessi uppskrift gæti eiginlega ekki verið einfaldari. Í henni eru hráefni sem flestir ættu að eiga í eldhúsinu og það þarf ekki mikið tilstand til að henda í eina svona súkkulaðisælu á góðum degi.
08.des. 2017 - 15:00 Eyjan

Sjávarútvegsráðherra sver af sér Samherjatengsl – Segist ætla að meta hæfi sitt

Að sögn Kristjáns Þórs Júlíussonar sjávarútvegsráðherra, mun hann hugsanlega stíga til hliðar ef upp koma mál sem snerta Samherja. Tengsl Kristjáns Þórs við stærsta útgerðarfyrirtæki landsins, Samherja, hafa verið til umfjöllunar í fréttum.
08.des. 2017 - 13:30 Aníta Estíva Harðardóttir

Karlmaður festi höfuð sitt í örbylgjuofni fullum af sparsli

Mynd: West midlands fire service Slökkvilið var kallað út til að bjarga karlmanni sem hafði fest örbylgjuofn við höfuðið á sér með sparsli. Vinir mannsins höfðu komið slöngu inn í munn mannsins til þess að hjálpa honum að anda.
08.des. 2017 - 12:00 Aníta Estíva Harðardóttir

Jólaævintýrið í Hellisgerði - Töfrandi viðburður fyrir alla fjölskylduna

Jólaþorpið í Hafnarfirði stendur fyrir skemmtilegum viðburði fyrir alla fjölskylduna á laugardaginn næsta. Viðburðurinn fer fram í Hellisgerði í Hafnarfirði þar sem garðurinn verður umlukinn töfrum, jólasveinum og fylgdarfólki þeirra.
08.des. 2017 - 11:00

Steinlaus avókadó sett á markað

Aðdáendur avókadó, eða lárperu, geta nú tekið gleði sína en nú er komið á markað ný tegund af ávextinum næringarríka sem er steinlaus og einnig með ætilegu hýði.
08.des. 2017 - 10:19

Staðgreiddi 52 þúsund króna sekt á Reykjanesbrautinni

Nokkrir ökumenn voru kærðir fyrir of hraðan akstur í vikunni í umdæmi lögreglunnar á Suðurnesjum. Sá sem hraðast ók var erlendur ferðamaður og mældist bifreið hans á 128 km hraða á Reykjanesbraut þar sem hámarkshraði er 90 km á klukkustund. Hann greiddi sekt á staðnum að upphæð 52.000 krónur.
08.des. 2017 - 10:00 Aníta Estíva Harðardóttir

Myndband náðist af karlmanni bjarga kanínu frá skógareldum

Mynd: Skjáskot/Youtube Miklir skógareldar hafa gengið um í ríki Kaliforníu í Bandaríkjunum síðustu daga. Margir hafa þurft að flýja heimili sín og slökkviliðsmenn hafa átt í miklum erfiðleikum við að ráða niðurlögum eldsins.
08.des. 2017 - 09:00 Eyjan

Fjármálaráðherra ósammála útreikningum um kostnað stjórnarsáttmálans

Líkt og fram kom í gær telja Samtök atvinnulífsins að kostnaður við framkvæmdir loforða í stjórnarsáttmála nýrrar ríkisstjórnar verði 90 milljarðar á ári ef gert er ráð fyrir að öllu því sem lofað er komist til framkvæmda. Þetta kom fram í greinargerð samtakanna.
08.des. 2017 - 08:00

Danska veðurstofan segir helmingslíkur á mjög sjaldgæfum atburði um jólin: Margir taka spánni fagnandi

Danska veðurstofan sendi frá sér veðurspá fyrir næstu vikur í gær og tóku margir fagnandi á móti spánni en aðrir glöddust minna. Veðurstofan (DMI) spáir helmingslíkum á mjög sjaldgæfum atburði um jólin, svo sjaldgæfum að elstu núlifandi Danirnir hafa aðeins upplifað atburð sem þennan níu sinnum en þetta hefur aðeins gerst níu sinnum frá aldamótunum 1900.
07.des. 2017 - 22:00 Aníta Estíva Harðardóttir

Fór úr stærð 22 niður í stærð 10 með breyttu mataræði

 Mynd/Mercury Kona sem lagði það í vana sinn að borðaði um tuttugu og einn hamborgara í hverri viku hefur nú lagt gríðarlega mikið af eftir að hún tók til í mataræði sínu.
07.des. 2017 - 20:00 Sverrir Björn Þráinsson

Guðrún hefur losað sig við 20 kg á 20 vikum með réttri rútínu – hún segir hér sína mögnuðu sögu

Guðrún Ágústa Guðmundsdóttir, 51 árs framkvæmdastjóri tók ákvörðun um að snúa sínu lífi til betri vegar og lagði upp í ferð sem hún sér svo sannarlega ekki eftir. Á 20 vikum hefur hún losað 20 kg af líkama sínum ásamt að taka alla heildarrútínu sína í gegn undir handleiðslu Sverris Þráinssonar, grenningar-og lífsráðgjafa.
07.des. 2017 - 18:00 Aníta Estíva Harðardóttir

Hundur sem gat ekki gengið upp tröppur tók þátt í megrunarkeppni

Mynd: PDSA/PA Hundur af tegundinni beagle var orðin svo þungur að hann gat ekki gengið upp tröppur. Eftir sex mánaða stranga megrun í gæludýra megrunarkeppni hefur hann nú hlotið titilinn „biggest loser“ í Bretlandi og hefur aldrei liðið betur.
07.des. 2017 - 16:00 Eyjan

