Forsetinn lætur Brown og Darling fá það óþvegið á CNN: Sakar þá um efnahagslegt hryðjuverk

Ólafur Ragnar Grímsson, forseti Íslands, fer hörðum orðum um þá Gordon Brown og Alistair Darling í viðtali við CNN í dag, sem sýnt er um allan heim. Víst er að viðtalið á eftir að vekja mikla athygli, enda sakar forsetinn forystumenn bresku ríkisstjórnarinnar um efnahagslegt hryðjuverk.

Ólafur talar í viðtalinu frá Davos í Sviss, þar sem helstu leiðtogar stjórnmála- og viðskiptalífs eru saman komnir til fundar. Umræðuefnið er að sjálfsögðu Icesave og ákvörðun hans um að synja Icesave-lögunum staðfestingar. Ólafur segir í upphafi viðtalsins, þar sem hann talar um Breta.

„Við erum ákaflega vonsvikin og leið að ríkisstjórn þessa upplýsta lands hafi í október 2008 gripið til tveggja aðgerða. Annars vegar að beita hryðjuverkalöggjöf sem var ætluð til að verjast Al Qaeda og Talíbönum gegn Íslandi og setja ríkisstjórn mína, ríkisstjórn mína og allt kerfið á opinbera vefsíðu, vefsíðu bresku ríkisstjórnarinnar, við hlið Al Qaeda og Talíbana.

Hins vegar fóru Gordon Brown og Alistair Darling í sjónvarpið á heimsvísu í október og fullyrtu að Ísland væri gjaldþrota ríki, sem í besta falli var algjört kjaftæði (e. utter nonsense), í versta falli efnahagslegt hryðjuverk af þeirra hálfu. Þetta þýddi að fyrirtæki um allan heim, sem áttu í viðskiptum við Ísland, lokuðu fyrir þau viðskipti þannig að Bretar ollu efnahag okkar mun meiri skaða en ella hefði orðið.“

Spyrillinn, hinn kunni Richard Quest, spyr forsetann þá af hverju Íslendingar neiti hreinlega ekki að borga. Ólafur segir þau sjónarmið vissulega uppi, en kemst ekki lengra því Quest grípur fram í og segir:

„Það er verið að níðast á ykkur. Það er verið að níðast á Íslandi eins og sakir standa.“

Ólafur Ragnar svarar:

„Að sjálfsögðu er verið að níðast á okkur. Að sjálfsögðu, og Bretar og Hollendingar eru að nota áhrif sín innan Alþjóðagjaldeyrissjóðsins og koma í veg fyrir að áætlun AGS gangi fram. Þannig að við erum í þeirri stöðu að smáríki sýnir vilja til að axla sýna ábyrgð í þessu máli, en vill ekki láta mála sig út í horn þar sem efnahagur þjóðarinnar næstu 10 árin er í húfi.“

Forsetinn útskýrir að það sé almennur vilji á Íslandi að standa við skuldbindingarnar, en málið snúist um á hvaða forsendum það skuli gert og hversu mikla byrði ríkið getur axlað.

„Og má ég minna þig á að ef þú tekur þá upphæð sem farið er fram á að íslenskir skattgreiðendur eru látnir axla, og yfirfærir það hlutfallslega yfir á breskt efnahagskerfi, jafngildir það að breskir skattgreiðendur væru látnir 700 milljarða punda á komandi árum og áratugum. Einungis vegna þess að einn breskur banki félli í tveimur öðrum löndum.“

Aðspurður segir Ólafur Ragnar að þetta sé líklegast erfiðasta ákvörðun sem hann hafi þurft að taka á sinni ævi. Quest spyr hann einnig út í völd þjóðhöfðingjans, og þann skilning margra að völd þjóðhöfðingjans séu einungis í orði en ekki á borði. Ólafur svarar:

„Fjórðungur kosningabærra manna skrifaði undir bænaskjal þar sem þeir óskuðu eftir því að fá þennan rétt í hendur. Og má ég bæta við að þegar fólk segir að forsetar eigi einungis að kvitta upp á löggjöfina, þá höfum við í hinum vestræna heimi undanfarin 20 til 30 ár búið við kerfi þar sem markaðirnir, fjármálamarkaðirnir, hafa verið fyrirferðarmestir. Einhvern vegin hafa lýðræðislegu þættir samfélagsins verið settir til hliðar.

Við höfum gleymt því að það eru tvær meginstoðir vestrænnar arfleifiðar sem við erum stolt af. Annars vegar er það þróun hins frjálsa markaðar. Hins vegar er það þróun lýðræðis. Það sem ég gerði, þegar ég stóð frammi fyrir þessari ákvörðun, var að velja á milli fjármagnsins og lýðræðisins. Ég ákvað að fylgja lýðræðinu.“

Viðtalinu lýkur á því að þulurinn segir:

„Einstaklega sterk orð frá forseta Íslands, herra Grímssyni.“