Hannes Hólmsteinn „miðlungi ánægður“ með leikdóm um Guð blessi Ísland

Stjórnmálafræðiprófessorinn Hannes Hólmsteinn Gissurason, sem gjarnan er nefndur til sögunnar sem hugmyndafræðingur frjálshyggjunar á Íslandi, virðist ekki par sáttur við leikdóm sem birtist í Kvennablaðinu um sýninguna Guð blessi Ísland, hvar gert er grín að honum og Davíð Oddsyni.
07.des. 2017 - 14:30 Sælkerapressan

Crinkle smákökur - Ekta súkkulaðisæla

Þeir sem hafa búið í Bandaríkjunum vita að Crinkle smákökur eru afskaplega vinsælar þar. Þetta eru mjúkar súkkulaðikökur með góðu og djúpu súkkulaðibragði og til að setja punktinn yfir i-ið er flórsykri dustað yfir kökurnar áður en þær eru bakaðar. Það er sko blanda sem ekki getur klikkað!
07.des. 2017 - 13:00

Hvernig starfar minnið?

Jacopo Annese við University of California í San Diego, BNA, skoðar hér þunna skífu af heila frá látnum manni með minnisstol. Hvernig ber heilinn sig að við að varðveita minningar? Vísindamenn hafa um áraraðir reynt að skýra hvernig við erum fær um að muna mikilvæga hluti en gleyma öðrum. Og á síðustu árum hafa ótal rannsóknir á bæði heilbrigðum manneskjum og persónum með alvarlegt minnisstol hjálpað fræðimönnum að afmarka svarið.
07.des. 2017 - 11:30 Bleikt

Lítil hjörtu gleðja börn í efnalitlum fjölskyldum

Aðventan er tími til að gleðjast. Þá er föndrað í skólanum og maður fær að koma með lúxusnesti öðru hverju, jólasveinarnir fara um með gjafir í skó og svo koma jólin með öllum sínum dásemdum.
07.des. 2017 - 10:05

Óþolandi að mati einhleypra

Samkvæmt sálfræðingnum Karin Anderson við Concordia-háskólann í Chicago er ekki nóg með að margar ráðleggingar velmeinandi vina einhleypra virki ekki, heldur hljóma þær alveg óþolandi í eyrum þeirra sem eru í makaleit.
07.des. 2017 - 09:02 Eyjan

Unnur Brá Konráðsdóttir stefnir á borgarstjórastólinn: „Það er í skoðun“

Unnur Brá Konráðsdóttir, fyrrverandi forseti Alþingis og þingmaður Suðurkjördæmis, segist nú íhuga að bjóða sig fram til borgarstjórnarkosninga. Þetta kemur fram á Vísi. Leiðtogakjör Sjálfstæðismanna fer fram 27. janúar næstkomandi, en opnað verður á framboð 27. desember og framboðsfrestur er tvær vikur.
07.des. 2017 - 08:00

Fjölskyldufaðir gaf heimilislausum manni sígarettu: Síðan áttaði hann sig á hver maðurinn var

Bræðurnir í viðtalsþætti hjá BBC. Þegar sex barna faðir, Roy Aspinall, var gangandi á heimleið í bresku borginni Wigan í september kom hann skyndilega auga á heimilislausan mann sem honum fannst hann kannast við. Hann stoppaði hjá manninum og bauð honum sígarettu. Þeir tóku tal saman og skyndilega rann upp fyrir Roy hver maðurinn var.

Veðrið
Klukkan 12:00
Léttskýjað
A2
-6,0°C
Léttskýjað
ASA4
-4,9°C
Heiðskírt
VSV2
-6,5°C
Heiðskírt
SSA2
-7,5°C
Heiðskírt
SSA3
-7,2°C
Léttskýjað
SA4
-5,4°C
Spáin
(1-) Gæludýr.is: Flutingar - nóv
SushiSocial: jól 2017
Arnaldur Máni Finnsson
Arnaldur Máni Finnsson - 13.11.2017
Grasrótin og greinar trjánna
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 17.11.2017
Ég fresta skýrslunni: Hvers vegna?
Indíana Ása Hreinsdóttir
Indíana Ása Hreinsdóttir - 18.11.2017
Um daður, áreitni og afleiðingar
Magnús Þór Hafsteinsson
Magnús Þór Hafsteinsson - 26.11.2017
Trúverðugleiki í húfi
Davíð Már Kristinsson
Davíð Már Kristinsson - 20.11.2017
Íslands nýjasta nýtt
Sigurður Jónsson
Sigurður Jónsson - 19.11.2017
Stór mál fyrir íbúa Suðurnesja
Þórhallur Heimisson
Þórhallur Heimisson - 21.11.2017
Lífræn grasrótarþjóðkirkja
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 25.11.2017
Landsdómsmálið
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson - 18.11.2017
Fjórði fundurinn
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 23.11.2017
Dómarar gæta hagsmuna sinna
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 16.11.2017
Málinu drepið á dreif
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 21.11.2017
Mismunandi niðurstöður jafn réttar
Börkur Gunnarsson
Börkur Gunnarsson - 22.11.2017
Nafnar
Kristinn H. Gunnarsson
Kristinn H. Gunnarsson - 18.11.2017
Uppreist æra í stað siðbótar
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson - 02.12.2017
Ánægjuleg tíðindi af dómurum
Fleiri pressupennar